Skip to main content

Menningarmiðlun

Menningarmiðlun

Hugvísindasvið

Menningarmiðlun

MA gráða – 120 einingar

Menningarmiðlun er 120 eininga MA-nám sem byggist á þverfaglegu samstarfi með það að markmiði að tengja saman íslenska sögu og menningu og opna nemendum nýjar leiðir í miðlun rannsókna sinna og þekkingar.

Námið er einkum ætlað nemendum sem hafa lokið grunnnámi í hugvísindum, félagsvísindum eða listgreinum. Einstök námskeið eru einnig opin nemendum í öðru framhaldsnámi í hugvísindum eða á öðrum fræðasviðum.

Skipulag náms

X

Miðlunarleiðir (HMM101F)

Kynntar eru aðferðir við miðlun menningarefnis í hugvísindum og veitt yfirlit um mismunandi miðlunarleiðir. Fjallað er um mismunandi framsetningu menningarefnis og ólíkt inntak efnis eftir miðlunarleiðum og markhópum. Hugað er að því með völdum dæmum, sögulegum og samtímalegum, hvernig unnt er að vinna með kyrrmyndir, lifandi myndir, hljóð, texta, sviðsetningar, vettvangsferðir og munnlega frásögn til að koma menningarefni á framfæri. Fjallað er um samspil ólíkra miðla og mögulega samtvinnun efnis í margmiðlun. 

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi: A) Heimsókn á safn; nemendur skila greinargerð. B) orðræðugreining á stuttum texta að eigin vali. C) grein með mynd um tiltekið þema til opinberrar birtingar, um 800 orð. D) erindi á ráðstefnu um þematengt efni. E) Hópverkefni þar sem nemendur vinna að stuttmynd sem sýnd er í námskeiðinu.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

 

X

Nýsköpun - frá hugmynd að afurð (HMM121F)

Í námskeiðinu er farið yfir atriði er varða nýsköpunarstarf og frumkvöðlahugsun sem og tækifæri, þróun, mat og úrvinnslu hugmynda auk kenninga og aðferða við að gera viðskiptahugmynd markaðshæfa. Framsetning námsþátta miðast við þau verkefni sem frumkvöðull glímir við þegar gæða á hugmynd lífi. Nýsköpun er kynnt sem ferli sem hefst á hugmyndavinnu og þarfagreiningu á markaði. Næst er verkefnisstjórnun og áætlanagerð kynnt til sögunnar. Að lokum er farið yfir fjármögnun og styrkumsóknir auk þess sem stoðumhverfi nýsköpunar eru gerð skil.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

X

Kenningar í hugvísindum (FOR709F)

Námskeiðinu er ætlað að breikka og dýpka þekkingu nemenda á kenningum í hugvísindum og að veita þeim innsýn í ólík kennileg sjónarmið og aðferðir sem efst eru á baugi í fræðunum. Í námskeiðinu verða kynntar og ræddar valdar kenningar sem hafa sett mark sitt á fræðilega umræðu í hugvísindum síðustu áratugi, samhliða því sem nemendum verður kennt að beita þeim á eigin rannsóknir.

X

Stafrænar lausnir við rannsóknir og miðlun – alþýðufræðimennska nýrra tíma (HMM702F)

Námskeiðinu er ætlað að kynna nemendum nýjar stafrænar leiðir til rannsókna og miðlunar sem snjalltæki, smáforrit og sýndarveruleiki hafa opnað á síðustu árum og hvernig nýta má tæknina til þess að fá almenning til að taka þátt í rannsóknum og miðlun. Í námskeiðinu verður unnið með hugtökin miðlunarsaga (e. public history), lýðvirkjun (e. crowd sourcing) og leikjavæðingu og aðferðum þessara fræða beitt á verkefni á sviði menningar, sögu og náttúru.  Áhersla er lögð á að veita nemendum hagnýta þekkingu og þjálfun notkun stafrænna lausna og nýti þær til rannsókna og miðlunar á efni sem tengist menningu, náttúru og sögu og að þeir læri að þekkja helstu hugtök og tækniheiti.

Gestafyrirlesarar veita innsýn í raunveruleg verkefni á þessu sviði og nemendur nýta aðferðafræði og tæknilausnir til að takast á við krefjandi verkefni tengd náttúru, menningu og sögu.

X

Miðlun í hljóðvarpi og hlaðvarpi (HMM235F)

Námskeiðið er haldið í samstarfi við RÚV - Rás 1. Fjallað er um framsetningu efnis í útvarpi og hlaðvarpi. Könnuð eru ólík dæmi um dagskrárgerð. Hugað er að miðlunarmöguleikum hljóðefnis í fjölmiðlaumhverfi samtímans og gerð grein fyrir eðli ólíkra miðlunarleiða. Fjallað verður um hugmyndavinnu, viðtalstækni, upptökutækni, uppbyggingu og samsetningu hljóðvarps/hlaðvarpsefnis með áherslu á  sjálfbærni og sjálfstæð vinnubrögð. Nemendur vinna verkefni tengd útvarpsþáttagerð. 

X

Menningar- og sögutengd ferðaþjónusta (HMM226F)

Almennt um námskeiðið:

Í námskeiðinu er fjallað um menningar- og sögutengda ferðaþjónustu og þá hugmyndafræði sem býr að baki henni. Áhersla er lögð á fræðilega umræðu og greiningu, gagnrýna hugsun, sköpun og virkni nemenda en einnig hagnýt verkefni. Verkefni nemenda verða því tengd hagnýtum úrlausnarefnum. Fjallað verður um ólíkar aðferðir til þess að kynna menningu og sögu fyrir ferðafólki og tekin dæmi um hvernig það hefur verið gert, greindir ólíkir markhópar og saman velta kennarar og nemendur fyrir sér hvað ber einkum að varast á þessu sviði og hvað hefur tekist vel. Hugað verður að þeim viðmiðum og gæðastöðlum sem æskilegt er að fylgja í menningar- og söguferðaþjónustu, fjallað um þýðingu slíkrar starfsemi fyrir ímynd svæða, bæði eins og hún snýr að heimamönnum og aðkomumönnum og rætt um rekstur og mikilvægi sjálfbærni í slíkum verkefnum. Æskilegt en ekki nauðsynlegt er að nemendur hafi tekið námskeiðið Nýsköpun - hugmyndavinna, verkefnisstjórnun og fjármögnun og námskeiðið Miðlun og menning.

Uppbygging námskeiðs:

Námskeiðið er byggt upp af fyrirlestrum, umræðum, vettvangsferð/um, skýrslugerð og hagnýtu verkefni.

Fyrirlestrar og vettvangsferð tengd þeim verða í 6 skipti, náms/vettvangsferð verður í 5-6 daga en hún verður farin í verkefnaviku í febrúar.

Námsmat:

Nemendur velja verkefni á sviði menningartengdrar ferðaþjónustu í Reykjavík eða nágrenni og fjalla um það á málþingi í vettvangsferð í stuttu erindi, um hugmynd, rekstur, markhóp, sanngildi (20%).

Verkefni í vettvangsferð. Nemendur velja sér stað/verkefni í vettvangsferð og skila skýrslu/mati á því hvernig þeir telja að til hafi tekist: um menningararfinn og söguna sem liggur til grundvallar, framsetningu/ímynd og rekstri og leggja til eina rökstudda hugmynd að breytingu á viðkomandi stað, sem gæti styrkt hann með tilliti til menningar/ímyndar/rekstrar/gesta (markhóps). (20%).

Hagnýtt verkefni, unnið í hópi (miðað við þrjá nemendur). Nemendur leggja fram tillögu um menningar- og/eða sögutengda ferðaþjónustu á tilteknu sviði. Í verkefninu á að felast skýr og framkvæmanleg hugmynd um menningartengda ferðaþjónustu. Unnið skal út frá tölfræði um komur ferðamanna á svæðið og  út frá innviðum sem eru til (húsnæði, samgöngur, þekking osfrv). Nemendur þurfa að kanna hvernig staðið er að rekstri sem þessum og gera áætlun um stofnkostnað og tekjur og gjöld í eitt ár (eftir að starfsemi er hafin, gróf áætlun). Að verkefni loknu munu nemendur kynna það fyrir sérfræðingi sem tengist sviðinu og umsjónarkennara og þeir leggja dóm á gæði verkefnisins (55%, munnlegt próf í 30 mínútur).

Ástundun og þátttaka 5%. Full mæting er talin 80%.

X

Myndir og miðlun (HMM119F)

Í námskeiðinu verður fjallað um ljósmyndir í sögu og samtíma, notkun þeirra og samfélagslegt hlutverk. Meðal viðfangsefna eru grunnatriði ljósmyndasögu, bæði innlendrar og erlendrar með áherslu á helstu kenningar og alþjóðlegar rannsóknir í ljósmyndafræðum. Heimildagildi ljósmynda verður rætt, pólitísk og samfélagsleg virkni þeirra, m.a. hvernig skoðunum og tilfinningum er miðlað með ljósmyndum. Nemendur æfa myndgreiningu og færni í myndlestri.

Auk þess verða kennd undirstöðuatriði ljósmyndunar, stafrænnar myndvinnslu og myndritstjórnar. Nemendur kynnast nokkrum helstu ljósmyndasöfnum landsins og læra að nota myndgagnagrunna. Nemendur vinna bæði ljósmyndafræðilegt og praktískt verkefni undir stjórn kennara og ljósmyndara. Í námskeiðinu verður farið í vettvangsferð á Ljósmyndasafn Reykjavíkur eða Ljósmyndasafn Íslands í Þjóðminjasafni.

X

Grundvallaratriði vefmiðlunar ‐ Starf vefstjórans og vefritstjórn (HMM120F)

Starf vefstjórans hefur tekið miklum breytingum með stöðugri tækniþróun og áherslu á stafrænar lausnir. Leitast verður við að veita nemendum góða innsýn í helstu þætti í starfi vefstjórans. Rýnt verður í skrif fræðimanna á sviði vefmiðlunar, nemendur kynnast nauðsynlegum tækjum og tólum og við fáum til okkar góða gesti sem hafa fjölbreytta starfsreynslu sem vefstjórar, vefritstjórar og á sviði stafrænnar miðlunar.

Starf vefritstjóra er iðulega samofið almennri vefstjórn. Nemendur fá góða innsýn í ritstjórn vefja og skrifum fyrir stafræna miðla. Fjallað verður um helstu þætti sem vefstjóri / vefritstjóri þarf að hafa vald á, svo sem upplýsingaarkitektúr, skrifum fyrir vef, framsetningu myndefnis, grundvallaratriði í vefhönnun, aðgengismál, nytsemi, öryggismál, vefmælingar, vefumsjónarkerfi, grunntækni vefviðmótsins, helstu hugtök og skilgreiningar í tækni vefsins og netsins.

Nemendur setja upp eigin vef og nota til þess vefumsjónarkerfi að eigin vali, t.d WordPress eða Wix, sem bæði eru til í ókeypis útgáfum, og er hluta verkefna skilað þar. Þannig öðlast nemendur þjálfun í að setja upp einfaldan vef og byggja upp leiðakerfi. Athygli er sérstaklega vakin á því að í námskeiðinu er ekki kennsla á vefumsjónarkerfi. Þeim sem ekki hafa reynslu af notkun þeirra fyrir er bent á að á YouTube má finna fjölda myndbanda þar sem hægt er að læra á kerfin, allt frá grunnatriðum og upp í mun flóknari þætti en ætlast er til að í þessu námskeiði.

X

Starfsþjálfun (HMM013F)

Starfsþjálfun er í boði fyrir nemendur í Hagnýtri menningarmiðlun. Umgjörð hennar er eftirfarandi: Nemendur sem óska eftir því að fara í starfsþjálfun hafa samband við umsjónarmann námsleiðarinnar um möguleika á starfsþjálfun. Athuga ber að takmarkað framboð er á starfsþjálfun.

Í umsókn um starfsþjálfun skal gerð grein fyrir viðkomandi stofnun/aðila þar sem starfsþjálfun er í boði, hvert markmiðið er með starfsþjálfuninni og hvernig hún á að fara fram. Þegar samkomulag hefur verið gert um starfsþjálfunina verður gerður um hana sérstakur samningur þar sem gerð er grein fyrir viðfangsefninu. Tímafjöldi skal vera í samræmi við kröfur um vinnuframlag vegna 5e eða 10e námskeiðs (125-150 klst; 250-300 klst). Nemandi skilar dagbók til umsjónarmanns/leiðbeinanda þrívegis á meðan á starfsþjálfuninni stendur og skýrslu (10-12 bls. (3500 orð ca) að lengd, miðað við 10 e. en 6-8 s. miðað við 5e) að verki loknu til leiðbeinanda um hverjar voru helstu áskoranir og hver var helsti ávinningur af starfsþjálfuninni. Staðfesting frá viðkomandi stofnun um þátttöku nemandans skal fylgja skýrslunni og skal móttökuaðili senda leiðbeinanda stutta umsögn um framlag nemandans og hvort og hvernig markmið starfsþjálfunarinnar hafi náðst með hliðsjón af samningi þar um og lýsingu á verkefninu.

X

Starfsþjálfun (HMM014F)

Starfsþjálfun er í boði fyrir nemendur í Hagnýtri menningarmiðlun. Umgjörð hennar er eftirfarandi: Nemendur sem óska eftir því að fara í starfsþjálfun hafa samband við umsjónarmann námsleiðarinnar um möguleika á starfsþjálfun. Athuga ber að takmarkað framboð er á starfsþjálfun.

Í umsókn um starfsþjálfun skal gerð grein fyrir viðkomandi stofnun/aðila þar sem starfsþjálfun er í boði, hvert markmiðið er með starfsþjálfuninni og hvernig hún á að fara fram. Þegar samkomulag hefur verið gert um starfsþjálfunina verður gerður um hana sérstakur samningur þar sem gerð er grein fyrir viðfangsefninu. Tímafjöldi skal vera í samræmi við kröfur um vinnuframlag vegna 5e eða 10e námskeiðs (125-150 klst; 250-300 klst). Nemandi skilar dagbók til umsjónarmanns/leiðbeinanda þrívegis á meðan á starfsþjálfuninni stendur og skýrslu (10-12 bls. (3500 orð ca) að lengd, miðað við 10 e. en 6-8 s. miðað við 5e) að verki loknu til leiðbeinanda um hverjar voru helstu áskoranir og hver var helsti ávinningur af starfsþjálfuninni. Staðfesting frá viðkomandi stofnun um þátttöku nemandans skal fylgja skýrslunni og skal móttökuaðili senda leiðbeinanda stutta umsögn um framlag nemandans og hvort og hvernig markmið starfsþjálfunarinnar hafi náðst með hliðsjón af samningi þar um og lýsingu á verkefninu.

X

Kalda menningarstríðið á Íslandi (SAG408M)

Kalda menningarstríðið á Íslandi náði hámarki sínu á sjötta áratugnum en saga þess nær yfir allt tímabil kalda stríðsins. Menningarstríð stórveldanna á Íslandi verður skoðað í alþjóðlegu samhengi og farið verður yfir söguritun um efnið síðastliðin þrjátíu ár. Horft verður til kvikmyndasýninga, listviðburða, tónleika, námsmannaskipta, vinafélaga og námsmannaskipta, svo eitthvað sé nefnt, með það fyrir augum að leggja mat á menningartengsl við útlönd (ekki bara Bandaríkin og Sovétríkin). Nemendur munu fá tækifæri til að vinna með skriflegar heimildir úr einkaskjalasöfnum sem og opinberum söfnum en við munum einnig skoða hljóð- og myndsafn RÚV og nýta það í verkefnavinnu í námskeiðinu.

X

Leiksmiðja, sköpun í stafrænum heimi. (LVG205M)

Markmiðið með Leiksmiðjunni, sköpun í stafrænum heimi er að skapa vettvang fyrir gagnvirka leiklist og er námskeiðinu ætlað að vera lifandi leikhúsvettvangur og miðstöð tilrauna fyrir hvers kyns leiklist sem tengist netmiðlum allt frá lifandi uppákomum til tilbúinna mynd- og hljóðverka. 

Áhersla er á stafrænar sviðslistir þ.m.t. leiksýningar og hljóðverk þar sem tölvutækni er notuð til að miðla verki eða hluta af verki.

Áhersla er lögð á að nemendur öðlist skilning og þekkingu á starfi leiklistarkennara bæði fræðilega og verklega. Kynntar verðar nýjustu rannsóknir og fræðigreinar og verkefni unnin í tengslum við það.

Fyrirkomulag: Námskeiðið er kennt í nokkrum lotum.

X

Eigindlegar rannsóknaraðferðir I (FOM102F)

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist fjölbreytileika og fræðilegum forsendum eigindlegrar rannsóknahefðar í félagsvísindum og öðlist reynslu í að beita eigindlegum aðferðum. Um hagnýtt námskeið er að ræða þar sem hver nemandi vinnur sjálfstætt rannsóknarverkefni sem felst í því að hanna og undirbúa rannsókn, afla gagna, greina þau og skrifa um helstu niðurstöður undir handleiðslu kennara. Í námskeiðinu verður farið ítarlega í undirbúning rannsókna, gerð rannsóknaráætlunar, gagnaöflun, greiningu og skrif.

X

Pútín og misnotkun sögunnar í Rússlandi (SAG506M)

Í námskeiðinu verður farið yfir hugmyndafræðilega þróun í Rússlandi Pútíns allt frá árinu 2000 og fram til dagsins í dag. Horft verður til hruns Sovétríkjanna og samskipta Rússlands við nágrannaríki sín frá þeim tíma. Sérstök áhersla verður lögð á hvernig stjórnvöld hafa endurtúlkað sögu og minni í pólitískum tilgangi jafnt í samfélagslegri umræðu sem í skólakerfinu.  Í námskeiðinu verður einnig fjallað um hvernig þjóðernisleg túlkun rússneskrar menningar í bland við hugmyndir um sérstöðu rússneskrar siðmenningar hefur verið nýtt í því skyni að réttlæta stöðugt harðskeyttari stefnu gagnvart borgaralegu samfélagi, frjálsum félagasamtökum og fjölmiðlum.

X

Menningarfræði og þjóðfélagsrýni (MFR701F)

Í námskeiðinu er litið yfir sögu menningarfræðinnar og sjónum beint að gildi hennar sem róttæks forms þjóðfélagsrýni. Lesnir verða textar lykilhöfunda 19. öld og til samtímans. Í forgrunni er sjálft menningarhugtakið og spurningin um gildi þess fyrir gagnrýna umræðu um þjóðfélag, sögu og samtíma. Fjallað er um samspil gagnrýni og fræða og hvernig menningarfræðin setur slíkt samspil í forgrunn. Þetta kemur fram jafnt í textum eldri og yngri höfunda og skapar togstreitu sem hefur á undanförnum áratugum verið frjór jarðvegur allra hugvísinda og einkennt samhengi þeirra við menningarpólitíska hugsun. Til grundvallar eru lögð hugtök á borð við hugmyndafræði, vald, forræði, kyngervi og orðræða.

X

Ritstjórn og fræðileg skrif (ÍSL101F)

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

X

List og samfélag í samtíma (LIS701F)

List hefur í sögulegu tilliti verið sá þáttur samfélagsins þar sem nýjungar og framsýni hefur verið í mestum metum. Þetta frumkvæði listar hefur þó ætíð byggt á sögulegum forsendum — þess sem á undan kemur. Í þessu samhengi eru listamenn samtímans stöðugt að endurnýja fyrri forsendur sínar. Á sama tíma eru listheimar samtímans í eðli sínu margbrotnir — þar á sér stað sífellt meiri skörun ólíkra miðla og áhrifa, þar sem listamenn vinna á grundvelli fræðilegra forsendna, félagslegra forsendna og með tilliti til stjórnmála og efnahagsmála. Menningarlegar aðstæður breytast einnig ört í samtíðinni, fyrir tilstilli tækniþróunar, byggðaþéttingar, heimsvæðingar og náttúruvár, auk óvissu á sviði stjórnmála. Þetta leiðir til þess að eðli listastarfsins tekur sífellt meiri breytingum. Vegna þessa er mikilvægt að leggja stöðugt nýjan grunn að túlkun listarinnar og virkni hennar í samfélaginu, þar sem nýjar hugmyndir og skilgreiningar, á við ‚mannöld‘ og ‚síð-mennsku‘, gagnast til aukins skilnings á stöðu listar í samfélagi manna. Í námskeiðinu eru listfræðilegar forsendur samtíðarinnar teknar til endurskoðunar og listvettvangurinn — sagan og samtíðin — kannaður með hliðsjón af samspili listar við ólíkar greinar: sagnfræði, heimspeki, bókmenntir, fjölmiðla- og kvikmyndafræði, mannfræði, stjórnmálafræði, landafræði, félagsfræði.

X

Stafrænir miðlar (BLF314F)

Í námskeiðinu er sjónum beint að stafrænum miðlum með sérstaka áherslu á samfélagsmiðla. Litið verður á stafræna miðla í sögulegu samhengi og hvaða áhrif boðskiptamynstur þeirra hefur á fagaðila, neytendur og notendur. Í fyrri hluta námskeiðsins verða helstu kenningar útskýrðar og settar í samhengi við viðurkenndar aðferðir. Síðari hluti námskeiðsins byggir á dæmum sem sýna helstu einkenni stafrænna miðla. Má þar nefna samspil stafrænna miðla og fjölmiðla, regluverk og viðskiptamódel félagsmiðla, áhrif stafrænna miðla á einkalíf og opinbera umræðu, áhrifamátt og dreifingarhæfni félagsmiðla og hvernig þeir skilyrða þátttökumöguleika notenda.

X

Söfn sem námsvettvangur (SAF016F)

Einn megintilgangur safna á Íslandi er að skila menningar- og náttúruarfi landsins til komandi kynslóða og stuðla að aukinni þekkingu á þessari arfleifð og skilningi á tengslum hennar við umheiminn. Ætlast er til þess (samkvæmt safnalögum) að söfn reyni að „auka lífsgæði manna“ með því að efla skilning á þróun og stöðu menningar, lista náttúru eða vísinda. Söfn og safnfræðsla geta því haft áhrif á samfélag, hópa og einstaklinga. Safnafræði getur komið hér að liði og er megin viðfangsefni námskeiðsins. Kynntar verða fræðilegar kenningar sem hafa að markmiði að stuðla að fjölbreyttri og áhrifamikilli fræðslu tengdri fornleifum, list, náttúruvísindum, menningarlegri arfleifð og öðrum viðfangsefnum safna. Hugað verður að fjölbreyttum markhópum safnfræðslu, hlutverki safngesta innan safna, rými, textagerð, margmiðlun, gagnvirkni og fleira.

Þetta er fjarkennslunámskeið sem skiptist í þrjár lotur. Í hverri lotu eru ör-fyrirlestrar frá kennara með hugleiðingum um námsefnið, gesta-fyrirlestrar (stafrænir) og aukaefni. Þrjár stað og/eða ZOOMlotur eru yfir önnina, þar sem nemendur fá fyrirlestra frá starfsmönnum safna og vinna að fræðsluverkefni í samstarfi við safn í Reykjavík. Verkefnið verður þróað út frá fræðilegum áhuga nemenda undir handleiðslu kennara og með aðstoð starfsmanna safnsins.

X

Miðlun og menning (HMM240F)

Í námskeiðinu er menningarhugtakið teknar til gagnrýninnar skoðunar. Kenningar og skilgreiningar eru reifaðar samtímis því sem hlutverk, skilyrði og áhrif menningar í samtímanum eru vegin og metin. Markmiðið er að skapa samræðu fræðilegrar umræðu um menningararf, menningarstefnu og menningarlega sjálfbærni við praktísk úrlausnarefni sem tengjast miðlun menningar. Þannig er hugað að samspili menningarlífs við félagslegar, pólitískar og hagrænar aðstæður í sögu og samtíð og kannað hvernig þessir þættir bæði skilyrða og gera mögulega menningarmiðlun í samtímanum. Skoðað er hvernig menningararfur, hefðir, félagslegt minni, hugmyndir um upprunaleika og sjálfsmynd hafa áhrif á mótun og endursköpun menningar og hvernig nota má hugtök eins og „menningarlegt auðmagn“, „menningarlegt forræði“ og „orðræða um menningararf“ til að greina og skilja birtingarmyndir menningar. 

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

X

Stafræn og samfélagsleg nýsköpun (HMM241F)

Í námskeiðinu er fjallað um fjölbreyttar birtingamyndir nýsköpunar í menningu og miðlun, með áherslu á stafræna tækni. Áhersla verður lögð á starfsemi og stjórnun skipulagsheilda sem starfa í miðlun og skapandi greinum. Fjallað verður um hlutverk nýsköpunar og skapandi hagkerfi, samfélagslega nýsköpun og hvernig viðhalda á frumkvöðlanda í verkefnum. Tækifæri til hagnýtingar verða tekin til skoðunar og kynntar til sögunar aðferðir til að styðja við uppgötvun, greiningu og nýtingu slíkra tækifæra. Á grunni hönnunarhugsunar vinna nemendur verkefni að eigin stafrænni afurð, allt frá hugmynd að frumgerð.

X

Skapandi heimildamyndir (HMM220F)

Fjallað verður um helstu tegundir heimildamynda, aðferðir, þróun þeirra og tilgang.

Nemendur læra að skrifa handrit að stuttri heimildamynd og að hugsa allt ferli heimildamyndagerðar, frá grunnhugmynd að fullbúinni mynd, ástunda fagleg vinnubrögð og læra að skipuleggja tökur.

Nemendur ættu einnig að ná tökum á grunnatriðum í kvikmyndatöku og klippingu. Í því samhengi verður unnið eitt verkefni á síma til að ná tökum á tækniatriðum í klippi. Allir nemendur þurfa að skila að minnsta kosti einni fullbúinni stuttri heimildamynd, handriti og æfingaverkefni í klippi. Nemendur ræða nálgun og efnistök verkefna sinna við samnemendur og kennara.

Í námskeiðinu verða sýndar heimildamyndir, bæði brot úr þeim og í fullri lengd, þar sem rætt verður um hugmyndirnar bak við myndirnar, listrænar ákvarðanir, tilgang og siðfræði heimildamynda. Áhersla er lögð á sjálfstæð vinnubrögð.

Tökur fara fram í mars og þurfa að vera búnar fyrir 30. mars, en þá hitta nemendur kennara í klippiherberginu í Odda.

Ekki er ætlast til að nemendur kaupi neinar bækur fyrir þetta námskeið en nauðsynlegt er að þeir hafi sjálfir flakkara til að geyma efnið sitt á og SD kort í myndavélar fyrir eigin upptökur. Einnig er mælt með að nemendur séu með góð heyrnatól.

Námskeiðið er kennt í lotum. Nemendur vinna að heimildamynd alla önnina og í lok annar verður frumsýning í Bíó Paradís.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

X

Nýsköpun í hugvísindum (HMM801F)

Í námskeiðinu er fjallað um fjölbreyttar birtingmyndir nýsköpunar í hugvísindum. Námskeiðið skiptist í þrjá hluta. Í fyrstu er velt upp hlutverki nýsköpunar í hugvísindum, fjallað um skapandi hagkerfi, samfélagslega nýsköpun og hvernig viðhalda á frumkvöðlanda í verkefnum. Í öðrum hluta er velt upp tækifærum til hagnýtar og kynntar til sögunar aðferðir til að styðja við uppgötvun, greiningu og nýtingu slíkra tækifæra. Að lokum vinna nemendur hagnýtt verkefni sem byggir á eigin hugmynd að hagnýtingu og farið verður í gegnum ferli sem inniheldur bæði hugmyndavinnu, verkefnisstjórnun og framkvæmd. Nemendur halda lestrardagbók og velja verkefni tengt viðfangsefninu.

X

Stefnumót menningar og stafrænna miðla (HMM238F)

Á þessu námskeiði verður stefnt saman menningu og miðlun í þeim tilgangi að kanna gagnvirk áhrif þessara þátta. Sjónum verður sérstaklega beint að því hvort finna megi nýjar leiðir til að laga menningarframleiðslu að snjallmiðlum og stafrænni tækni samtímans. Hvar búa tækifærin fyrir þá sem starfa við framleiðslu menningarefnis? Hvaða miðlar henta hvaða efni best? Hvernig má nýta stafræna umhverfið til að koma verkum sínum á framfæri?

Farið verður í saumana á alls kyns miðlum og miðlunarleiðum og nemendur hvattir til að reyna þanþol þeirra, bæði hvað varðar sköpun efnis og tæknina sjálfa. Til hliðsjónar verða höfð ýmis dæmi um stafræna miðlun efnis einstakra listamanna, menningarstofnana, blaðamanna og fleiri. 

Gert er ráð fyrir að nemendur semji ýmist nýtt efni eða nýti sér efni sem þau hafa þegar unnið, s.s. bókmenntatexta, fræðigreinar, ritgerðir, stuttmyndir, tónlist eða annað efni, og kanni ólíkar leiðir til þess að kynna það og/eða miðla því á helstu stafrænu miðlunum. Nemendur öðlast markvissa þjálfun í að undirbúa menningarefni fyrir ólíka miðla, sem lifandi myndir, tal eða texta, með það í huga að þess verði einkum „neytt“ með snjalltækni. Þá læra þeir að meta hvaða áhrif ólík miðlun hefur á innihald og skilaboð efnisins. 

Markmið áfangans:
Nemendur læra að koma sér og verkum sínum á framfæri með því að nota stafræna miðla. Nemendur öðlast yfirgripsmikla þekkingu í stafrænu miðlunarumhverfi samtímans og glöggva sig á kostum og göllum ólíkra miðlunarleiða.

Námskeiðið er því allt í senn: Fræðilegt þar sem rætt verður um kosti og galla þess að setja efni sem varðar menningu og fræði fram á stafrænan hátt; aðferðafræðilegt þar sem helstu aðferðir í þessu samhengi verða kynntar; hagnýtt þar sem farið verður yfir úrvinnslu og miðlun menningarefnis; og skapandi þar sem þátttakendur skapa efni fyrir miðlana og vinna með þá á skapandi hátt.

Bygging námskeiðs og kennsluhættir:
Í námskeiðinu verða stuttar málstofur, með áherslu á virka samræðu milli kennara og nemenda, fléttaðar saman við skapandi smiðjur þar sem nemendur fara saman yfir bæði einstaklings- og hópverkefni. Þá munu gestafyrirlesarar úr menningarlífi landsins deila reynslu sinni með hópnum.


X

Saga heimildamynda og grundvallaratriði í klippi (HMM802F)

Á námskeiðinu verður farið yfir sögu og þróun heimildamynda frá upphafi. Kynnt verða lykilverk og höfundar þeirra, ásamt helstu stefnum og straumum eins og Grierson stefnan, Kino-eye, Direct cinema og fleira. Auk þessa verður skoðað hvernig tæknileg þróun hefur áhrif á gerð heimildamynda.

Kennsla er byggð á fyrirlestrum kennara, umræðum í tímum og sýningum á tilteknum lykilmyndum í sögu heimildamynda. Nemendur skila greinagerð um þær myndir sem sýndar eru á námskeiðinu.

Kennd verða grunnatriði í klippiforritinu Adobe Premiere Pro, eins og að hlaða inn efni, klippa það til, einfalda hljóðvinnslu, innsetningu texta og minniháttar litaleiðréttingu. Í framhaldinu eru unnin tvö klippiverkefni. Annað er myndband sem nemendur taka á síma og klippa í Premiere Pro, en hitt vídeódagbók um eina af þeim myndum sem fjallað er um á námskeiðinu.

 

Verkefni:

  • Stutt myndband, 1-3 mínútur.
  • Vídeódagbók um eina heimildamynd sem fjallað er um á námskeiðinu.
  • Skrifleg dagbók 1 (500 – 700 orð). Hugleiðing um eina heimildamynd sem fjallað er um á námskeiðinu.
  • Skrifleg dagbók 2 (500 – 700 orð). ). Hugleiðing um eina heimildamynd sem fjallað er um á námskeiðinu.

 

Ætlast er til að nemendur taki virkan þátt í námskeiðinu og verklegum verkefnum.

X

Starfsþjálfun (HMM013F)

Starfsþjálfun er í boði fyrir nemendur í Hagnýtri menningarmiðlun. Umgjörð hennar er eftirfarandi: Nemendur sem óska eftir því að fara í starfsþjálfun hafa samband við umsjónarmann námsleiðarinnar um möguleika á starfsþjálfun. Athuga ber að takmarkað framboð er á starfsþjálfun.

Í umsókn um starfsþjálfun skal gerð grein fyrir viðkomandi stofnun/aðila þar sem starfsþjálfun er í boði, hvert markmiðið er með starfsþjálfuninni og hvernig hún á að fara fram. Þegar samkomulag hefur verið gert um starfsþjálfunina verður gerður um hana sérstakur samningur þar sem gerð er grein fyrir viðfangsefninu. Tímafjöldi skal vera í samræmi við kröfur um vinnuframlag vegna 5e eða 10e námskeiðs (125-150 klst; 250-300 klst). Nemandi skilar dagbók til umsjónarmanns/leiðbeinanda þrívegis á meðan á starfsþjálfuninni stendur og skýrslu (10-12 bls. (3500 orð ca) að lengd, miðað við 10 e. en 6-8 s. miðað við 5e) að verki loknu til leiðbeinanda um hverjar voru helstu áskoranir og hver var helsti ávinningur af starfsþjálfuninni. Staðfesting frá viðkomandi stofnun um þátttöku nemandans skal fylgja skýrslunni og skal móttökuaðili senda leiðbeinanda stutta umsögn um framlag nemandans og hvort og hvernig markmið starfsþjálfunarinnar hafi náðst með hliðsjón af samningi þar um og lýsingu á verkefninu.

X

Starfsþjálfun (HMM014F)

Starfsþjálfun er í boði fyrir nemendur í Hagnýtri menningarmiðlun. Umgjörð hennar er eftirfarandi: Nemendur sem óska eftir því að fara í starfsþjálfun hafa samband við umsjónarmann námsleiðarinnar um möguleika á starfsþjálfun. Athuga ber að takmarkað framboð er á starfsþjálfun.

Í umsókn um starfsþjálfun skal gerð grein fyrir viðkomandi stofnun/aðila þar sem starfsþjálfun er í boði, hvert markmiðið er með starfsþjálfuninni og hvernig hún á að fara fram. Þegar samkomulag hefur verið gert um starfsþjálfunina verður gerður um hana sérstakur samningur þar sem gerð er grein fyrir viðfangsefninu. Tímafjöldi skal vera í samræmi við kröfur um vinnuframlag vegna 5e eða 10e námskeiðs (125-150 klst; 250-300 klst). Nemandi skilar dagbók til umsjónarmanns/leiðbeinanda þrívegis á meðan á starfsþjálfuninni stendur og skýrslu (10-12 bls. (3500 orð ca) að lengd, miðað við 10 e. en 6-8 s. miðað við 5e) að verki loknu til leiðbeinanda um hverjar voru helstu áskoranir og hver var helsti ávinningur af starfsþjálfuninni. Staðfesting frá viðkomandi stofnun um þátttöku nemandans skal fylgja skýrslunni og skal móttökuaðili senda leiðbeinanda stutta umsögn um framlag nemandans og hvort og hvernig markmið starfsþjálfunarinnar hafi náðst með hliðsjón af samningi þar um og lýsingu á verkefninu.

X

Kynusli í myndlist (LIS429M)

Í námskeiðinu eru myndlistarverk skoðuð í kynlegu ljósi og fjallað um kenningalegan grundvöll kynjafræða og þverfaglegt inntak þeirra. Leitast er við að greina hvernig hugmyndir um kyngervi hafa áhrif á listsköpun jafnt sem umræðu og skrif um myndlist. Birtingarform og merking kyngervis í tungumáli, samfélagi og menningu eru einnig greind með áherslu á staðalímyndir og/eða uppbrot þeirra í afstöðu og verkum listamanna. Stuðst er við hugmyndir femínista og hinsegin fræða til að afhjúpa áhrif kyngervis í verkum sumra listamanna sem hliðra staðalímyndum kven- og karlleika og skapa usla í ríkjandi orðræðu og kynjakerfi Vesturlanda. Einnig er fjallað um listheiminn út frá kynjafræðilegu sjónarhorni og kynntar rannsóknir á margbreytilegum birtingarmyndum kynjamisréttis í samtímanum.

X

Á þrykk - RÚT (RÚT805F)

Á þessu námskeiði munu nemar í hagnýtri ritstjórn og útgáfu vinna með ritlistarnemum að því að búa frumsamið efni til útgáfu. Farið verður í gegnum útgáfuferlið, jafnt fyrir prentuð rit sem rafbækur; ritstjórn, prófarkalestur, umbrot og annað sem tilheyrir. Miðað er við að afrakstur námskeiðsins verði rit sem er tilbúið til prentunar.

Fimm ritstjórnarnemar geta sótt námskeiðið; fyrstir skrá, fyrstir fá.

X

Smekkleysu-stjörnuþokan: Áhrif og auðmagn Smekkleysu-hópsins 1980-2020 (SAG409M)

Síðustu fjóra áratugi hefur hópur lista-og athafnafólks sem kenna má við útgáfufyrirtækið Smekkleysu og fólk því tengt verið áberandi og aðsópsmikill í íslenskri menningu. Í námskeiðinu verður fjallað um nokkra lykilþætti í listrænni og samfélagslegri framgöngu einstaklinga og minni hópa sem fella má undir það sem hér er kallað Smekkleysu-stjörnuþokan.  Í námskeiðinu verður m.a. fjallað um bókmenntalegar rætur hópsinns og tengsl hans við súrrealisma og framúrstefnu og um tónlistarlegar rætur hópsins í pönksenu áttunda áratugarins. Einnig verður vikið að virkni hópsins á sviði kvikmyndagerðar, sjónlista og fjölmiðlunar sem og innkomu þeirra á vettvang samfélagsþátttöku og stjórnmála. Að lokum verður fjallað um þversögnina milli hugmyndinnar um listræna tilraunamennsku á þröngum vettvangi og ris alþjóðlegrar stórstjörnu sem þverar listgreinar og brúar í verkumum sínum milli dægurtónlistar og framsæknnar tilraunatónlist og milli tónlistar, sjónlista, tækni og náttúruvísinda.

X

Hagnýt þjóðfræði (ÞJÓ445M)

Fjallað verður um hagnýtingu þjóðfræðilegrar þekkingar og hvernig aðferðir og vinnubrögð þjóðfræðinnar geta komið að notum til að breikka og dýpka umræðu og opnað leiðir til að hafa jákvæð samfélagsleg áhrif. Fjallað verður um tengsl þjóðfræði við ferðaþjónustu, safnastarf, listir og margvíslega miðlun þjóðfræðiefnis. Rætt verður um gagnasöfn tengd þjóðfræði á Íslandi og möguleika á hagnýtingu þeirra. Skoðað hvernig nýta má sögulegt efni, viðtöl og vettvangsrannsóknir, og setja niðurstöður fram, svo sem með sýningum, hátíðum og viðburðum, blaðaskrifum, bókaútgáfu, vefútgáfu, útvarpsþáttagerð og gerð  heimildamynda. Ólíkar aðferðir til að ná til ólíkra markhópa verða ræddar og hvernig miðla má efni til breiðra hópa gesta, lesenda, hlustenda eða áhorfenda. Siðferðileg, efnahagsleg, menningarleg og pólitísk álitamál við hagnýta þjóðfræði tekin til umfjöllunar.

Námskeiðið verður að hluta lotukennt, 3 daga í þriðju kennsluviku í Reykjavík og 4 daga í verkefnavikunni á Hólmavík á Ströndum. Nemendur vinna verkefni tengd hagnýtri þjóðfræði, en ekkert lokapróf er í áfanganum.

X

Listgagnrýni og sýningarstjórn (LIS805F)

Í námskeiðinu er lagður grundvöllur að virku starfi sýningarstjóra fyrir hagnýt störf á myndlistar- og safnavettvangi. Unnið er á þverfaglegan og gagnrýnin hátt með hugtök og kenningar sem snúa að starfi sýningarstjóra á vettvangi samtímalistar. Í námskeiðinu vinna nemendur í teymum og setja upp sýningu í samstarfi við myndlistarnema eða myndlistarmenn. Nemendur koma til með að beita þekkingu og aðferðum í verki, vinna að undirbúningi, hönnun, textaskrifum og gerð kynningarefnis í tengslum við sýningarhaldið. Námskeiðið er að hluta til unnið íi samvinnu viið meistaranám í myndlist í LHÍ, auk þess sem nemendur eiga þess kost að eiga í samstarfi við Listasafn Háskóla Íslands og önnur viðurkennd listasöfn.

X

Matur og menning: (NÆR613M)

Matur er mannsins megin, uppspretta orkunnar og forsenda lífsins. En matur er líka sneisafullur af merkingu. Matarhættir veita innsýn í heimsmynd okkar, lífssýn og listfengi og matur mótar tilveru okkar, líkama, samfélag, hagkerfi, hugarfar og siðferði. Sjálfsmynd okkar og minningar eru nátengdar mat og matur er einhver mikilvægasti miðillinn fyrir samskipti okkar við annað fólk.

Í námskeiðinu skoðum við hvað fólk borðar, hvernig, hvenær, með hverjum og hvers vegna. Með þeim hætti fáum við dýrmæta innsýn í kyngervi og kynslóðir, fæðuöryggi og rétt til matar, stéttaskiptingu og menningarlegan margbreytileika, skynheim og fegurðarskyn, tækni og matvælaframleiðslu, tísku og matarkúra, matarhefðir og menningararf, tilfinningar, vináttu og fjölskyldubönd. Matarhættir tengja þannig saman menningu og náttúru, hnattvæðingu og hið staðbundna, heimilið og vinnustaðinn, fortíð og samtíð, manneskjur og örverur.

Í námskeiðinu beinum við sjónum að sambandi matarframleiðslu og neyslu á 21. öld með sérstaka áherslu á lýðheilsu, siðferðislega neyslu og sjálfbærni.

Matur og menning eru þverfagleg viðfangsefni og því er þetta námskeið kennt í samstarfi námsbrauta í þjóðfræði og matvæla- og næringarfræði.

X

Siðfræði vísinda og rannsókna (HSP806F)

Námskeiðið er ætlað framhaldsnemum eingöngu. Tekið verður mið af þörfum nemenda af ólíkum fræðasviðum við útfærslu námskeiðsins. 

Kennsla fer fram frá 13. janúar til 17. febrúar á föstudögum kl. 13:20 til 15:40.

Viðfangsefni:
Fjallað verður meðal annars um eftirfarandi efni: Fagmennska og ábyrgð vísindamanna. Kröfur um fræðilega hlutlægni og hlutleysi vísinda. Jafnréttissjónarmið og ríkjandi viðmið í vísindastarfi. Vald og vísindi. Hagsmunaárekstrar í vísindastarfi. Vísindin og samfélagið. Siðfræði rannsókna.

Markmið: 
Nemendur öðlist þekkingu á siðferðilega vídd vísinda og rannsókna og fái þjálfun í að greina og rökræða um siðferðileg ágreiningsefni tengd vísindum og rannsóknum í nútímasamfélagi.

Kennsla er í formi fyrirlestra og umræðna. Námskeiðið er hugsað sem akademískt samfélag þar sem nemendur taka virkan þátt í markvissri umræðu um viðfangsefnin. Hver nemandi flytur framsöguerindi samkvæmt áætlun sem gerð er í upphafi misseris og jafnframt kynna aðrir nemendur sér efnið og ræða það í málstofunni undir handleiðslu kennara.

X

Verkefni tengt siðfræði vísinda og rannsókna (HSP048F)

Verkefnið er hægt að taka sem viðbót við HSP806F Siðfræði vísinda og rannsókna og er einungis hægt að taka meðfram því námskeiði.

X

Menning og andóf (MFR703M)

Í námskeiðinu er fjallað um samspil pólitískrar róttækni, menningar, hefðar og valds. Sérstaklega er hugað að birtingarmyndum andófs í samtímanum, orðræðu lýðræðis og menningarlegs mismunar og viðbrögðum við gagnrýni og andófi innan hefðar nútímastjórnmála. Fjallað er um þátt menntamanna og rithöfunda og vægi listrænnar tjáningar og hönnunar við umbreytingu félagslegs og menningarlegs umhvefis. Þá er fjölmiðlaorðræða skoðuð og greind og fjallað um hin ólíku og oft andstæðu markmið sem sjá má í starfsemi stofnana samfélagsins. Valdir eru nokkrir átakapunktar menningar- og samfélagsorðræðu sem draga fram grundvallartogstreitu frjálslyndra lýðræðissamfélaga, svo sem spurningar um visku eða fávisku almennings, viðbrögð við loftslagsbreytingum, óöfnuð og ofsafátækt. Loks er fjallað um spillingu og vald, félagslega og menningarlega tjáningu, möguleika og takmarkanir tjáningarfrelsis, notkun og misnotkun upplýsinga, leynd, fals og falsfréttir.

X

Menningararfur (ÞJÓ022M)

Hvað er menningararfur og hvaða hlutverki þjónar hann? Af hverju er hann í stöðugri útrýmingarhættu? Hvernig tengir hann saman fortíð og samtíð? Hvað á hann skylt við þjóðríkið? Söguvitund? Hnattvæðingu? Kapítalisma? Stjórnmál? Í námskeiðinu verður leitað svara við þessum spurningum, kynntar nýlegar rannsóknir þjóðfræðinga, mannfræðinga, listfræðinga, félagsfræðinga, safnafræðinga, sagnfræðinga og fornleifafræðinga á menningararfi og tekinn púlsinn á því sem er að gerast á þessu ört vaxandi sviði. 

Kennslan fer fram í fyrirlestrum og umræðum.

X

Ritstjórn og hönnun prentgripa (RÚT803F)

Námskeiðið felst í að skoða samstarf og verkaskiptingu milli ritstjóra og hönnuða við gerð og útgáfu prentgripa. Veitt verður innsýn í undirstöðuþætti leturfræði, grafískrar hönnunar og undirbúning fyrir prentun. Einnig verða helstu verkfæri hönnuða skoðuð með tilliti til ólíkra útgáfuverkefna. Farið verður yfir helstu kenningar um áhrif grafískrar hönnunar og leturfræði á læsileika og skilning á inntaki. Rætt verður um gæði, notagildi, fagurfræði og hagkvæmnisjónarmið í grafískri hönnun.

Nemendur flytja erindi og skila skriflegri greiningu á hönnunargrip/um að eigin vali og eru einnig hvattir til að taka virkan þátt í umræðum í tímum. Lokaverkefni námskeiðs felst í að skapa eigið útgáfuverkefni og miðla hugmyndum um ritstjórn þess í máli og myndum.

X

Fjölmiðlar og menning á tímum hnattvæðingar (BLF204M)

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist helstu kenningum og rannsóknum um áhrif hnattvæðingar á flæði fjölmiðlaefnis og menningar. Fjallað er um alþjóðlega- svæðisbundna- og ríkjabundna markaði fyrir fjölmiðlaefni mismunandi fjölmiðla, áhrif hnattvæðingar á „þjóðlegra“ menningu og viðbrögð stjórnvalda við auknu flæði útlends fjölmiðlaefnis og erlendra menningarstrauma. Fjallað er einnig um þau tæknilegu, hagrænu og pólitísku öfl eru að baki auknu flæði fjölmiðlaefnis milli landa. Sjónum verður m.a. beint að tilraunum Evrópusambandsins til að byggja upp innri markað á sviði fjölmiðlunar og fjallað verður um stöðu íslenskrar menningar í kjölfar óhefts flæðis fjölmiðlaefnis þvert á landamæri.

X

Stafrænar lausnir við rannsóknir og miðlun – alþýðufræðimennska nýrra tíma (HMM702F)

Námskeiðinu er ætlað að kynna nemendum nýjar stafrænar leiðir til rannsókna og miðlunar sem snjalltæki, smáforrit og sýndarveruleiki hafa opnað á síðustu árum og hvernig nýta má tæknina til þess að fá almenning til að taka þátt í rannsóknum og miðlun. Í námskeiðinu verður unnið með hugtökin miðlunarsaga (e. public history), lýðvirkjun (e. crowd sourcing) og leikjavæðingu og aðferðum þessara fræða beitt á verkefni á sviði menningar, sögu og náttúru.  Áhersla er lögð á að veita nemendum hagnýta þekkingu og þjálfun notkun stafrænna lausna og nýti þær til rannsókna og miðlunar á efni sem tengist menningu, náttúru og sögu og að þeir læri að þekkja helstu hugtök og tækniheiti.

Gestafyrirlesarar veita innsýn í raunveruleg verkefni á þessu sviði og nemendur nýta aðferðafræði og tæknilausnir til að takast á við krefjandi verkefni tengd náttúru, menningu og sögu.

X

Miðlun í hljóðvarpi og hlaðvarpi (HMM235F)

Námskeiðið er haldið í samstarfi við RÚV - Rás 1. Fjallað er um framsetningu efnis í útvarpi og hlaðvarpi. Könnuð eru ólík dæmi um dagskrárgerð. Hugað er að miðlunarmöguleikum hljóðefnis í fjölmiðlaumhverfi samtímans og gerð grein fyrir eðli ólíkra miðlunarleiða. Fjallað verður um hugmyndavinnu, viðtalstækni, upptökutækni, uppbyggingu og samsetningu hljóðvarps/hlaðvarpsefnis með áherslu á  sjálfbærni og sjálfstæð vinnubrögð. Nemendur vinna verkefni tengd útvarpsþáttagerð. 

X

Menningar- og sögutengd ferðaþjónusta (HMM226F)

Almennt um námskeiðið:

Í námskeiðinu er fjallað um menningar- og sögutengda ferðaþjónustu og þá hugmyndafræði sem býr að baki henni. Áhersla er lögð á fræðilega umræðu og greiningu, gagnrýna hugsun, sköpun og virkni nemenda en einnig hagnýt verkefni. Verkefni nemenda verða því tengd hagnýtum úrlausnarefnum. Fjallað verður um ólíkar aðferðir til þess að kynna menningu og sögu fyrir ferðafólki og tekin dæmi um hvernig það hefur verið gert, greindir ólíkir markhópar og saman velta kennarar og nemendur fyrir sér hvað ber einkum að varast á þessu sviði og hvað hefur tekist vel. Hugað verður að þeim viðmiðum og gæðastöðlum sem æskilegt er að fylgja í menningar- og söguferðaþjónustu, fjallað um þýðingu slíkrar starfsemi fyrir ímynd svæða, bæði eins og hún snýr að heimamönnum og aðkomumönnum og rætt um rekstur og mikilvægi sjálfbærni í slíkum verkefnum. Æskilegt en ekki nauðsynlegt er að nemendur hafi tekið námskeiðið Nýsköpun - hugmyndavinna, verkefnisstjórnun og fjármögnun og námskeiðið Miðlun og menning.

Uppbygging námskeiðs:

Námskeiðið er byggt upp af fyrirlestrum, umræðum, vettvangsferð/um, skýrslugerð og hagnýtu verkefni.

Fyrirlestrar og vettvangsferð tengd þeim verða í 6 skipti, náms/vettvangsferð verður í 5-6 daga en hún verður farin í verkefnaviku í febrúar.

Námsmat:

Nemendur velja verkefni á sviði menningartengdrar ferðaþjónustu í Reykjavík eða nágrenni og fjalla um það á málþingi í vettvangsferð í stuttu erindi, um hugmynd, rekstur, markhóp, sanngildi (20%).

Verkefni í vettvangsferð. Nemendur velja sér stað/verkefni í vettvangsferð og skila skýrslu/mati á því hvernig þeir telja að til hafi tekist: um menningararfinn og söguna sem liggur til grundvallar, framsetningu/ímynd og rekstri og leggja til eina rökstudda hugmynd að breytingu á viðkomandi stað, sem gæti styrkt hann með tilliti til menningar/ímyndar/rekstrar/gesta (markhóps). (20%).

Hagnýtt verkefni, unnið í hópi (miðað við þrjá nemendur). Nemendur leggja fram tillögu um menningar- og/eða sögutengda ferðaþjónustu á tilteknu sviði. Í verkefninu á að felast skýr og framkvæmanleg hugmynd um menningartengda ferðaþjónustu. Unnið skal út frá tölfræði um komur ferðamanna á svæðið og  út frá innviðum sem eru til (húsnæði, samgöngur, þekking osfrv). Nemendur þurfa að kanna hvernig staðið er að rekstri sem þessum og gera áætlun um stofnkostnað og tekjur og gjöld í eitt ár (eftir að starfsemi er hafin, gróf áætlun). Að verkefni loknu munu nemendur kynna það fyrir sérfræðingi sem tengist sviðinu og umsjónarkennara og þeir leggja dóm á gæði verkefnisins (55%, munnlegt próf í 30 mínútur).

Ástundun og þátttaka 5%. Full mæting er talin 80%.

X

Myndir og miðlun (HMM119F)

Í námskeiðinu verður fjallað um ljósmyndir í sögu og samtíma, notkun þeirra og samfélagslegt hlutverk. Meðal viðfangsefna eru grunnatriði ljósmyndasögu, bæði innlendrar og erlendrar með áherslu á helstu kenningar og alþjóðlegar rannsóknir í ljósmyndafræðum. Heimildagildi ljósmynda verður rætt, pólitísk og samfélagsleg virkni þeirra, m.a. hvernig skoðunum og tilfinningum er miðlað með ljósmyndum. Nemendur æfa myndgreiningu og færni í myndlestri.

Auk þess verða kennd undirstöðuatriði ljósmyndunar, stafrænnar myndvinnslu og myndritstjórnar. Nemendur kynnast nokkrum helstu ljósmyndasöfnum landsins og læra að nota myndgagnagrunna. Nemendur vinna bæði ljósmyndafræðilegt og praktískt verkefni undir stjórn kennara og ljósmyndara. Í námskeiðinu verður farið í vettvangsferð á Ljósmyndasafn Reykjavíkur eða Ljósmyndasafn Íslands í Þjóðminjasafni.

X

Grundvallaratriði vefmiðlunar ‐ Starf vefstjórans og vefritstjórn (HMM120F)

Starf vefstjórans hefur tekið miklum breytingum með stöðugri tækniþróun og áherslu á stafrænar lausnir. Leitast verður við að veita nemendum góða innsýn í helstu þætti í starfi vefstjórans. Rýnt verður í skrif fræðimanna á sviði vefmiðlunar, nemendur kynnast nauðsynlegum tækjum og tólum og við fáum til okkar góða gesti sem hafa fjölbreytta starfsreynslu sem vefstjórar, vefritstjórar og á sviði stafrænnar miðlunar.

Starf vefritstjóra er iðulega samofið almennri vefstjórn. Nemendur fá góða innsýn í ritstjórn vefja og skrifum fyrir stafræna miðla. Fjallað verður um helstu þætti sem vefstjóri / vefritstjóri þarf að hafa vald á, svo sem upplýsingaarkitektúr, skrifum fyrir vef, framsetningu myndefnis, grundvallaratriði í vefhönnun, aðgengismál, nytsemi, öryggismál, vefmælingar, vefumsjónarkerfi, grunntækni vefviðmótsins, helstu hugtök og skilgreiningar í tækni vefsins og netsins.

Nemendur setja upp eigin vef og nota til þess vefumsjónarkerfi að eigin vali, t.d WordPress eða Wix, sem bæði eru til í ókeypis útgáfum, og er hluta verkefna skilað þar. Þannig öðlast nemendur þjálfun í að setja upp einfaldan vef og byggja upp leiðakerfi. Athygli er sérstaklega vakin á því að í námskeiðinu er ekki kennsla á vefumsjónarkerfi. Þeim sem ekki hafa reynslu af notkun þeirra fyrir er bent á að á YouTube má finna fjölda myndbanda þar sem hægt er að læra á kerfin, allt frá grunnatriðum og upp í mun flóknari þætti en ætlast er til að í þessu námskeiði.

X

Starfsþjálfun (HMM013F)

Starfsþjálfun er í boði fyrir nemendur í Hagnýtri menningarmiðlun. Umgjörð hennar er eftirfarandi: Nemendur sem óska eftir því að fara í starfsþjálfun hafa samband við umsjónarmann námsleiðarinnar um möguleika á starfsþjálfun. Athuga ber að takmarkað framboð er á starfsþjálfun.

Í umsókn um starfsþjálfun skal gerð grein fyrir viðkomandi stofnun/aðila þar sem starfsþjálfun er í boði, hvert markmiðið er með starfsþjálfuninni og hvernig hún á að fara fram. Þegar samkomulag hefur verið gert um starfsþjálfunina verður gerður um hana sérstakur samningur þar sem gerð er grein fyrir viðfangsefninu. Tímafjöldi skal vera í samræmi við kröfur um vinnuframlag vegna 5e eða 10e námskeiðs (125-150 klst; 250-300 klst). Nemandi skilar dagbók til umsjónarmanns/leiðbeinanda þrívegis á meðan á starfsþjálfuninni stendur og skýrslu (10-12 bls. (3500 orð ca) að lengd, miðað við 10 e. en 6-8 s. miðað við 5e) að verki loknu til leiðbeinanda um hverjar voru helstu áskoranir og hver var helsti ávinningur af starfsþjálfuninni. Staðfesting frá viðkomandi stofnun um þátttöku nemandans skal fylgja skýrslunni og skal móttökuaðili senda leiðbeinanda stutta umsögn um framlag nemandans og hvort og hvernig markmið starfsþjálfunarinnar hafi náðst með hliðsjón af samningi þar um og lýsingu á verkefninu.

X

Starfsþjálfun (HMM014F)

Starfsþjálfun er í boði fyrir nemendur í Hagnýtri menningarmiðlun. Umgjörð hennar er eftirfarandi: Nemendur sem óska eftir því að fara í starfsþjálfun hafa samband við umsjónarmann námsleiðarinnar um möguleika á starfsþjálfun. Athuga ber að takmarkað framboð er á starfsþjálfun.

Í umsókn um starfsþjálfun skal gerð grein fyrir viðkomandi stofnun/aðila þar sem starfsþjálfun er í boði, hvert markmiðið er með starfsþjálfuninni og hvernig hún á að fara fram. Þegar samkomulag hefur verið gert um starfsþjálfunina verður gerður um hana sérstakur samningur þar sem gerð er grein fyrir viðfangsefninu. Tímafjöldi skal vera í samræmi við kröfur um vinnuframlag vegna 5e eða 10e námskeiðs (125-150 klst; 250-300 klst). Nemandi skilar dagbók til umsjónarmanns/leiðbeinanda þrívegis á meðan á starfsþjálfuninni stendur og skýrslu (10-12 bls. (3500 orð ca) að lengd, miðað við 10 e. en 6-8 s. miðað við 5e) að verki loknu til leiðbeinanda um hverjar voru helstu áskoranir og hver var helsti ávinningur af starfsþjálfuninni. Staðfesting frá viðkomandi stofnun um þátttöku nemandans skal fylgja skýrslunni og skal móttökuaðili senda leiðbeinanda stutta umsögn um framlag nemandans og hvort og hvernig markmið starfsþjálfunarinnar hafi náðst með hliðsjón af samningi þar um og lýsingu á verkefninu.

X

Kalda menningarstríðið á Íslandi (SAG408M)

Kalda menningarstríðið á Íslandi náði hámarki sínu á sjötta áratugnum en saga þess nær yfir allt tímabil kalda stríðsins. Menningarstríð stórveldanna á Íslandi verður skoðað í alþjóðlegu samhengi og farið verður yfir söguritun um efnið síðastliðin þrjátíu ár. Horft verður til kvikmyndasýninga, listviðburða, tónleika, námsmannaskipta, vinafélaga og námsmannaskipta, svo eitthvað sé nefnt, með það fyrir augum að leggja mat á menningartengsl við útlönd (ekki bara Bandaríkin og Sovétríkin). Nemendur munu fá tækifæri til að vinna með skriflegar heimildir úr einkaskjalasöfnum sem og opinberum söfnum en við munum einnig skoða hljóð- og myndsafn RÚV og nýta það í verkefnavinnu í námskeiðinu.

X

Leiksmiðja, sköpun í stafrænum heimi. (LVG205M)

Markmiðið með Leiksmiðjunni, sköpun í stafrænum heimi er að skapa vettvang fyrir gagnvirka leiklist og er námskeiðinu ætlað að vera lifandi leikhúsvettvangur og miðstöð tilrauna fyrir hvers kyns leiklist sem tengist netmiðlum allt frá lifandi uppákomum til tilbúinna mynd- og hljóðverka. 

Áhersla er á stafrænar sviðslistir þ.m.t. leiksýningar og hljóðverk þar sem tölvutækni er notuð til að miðla verki eða hluta af verki.

Áhersla er lögð á að nemendur öðlist skilning og þekkingu á starfi leiklistarkennara bæði fræðilega og verklega. Kynntar verðar nýjustu rannsóknir og fræðigreinar og verkefni unnin í tengslum við það.

Fyrirkomulag: Námskeiðið er kennt í nokkrum lotum.

X

Eigindlegar rannsóknaraðferðir I (FOM102F)

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist fjölbreytileika og fræðilegum forsendum eigindlegrar rannsóknahefðar í félagsvísindum og öðlist reynslu í að beita eigindlegum aðferðum. Um hagnýtt námskeið er að ræða þar sem hver nemandi vinnur sjálfstætt rannsóknarverkefni sem felst í því að hanna og undirbúa rannsókn, afla gagna, greina þau og skrifa um helstu niðurstöður undir handleiðslu kennara. Í námskeiðinu verður farið ítarlega í undirbúning rannsókna, gerð rannsóknaráætlunar, gagnaöflun, greiningu og skrif.

X

Pútín og misnotkun sögunnar í Rússlandi (SAG506M)

Í námskeiðinu verður farið yfir hugmyndafræðilega þróun í Rússlandi Pútíns allt frá árinu 2000 og fram til dagsins í dag. Horft verður til hruns Sovétríkjanna og samskipta Rússlands við nágrannaríki sín frá þeim tíma. Sérstök áhersla verður lögð á hvernig stjórnvöld hafa endurtúlkað sögu og minni í pólitískum tilgangi jafnt í samfélagslegri umræðu sem í skólakerfinu.  Í námskeiðinu verður einnig fjallað um hvernig þjóðernisleg túlkun rússneskrar menningar í bland við hugmyndir um sérstöðu rússneskrar siðmenningar hefur verið nýtt í því skyni að réttlæta stöðugt harðskeyttari stefnu gagnvart borgaralegu samfélagi, frjálsum félagasamtökum og fjölmiðlum.

X

Menningarfræði og þjóðfélagsrýni (MFR701F)

Í námskeiðinu er litið yfir sögu menningarfræðinnar og sjónum beint að gildi hennar sem róttæks forms þjóðfélagsrýni. Lesnir verða textar lykilhöfunda 19. öld og til samtímans. Í forgrunni er sjálft menningarhugtakið og spurningin um gildi þess fyrir gagnrýna umræðu um þjóðfélag, sögu og samtíma. Fjallað er um samspil gagnrýni og fræða og hvernig menningarfræðin setur slíkt samspil í forgrunn. Þetta kemur fram jafnt í textum eldri og yngri höfunda og skapar togstreitu sem hefur á undanförnum áratugum verið frjór jarðvegur allra hugvísinda og einkennt samhengi þeirra við menningarpólitíska hugsun. Til grundvallar eru lögð hugtök á borð við hugmyndafræði, vald, forræði, kyngervi og orðræða.

X

Ritstjórn og fræðileg skrif (ÍSL101F)

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

X

List og samfélag í samtíma (LIS701F)

List hefur í sögulegu tilliti verið sá þáttur samfélagsins þar sem nýjungar og framsýni hefur verið í mestum metum. Þetta frumkvæði listar hefur þó ætíð byggt á sögulegum forsendum — þess sem á undan kemur. Í þessu samhengi eru listamenn samtímans stöðugt að endurnýja fyrri forsendur sínar. Á sama tíma eru listheimar samtímans í eðli sínu margbrotnir — þar á sér stað sífellt meiri skörun ólíkra miðla og áhrifa, þar sem listamenn vinna á grundvelli fræðilegra forsendna, félagslegra forsendna og með tilliti til stjórnmála og efnahagsmála. Menningarlegar aðstæður breytast einnig ört í samtíðinni, fyrir tilstilli tækniþróunar, byggðaþéttingar, heimsvæðingar og náttúruvár, auk óvissu á sviði stjórnmála. Þetta leiðir til þess að eðli listastarfsins tekur sífellt meiri breytingum. Vegna þessa er mikilvægt að leggja stöðugt nýjan grunn að túlkun listarinnar og virkni hennar í samfélaginu, þar sem nýjar hugmyndir og skilgreiningar, á við ‚mannöld‘ og ‚síð-mennsku‘, gagnast til aukins skilnings á stöðu listar í samfélagi manna. Í námskeiðinu eru listfræðilegar forsendur samtíðarinnar teknar til endurskoðunar og listvettvangurinn — sagan og samtíðin — kannaður með hliðsjón af samspili listar við ólíkar greinar: sagnfræði, heimspeki, bókmenntir, fjölmiðla- og kvikmyndafræði, mannfræði, stjórnmálafræði, landafræði, félagsfræði.

X

Stafrænir miðlar (BLF314F)

Í námskeiðinu er sjónum beint að stafrænum miðlum með sérstaka áherslu á samfélagsmiðla. Litið verður á stafræna miðla í sögulegu samhengi og hvaða áhrif boðskiptamynstur þeirra hefur á fagaðila, neytendur og notendur. Í fyrri hluta námskeiðsins verða helstu kenningar útskýrðar og settar í samhengi við viðurkenndar aðferðir. Síðari hluti námskeiðsins byggir á dæmum sem sýna helstu einkenni stafrænna miðla. Má þar nefna samspil stafrænna miðla og fjölmiðla, regluverk og viðskiptamódel félagsmiðla, áhrif stafrænna miðla á einkalíf og opinbera umræðu, áhrifamátt og dreifingarhæfni félagsmiðla og hvernig þeir skilyrða þátttökumöguleika notenda.

X

Söfn sem námsvettvangur (SAF016F)

Einn megintilgangur safna á Íslandi er að skila menningar- og náttúruarfi landsins til komandi kynslóða og stuðla að aukinni þekkingu á þessari arfleifð og skilningi á tengslum hennar við umheiminn. Ætlast er til þess (samkvæmt safnalögum) að söfn reyni að „auka lífsgæði manna“ með því að efla skilning á þróun og stöðu menningar, lista náttúru eða vísinda. Söfn og safnfræðsla geta því haft áhrif á samfélag, hópa og einstaklinga. Safnafræði getur komið hér að liði og er megin viðfangsefni námskeiðsins. Kynntar verða fræðilegar kenningar sem hafa að markmiði að stuðla að fjölbreyttri og áhrifamikilli fræðslu tengdri fornleifum, list, náttúruvísindum, menningarlegri arfleifð og öðrum viðfangsefnum safna. Hugað verður að fjölbreyttum markhópum safnfræðslu, hlutverki safngesta innan safna, rými, textagerð, margmiðlun, gagnvirkni og fleira.

Þetta er fjarkennslunámskeið sem skiptist í þrjár lotur. Í hverri lotu eru ör-fyrirlestrar frá kennara með hugleiðingum um námsefnið, gesta-fyrirlestrar (stafrænir) og aukaefni. Þrjár stað og/eða ZOOMlotur eru yfir önnina, þar sem nemendur fá fyrirlestra frá starfsmönnum safna og vinna að fræðsluverkefni í samstarfi við safn í Reykjavík. Verkefnið verður þróað út frá fræðilegum áhuga nemenda undir handleiðslu kennara og með aðstoð starfsmanna safnsins.

X

Meistaraverkefni í menningarmiðlun (HMM432L)

Í lokaverkefni þarf nemandi að sýna fram á fræðilega yfirsýn og sjálfstæði í vinnubrögðum varðandi fræðilegan, aðferðafræðilegan og eftir atvikum sögulegan þátt viðfangsefnisins. Viðkomandi þarf að þekkja til rannsókna í tengslum við efnið (lesefni að jafnaði um 800 síður) og geta sjálf/ur unnið að sjálfstæðri, greinandi rannsókn. Nemandi og umsjónarmaður taka saman lista yfir lesefni. Unnt er að leysa lokaverkefnið á tvenns konar hátt, sjá neðangreint.

Málstofa er haldin á hverri önn þar sem nemendur ræða lokaverkefni sín. Hver nemandi fær leiðsögn hjá fastráðnum kennurum eftir nánara samkomulagi. Heimilt er að kalla til aðstoðarleiðbeinanda eftir þörfum, þó ekki fleiri en einn í senn. Lokaverkefnið er þó ævinlega á ábyrgð aðalleiðbeinanda.

Leið 1 - Ritgerð

Ritgerðin er skriflegt verkefni sem gefur nemanda tækifæri til ýtarlegra rannsókna á tilteknu viðfangsefni á sviði menningar og menningarsamskipta og sýna þar með hæfni sína til að beita fræðilegum aðferðum. Viðfangsefni ritgerðarinnar er valið af nemanda í samráði við einn af fastráðnum kennurum námsleiðarinnar. Lengd verkefnis er ca 60 síður (30 þús. orð).

Leið 2 - Miðlun með fræðilegri ritgerð

Samkvæmt þessari leið er ritgerðin/verkefnið að jafnaði unnið í samstarfi við utanaðkomandi samstarfsaðila (fyrirtæki, stofnun eða sambærilegt) Verkefnið samanstendur að hluta af sjálfstæðu miðlunarverkefni eða viðburði og að hluta af fræðilegri ritgerð. Lengd ritgerðar er ca 40 síður (20 þús. orð).

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum ENámskeiðið er ekki kennt á misserinuNámsleiðin í Kennsluskrá

Hafðu samband

Þjónustuborð Hugvísindasviðs
s.525 4400 hug@hi.is.
Opið virka daga frá kl 10:00–12:00 og 13:00–15:00.

3. hæð Aðalbyggingar.
Sæmundargötu 2, 102 Reykjavík.

Nemendur geta einnig nýtt sér þjónustuborð í Gimli og þjónustuborð Háskólans á Háskólatorgi.

Fylgstu með Hugvísindasviði

 Instagram   Youtube 
 Facebook

Aðalbygging Háskóla Íslands

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.