Skip to main content

Enska

Enska

Hugvísindasvið

Enska

MA gráða – 120 einingar

Í meistaranámi í ensku öðlast nemendur nákvæma þekkingu á kjörsviði sínu í enskum málvísindum eða sögu og bókmenntum enskumælandi þjóða.  

Einnig er boðið upp á nám í þýðingafræði og nytjaþýðingum í samstarfi við Íslensku- og menningardeild á meistarastigi.

Skipulag náms

X

Fræði og ritun (ENS231F)

Á þessu námskeiði fjöllum við um menningar-, frásagnar- og aðlögunarfræði. Virk þátttaka er nauðsynleg.

X

Tungumál og menning I (MOM301F)

Viðfangsefni námskeiðsins eru margvísleg tengsl menningar og tungumála út frá hugmyndasögulegum, félags- og málvísindalegum forsendum. Gömul og ný heimsmál verða kynnt, tilurð þeirra, áhrif og afleiðingar. Fjallað verður um talmál og ritmál: Hvað er skrifað, hvers vegna og hvernig? Reglur og ólík viðhorf til tungumála eru rædd og velt verður upp spurningum um tengsl mannsins við hugsun og tungumál.

X

Tileinkun orðaforða: Rannsóknir og kenningar (ENS344M)

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

X

Rannsóknarverkefni: Breska skáldsagan á 19. öld (ENS707F)

This Research Project is set up in conjunction with ENS333G – British Fiction in the 19th Century, but the assessment is different. 

It is required that you attend classes in ENS333G; these take place on Mondays 13:20-14:50 in XXX and Thursdays 10:00-11:30 in XXX.

Please note: The teacher will meet with the students registered for this course on a regular basis over the semester. Dates to be confirmed.

Course description for ENS333G:

The course gives an overview of 19th century British fiction, roughly covering the Romantic and Victorian periods. The overall development of the novel during this period is discussed, and students read a selection of fictional works by major writers of the Romantic and Victorian age. Aspects of British history and culture that influenced the development of the novel will be covered. Students are required to complete different types of assignments related to 19th century fiction as part of the course assessment.

List of works covered:

  • Jane Austen, Sense and Sensibility (1811). OUP, 2019.
  • Elizabeth Gaskell, Mary Barton (1848). OUP, 2008.
  • George Eliot, Silas Marner (1861). OUP, 2017.
  • Charles Dickens, Great Expectations (1860-61). OUP, 2008.
  • Robert Louis Stevenson, Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (1886). In Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde and Other Tales. OUP, 2008.
  • Thomas Hardy, Tess of the D'Urbervilles (1891). OUP, 2008.
  • Selected short stories and excerpts from 19th C fiction. Provided by teacher / posted on Canvas.
X

Lesnámskeið - Norður-Amerískar smásögur (ENS226F)

Á þessu námskeiði verða kynntar og ræddar helstu áherslur í efni og efnistökum smásögunnar í Bandaríkjunum og ensku Kanada.

X

Rannsóknarverkefni: Jane Austen and her Feminist Legacy (ENS501F)

Jane Austen may be a recognizable staple of classic English literature in the 21st century, but her mass popularity is a fairly recent development. This course will go back to Austen’s beginnings and investigate her as a female pioneer that she was, offering new, refreshing insight into some of her most beloved works, and reframing her importance through a feminist lens. The critical analysis will focus primarily on the late 20th/early 21st century reception and (re)framing of Austen’s work; we will investigate Austen’s role in the creation of the chick-lit and rom-com genres, and her overall influence on modern (post-) feminist literature.

X

Tungumál og stjórnmál: Frá Orwell til Chomsky (ENS518M)

Þetta námskeið veitir yfirlit um tengsl tungumáls og stjórnmála. Farið er yfir nokkur lykilskrif um þetta efni og sýnt fram á að það er mikilvægt og öflugt rannsóknarsvið. Tungumálið er ómissandi til að koma af stað, réttlæta, lögfesta og samræma aðgerðir sem og í því að ná samingum í átökum og er sem slíkt í eðli sínu tengt stjórnmálum. Sagan sýnir að hægt er að nota – og stundum misnota – tungumál í pólitískri orðræðu; ein harkalegasta birtingarmynd þess er þegar grafið er undan möguleikum borgarans til þýðingarmikilla pólitískra aðgerða með mjög áhrifaríkum kerfum innrætingar og hugsunarstjórnunar. Áherslan verður einkum á verk eftir George Orwell og Noam Chomsky en einnig verður fjallað um aðra áhrifavalda á þessu sviði, þar á meðal George Lakoff.

X

Rannsóknarverkefni: Svimandi hæðir & ógnardjúp rómantíkurinnar (ENS236F)

Hið fagra og hið upphafna, einsetumaðurinn og umbótasinninn, skrímsli í sjón og reynd – rómantíkin tekur til allra þessara og fleiri þátta. Í rómantískum bókmenntum verður lesendum ljós mikilvægi fullrar vitundar og að vera á valdi skynfæranna og ímyndunaraflsins. Á námskeiðinu kynnast nemendur úrvali breskra og bandarískra verka frá umbrotatíma rómantíkurinnar, og ýmist svífa á milli tilfinningatoppa eða steypast í hyldjúp þessarar formgerðar.

X

Hollywood: Place and Myth (ENS352M)

What does Sunset Boulevard, double entendres, self-censorship, the Coen Brothers, and #metoo have in common? They all reveal that Hollywood is not quite the fantasy it poses to be.

A very real place and industry within Los Angeles, California, Hollywood has led in film production since the beginning of narrative film, yet its magic is created within the bland and sometimes devastating concrete lots, sound stages and offices of producers and agents.

This course aims to explore the reality of Hollywood and how it has functioned over time, to examine and critique its presentation and reputation through film and media. The course includes critical viewings of films that are based on both the myth and reality of Hollywood as well as critical readings on historical context, news/gossip, and the history of American narrative film.

Only 35 seats are available for ENS352M. Once the course is filled please contact Nikkita (nhp1@hi.is) to be added onto a waiting list in case a spot opens up.

X

Toxic Discourse: Environmentalist Literary Narrative and Ecocriticism (ENS351M)

Environmentalist narrative and ecocriticism are growing as serious and relevant disciplines within narratological studies.  Specifically for this course, we will focus on “toxic discourse,” which is the way in which we talk about, write about and imagine the toxic pollution of the environment and the way in which we deal with new technologies that are also dangerous.  This literature suggests a culturally practical alternative to the ideal of a pristine, untouched nature.  Toxic narrative presents a serious effort to reconcile the global and the local; the natural and the unnatural; and the body and the environment.  What emerges is a fascination with the permeability of bodies, the dramatization of mundane or invisible threats, and ambivalence towards technologies.  What underlies these environmental concerns is the perception of risk and what Rob Nixon has called “slow violence.”

X

Theory applied to Videogame Studies (ENS508M)

This course provides an overview of different theoretical ways to approach videogames. Individual learning will be fostered through selected texts, in-class and online discussion, and the practical application of the theories studied. Students will explore current issues in game studies from the perspective of the humanities and the use of narratology and other literary theories for the scholarly study of videogames as texts.

X

Endurritun og umritun bókmenntaarfsins (ABF714F)

Í námskeiðinu verður fjallað um umritanir og endurritanir á klassískum bókmenntum, rætt verður um spennuna milli hámenningar og lágmenningar, auk þess sem glíman við hefðarveldið verður tekin til greiningar. Farið verður í nútímalegar femínískar endurritanir á skáldverkum 19. aldar sem og leikritum Shakespeares og endurúrvinnslu á þeim jafnt í bókmenntum sem og kvikmyndum. Meðal verka sem fjallað verður um eru endurritanir á Jane Eyre eftir Charlotte Brontë, t.d. í Wide Sargasso Sea; og glíman við hefðarveldið verður skoðuð út frá Sjálfstæðu fólki eftir Halldór Laxness og Höfundi Íslands eftir Hallgrím Helgason. Einnig verður 101 Reykjavík eftir Hallgrím lesin með hliðsjón af Hamlet og farið í ýmsar kvikmyndauppfærslur á verkunum. Meðal leikstjóra sem verða teknir fyrir í námskeiðinu eru Grigori Kozintsev (King Lear, 1971), Peter Brook (King Lear, 1971), Laurence Olivier (Hamlet, 1948), Baltasar Kormákur (101, Reykjavík, 2000), Orson Wells (Jane Eyre, 1944), Susanna White (Jane Eyre, 2006) og Roger Allers (Lion King, 1994).

X

Kenningar um tileinkun og kennslu erlendra mála (ENS034F)

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

X

Ameríkurnar: Norður Ameríka (ENS714F)

Þessi málstofa tekur til umfjöllunar helstu mál- og menningarsvæði í Norður Ameríku til þess að veita haldgóða sögulega og þvermenningarlega yfirsýn.

Athugið að námskeiðið er kennt í 6 vikur, fram að verkefnaviku

X

MA-málstofa: Ráðstefna framhaldsnema (ENS113F)

Þetta er skyldunámskeið fyrir alla meistaranema í ensku. Haldnar eru stuttar málstofur þar sem nemendur fá tækifæri til að ræða stefnur og tilgátur tengdum enskum fræðum og undirbúa sig fyrir að kynna eigin verk og annarra á vettvangi sinna fræða, heima eða erlendis. Mat er byggt á þátttöku í námskeiðinu: 2 stuttum verkefnum og kynningu á rannsóknarverkefni sem unnið er í tengslum við námskeið valnámskeið eða lokaverkefni.

X

Gagnaöflun og tölfræðiúrvinnsla í hugvísindum (ÍSL612M)

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

X

Ummyndanir á klassískum barnabókum (ENS702F)

Á þessu námskeiði verða greindar og bornar saman nokkrar klassískar barnabækur og endurgerðir þeirra í kvikmyndum, sjónvarpsþáttum, leikritum, söngleikjum, teiknimyndum, og teiknimyndasögum. Einnig verða íslenskar útgáfur teknar til athugunar.

X

Norður-Amerískar skáldsögur og kvikmyndir (ENS819F)

Á þessu námskeiði munum við ígrunda nokkrar rómaðar skáldsögur frá undanfarinni öld og aðlaganir þeirra að hvíta tjaldinu:

  • The Age of Innocence, Edith Wharton (bók 1920; Martin Scorsese mynd 1993).
  • Catch-22, Joseph Heller (bók 1961; Mike Nichols film 1970; George Clooney sjónvarp 2019).
  • The Great Gatsby, F. Scott Fitzgerald (bók 1925; Jack Clayton film 1974; Baz Luhrmann mynd 2013)
  • The Handmaid’s Tale, Margaret Atwood (bók 1975; Harold Pinter handrit fyrir Volker Schlöndorff mynd 1990; Hulu sjónvarp 2017-2022).
  • The English Patient, Michael Ondaatje (bók 1992; Anthony Minghella mynd 1996).
  • A Jest of God, Margaret Laurence (bók 1966; Paul Newman myndRachel, Rachel 1968) eða Life of Pi, Yann Martel (bók 2001; mynd2012) eða Room, Emma Donoghue (bók 2010; Lenny Abrahamson mynd 2015).

Á þessu námskeiði öðlast nemendur

  • aukna hæfni við að greina mismunandi frásagnargerðir
  • aukna hæfni við að greina mismunandi endursögn
  • aukna færni í að beita fræðilegum hugtökum á sviði aðlagana og frásagnarfræði
  • aukna þekkingu á norður-amerískri sagna- og kvikmyndagerð
X

Sálfræði tungumáls, heilinn og erfðir (AMV601M)

Í námskeiðinu verður fjallað um helstu aðferðir sálfræðilegra málvísinda og hugrænna taugavísinda í rannsóknum á tungumáli. Rætt verður m.a. um úrvinnslu heilans á merkingu og setningafræði og fjallað um viðfangsefni á borð við tvítyngi, talmyndun, málþroska og túlkun á óbeinu máli (t.d. kaldhæðni). Að lokum verður stuttlega farið yfir nýjustu rannsóknir á erfðaþáttum tungumáls.   

X

Englar, hreinar meyjar, nornir og hórur: Endurritun kvenna úr sögunni í skáldskap (ENS448F)

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

X

Leyndarmál og hneyksli: Æsibókmenntir á 19. öld (ENS447F)

Forgery, bigamy, theft, and murder— these are just some of the topics broached in sensation fiction, a subgenre of British literature popular in the 1860s-1870s. Influenced by gothic and romantic fiction as well as the Newgate novels of the 1820s-1840s, sensation novels generally revolve around secrecy, deception, and loss or mistaken identity. In touching upon such subjects, they underscore the Victorian preoccupation with the self as a stable or knowable entity and with emerging technologies and innovations that could be used to reveal and conceal crimes and the criminal masterminds behind them. In this course, we will examine representative works to understand their popularity and their critical reception. Moreover, we will look at how they reflect certain cultural trends and anxieties and what both suggest about mid-to-late nineteenth-century British society.

X

Rannsóknir á tileinkun og kennslu erlendra mála (ENS235F)

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

X

Skáldsögur og 11. sept: Bókmenntir og menning eftir 11. september (ENS616M)

Þann 11. september 2001 var tveimur flugvélum flogið inn í Tvíburaturnana (WTC), en þeir féllu síðan og heiminn rak í rogastans. Næstum tveir áratugir hafa liðið frá árásunum, en afleiðingar þessa stórkostlega áfalls ná enn langt út fyrir Ground Zero. Eðli áfalla er að þau rústa fyrri reglu; þarafleiðandi er eðlilegt að bókmenntir, sem fanga í tungumáli og í gegnum karaktera sannleika um það hvað það er að vera mannlegur, þurfi að takast á við atburði sem rústa reglu hlutanna.

Þetta námskeið rannsakar gagnrýnin stílbrögð sem rithöfundar nota til að segja frá áfalli og eftirköstunum, sérstaklega í tengslum við ellefta september. Að auki smásagna og ljóða munu nemendur takast á við The Road eftir Cormac McCarthy, Gilead eftir Marilynne Robinson, The Submission eftir Amy Waldman, og The Kite Runner eftir Khaled Hosseini. Námskeiðið mun kynna nemendum fyrir ríkjandi stefnum í áfalla-kenningu/m bókmennta.

X

Ethics, Aesthetics, Memory: Trauma Narrative in the Novels of W.G. Sebald (ENS458M)

During the course we will read Austerlitz; The Emigrants; Vertigo; The Rings of Saturn; and the poetry book After Nature. Students will prepare presentations on one of these books and introduce special topics for further study which the book(s) present(s) us with. There will also be a collection of critical writings by scholars on various of Sebald’s works made available to students for purposes of further research. The seminar topics each time will be modified by the particular book under scrutiny. In the end students will not only have a good overview of the writings of W.G. Sebald, but of a host of important concerns in literature, literary studies, narrative studies, genre studies, historical memoirs, life writing, the relationship between fact and fiction, the subjective/objective paradigm, postcolonial studies and trauma. A final paper will be required at the end of the term.

X

Skoskar nútímakvennabókmenntir, 1960-2023 (ENS443M)

Þetta námskeið er um skoskar kvenbókmenntir frá 1960 og til dagsins í dag. Hér verða lesnar skáldsögur, smásögur og ljóð frá þessu tímabili. Um leið verður lesefnið skoðað í ljósi kenninga í feminisma, þjóðernishyggju og öðru sem varpar ljósi á skoskar nútímabókmenntir.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir. Þó með þeim fyrirvara að það er skyldumæting í þá tíma sem eru nemendafyrirlestrar. 

X

Skapandi skrif (enska) (ENS817M)

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 7 sæti eru ætluð MA nemendum og 7 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. 

X

Medieval Dream Visions (ENS618M)

This course will study one of the most influential and complex genres in medieval literature—the dream vision. We will begin with the foundational texts of the tradition, some biblical dreams, the classical prototype of Cicero’s The Dream of Scipio, the philosophical dream vision of Boethius’s Consolation of Philosophy, and the erotic allegory of The Romance of the Rose. Our focus, however, will be on the transformations of the genre in Middle English literature, including the dream vision poems of Chaucer, Langland, Lydgate, and James I Stewart. As we read each text, we will ask ourselves two questions: First, how does the text use the conventions and norms of the dream vision genre to its unique ends? And second, how does it use the technologies of the genre to explore such diverse issues as desire, loss and consolation, political government, religious prophecy, and the nature of writing and textuality? 

X

Tungumál og menning II: Evrópsk menntahefð (MOM402M)

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

X

Aðlaganir (ENS217F)

Í þessu námskeiði verður rýnt í bókmenntaverk sem hafa verið aðlöguð yfir í sjónvarpsseríur og kvikmyndir og glímt við hin fjölmörgu hugtök og kenningar sem tengjast þessari tiltölulega nýju og sívaxandi fræðigrein. Námsefnið samanstendur af sérvöldum fræðigreinum, smásögum auk skyldutexta námskeiðsins, Adaptation and Appropriation, eftir Julie Sanders, New Critical Idiom 2015.

Með þessu verður leitast við að skilja hvernig aðlaganir myndast og geta nýst til að brjóta niður hefðir og menningarmúra.

Skoðaðar verða sérvaldir þættir úr nokkrum sjónvarpsseríum sem byggðar hafa verið á skáldsögum eða smásögum, s.s. Saga þernunnar, e. Margaret Atwood, Hroki og hleypidómar og eða Vonir og væntingar, e. Jane Austen og Big Little Lies, e. Liane Moriarty ofl.

X

Meistararitgerð í ensku (ENS441L)

MA ritgerð í ensku.

X

Tileinkun orðaforða: Rannsóknir og kenningar (ENS344M)

Á námskeiðinu verður farið í ýmsar aðferðir til að auka orðaforða eins og tengiorðaaðferðina, notkun flýtispjalda og gildi yfirgripsmikils lestrar. Þá verður eðli orðaforðatileinkunar gerð skil t.d. hvað felst í að læra nýtt orð auk ýmis konar tölfræði varðandi mismunandi kunnáttu í orðaforða.

X

Rannsóknarverkefni: Breska skáldsagan á 19. öld (ENS707F)

This Research Project is set up in conjunction with ENS333G – British Fiction in the 19th Century, but the assessment is different. 

It is required that you attend classes in ENS333G; these take place on Mondays 13:20-14:50 in XXX and Thursdays 10:00-11:30 in XXX.

Please note: The teacher will meet with the students registered for this course on a regular basis over the semester. Dates to be confirmed.

Course description for ENS333G:

The course gives an overview of 19th century British fiction, roughly covering the Romantic and Victorian periods. The overall development of the novel during this period is discussed, and students read a selection of fictional works by major writers of the Romantic and Victorian age. Aspects of British history and culture that influenced the development of the novel will be covered. Students are required to complete different types of assignments related to 19th century fiction as part of the course assessment.

List of works covered:

  • Jane Austen, Sense and Sensibility (1811). OUP, 2019.
  • Elizabeth Gaskell, Mary Barton (1848). OUP, 2008.
  • George Eliot, Silas Marner (1861). OUP, 2017.
  • Charles Dickens, Great Expectations (1860-61). OUP, 2008.
  • Robert Louis Stevenson, Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde (1886). In Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde and Other Tales. OUP, 2008.
  • Thomas Hardy, Tess of the D'Urbervilles (1891). OUP, 2008.
  • Selected short stories and excerpts from 19th C fiction. Provided by teacher / posted on Canvas.
X

Lesnámskeið - Norður-Amerískar smásögur (ENS226F)

Á þessu námskeiði verða kynntar og ræddar helstu áherslur í efni og efnistökum smásögunnar í Bandaríkjunum og ensku Kanada.

X

Rannsóknarverkefni: Jane Austen and her Feminist Legacy (ENS501F)

Jane Austen may be a recognizable staple of classic English literature in the 21st century, but her mass popularity is a fairly recent development. This course will go back to Austen’s beginnings and investigate her as a female pioneer that she was, offering new, refreshing insight into some of her most beloved works, and reframing her importance through a feminist lens. The critical analysis will focus primarily on the late 20th/early 21st century reception and (re)framing of Austen’s work; we will investigate Austen’s role in the creation of the chick-lit and rom-com genres, and her overall influence on modern (post-) feminist literature.

X

Tungumál og stjórnmál: Frá Orwell til Chomsky (ENS518M)

Þetta námskeið veitir yfirlit um tengsl tungumáls og stjórnmála. Farið er yfir nokkur lykilskrif um þetta efni og sýnt fram á að það er mikilvægt og öflugt rannsóknarsvið. Tungumálið er ómissandi til að koma af stað, réttlæta, lögfesta og samræma aðgerðir sem og í því að ná samingum í átökum og er sem slíkt í eðli sínu tengt stjórnmálum. Sagan sýnir að hægt er að nota – og stundum misnota – tungumál í pólitískri orðræðu; ein harkalegasta birtingarmynd þess er þegar grafið er undan möguleikum borgarans til þýðingarmikilla pólitískra aðgerða með mjög áhrifaríkum kerfum innrætingar og hugsunarstjórnunar. Áherslan verður einkum á verk eftir George Orwell og Noam Chomsky en einnig verður fjallað um aðra áhrifavalda á þessu sviði, þar á meðal George Lakoff.

X

Rannsóknarverkefni: Svimandi hæðir & ógnardjúp rómantíkurinnar (ENS236F)

Hið fagra og hið upphafna, einsetumaðurinn og umbótasinninn, skrímsli í sjón og reynd – rómantíkin tekur til allra þessara og fleiri þátta. Í rómantískum bókmenntum verður lesendum ljós mikilvægi fullrar vitundar og að vera á valdi skynfæranna og ímyndunaraflsins. Á námskeiðinu kynnast nemendur úrvali breskra og bandarískra verka frá umbrotatíma rómantíkurinnar, og ýmist svífa á milli tilfinningatoppa eða steypast í hyldjúp þessarar formgerðar.

X

Hollywood: Place and Myth (ENS352M)

What does Sunset Boulevard, double entendres, self-censorship, the Coen Brothers, and #metoo have in common? They all reveal that Hollywood is not quite the fantasy it poses to be.

A very real place and industry within Los Angeles, California, Hollywood has led in film production since the beginning of narrative film, yet its magic is created within the bland and sometimes devastating concrete lots, sound stages and offices of producers and agents.

This course aims to explore the reality of Hollywood and how it has functioned over time, to examine and critique its presentation and reputation through film and media. The course includes critical viewings of films that are based on both the myth and reality of Hollywood as well as critical readings on historical context, news/gossip, and the history of American narrative film.

Only 35 seats are available for ENS352M. Once the course is filled please contact Nikkita (nhp1@hi.is) to be added onto a waiting list in case a spot opens up.

X

Toxic Discourse: Environmentalist Literary Narrative and Ecocriticism (ENS351M)

Environmentalist narrative and ecocriticism are growing as serious and relevant disciplines within narratological studies.  Specifically for this course, we will focus on “toxic discourse,” which is the way in which we talk about, write about and imagine the toxic pollution of the environment and the way in which we deal with new technologies that are also dangerous.  This literature suggests a culturally practical alternative to the ideal of a pristine, untouched nature.  Toxic narrative presents a serious effort to reconcile the global and the local; the natural and the unnatural; and the body and the environment.  What emerges is a fascination with the permeability of bodies, the dramatization of mundane or invisible threats, and ambivalence towards technologies.  What underlies these environmental concerns is the perception of risk and what Rob Nixon has called “slow violence.”

X

Theory applied to Videogame Studies (ENS508M)

This course provides an overview of different theoretical ways to approach videogames. Individual learning will be fostered through selected texts, in-class and online discussion, and the practical application of the theories studied. Students will explore current issues in game studies from the perspective of the humanities and the use of narratology and other literary theories for the scholarly study of videogames as texts.

X

Endurritun og umritun bókmenntaarfsins (ABF714F)

Í námskeiðinu verður fjallað um umritanir og endurritanir á klassískum bókmenntum, rætt verður um spennuna milli hámenningar og lágmenningar, auk þess sem glíman við hefðarveldið verður tekin til greiningar. Farið verður í nútímalegar femínískar endurritanir á skáldverkum 19. aldar sem og leikritum Shakespeares og endurúrvinnslu á þeim jafnt í bókmenntum sem og kvikmyndum. Meðal verka sem fjallað verður um eru endurritanir á Jane Eyre eftir Charlotte Brontë, t.d. í Wide Sargasso Sea; og glíman við hefðarveldið verður skoðuð út frá Sjálfstæðu fólki eftir Halldór Laxness og Höfundi Íslands eftir Hallgrím Helgason. Einnig verður 101 Reykjavík eftir Hallgrím lesin með hliðsjón af Hamlet og farið í ýmsar kvikmyndauppfærslur á verkunum. Meðal leikstjóra sem verða teknir fyrir í námskeiðinu eru Grigori Kozintsev (King Lear, 1971), Peter Brook (King Lear, 1971), Laurence Olivier (Hamlet, 1948), Baltasar Kormákur (101, Reykjavík, 2000), Orson Wells (Jane Eyre, 1944), Susanna White (Jane Eyre, 2006) og Roger Allers (Lion King, 1994).

X

Kenningar um tileinkun og kennslu erlendra mála (ENS034F)

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

X

Ameríkurnar: Norður Ameríka (ENS714F)

Þessi málstofa tekur til umfjöllunar helstu mál- og menningarsvæði í Norður Ameríku til þess að veita haldgóða sögulega og þvermenningarlega yfirsýn.

Athugið að námskeiðið er kennt í 6 vikur, fram að verkefnaviku

X

Einstaklingsverkefni (ENS114F)

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

X

Einstaklingsverkefni (ENS131F)

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA-námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

X

Meistararitgerð í ensku (ENS441L)

Meistararitgerð í ensku.

X

Gagnaöflun og tölfræðiúrvinnsla í hugvísindum (ÍSL612M)

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

X

Ummyndanir á klassískum barnabókum (ENS702F)

Á þessu námskeiði verða greindar og bornar saman nokkrar klassískar barnabækur og endurgerðir þeirra í kvikmyndum, sjónvarpsþáttum, leikritum, söngleikjum, teiknimyndum, og teiknimyndasögum. Einnig verða íslenskar útgáfur teknar til athugunar.

X

Norður-Amerískar skáldsögur og kvikmyndir (ENS819F)

Á þessu námskeiði munum við ígrunda nokkrar rómaðar skáldsögur frá undanfarinni öld og aðlaganir þeirra að hvíta tjaldinu:

  • The Age of Innocence, Edith Wharton (bók 1920; Martin Scorsese mynd 1993).
  • Catch-22, Joseph Heller (bók 1961; Mike Nichols film 1970; George Clooney sjónvarp 2019).
  • The Great Gatsby, F. Scott Fitzgerald (bók 1925; Jack Clayton film 1974; Baz Luhrmann mynd 2013)
  • The Handmaid’s Tale, Margaret Atwood (bók 1975; Harold Pinter handrit fyrir Volker Schlöndorff mynd 1990; Hulu sjónvarp 2017-2022).
  • The English Patient, Michael Ondaatje (bók 1992; Anthony Minghella mynd 1996).
  • A Jest of God, Margaret Laurence (bók 1966; Paul Newman myndRachel, Rachel 1968) eða Life of Pi, Yann Martel (bók 2001; mynd2012) eða Room, Emma Donoghue (bók 2010; Lenny Abrahamson mynd 2015).

Á þessu námskeiði öðlast nemendur

  • aukna hæfni við að greina mismunandi frásagnargerðir
  • aukna hæfni við að greina mismunandi endursögn
  • aukna færni í að beita fræðilegum hugtökum á sviði aðlagana og frásagnarfræði
  • aukna þekkingu á norður-amerískri sagna- og kvikmyndagerð
X

Sálfræði tungumáls, heilinn og erfðir (AMV601M)

Í námskeiðinu verður fjallað um helstu aðferðir sálfræðilegra málvísinda og hugrænna taugavísinda í rannsóknum á tungumáli. Rætt verður m.a. um úrvinnslu heilans á merkingu og setningafræði og fjallað um viðfangsefni á borð við tvítyngi, talmyndun, málþroska og túlkun á óbeinu máli (t.d. kaldhæðni). Að lokum verður stuttlega farið yfir nýjustu rannsóknir á erfðaþáttum tungumáls.   

X

Englar, hreinar meyjar, nornir og hórur: Endurritun kvenna úr sögunni í skáldskap (ENS448F)

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig saga kvenna og reynsla þeirra hefur verið endurrituð í sögulegum skáldskap, með áherslu á bókmenntatexta gefna út frá árinu 2000.  Við skoðum hinar ýmsu hliðar á því hvernig sögulegar bókmenntir skapa nýtt rými fyrir konur í annars karllægri mannkynssögu, og hvernig þær vinna gegn hinum ýmsu staðalmyndum um konur. Kenningar og gagnrýni tengt efninu verður einnig lesið og rætt, með áherslu á femínisma, endurskoðunarstefnu og póstmódernisma.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir.

X

Leyndarmál og hneyksli: Æsibókmenntir á 19. öld (ENS447F)

Forgery, bigamy, theft, and murder— these are just some of the topics broached in sensation fiction, a subgenre of British literature popular in the 1860s-1870s. Influenced by gothic and romantic fiction as well as the Newgate novels of the 1820s-1840s, sensation novels generally revolve around secrecy, deception, and loss or mistaken identity. In touching upon such subjects, they underscore the Victorian preoccupation with the self as a stable or knowable entity and with emerging technologies and innovations that could be used to reveal and conceal crimes and the criminal masterminds behind them. In this course, we will examine representative works to understand their popularity and their critical reception. Moreover, we will look at how they reflect certain cultural trends and anxieties and what both suggest about mid-to-late nineteenth-century British society.

X

Rannsóknir á tileinkun og kennslu erlendra mála (ENS235F)

Í námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknir á máltöku og kennslu annars máls og erlendra mála. Fjallað verður um eigindlegar og megindlegar rannsóknaraðferðir sem notaðar eru við könnun á máltöku og kennsluaðferðum. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

X

Skáldsögur og 11. sept: Bókmenntir og menning eftir 11. september (ENS616M)

Þann 11. september 2001 var tveimur flugvélum flogið inn í Tvíburaturnana (WTC), en þeir féllu síðan og heiminn rak í rogastans. Næstum tveir áratugir hafa liðið frá árásunum, en afleiðingar þessa stórkostlega áfalls ná enn langt út fyrir Ground Zero. Eðli áfalla er að þau rústa fyrri reglu; þarafleiðandi er eðlilegt að bókmenntir, sem fanga í tungumáli og í gegnum karaktera sannleika um það hvað það er að vera mannlegur, þurfi að takast á við atburði sem rústa reglu hlutanna.

Þetta námskeið rannsakar gagnrýnin stílbrögð sem rithöfundar nota til að segja frá áfalli og eftirköstunum, sérstaklega í tengslum við ellefta september. Að auki smásagna og ljóða munu nemendur takast á við The Road eftir Cormac McCarthy, Gilead eftir Marilynne Robinson, The Submission eftir Amy Waldman, og The Kite Runner eftir Khaled Hosseini. Námskeiðið mun kynna nemendum fyrir ríkjandi stefnum í áfalla-kenningu/m bókmennta.

X

Ethics, Aesthetics, Memory: Trauma Narrative in the Novels of W.G. Sebald (ENS458M)

During the course we will read Austerlitz; The Emigrants; Vertigo; The Rings of Saturn; and the poetry book After Nature. Students will prepare presentations on one of these books and introduce special topics for further study which the book(s) present(s) us with. There will also be a collection of critical writings by scholars on various of Sebald’s works made available to students for purposes of further research. The seminar topics each time will be modified by the particular book under scrutiny. In the end students will not only have a good overview of the writings of W.G. Sebald, but of a host of important concerns in literature, literary studies, narrative studies, genre studies, historical memoirs, life writing, the relationship between fact and fiction, the subjective/objective paradigm, postcolonial studies and trauma. A final paper will be required at the end of the term.

X

Skoskar nútímakvennabókmenntir, 1960-2023 (ENS443M)

Þetta námskeið er um skoskar kvenbókmenntir frá 1960 og til dagsins í dag. Hér verða lesnar skáldsögur, smásögur og ljóð frá þessu tímabili. Um leið verður lesefnið skoðað í ljósi kenninga í feminisma, þjóðernishyggju og öðru sem varpar ljósi á skoskar nútímabókmenntir.

ATH. Þetta námskeið er ekki skráð sem fjarnámskeið en nemendur sem hafa áhuga á að taka það utanskóla eru hvattir til að hafa samband við kennara varðandi mögulegar ráðstafanir. Þó með þeim fyrirvara að það er skyldumæting í þá tíma sem eru nemendafyrirlestrar. 

X

Skapandi skrif (enska) (ENS817M)

Ef þú hefur brennandi löngun til þess að skrifa skáldsögur, smásögur eða ljóð á ensku, og hefur ánægju af lestri góðra bóka, er þetta námskeið fyrir þig.

Tilgangur námsins er m.a.

1. Að skerpa hæfni nemenda með ritæfingum og ritskoðun á eigin texta.

2. Að auka hæfni nemenda til þess að veita öðrum uppbyggjandi gagnrýni á verk þeirra í ritsmiðju og gefa góð ráð um ritskoðun og endurritun.

Auk þess að örva andagiftina læra nemendur nytsama hluti eins og skipulagningu, uppbyggingu, fléttu, sögusvið, persónusköpun og ritun samtala.

Nemendur skoða einnig og skilgreina verk frægra höfunda til þess að uppgötva hvernig hægt er að nýta bestu tækni til áhrifa á lesandann. Stöðugt endurmat á námsekiðinu tryggir að nemendur bæti verk sín og verði í kjölfarið betri gagnrýnendur á verk annarra. Í lok námskeiðsins skrifar hver nemandi eina smásögu í fullri lengd eða skrifar samansafn ljóða, auk annarra ritæfinga.

Krafist er 100% mætingarskyldu og því hentar námskeiðið ekki fyrir fjarnemendur. Nemendur mæta einu sinni í viku - á fyrirlestur og ritsmiðju (3 kennslustundir í senn).

Nemendur sem uppfylla forkröfur námskeiðins verða skráðir í það. 7 sæti eru ætluð MA nemendum og 7 sæti eru ætluð BA nemendum og þegar kemur að skráningu þá er það fyrstur kemur fyrstur fær. 

X

Medieval Dream Visions (ENS618M)

This course will study one of the most influential and complex genres in medieval literature—the dream vision. We will begin with the foundational texts of the tradition, some biblical dreams, the classical prototype of Cicero’s The Dream of Scipio, the philosophical dream vision of Boethius’s Consolation of Philosophy, and the erotic allegory of The Romance of the Rose. Our focus, however, will be on the transformations of the genre in Middle English literature, including the dream vision poems of Chaucer, Langland, Lydgate, and James I Stewart. As we read each text, we will ask ourselves two questions: First, how does the text use the conventions and norms of the dream vision genre to its unique ends? And second, how does it use the technologies of the genre to explore such diverse issues as desire, loss and consolation, political government, religious prophecy, and the nature of writing and textuality? 

X

Tungumál og menning II: Evrópsk menntahefð (MOM402M)

Evrópsk mennta- og umræðuhefð einkennist af sterkum tengslum háskóla og samfélags. Margir áhrifamestu hugsuða Evrópu á 19. og 20. öld störfuðu utan háskólanna og margir þeirra sem áttu hefðbundinn starfsferil innan háskólanna voru líka virkir samfélagsgagnrýnendur, skiptu sér af stjórnmálaumræðu dagsins og höfðu jafnvel talsverð áhrif. Í námskeiðinu lítum við á verk nokkurra valinna evrópskra hugsuða sem eiga það sameiginlegt að hafa verið áhrifamiklir jafnt í fræðunum sem á vettvangi samfélagsumræðunnar. Um leið hugleiðum við stöðu hins „evrópska“ – að hvaða leyti verk þessara hugsuða eru í eðli sínu evrópumiðuð og að hvaða marki við sjáum skilning á menningarlegri óvissu koma fram.

X

Aðlaganir (ENS217F)

Í þessu námskeiði verður rýnt í bókmenntaverk sem hafa verið aðlöguð yfir í sjónvarpsseríur og kvikmyndir og glímt við hin fjölmörgu hugtök og kenningar sem tengjast þessari tiltölulega nýju og sívaxandi fræðigrein. Námsefnið samanstendur af sérvöldum fræðigreinum, smásögum auk skyldutexta námskeiðsins, Adaptation and Appropriation, eftir Julie Sanders, New Critical Idiom 2015.

Með þessu verður leitast við að skilja hvernig aðlaganir myndast og geta nýst til að brjóta niður hefðir og menningarmúra.

Skoðaðar verða sérvaldir þættir úr nokkrum sjónvarpsseríum sem byggðar hafa verið á skáldsögum eða smásögum, s.s. Saga þernunnar, e. Margaret Atwood, Hroki og hleypidómar og eða Vonir og væntingar, e. Jane Austen og Big Little Lies, e. Liane Moriarty ofl.

X

Einstaklingsverkefni (ENS223F)

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á MA-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast MA- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

X

Einstaklingsverkefni (ENS224F)

Heimilt er að taka allt að 15e í einstaklingsverkefnum. Nemandi velur sér rannsóknaverkefni til úrlausnar í samráði við kennara á M.A.-stigi, og þarf samþykki umsjónarkennara að liggja fyrir áður en hægt er að skrá sig í þetta verkefni. Einstaklingsverkefni skulu að öllu jöfnu tengjast M.A.- námskeiðum sem nemandinn hefur þegar lokið eða vera á því sviði sem hann hefur valið sér.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum ENámskeiðið er ekki kennt á misserinuNámsleiðin í Kennsluskrá

Hafðu samband

Þjónustuborð Hugvísindasviðs
s.525 4400 hug@hi.is.
Opið virka daga frá kl 10:00–12:00 og 13:00–15:00.

3. hæð Aðalbyggingar.
Sæmundargötu 2, 102 Reykjavík.

Nemendur geta einnig nýtt sér þjónustuborð í Gimli og þjónustuborð Háskólans á Háskólatorgi.

Fylgstu með Hugvísindasviði

 Instagram   Youtube 
 Facebook

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.