Skip to main content

Annarsmálsfræði

Annarsmálsfræði

Hugvísindasvið

Annarsmálsfræði

MA gráða – 120 einingar

Þessi nýja námsleið er svar við brýnni þörf fyrir betri menntun tungumálakennara sem kenna á háskólastigi og þeirra sem kenna fullorðnum tungumál á öðrum vettvangi. Námsleiðinni er einnig ætlað að efla rannsóknir á sviði annarsmálsfræða og tví- og margtyngis.

Skipulag náms

X

Rannsóknaraðferðir í annarsmálsfræðum (AMF001F)

Yfirlits- og inngangsnámskeið í rannsóknaraðferðum annarsmálsfræða. Nemendur fá innsýn í mun eigindlegra og megindlegra aðferða í rannsóknum á fræðasviðinu og litið verður á ýmsar tegundir rannsókna sem falla undir þær í annarsmálsfræðum. Rýnt verður í aðferðir við söfnun og greiningu gagna í tengslum við nýlegar kenningar á sviðinu. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

X

Kenningar um tileinkun og kennslu erlendra mála (ENS034F)

Í námskeiðinu verða kynntar helstu kenningar um máltöku annars máls og erlendra mála og áhrif kenninga á kennslu. Skoðaðar verða mállegar, félagslegar, sálfræðilegra og námslegar breytur sem áhrif hafa á málanám og málfærni. Til að mynda verður fjallað um máltöku annars máls og erlendra mála hjá börnum og unglingum. Tvítyngi verður skoðað og áhrif þess á málþroska, læsi og námsframvindu barna. Einnig, verður farið yfir helstu kenningar um eðli máltileinkunnar hjá fullorðnum. Nemendur munu leysa verkefni sem skoða máltöku og kennsluaðferðir á mismunandi efni á öðru eða erlendu máli. 

X

Rannsóknarverkefni A (AMF006F)

Áður en nemandi skráir sig í rannsóknaverkefni velur hann verksvið í samráði við kennara.

X

Rannsóknarverkefni B (AMF007F)

.

X

Ritstjórn og fræðileg skrif (ÍSL101F)

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

X

Gagnaöflun og tölfræðiúrvinnsla í hugvísindum (ÍSL612M)

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

X

Samtalsgreining (Conversation Analysis) og tileinkun annars máls (AMF004M)

Fjallað verður um tilurð og forsendur samtalsgreiningar. Farið verður yfir meginhugtök samtalsgreiningar og nemendur verða þjálfaðir í að nota þau. Við skoðum helstu rannsóknir í annarsmálsfræðum bæði erlendar og íslenskar þar sem þessi aðferð er notuð. Nemendur fá þjálfun í að safna talmálsgögnum og endurrita þau með aðferðum samtalsgreiningar og loks verður farið rækilega í greiningu gagnanna, m.a. á gagnafundum. Einnig verða nemendur kynntir fyrir CLAN-forritinu í vinnusmiðju og munu nota það í verkefnavinnu.

X

Rannsóknarverkefni A (AMF006F)

Áður en nemandi skráir sig í rannsóknaverkefni velur hann verksvið í samráði við kennara.

X

Rannsóknarverkefni B (AMF007F)

.

X

Kennsla íslensku sem annars máls (AMF005F)

Námskeiðið er hagnýtt námskeið þar sem sjónum verður beint að kennslu íslensku sem annars máls fyrir fullorðna. Farið verður yfir færniþættina fjóra þ.e. lestur, ritun, tal og skilning á mæltu máli og nemendum leiðbeint varðandi kennslu, verkefnagerð, námsmat og þjálfun þessara þátta í íslensku sem öðru máli. Í námskeiðinu verður gefið yfirlit yfir meginþætti hljóð- og beygingakerfis íslensku. Hugað verður að því hvernig heppilegast sé að kenna málfræði, þ.e. hvað eigi að kenna, hvernig og hvenær. Litið verður á hvernig kenna megi málfræði, beint og óbeint, í tengslum við færniþættina fjóra. Framburðarkennsla verður skoðuð með hliðsjón af hljóðfræði. Orðaforði íslenskunnar hefur sín sérkenni. Í námskeiðinu verður farið í uppbyggingu íslensks orðaforða og orðmyndun. Litið verður á hvernig kenna megi orðaforða í lestri og ritun á mismunandi getustigum og hugað að hlutverki bókmennta og menningarlæsis í kennslu íslensku sem annars máls.

X

Nám og kennsla með aðstoð tölva (AMF004F)

Tölvustutt tungumálanám (e. Computer Assisted Language Learning) er ört vaxandi fræðasvið innan annarsmálsfræða. Í námskeiðinu verður fjallað um þá fjölmörgu möguleika sem margmiðlunarefni býður upp á í námi og kennslu annarra/erlendra mála sérstaklega fyrir fullorðna (á framhalds- og háskólastigi). Sjónum verður beint að mikilvægum tengslum tækni, fræðilegra kenninga og kennslufræði í netnámi auk þess sem mismunandi námsumgjarðir verður til umfjöllunar. Einnig verða ræddir möguleikar sem gefast til rannsókna á námshegðun nema í tölvustuddu tungumálanámi.

X

Rannsóknaraðferðir í annarsmálsfræðum (AMF001F)

Yfirlits- og inngangsnámskeið í rannsóknaraðferðum annarsmálsfræða. Nemendur fá innsýn í mun eigindlegra og megindlegra aðferða í rannsóknum á fræðasviðinu og litið verður á ýmsar tegundir rannsókna sem falla undir þær í annarsmálsfræðum. Rýnt verður í aðferðir við söfnun og greiningu gagna í tengslum við nýlegar kenningar á sviðinu. Nemendur fá innsýn í raunveruleg dæmi og takast sjálfir á við rannsóknir á þessu sviði.  

X

Meistararitgerð í annarsmálsfræðum (AMF402L)

Meistararitgerð í annarsmálsfræðum.

X

Rannsóknarverkefni A (AMF006F)

Áður en nemandi skráir sig í rannsóknaverkefni velur hann verksvið í samráði við kennara.

X

Rannsóknarverkefni B (AMF007F)

.

X

Ritstjórn og fræðileg skrif (ÍSL101F)

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

X

Meistararitgerð í annarsmálsfræðum (AMF402L)

Meistararitgerð í annarsmálsfræðum.

X

Gagnaöflun og tölfræðiúrvinnsla í hugvísindum (ÍSL612M)

Á undanförnum árum hefur vægi gagnasöfnunar og tölfræðiúrvinnslu aukist í hugvísindum. Þetta kemur skýrt fram í undirgreinum á borð við sálfræðileg málvísindi (e. psycholinguistics), hugræna bókmenntafræði (e. cognitive literary studies) og tilraunaheimspeki (e. experimental philosophy). Þessi aukna áhersla á megindlega aðferðafræði í hugvísindum á sér stað á sama tíma og réttmæti rótgróinna tölfræðiaðferða er dregið í efa í öðrum greinum og hertar kröfur eru um að hægt sé að endurtaka rannsóknir og nálgast gögn í opnum aðgangi um leið og persónuverndar er gætt. Í þessu námskeiði munu nemendur rýna í vægi megindlegra aðferða í sínum greinum og fá þjálfun í öflun og úrvinnslu gagna. Fjölbreyttar rannsóknaraðferðir verða til umfjöllunar, allt frá greiningu textasafna yfir í skoðanakannanir og tilraunir þar sem skynjun áreita (svo sem orða, texta eða myndbrota) er mæld. Einnig verður farið yfir grunnhugtök og aðferðir í tölfræði svo nemendur þekki muninn á lýsandi tölfræði og ályktunartölfræði, skilji tölfræðilega marktækni og kunni að lesa úr myndrænni framsetningu gagna í gröfum. Lögð er áhersla á að nemendur spreyti sig undir leiðsögn kennara og bæði safni gögnum og greini þau. Nemendur vinna verkefni innan eigin fræðigreinar en kanna einnig grundvöll fyrir þverfaglegu samstarfi. Öll verkefni verða unnin í opnum hugbúnaði á borð við R Studio en engin fyrri þekking á forritinu né tölfræði er nauðsynleg. Námskeiðið hentar öllum nemendum á Hugvísindasviði sem vilja safna megindlegum gögnum til að svara áhugaverðum spurningum og gæti þannig reynst vel sem undirbúningur fyrir BA- eða MA-verkefni.

X

Samtalsgreining (Conversation Analysis) og tileinkun annars máls (AMF004M)

Fjallað verður um tilurð og forsendur samtalsgreiningar. Farið verður yfir meginhugtök samtalsgreiningar og nemendur verða þjálfaðir í að nota þau. Við skoðum helstu rannsóknir í annarsmálsfræðum bæði erlendar og íslenskar þar sem þessi aðferð er notuð. Nemendur fá þjálfun í að safna talmálsgögnum og endurrita þau með aðferðum samtalsgreiningar og loks verður farið rækilega í greiningu gagnanna, m.a. á gagnafundum. Einnig verða nemendur kynntir fyrir CLAN-forritinu í vinnusmiðju og munu nota það í verkefnavinnu.

X

Rannsóknarverkefni A (AMF006F)

Áður en nemandi skráir sig í rannsóknaverkefni velur hann verksvið í samráði við kennara.

X

Rannsóknarverkefni B (AMF007F)

.

X

Kennsla íslensku sem annars máls (AMF005F)

Námskeiðið er hagnýtt námskeið þar sem sjónum verður beint að kennslu íslensku sem annars máls fyrir fullorðna. Farið verður yfir færniþættina fjóra þ.e. lestur, ritun, tal og skilning á mæltu máli og nemendum leiðbeint varðandi kennslu, verkefnagerð, námsmat og þjálfun þessara þátta í íslensku sem öðru máli. Í námskeiðinu verður gefið yfirlit yfir meginþætti hljóð- og beygingakerfis íslensku. Hugað verður að því hvernig heppilegast sé að kenna málfræði, þ.e. hvað eigi að kenna, hvernig og hvenær. Litið verður á hvernig kenna megi málfræði, beint og óbeint, í tengslum við færniþættina fjóra. Framburðarkennsla verður skoðuð með hliðsjón af hljóðfræði. Orðaforði íslenskunnar hefur sín sérkenni. Í námskeiðinu verður farið í uppbyggingu íslensks orðaforða og orðmyndun. Litið verður á hvernig kenna megi orðaforða í lestri og ritun á mismunandi getustigum og hugað að hlutverki bókmennta og menningarlæsis í kennslu íslensku sem annars máls.

X

Nám og kennsla með aðstoð tölva (AMF004F)

Tölvustutt tungumálanám (e. Computer Assisted Language Learning) er ört vaxandi fræðasvið innan annarsmálsfræða. Í námskeiðinu verður fjallað um þá fjölmörgu möguleika sem margmiðlunarefni býður upp á í námi og kennslu annarra/erlendra mála sérstaklega fyrir fullorðna (á framhalds- og háskólastigi). Sjónum verður beint að mikilvægum tengslum tækni, fræðilegra kenninga og kennslufræði í netnámi auk þess sem mismunandi námsumgjarðir verður til umfjöllunar. Einnig verða ræddir möguleikar sem gefast til rannsókna á námshegðun nema í tölvustuddu tungumálanámi.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum ENámskeiðið er ekki kennt á misserinuNámsleiðin í Kennsluskrá

Hafðu samband

Þjónustuborð Hugvísindasviðs
s.525 4400 hug@hi.is.
Opið virka daga frá kl 10:00–12:00 og 13:00–15:00.

3. hæð Aðalbyggingar.
Sæmundargötu 2, 102 Reykjavík.

Nemendur geta einnig nýtt sér þjónustuborð í Gimli og þjónustuborð Háskólans á Háskólatorgi.

Fylgstu með Hugvísindasviði

 Instagram   Youtube 
 Facebook

Aðalbygging Háskóla Íslands

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.