Geislafræði | Háskóli Íslands Skip to main content

Geislafræði

Geislafræði

Heilbrigðisvísindasvið

Geislafræði

BS gráða – 180 ECTS einingar

Hefur þú áhuga á mannslíkamanum og starfsemi hans? Finnst þér spennandi að vinna með tækni? Langar þig í starf sem er í stöðugri þróun?

Þá gæti geislafræði verið fyrir þig.

Skipulag náms

X

Efnafræði (GSL101G)

Farið yfir grunnatriði  í almennri efnafræði, farið í helstu fræðilegu atriði um hraða og jafnvægi efnahvarfa, farið í algeng efnahvörf, sýru-/basahvörf og jafnvægi þeirra, fellingahvörf, leysnimargfeldi, oxunar-/afoxunarhvörf  og  rafefnafræði. Farið í undirstöðuatriði  í lífrænni efnafræði, nafnareglur og virka hópa.  Farið í grunnatriði og eiginleika fjölliða.

Kennsluaðferðir:
Fyrirlestrar, dæmareikningur og heimaverkefni.

X

Kynning á læknisfræðilegri myndgerð og greiningu (GSL102G)

Kynning á sögu læknisfræðilegrar myndgerðar frá uppgötvun WC Röntgen til tækninýjunga nútímans. Fjallað um hlutverk, stafssvið og skyldur geislafræðinga í heilbrigðiskerfinu. Farið með nemendur í heimsókn á myndgreiningardeilir.

X

Geislaeðlisfræði 1 (GSL103G)

Byrjað er á kynningu á myndgerðartækni í læknisfræði. Fjallað verður um hvernig röntgengeisli er búinn til, orkuróf hans og deyfingu í efni. Lögð verður áhersla á hvernig geisli víxlverkar við efnið, dofnunarstuðla, helmingunarþykkt og þætti sem hafa áhrif á dofnun geisla. Fjallað verður um frumeindir, ljóseindir og rafeindir, rafsvið, segulsvið og rafsegulbylgjur, með áherslu á tilurð og orkusvið röntgengeisla. Lagður verður grunnur að þekkingu á mælingum á jónandi geislun og gerðar verklegar æfingar. Fjallað verður um hvernig geislamynd verður til, um huglægt og tölulegt mat á myndgæðum og algeng hugtök sem notuð eru í því sambandi.
Gammageislun, hrörnun og helmingunartími.

Fyrirlestrar ásamt verklegum æfingum sem tengjast efni fyrirlestranna og krefjast virkrar þátttöku nemenda.

X

Eðlisfræði (GSL104G)

Eðlisfræði: Lýsing hreyfingar. Kraftar, orsök hreyfingar og hreyfingarlögmál Newtons. Vinna, orka og afl. Hitastig, varmaeiginleikar efna og varmaflutningur. Vökvar, gas, þrýstingur og rennsli vökva. Rafmagn, rafstraumur, rafspenna, afl, einfaldar rafrásir og rafmagnsöryggi. Segulmagn og segulsvið. Hljóð, ljós og ljósgeislafræði.

X

Myndgreiningarrannsóknir 1 (GSL105G)

Nemendur fá kennslu í þeirri rannsóknartækni sem notuð er við framkvæmd almennra röntgenrannsókna á stoðkerfi, brjóstholi og kviðarholi.

Nemendur læra að skoða röntgenmyndir með tilliti til réttra innstillinga, algengustu frávika og helstu sjúkdóma í stoðkerfi, brjóstholi og kviðarholi. Fjallað verður um helstu ábendingar og frábendingar fyrir röntgenrannsóknir. Fjallað verður um helstu hugtök og orðræðu geislafræðinnar.

Nemendur læra mikilvægi góðra samskipta.

X

Líffærafræði (LEI102G)

Almenn atriði um gerð mannslíkamans. Líffærakerfi og einstök líffæri, staðsetning þeirra og starfsemi. Myndun mannslíkamans (fósturfræði). Gerð vefja mannslíkamans. Líffærafræði höfuðs, háls, brjósthols, kviðarhols, grindhols og stoðkerfis.

Þátttakendur eru þeir sem uppfylla aðgangskröfur til að stunda nám í lífeindafræði og geislafræði.

X

Frumulíffræði (LEI107G)

Námskeiðið er grunnnámskeið í frumulíffræði. Farið verður í byggingu frumuhimnunnar og flutning um hana. Frumulíffærum verða gerð mjög góð skil þar sem sértæk starfsemi hvers og eins verður krufin til mergjar. Í kjölfarið verður flutningur nýmyndaðra próteina rakin. Innfrumun og útfrumun verður tekin fyrir. Fjallað verður um frumugrindina, þ.e. aktín, örpíplur og milliþræði. Gerð verður grein fyrir helstu boðferlum frumunnar. Frumuhringurinn og stjórnun á honum verður skoðaður auk frumuvaxtar og frumudauða. Einnig verða skoðuð frumu-frumu tengsl og tengsl fruma við umhverfi sitt. Gerð verður grein fyrir hinum ýmsu gerðum fruma og hlutverki þeirra innan vefjagerða og í framhaldi verður stuttlega farið í frumulíffræði stofnfruma og uppruna krabbameins. Að lokum verður farið í almennan inngang að erfðafræði. 

X

Lífeðlisfræði 1 (LEI108G)

Samvægi (homeostasis) og stýrikerfi. Hormónakerfi og taugakerfi. Himnuspenna og rafboð, taugamót. Skynjun. Vöðvar, beinagrindarvöðvi, sléttur vöðvi, hjartavöðvi.

X

Inngangur í þverfræðileg heilbrigðisvísindi - heilbrigðisvísindadagurinn (HVS202G)

Námskeiðið er ætlað nemendum á fyrsta námsári í greinum heilbrigðisvísinda.  Sameiginlegur heilbrigðisvísindadagur nýnema allra deilda á Heilbrigðisvísindasviði er í janúar ár hvert. Fjallað er um þverfaglegt samstarf og mikilvægi þess. Farið verður í grundvallarþætti samstarfsins svo sem sameiginlega sýn á réttindi til heilsu, samskipti og siðfræði. Einnig er fjallað um hlutverk og ábyrgð heilbrigðisvísinda.

X

Umönnun sjúklinga (GSL201G)

Sjúkrastofnanir, starfsemi þeirra, heilbrigðisstéttir. Grundvallarhugmyndir í hjúkrun, þarfakenning Maslow's. Innlögn á sjúkrahús, móttaka sjúklings, dvöl á sjúkrahúsi, meðferð, undirbúningur fyrir heimferð, útskrift. Öryggisþarfir, félagslegar þarfir. Þagnarskylda. Umönnun aðstandenda. Almennt um undirbúning sjúklinga fyrir rannsóknir og aðgerðir. Post op. hjúkrun og fylgikvillar post op. og fyrirbygging þeirra. Umönnun sjúklinga með sjúkdóma í taugakerfi, efnaskiptasjúkdóma, sjúkdóma í liðum, hjarta- og lungnasjúkdóma, þvagfærasjúkdóma, meltingafærasjúkdóma og krabbamein. Rétt líkamsbeiting og flutningur sjúklinga. Vinnutækni og líkamsbeiting. Kynning á deildum sjúkrahúsanna, umönnun sjúklinga og sérkenni sérsviða. 

X

Klínískt nám á myndgreiningardeildum I (GSL202G)

Nemendur fá kynningu á starfsemi deildar. Fá þjálfun í móttöku og fræðslu til sjúklinga fyrir rannsókn. Þjálfun í framkvæmd almennar röntgenrannsókna á lungum, kviðarholi og stoðkerfi undir leiðsögn geislafræðinga

X

Myndgreiningarrannsóknir 2 (GSL203G)

Nemendur fá kennslu í þeirri rannsóknartækni sem notuð er við framkvæmd almennra röntgenrannsókna á stoðkerfi, brjóstholi og kviðarholi.

Nemendur læra að skoða röntgenmyndir með tilliti til réttra innstillinga, algengustu frávika og helstu sjúkdóma í stoðkerfi, brjóstholi og kviðarholi. Fjallað verður um helstu ábendingar og frábendingar fyrir röntgenrannsóknir. Fjallað verður um helstu hugtök og orðræðu geislafræðinnar.

Nemendur læra mikilvægi góðra samskipta.

X

Geislavarnir (GSL204G)

Lög og reglur um geislavarnir og Geislavarnir ríkisins. Hugtök og einingar, bakgrunnsgeislun og geislun af mannavöldum. Notkun geislunar fyrr á tímum, geislaskaðar, Alþjóðageislavarnaráðið (ICRP)og grundvallaratriði geislavarna. Líffræðileg áhrif jónandi geislunar. Áhrif geislunar á fóstur. Geislavarnir vegna notkunar röntgentækja til sjúkdómsgreiningar. Geislavarnir sjúklinga og starfsfólks á röntgendeildum og utan röntgendeilda. Eftirlit með geilsaskömmtun starfsfólks. Mat og mælingar á geislaálagi sjúklinga og starfsmanna. Mælibúnaður og aðferðir.

X

Geislaeðlisfræði 2 (GSL206G)

Byrjað er á kynningu á myndgerðartækni í læknisfræði. Fjallað verður um hvernig röntgengeisli er búinn til, orkuróf hans og deyfingu í efni. Lögð verður áhersla á hvernig geisli víxlverkar við efnið, dofnunarstuðla, helmingunarþykkt og þætti sem hafa áhrif á dofnun geisla. Fjallað verður um frumeindir, ljóseindir og rafeindir, rafsvið, segulsvið og rafsegulbylgjur, með áherslu á tilurð og orkusvið röntgengeisla. Lagður verður grunnur að þekkingu á mælingum á jónandi geislun og gerðar verklegar æfingar. Fjallað verður um hvernig geislamynd verður til, um huglægt og tölulegt mat á myndgæðum og algeng hugtök sem notuð eru í því sambandi.
Gammageislun, hrörnun og helmingunartími.

Fyrirlestrar ásamt verklegum æfingum sem tengjast efni fyrirlestranna og krefjast virkrar þátttöku nemenda.

X

Vísinda- og teymisvinna (LEI205G)

Námskeiðið skiptist í þrjá hluta, tölfræði, framsetningu vísindalegra gagna og teymisvinnu.

I. Tölfræði.
Grunnatriði tölfræðinnar: Myndræn framsetning gagna og lýsing á staðsetningu og dreifingu gagnasafns. Normaldreifingin, líkindi, þýði og úrtak. Öryggismörk meðaltals. Tilgátuprófanir, samanburður meðaltala, z-próf og t-próf. Fylgni og einfaldir aðhvarfsferlar. Kynning á Poisson-, tvíkosta og normaldreifingum sem og umformunum dreifinga. Næmi, sértækni og forspárgildi. Meðferð endurtekinna mælinga. Almennt um uppsetningu rannsókna. Töflureiknir og einföld tölfræðiforrit verða notuð við meðhöndlun talna og reikninga. Tölfræði sem nýtist geisla- og lífeindafræðingum beint eða óbeint í námi og starfi.

II. Framsetning vísindalegra gagna
Fjallað verður um aðferðafræði við fagleg skrif innan heilbrigðisvísinda, uppsetningu og flutnin fyrirlestra. Fjallað verður um gagnagrunna við upplýsingaleit og heimildaskráningaforrit. Nemendur beita þessum aðferðum í verkefnum.

III. Teymisvinna
Fjallað verður um grunnatriði og verkfæri gæðastjórnunar. Nemendur verða kynnt lykilatriði teymisvinnu og beita þeim.

Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku. Farið verður í efnið í fyrilestrum. Aðferðir eru þjálfaðar í dæmatímum og með verkefnum sem er skilað í ræðu og/eða riti.

X

Lífeðlisfræði 2 (LEI206G)

Fyrirlestrar. Lífeðlisfræðileg starfsemi blóðrásar- og öndunarfærakerfis, nýrna, meltingar- og æxlunarfæra. Stjórnun orkubúskapar og efnaskipta.

Verkleg æfing. Ein verkleg æfing um hjarta og blóðrás. Skylt er að mæta í æfinguna, skila niðurstöðuskýrslu og taka netpróf úr efni æfingarinnar

Verkefnatímar. Tveir verkefnatímar eru í námskeiðinu sem skylt er að mæta í. Þar vinna nemendur saman í hópum við að leysa verkefni úr kennslubókinni og kynna niðurstöður sínar

Áfangapróf. Þrjú áfangapróf verða lögð fyrir á misserinu úr efni námskeiðsins eins og nánar er tilgreint í kennsluáætlun.

X

Sneiðlíffærafræði (GSL308G)

  • Nemendur fá kynningu á skurðarplönum - Fjallað er um útlit og einkenni líffæra og líffærakerfa í þversniði og fleiri plönum.
  • Nemendur fá kynningu á sneiðlíffærarfræði og hvar þau geta leitað til að rifja upp og afla sér meiri þekkingar.
  • Farið verður yfir líffærakerfin á eftirfarandi hátt: skurðarplön og upprifjun á beinum, kviður, brjósthol, hryggur, höfuð og útlimir.
  • Námskeiðið er að mestu leyti sjálfsnám með símati.
X

Röntgenbúnaður I (GSL301G)

Almenn kynning á öllum algengum röntgenbúnaði og stutt yfirlit yfir sögu röntgenmyndgerðar.  Kynning á tækjum til brjóstarannsókna, tannlækninga, dýralækninga og sneiðmynda.

Uppbygging stafrænna mynda. Dílastærð og dýpt; einlit mynd og marglit; gráskalinn og litakerfi. Snið myndskráa og þjappanir.  Kontrast- og flatarupplausn myndar. Grunnatriði myndvinnslu; birtubjögun og flatarsíur. Myndgæði og skynjun augans. 

Magn, gæði og rúmfræði röntgengeisla; áhrif á myndgæði.  Hugtakið geislamynd.  Fleygar og dreifigeislasíur.  Rétt geisluð mynd; tímastýringar, sjálfvirkar geislunarstýringar, geislunarvísar, tökugildi og punktakerfi.

Stafrænir myndmóttakarar; flatskynjarar og myndplötur.  Megingerðir móttakara, virkni hvers um sig, næmni og upplausn.  Myndgallar og áhrif myndvinnslu á myndgæði.

X

Sýklafræði og smitgát (GSL302G)

Námskeiðið er í tveimur meginþáttum, sýklafræði og smitgát. Þessir þættir samtvinnast og eru grundvöllur þekkingar og skilnings á eiginleikum sýkla, tengslum þeirra við smitsjúkdóma og aðferðir til að hindra spítalssýkingar eða sýkingar í tengslum við heilbrigðisþjónustu.

Verklag:

Kennslan er í formi fyrirlestra.  Auk þess takast nemendur á við efnið með hópverkefni.  Námskeiðinu er skipt upp í eftirfarandi hluta:

  1. Sýklafræði - grunnatriði
  2. Bakteríufræði - bakteríutegundir/hópar
  3. Bakteríusýkingar í mismunandi líffærum/líffærakerfum
  4. Smitgát/sýkingavarnir
X

Lyfjafræði, skuggaefni og bráðaviðbrögð (GSL303G)

Skuggaefni: Efnafræði skuggaefna. Áhrif skuggaefnis á líkamann, áhættuþættir, aukaverkanir og meðhöndlun þeirra. Skammtastærðir. Svæfingar, deyfingar. Gjörgæslu- og vöknunardeild. Ýmis bráðavik. Ofnæmissvörun og viðbrögð. Endurlífgun. Bráðatöskur. Ástungur i.v., i.m. og s.c. Vökvameðferð. Æfingar, i.v. ástungur og vökvagjöf.

X

TS tækni og skuggaefni (GSL304G)

Fjallað er um hvernig tölvusneiðmynd verður til, allt frá því hvernig dofnun röntgengeisla í vefjum sjúklinga er mæld, til þess hvernig mynd er reiknuð út frá þeim gögnum og birt á tölvuskjá. Einnig verður fjallað um gæði tölvusneiðmynda og þá meginþætti sem hafa áhrif á þau, bæði í gagnasöfnuninni og mynduppbyggingu, sem og mismunandi aðferðir við framsetningu myndgagna, t.d. þrívíddarmyndir. Fjallað er um framkvæmd tölvusneiðmyndarannsókna bæði hvað við kemur undirbúningi og meðhöndlun sjúkinga, og vali á tökugildum. Fjallað um notkun tölvusneiðmynda í sjúkdómsgreiningu, almennar ábendingar og sjúkdóma sem tengjast tölvusneiðmyndarannsóknum á helstu líffærakerfum.

Fjallað er um geislavarnir starfsmanna og sjúklinga við tölvusneiðmyndarannsóknir, mælingar á geislaskömmtum og mat á geislaálagi.

X

Klínískt nám á myndgreiningardeildum 2 (GSL306G)

Nemendur fá þjálfun í framkvæmd almennra röntgenrannsókna undir leiðsögn geislafræðings. Kennslu í framkvæmd þvagfærarannsókna. Þjálfun í meðhöndlun skuggaefnis og uppsetningu nála. Verkleg þjálfun á tölvusneiðmyndastofu og vinna verkefnis í tengslum við verknámið.

X

Ómun - Vascular ultrasound (GSL307G)

Á námskeiðinu verður farið í grunnatriði ómunar þar sem komið verður inn á eðlisfræði hljóðbylgna, endurvarps eiginleika helstu vefja og helstu úrvinnsluaðferðir og notkun þeirra. Einnig verður farið vel yfir hvernig ómtækið virkar og fjallað um mikilvægi myndgæða og helstu áhrifaþætti. 

Hálsslagæð verður megin viðfangsefnið en einnig verður hjarta-ómun kynnt.   Farið verður yfir líffærafræði hálsslagæðar ásamt aðliggjandi vefjum.  Nemendur læra að þekkja og greina eðlilegt útlit hálsslagæðar á óm-myndum og einnig greina og þekkja algengustu frávik og helstu birtingarform æðaskella.  Nemendur fá verkefni þar sem þau framkvæma ómrannsóknir og vinna úr niðurstöðum þeirra.

X

Myndgreining á börnum (GSL503G)

Myndgreining á börnum er mikilvægur þáttur í starfi geislafræðinga. Á öllum myndgreiningadeildum eru börn hluti af skjólstæðingunum sem koma á deildina og er mikilvægt að geislafræðingar sem framkvæma myndgreiningarannsóknir á börnum stundi fagleg vinnubrögð og sýni börnum virðingu og alúð.

Markmið námskeiðsins er að kynna fyrir nemendum myndgreiningu á börnum og mikilvægi góðs undirbúnings geislafræðings við móttöku barna og aðstandenda þeirra.

Í námskeiðinu verður m.a. fjallað um helstu barnasjúkdóma og áverka hjá börnum. Farið verður yfir undirbúning, framkvæmd, blývarnir og geislavarnir helstu myndgreiningarannsókna. Við munum leggja áherslu á almennar röntgenrannsóknir en einnig kynna fyrir nemendum aðrar myndgreiningarannsóknir eins og tölvusneiðmyndatöku (TS), segulómun (SÓ), ómun og ísótópa.

X

Segulómun I (GSL401G)

Uppbygging og helstu hlutar segulómtækja. Grundvallaratriði í stærðfræði og eðlisfræði segulómunar. Segulmögnun í líkamanum, grundvallaratriði í myndatöku og myndbyggingu í MRI. Gerð MRI-tækis og hvernig einstakir hlutar þess vinna. Yfirlit yfir púlsaraðir, hraðmyndatöku, myndgæði og myndgalla. Púlsaraðir fyrir æðarannsókn og notkun skuggaefna. Rannsóknir á líkamshlutum, notkun leiðbeininga, innstillingar og aðhlynning sjúklinga. Sjúkdómar á segulómmyndum. Öryggismál og áhætta

X

Sjúkdómafræði (GSL402G)

Námskeið þetta miðar að því að nemandi öðlist yfirsýn yfir helstu sjúkdóma í eftirfarandi sjúkdómaflokkum: Hjarta - og æðasjúkdómar, lungnasjúkdómar, meltingarfærasjúkdómar, þvagfærasjúkdómar, smitsjúkdómar, innkirtla- og efnaskiptasjúkdómar, heila- og taugasjúkdómar, geðsjúkdómar og háls- og eyrnasjúkdómar.

X

Myndgreiningarrannsóknir 3 (GSL403G)

Námskeiðið er í tveimur hlutum.

Í fyrri hluta námskeiðs er fjallað almennt um:

  1. Æða og inngripsrannsóknir og/eða aðgerðir
  2. Slysa- og bráðarannsóknir
  3. Vinnu á skurðstofu, gjörgæslu og vökudeildum

Stiklað er á stóru um lykilatriði sem varða smitgát, tækjabúnað og geislavarnir.  Lögð er áhersla á algengar rannsóknir, sem og samskipti við sjúklinga, aðstandendur og aðra heilbrigðisstarfsmenn.  Einnig er fjallað um undirbúning sjúklinga og viðhorf þeirra til mismunandi rannsóknaraðferða.

Í seinni hluta námskeiðs verður fjallað um rannsóknir á ákveðnum líffærakerfum.*  Þau líffærakerfi sem fjallað verður um eru:

  1. Heila og taugakerfi
  2. Meltingarfæri
    1. Vélinda, maga, smágirni og ristil
  3. Þvag- og kynfæri
  4. Öndunarfæri
  5. Stoðkerfi
  6. Hjarta- og æðakerfi
  7. Innkirtla

Algengustu myndgreiningarrannsóknir af hverju líffærakerfi um sig verða kynntar og fjallað um gagnsemi mismunandi rannsóknaraðferða.  Myndgreiningarrannsóknir tengdar greiningu krabbameina verða skoðaðar sérstaklega.  Einnig verður tauga inngrip (Neuro intervention) kynnt lítillega.

* Reynt verður að kenna í samræmi við Sjúkdómafræði (GSL402G).

X

Klínískt nám á myndgreiningardeildum 3 (GSL404G)

Þjálfun í framkvæmd almennra rannsókna á myndgreiningardeild. Áhersla lögð á TS rannsóknir, barnaröntgen og skyggnirannsóknir.

X

Krabbameinslækningar / geislameðferð (GSL602G)

Geislameðferð: Fjallað verður um krabbamein almennt og krabbamein í líffærakerfum, þekkta áhættuþætti, greiningu, meðferð og aukaverkanir. Fjallað verður um geislalífeðlisfræði, geislavarnir, meðferðartæki og fyrirsjáanlega þróun til bættrar meðferðar. Andleg og líkamleg umönnun sjúklinga.

Brjóstarannsóknir: Fjallað um líffræði og sjúkdóma í brjóstum. Tilgangur og markmið hópleitar með röntgengeislun. Árangur og niðurstöður síðustu ára. Fjallað um tækjabúnað og rannsóknaraðferðir. Gæðaeftirlit og geislavarnir.

Verkleg kynning á deildum.

X

Ísótóparannsóknir (GSL601G)

Fjallað um grunnatriði geislavirkni, alfa-beta-og gammageislun, hrörnun og helmingunartíma. Áhersla er lögð á efni sem notuð eru í læknisfræði, tilurð þeirra og æskilega eiginleika. Meðhöndlun, blöndun og gæðaeftirlit á ísótóp og burðarefnum.

Fjallað um helstu þætti gammamyndavéla, virkni og notkun.

Rannsóknir með geislavirkum efnum á meltingarfærum, þvagfærum, stoðkerfi, öndunarfærum, innkirtlum, hjarta og æðum, heila og taugakerfi kynntar og ræddar, svo og æxlis-, blæðinga- og sýkingaskönn.

Fjallað um geislavarnir við notkun geislavirkra efna, móttaka, meðhöndlun og förgun.

Mælingar á geislavirkni, mælitækni og aðferðir. Mat á geislaálagi sjúklinga og starfsfólks vegna notkunar geislavirkra efna.

X

Röntgenbúnaður II og upplýsingatækni (RIS/PACS) (GSL606G)

Ítarleg umfjöllun um búnað sem notaður er til skyggningar, inngrips- og æðarannsókna sem og geislavarnir starfsfólks og sjúklinga við notkun hans. 

Búnaður til mælinga á geislaskömmtum, mat á geislaálagi í mismunandi röntgenrannsóknum, munur á geislaálagi og helstu áhrifaþættir, viðmiðunargildi (DRL).

Fjallað verður um grundvallaratriði gæðatryggingar á myndgerðarbúnaði og kröfur í gildandi lögum og reglugerðum; tilgangur og framkvæmd algengra gæðaeftirlitsmælinga.  Mat á árangri myndgreiningarstarfsemi.  Mikilvægi gæðahandbóka og leiðbeininga.

Samskipti með rafræn gögn í heilbrigðisþjónustu, dicom og HL7; HIS, RIS og PACS.  Skráning rannsókna og geislaskammta.  Verkferlar og vinnuflæði á röntgendeild og tenging við aðrar deildir/heilbrigðisþjónustu.

Þess er krafist að nemendur taki virkan þátt í verklegum æfingum og skili verkefnum þar að lútandi.

X

Sýklafræði og smitgát (GSL302G)

Námskeiðið er í tveimur meginþáttum, sýklafræði og smitgát. Þessir þættir samtvinnast og eru grundvöllur þekkingar og skilnings á eiginleikum sýkla, tengslum þeirra við smitsjúkdóma og aðferðir til að hindra spítalssýkingar eða sýkingar í tengslum við heilbrigðisþjónustu.

Verklag:

Kennslan er í formi fyrirlestra.  Auk þess takast nemendur á við efnið með hópverkefni.  Námskeiðinu er skipt upp í eftirfarandi hluta:

  1. Sýklafræði - grunnatriði
  2. Bakteríufræði - bakteríutegundir/hópar
  3. Bakteríusýkingar í mismunandi líffærum/líffærakerfum
  4. Smitgát/sýkingavarnir
X

TS tækni og skuggaefni (GSL304G)

Fjallað er um hvernig tölvusneiðmynd verður til, allt frá því hvernig dofnun röntgengeisla í vefjum sjúklinga er mæld, til þess hvernig mynd er reiknuð út frá þeim gögnum og birt á tölvuskjá. Einnig verður fjallað um gæði tölvusneiðmynda og þá meginþætti sem hafa áhrif á þau, bæði í gagnasöfnuninni og mynduppbyggingu, sem og mismunandi aðferðir við framsetningu myndgagna, t.d. þrívíddarmyndir. Fjallað er um framkvæmd tölvusneiðmyndarannsókna bæði hvað við kemur undirbúningi og meðhöndlun sjúkinga, og vali á tökugildum. Fjallað um notkun tölvusneiðmynda í sjúkdómsgreiningu, almennar ábendingar og sjúkdóma sem tengjast tölvusneiðmyndarannsóknum á helstu líffærakerfum.

Fjallað er um geislavarnir starfsmanna og sjúklinga við tölvusneiðmyndarannsóknir, mælingar á geislaskömmtum og mat á geislaálagi.

X

Myndgreining á börnum (GSL503G)

Myndgreining á börnum er mikilvægur þáttur í starfi geislafræðinga. Á öllum myndgreiningadeildum eru börn hluti af skjólstæðingunum sem koma á deildina og er mikilvægt að geislafræðingar sem framkvæma myndgreiningarannsóknir á börnum stundi fagleg vinnubrögð og sýni börnum virðingu og alúð.

Markmið námskeiðsins er að kynna fyrir nemendum myndgreiningu á börnum og mikilvægi góðs undirbúnings geislafræðings við móttöku barna og aðstandenda þeirra.

Í námskeiðinu verður m.a. fjallað um helstu barnasjúkdóma og áverka hjá börnum. Farið verður yfir undirbúning, framkvæmd, blývarnir og geislavarnir helstu myndgreiningarannsókna. Við munum leggja áherslu á almennar röntgenrannsóknir en einnig kynna fyrir nemendum aðrar myndgreiningarannsóknir eins og tölvusneiðmyndatöku (TS), segulómun (SÓ), ómun og ísótópa.

X

Segulómun 2 (GSL505G)

Tilgangur námsskeiðsins er að dýpka þekkingu nemenda á grunneðlisfræði og tækni segulómunar sem kennd er á önninni á undan (Segulómun I) og skapa tengingu við klíníska notkun segulómunar. Á námsskeiðinu verður fjallað um eftirfarandi þætti:

  • Myndaraðir og kontrast
  • Tengsl tækni og ástand vefs
  • Þróun segulómunar fyrir klínískar skoðanir
  • Rannsóknir á líffærakerfum m.t.t tækni, ábendinga, sjúkdómafræði og sjúkdómsgreininga, þ.m.t. rannsóknir á miðtaugakerfi, stoðvefjakerfi, hjarta, brjóstholi, æðakerfi og rannsóknir á kvið
  • Litarefni (skuggaefni) í segulómun; flokkun, tegundir, notkun, notkunaröryggi
  • Líffræðileg sjónarmið í segulómun og öryggissjónarmið.
X

Klínískt nám á myndgreiningardeildum 3 & 4 (GSL506G)

Framkvæmd almennra rannsókna á myndgreiningardeildum. Áhersla á þjálfun í framkvæmd æðarannsókna og segulómrannsókna.

X

Sjúkdómafræði (GSL402G)

Námskeið þetta miðar að því að nemandi öðlist yfirsýn yfir helstu sjúkdóma í eftirfarandi sjúkdómaflokkum: Hjarta - og æðasjúkdómar, lungnasjúkdómar, meltingarfærasjúkdómar, þvagfærasjúkdómar, smitsjúkdómar, innkirtla- og efnaskiptasjúkdómar, heila- og taugasjúkdómar, geðsjúkdómar og háls- og eyrnasjúkdómar.

X

Myndgreiningarrannsóknir 3 (GSL403G)

Námskeiðið er í tveimur hlutum.

Í fyrri hluta námskeiðs er fjallað almennt um:

  1. Æða og inngripsrannsóknir og/eða aðgerðir
  2. Slysa- og bráðarannsóknir
  3. Vinnu á skurðstofu, gjörgæslu og vökudeildum

Stiklað er á stóru um lykilatriði sem varða smitgát, tækjabúnað og geislavarnir.  Lögð er áhersla á algengar rannsóknir, sem og samskipti við sjúklinga, aðstandendur og aðra heilbrigðisstarfsmenn.  Einnig er fjallað um undirbúning sjúklinga og viðhorf þeirra til mismunandi rannsóknaraðferða.

Í seinni hluta námskeiðs verður fjallað um rannsóknir á ákveðnum líffærakerfum.*  Þau líffærakerfi sem fjallað verður um eru:

  1. Heila og taugakerfi
  2. Meltingarfæri
    1. Vélinda, maga, smágirni og ristil
  3. Þvag- og kynfæri
  4. Öndunarfæri
  5. Stoðkerfi
  6. Hjarta- og æðakerfi
  7. Innkirtla

Algengustu myndgreiningarrannsóknir af hverju líffærakerfi um sig verða kynntar og fjallað um gagnsemi mismunandi rannsóknaraðferða.  Myndgreiningarrannsóknir tengdar greiningu krabbameina verða skoðaðar sérstaklega.  Einnig verður tauga inngrip (Neuro intervention) kynnt lítillega.

* Reynt verður að kenna í samræmi við Sjúkdómafræði (GSL402G).

X

Krabbameinslækningar / geislameðferð (GSL602G)

Geislameðferð: Fjallað verður um krabbamein almennt og krabbamein í líffærakerfum, þekkta áhættuþætti, greiningu, meðferð og aukaverkanir. Fjallað verður um geislalífeðlisfræði, geislavarnir, meðferðartæki og fyrirsjáanlega þróun til bættrar meðferðar. Andleg og líkamleg umönnun sjúklinga.

Brjóstarannsóknir: Fjallað um líffræði og sjúkdóma í brjóstum. Tilgangur og markmið hópleitar með röntgengeislun. Árangur og niðurstöður síðustu ára. Fjallað um tækjabúnað og rannsóknaraðferðir. Gæðaeftirlit og geislavarnir.

Verkleg kynning á deildum.

X

Ísótóparannsóknir (GSL601G)

Fjallað um grunnatriði geislavirkni, alfa-beta-og gammageislun, hrörnun og helmingunartíma. Áhersla er lögð á efni sem notuð eru í læknisfræði, tilurð þeirra og æskilega eiginleika. Meðhöndlun, blöndun og gæðaeftirlit á ísótóp og burðarefnum.

Fjallað um helstu þætti gammamyndavéla, virkni og notkun.

Rannsóknir með geislavirkum efnum á meltingarfærum, þvagfærum, stoðkerfi, öndunarfærum, innkirtlum, hjarta og æðum, heila og taugakerfi kynntar og ræddar, svo og æxlis-, blæðinga- og sýkingaskönn.

Fjallað um geislavarnir við notkun geislavirkra efna, móttaka, meðhöndlun og förgun.

Mælingar á geislavirkni, mælitækni og aðferðir. Mat á geislaálagi sjúklinga og starfsfólks vegna notkunar geislavirkra efna.

X

Klínískt nám á myndgreiningadeildum 5 (GSL603G)

Verknám á myndgreiningardeildum. Nemandi fær þjálfun í framkvæmd almenna röntgenrannsókna Áhersla er á þjálfun á ísótóparannsóknarstofu og segulómun

X

Klínískt nám á myndgreiningadeildum 5 (GSL605G)

Verknám á myndgreiningardeildum. Nemandi fær þjálfun í framkvæmd almenna röntgenrannsókna Áhersla er á þjálfun á ísótóparannsóknarstofu og segulómun.

X

Röntgenbúnaður II og upplýsingatækni (RIS/PACS) (GSL606G)

Ítarleg umfjöllun um búnað sem notaður er til skyggningar, inngrips- og æðarannsókna sem og geislavarnir starfsfólks og sjúklinga við notkun hans. 

Búnaður til mælinga á geislaskömmtum, mat á geislaálagi í mismunandi röntgenrannsóknum, munur á geislaálagi og helstu áhrifaþættir, viðmiðunargildi (DRL).

Fjallað verður um grundvallaratriði gæðatryggingar á myndgerðarbúnaði og kröfur í gildandi lögum og reglugerðum; tilgangur og framkvæmd algengra gæðaeftirlitsmælinga.  Mat á árangri myndgreiningarstarfsemi.  Mikilvægi gæðahandbóka og leiðbeininga.

Samskipti með rafræn gögn í heilbrigðisþjónustu, dicom og HL7; HIS, RIS og PACS.  Skráning rannsókna og geislaskammta.  Verkferlar og vinnuflæði á röntgendeild og tenging við aðrar deildir/heilbrigðisþjónustu.

Þess er krafist að nemendur taki virkan þátt í verklegum æfingum og skili verkefnum þar að lútandi.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Björk Baldursdóttir
Jón Trausti Traustason
Björk Baldursdóttir
Geislafræði - BS nám

Þó að ég hafi ekki vitað mikið um fagið þegar ég byrjaði hefur það komið mér endalaust á óvart og ég er himinlifandi yfir því að hafa valið það. Námið er fjölbreytt og spennandi og við fáum mikla verklega kennslu. Myndgreining er ein af helstu undirstöðum heilbrigðiskerfisins og það er yndislegt að vera partur af því.

Jón Trausti Traustason
Geislafræði - BS nám

Ég var einn af þeim sem átti mjög erfitt með að ákveða hvað ég vildi læra og starfa við í framtíðinni. Ég vissi að mig langaði að vinna í heilbrigðisgeiranum og ákvað að lokum að hefja nám í geislafræði og sé ekki eftir þeirri ákvörðun. Geislafræðingar eru ekki einungis að vinna með flókinn tækjabúnað, þeir vinna náið með öðru fagfólki og eru í samskiptum við sjúklinga. Námið er krefjandi en mjög skemmtilegt.

Hafðu samband

Skrifstofa Námsbrautar í geislafræði og lífeindafræði
Stapa við Hringbraut 31, 101 Reykjavík
Sími: 525 5442
Netfang: gol@hi.is

Opið á skrifstofu samkvæmt samkomulagi.

Geislafræðin á Facebook

""

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.