Tölfræði I (SÁL102G)

Meginefni námskeiðsins er lýsandi tölfræði og myndræn framsetning gagna. Fjallað verður m.a. um helstu mælitölur lýsandi tölfræði, myndræna framsetningu gagna, einfalda línulega aðhvarfsgreiningu, fylgni, úrtaksgerð, grunnatriði líkindafræði og úrtakadreifingar.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi. Ætlast er til þess að nemendur mæti í alla fyrirlestra.

Almenn sálfræði (SÁL103G)

Inngangur að viðfangsefnum sálfræði. Helstu viðfangsefni eru skynhrif, skynjun, minni, hugsun, áhugi, nám, þroski, persónuleiki, greind, félagsskilningur og sálmein.

Skýringar á hegðun (SÁL104G)

Fjallað verður um vísindalegar skýringar og eðli þeirra. Síðan er fjallað um ólíkar sálfræðiskýringar á athöfnum fólks við ýmis skilyrði og fræðilegur skilningur á sálarlífi borinn saman við hversdagsskilning.

Aðferðafræði (SÁL115G)

Fjallað er um vísindaleg vinnubrögð í sálfræði með umfjöllun um kosti og galla mismunandi rannsóknaraðferða. Í fyrirlestrum er gefið yfirlit yfir rannsóknarsnið í sálfræðirannsóknum með áherslu á eðli tilraunasniðs í vísindum. Aðferðafræðileg vandamál við framkvæmd sálfræðilegra rannsókna eru kynnt. Lögð er áhersla á gagnrýna hugsun. Stutt verkefni sem tengjast efni fyrirlestra verða kynnt í tímum.

Hegðunar- og námsfræði (SÁL201G)

Námskenningar og hegðunargreining. Kynnt verða grundvallaratriði virkra og klassískra vensla og önnur lögmál um hegðun og nám. Lítillega er fjallað um hvernig niðurstöður grunnrannsókna nýtast við kennslu, þjálfun og meðferð.

Lífeðlisleg sálfræði (SÁL202G)

Í námskeiðinu verður fyrst gefinn almennur inngangur um rannsóknaraðferðir í lífeðlislegri sálfræði, byggingu taugakerfisins, gerð og starfsemi vöðva- og taugafruma, hlutverk glia fruma í taugakerfi, samskipti taugafruma innbyrðis og verkan lyfja á þau og um þátt taugakerfis í stjórn líkamshreyfinga og hegðunar. Í síðari hluta námskeiðs verður fjallað ýtarlega um lífeðlisfræði sjónar, svefn- og vökuástand og stjórn þeirra; atferlisvaka eins og fæðutöku og hungur með áherslu á þátt tauga- og hormónakerfis í þeim ferlum; þróun kynferðis og kynhegðun, verkan hormóna; styrkingu og fíkn, taugalíffræði styrkingar; nám og minni, nám í einföldum taugakerfum, geðsjúkdóma og geðlyf frá lífeðlisfræðilegu sjónarmiði.

Tölfræði II (SÁL203G)

Meginefni námskeiðsins er ályktunartölfræði. Fjallað verður m.a. um spá á grunni úrtaksupplýsinga (estimation), öryggisbil, úrtakadreifingu, tilgátuprófun, t-próf og kíkvaðratpróf. Nemendur vinna verkefni samhliða fyrirlestrum.

Vinnulag í sálfræðinámi (SÁL208G)

Í námskeiðinu eru kennd grundvallaratriði í lestri og framsetningu fræðilegra greinargerða í sálfræði. Áhersla er lögð á að þjálfa nemendur í að fjalla um sálfræði á greinargóðri íslensku. Nemendur vinna m.a. verkefni þar sem þeir æfa sig í að nota heimildir, rita greinargerðir og fjalla um tölulegar upplýsingar.

Tölfræði III (SÁL308G)

Meginefni námskeiðsins er úrvinnsluaðferðir í ályktunartölfræði. Fjallað verður m.a. um einhliða og marghliða dreifigreiningu, aðhvarfsgreiningu og notkun þáttagreiningar við gerð spurningalista. Nemendur vinna verkefni samhliða fyrirlestrum.

Skyn- og hugfræði A (SÁL313G)

Í námskeiðinu er fjallað um skynjun og hugarstarf (perception and cognition). Nemendur útbúa tilraunir til að kanna skynjun og hugarstarf og læra um rannsóknir á skynjun og hugarstarfi með áherslu á líffræðilegar undirstöður hugrænna ferla.

Persónuleikasálfræði (SÁL320G)

Fjallað er um helstu rannsóknaraðferðir, kenningar og viðfangsefni persónuleikasálfræði. Kynntar verða mismunandi aðferðir við mælingar og ítarlega fjallað um persónuleikaþætti og stöðugleika þeirra yfir tíma og aðstæður. Lífeðlislegar og hugfræðilegar skýringar á persónuleika verða einnig til umfjöllunar. Að lokum verður fjallað um greind, sjálfsálit og hugað að tengslum persónuleika og heilsufars. Mikil áhersla er á þjálfun nemenda í rannsóknum á sviði persónuleikasálfræði og vinna þeir einnig stórt rannsóknarverkefni á önninni. Meginniðurstöður verkefnis kynna þeir síðan í stuttum fyrirlestri og skila síðan fullbúinni rannsóknarskýrslu.

Þroskasálfræði (SÁL414G)

Fjallað er um rannsóknaraðferðir, kenningar og viðfangsefni þroskasálfræði. Þróun frá fæðingu til unglingsára er lýst í samhengi við viðeigandi rannsóknaniðurstöður. Nemendur starfa að sérstökum rannsóknar- og ritgerðarverkefnum og skila um þau skýrslum. Skylt er að taka þátt í verkefna- og umræðutímum og skila þar tilskildum verkefnum.

Skyn- og hugfræði B (SÁL416G)

Kynning á viðfangsefnum, rannsóknaraðferðum og kenningasmíð í skynjunarvísindum og hugfræði. Megináhersla verður lögð á sjónskynjun og hlutverk eftirtektar í skynjun en einnig er fjallað um heyrnarskynjun. Fjallað verður um aðferðafræðilegar nýjungar í taugavísindum svo sem heilaskimun sem og taugasálfræðilegar rannsóknir á skynjun og hugarstarfi.

Mælinga- og próffræði (SÁL418G)

Fjallað er um fræðilegan grundvöll, samningu og túlkun sálfræðilegra prófa. Í verklegum æfingum er lögð áhersla á hefðbundna atriðagreiningu, áreiðanleika og leitandi þáttagreiningu.

Inngangur í þverfræðileg heilbrigðisvísindi - heilbrigðisvísindadagurinn (HVS202G)

Námskeiðið er ætlað nemendum á fyrsta námsári í greinum heilbrigðisvísinda.  Sameiginlegur heilbrigðisvísindadagur nýnema allra deilda á Heilbrigðisvísindasviði í janúar ár hvert. Fjallað er um þverfaglegt samstarf og mikilvægi þess. Farið verður í grundvallarþætti samstarfsins svo sem sameiginlega sýn á réttindi til heilsu, samskipti og siðfræði. Einnig er fjallað um hlutverk og ábyrgð heilbrigðisvísinda.

Félagsleg sálfræði (SÁL503G)

Inngangur að félagssálfræði. Fjallað verður um ýmis hugmyndakerfi í félagssálfræði svo sem félagshugsun, sjálf og auðkenni, ályktanavillur og ákvarðanatöku, eignun, viðhorfamótun, félagsáhrif, ýgi, hópferla og fjöldasálfræði, staðalmyndir og fordóma. Í námskeiðinu verða nemendur kynntir fyrir aðferðum til að hagnýta þekkingu sína í félagssálfræði.

Klínísk sálfræði (SÁL504G)

Í námskeiðinu er fjallað um helstu geðraskanir og einkenni þeirra ásamt helstu kenningum, rannsóknar- og matsaðferðum sem notaðar eru á sviðinu. Nemendur fá þjálfun í ritun rannsóknarskýrslu um niðurstöður rannsóknargagna í klínískri sálfræði.

Saga sálfræðinnar (SÁL629G)

Fyrirlestrar:
i) Frumatriði í vísindaheimspeki og þekkingarfræði.
ii) Sálfræðileg hugsun í heimspeki fornaldar og miðaldar.
iii) Rætur sálfræðinnar í fræðaheimi 17. og 18. aldar,
iv) Upphaf nútímasálfræði á 19. öld,
v) Saga sálfræðihugmynda á 20. öld.

Verkefni: Vikulegir verkefnatímar eru undirbúningur undir námsmatsferli.

Starfsþjálfun: Tengsl fræða og hagnýtingar (SÁL0AKG)

Starfsþjálfun fyrir BS nemendur í sálfræði er metin til 5 ECTS eininga og skal vera 125 klukkustundir. Markmið starfsþjálfunarinnar er að þjálfa nemendur í að vinna störf undir handleiðslu sérfræðinga hjá fyrirtækjum og stofnunum. Verkefnin skulu tengjast einhverjum þeirra námsgreina sem kenndar eru í Sálfræðideild og skulu þau reyna á þá þekkingu og færni sem nemandi hefur aflað sér þar.  
Gert er ráð fyrir að þjálfuninni sé lokið á 12 vikna tímabili á önninni. Nánar er kveðið á um einstaka þætti starfsþjálfunarinnar í samningi við viðkomandi fyrirtæki eða stofnun sem og viðauka sem fylgir hverjum samningi. 

 Í lok starfstímans skal nemandi skila til umsjónarmanns: 

• Dagbók sem nemandi hefur haldið meðan á starfstíma stóð. Dagbókin skal fela í sér vikulegt yfirlit þar sem fram kemur hver verkefni vikunnar voru og hve miklum tíma var varið í einstök verkefni. 
• Skýrslu um meginverkefni nemandans og tengslum þess við sálfræðinámið. Nemandi skal einnig útbúa stutta kynningu á megin verkefnum sínum hjá starfsþjálfunarstöð sem flutt verður fyrir umsjónarmenn og samnemendur. 

Starfsþjálfun telst ekki lokið fyrr en umsjónarmaður fyrirtækis/stofnunar hefur skilað staðfestingu á ástundun nemandans og verkefnavinnu og umsjónarmaður starfsþjálfunar hjá Sálfræðideild hefur staðfest skilin. 

Athugið að nemendur geta ekki skráð sig sjálfir í þetta námskeið, heldur þurfa þeir fyrst að hafa samband við skrifstofu Sálfræðideildar.
Allar starfsþjálfunarstöðar verða auglýstar í upphafi hvers kennslumisseris á www.tengslatorg.hi.is  og nemendur sækja sérstaklega um að komast í starfsþjálfun. 
Í boði verður kynning á vegum Tengslatorgs HÍ um hvernig hægt er að setja saman umsókn og ferilskrá.  
Umsókn ásamt ferilskrá og kynningarbréfi, þar sem nemendur tilgreina hvers vegna þeir hafa áhuga á að komast í starfsþjálfun hjá viðkomandi fyrirtæki skal senda á netfangið saldeild@hi.is

BS-ritgerð í sálfræði (SÁL615L, SÁL615L)

Lokaverkefnum er ætlað að reyna á hæfni og sjálfstæði í rannsóknastörfum, samstarfshæfni og færni
við gerð BS‐ritgerðar. Nemendur sækja um að vinna lokaverkefni til skrifstofu Sálfræðideildar sem
úthlutar verkefnum og skráir nemendur, sjá Reglur um lokaverkefni.

BS-ritgerð í sálfræði (SÁL615L, SÁL615L)

Lokaverkefnum er ætlað að reyna á hæfni og sjálfstæði í rannsóknastörfum, samstarfshæfni og færni
við gerð BS‐ritgerðar. Nemendur sækja um að vinna lokaverkefni til skrifstofu Sálfræðideildar sem
úthlutar verkefnum og skráir nemendur, sjá Reglur um lokaverkefni.

BS-ritgerð í sálfræði (SÁL616L, SÁL616L)

Lokaverkefnum er ætlað að reyna á hæfni og sjálfstæði í rannsóknastörfum, samstarfshæfni og færni
við gerð BS‐ritgerðar. Nemendur sækja um að vinna lokaverkefni til skrifstofu Sálfræðideildar sem
úthlutar verkefnum og skráir nemendur, sjá Reglur um lokaverkefni.

Ef lokaverkefni er óvenjuumfangsmikið getur leiðbeinandi verkefnis leyft að það sé metið til 15
ECTS.

BS-ritgerð í sálfræði (SÁL616L, SÁL616L)

Lokaverkefnum er ætlað að reyna á hæfni og sjálfstæði í rannsóknastörfum, samstarfshæfni og færni
við gerð BS‐ritgerðar. Nemendur sækja um að vinna lokaverkefni til skrifstofu Sálfræðideildar sem
úthlutar verkefnum og skráir nemendur, sjá Reglur um lokaverkefni.

Ef lokaverkefni er óvenjuumfangsmikið getur leiðbeinandi verkefnis leyft að það sé metið til 15
ECTS.

Vinnuvistfræði og notagildi (SÁL0B0G)

Á námskeiðinu er fjallað um meginreglur mannvistarhönnunar og nothæfis, með áherslu á hvernig skynjun, athygli og hugræn ferli mannsins hafa áhrif á samskipti við stafrænt viðmót. Fyrirlestrar og verklegar æfingar fjalla meðal annars um mannmiðaða hönnun, upplýsingaúrvinnslu, prófanir á nothæfi og þær hættur sem felast í því að hanna fyrir „meðalnotandann“. Nemendur læra að skipuleggja og framkvæma minni nothæfisrannsóknir og túlka niðurstöður með hliðsjón af stöðluðum viðmiðum um skilvirkni, árangur og ánægju. Áhersla er lögð á gagnrýna hugsun og siðferðilega vitund í hönnun. Dæmisögur og stutt verkefni veita nemendum hagnýta reynslu af raunverulegum dæmum um góða og slæma nothæfi.

Foreldraþjálfun (SÁL304G)

Kennarar: Umsjónarmaður námskeiðs er Zuilma Gabriela Sigurðardóttir, prófessor. Stundakennarar kenna námskeiðið. Auk þeirra munu tveir gestafyrirlesarar sem fást við foreldraþjálfun eða foreldrafræðslu í vinnu sinni sem sálfræðingar segja frá. Í námskeiðinu verður fjallað um rannsóknir á árangri meðferðar þar sem foreldrum er kennt með ýmsu móti að höndla ýmis hegðunarvandamál barna sinna, eins og ýgi, þrjósku, og aðra andfélagslega hegðun sem eru grunnurinn undir greiningu á röskunum eins og ofvirkni, andstöðuþrjóskuröskun og hegðunarröskun hjá börnum og unglingum. Fjallað verður ítarlega um innihald og framkvæmd slíkrar meðferðar. Einnig verður fjallað um stutt foreldrafræðslunámskeið sem hafa þróast út frá rannsóknum á áhrifum fyrrnefndrar foreldraþjálfunar og er beitt sem sálfélagslegri forvörn við hegðunarvandamál barna og sem almenn fræðsla um uppeldistækni til að auka líkur á aðlögun barna að daglegu lífi.

Hinseginleikinn í sálfræði (SÁL322G)

Fjallað verður um ýmsa þætti sem snúa að hinseginleikanum. Helstu viðfangsefni verða inngangur í hinseginfræði, helstu hugtök, jaðarsetning hinseginhópa, fordómar, heilsa, sambönd, fjölskyldumyndun, barneignir og öldrun. Kynhneigð, kynvitund og kyntjáning verða sett í samhengi við önnur sálfræðileg hugtök.

Vinnu- og skipulagssálfræði (SÁL324G)

Markmið námskeiðsins er að kynna grunnatriði í vinnu- og skipulagssálfræði. Fjallað er um starfsgreiningar, ráðningar, frammistöðumat, hvatningu og starfsskipulag, starfsþjálfun, vinnustreitu, hlutverk leiðtoga og fyrirtækjamenningu.

Nemendur öðlast fræðilega og hagnýta þekkingu á mannlegu atferli á vinnustað og geta nýtt þá þekkingu til að auka ánægju og árangur starfsfólks.

Atferlismiðuð stjórnun (SÁL0AZG)

Markmið námskeiðs er að kenna nemendum grunnatriði Atferlismiðaðrar stjórnunar (Organizational Behavior Management (OBM)). OBM er undirgrein hagnýtrar atferlisgreiningar, þar sem grunnlögmál hegðunar eru notuð til að bæta meðal annars afköst, menningu, öryggi, og líðan á vinnustöðum. Einnig er unnið að bættri stjórnun, leiðtogafærni, skipulagi og verklagi.

Á námskeiðinu er lögð áhersla á fræðilega og hagnýta þekkingu. Þar sem nemendur öðlast skilning á þeim styrkingarskilmálum sem liggja að baki árangursríkri stjórnun. Á námskeiðinu verður efnið tengt við raundæmi úr íslenskum og erlendum fyrirtækjum og stofnunum.

Hugtakagreining í sálfræði (SÁL232M)

Megináhersla verður lögð á almannasálfræði (commonsense psychology) og hvernig forðast má að beita reynsluprófum á setningar sem tjá fyrirframþekkingu (a priori knowledge). Einnig verður fjallað um greiningu á gervitæknimáli (jargon) í sálfræði á íslensku og ensku; vitsmunakenningar um geðshræringar og hvernig greining á almannasálfræði nýtist í hugrænni atferlismeðferð.

Tölfræði (SÁL233M)

Viðfangsefni námskeiðsins er aðfallsgreining, túlkun niðurstaðna, mat á líkönum, líkanagerð og samanburð líkana. Gerð verður grein fyrir raunhæfri greiningu og mati á gæðum líkana. Fjallað verður m.a. umbreytingar, flokkabreytur og samvirkni.

Sálfræði öldrunar (SÁL421G)

Fjallað verður um ýmsa þætti sem tengjast almennri öldrun, farsælli öldrun, og öldrun sem einkennist af einhvers konar skerðingu. Helstu viðfangsefnin eru rannsóknaraðferðir, heilabilun, hugræn geta, andleg líðan, líkamleg heilsa, byltur, áhættuþættir og verndandi þættir, og kynning á sálfræðilegu mati, greiningu, og helstu meðferðum.

Klínísk barnasálfræði (SÁL605G)

Fjallað verður um geðræn einkenni hjá börnum og unglingum og sálrænar afleiðingar þroskafrávika, sjúkdóma og slysa í ljósi þróunarsálfræði.

Umhverfissálfræði (SÁL624G)

Í námskeiðinu verður fjallað um samspil umhverfis og fólks. Rætt verður um áhrif náttúru og byggðs umhverfis á heilsu og líðan. Fjallað verður um viðhorf fólks til umhverfis og hvernig umhverfið getur haft áhrif á mótun mannlífs t.d. á götum og torgum. Umhverfi innanhúss, s.s. umhverfi sjúkrastofnana, verður tekið til skoðunar. Einnig verða reifuð tengsl sálfræði við sjálfbærni og þéttingu byggðar ásamt því sem fjallað verður um kenningar innan umhverfissálfræði og rannsóknaraðferðir. Áhersla verður lögð á að tengja efni námskeiðsins við íslenskan veruleika.

Heilsusálfræði (SÁL626G)

Í námskeiðinu verður fjallað um helstu svið heilsusálfræðinnar og þau tekin til gagnrýnnar umfjöllunar. Fjallað verður sérstaklega um heilsuhegðun, streitu, bjargráð og hegðunarfíkn (Behavioural addiction). Einnig verður fjallað um hvernig fólk tekst á við stjórnun sársauka og hjartasjúkdóma og hið áhugaverða svið sálarónæmisfræði verður einnig til umfjöllunar.

Íþróttasálfræði (SÁL627G)

Lögð áhersla á ýmsa lykilþætti íþróttasálfræðinnar. Fjallað verður um áhugahvöt, spennustig, endurgjöf, samskipti, sjálfstraust, fíkn, ofþjálfun, kulnun, meiðsli, ýgi, lið og hópa, hugarþjálfun o.fl. Einnig verður fjallað um áhrif íþróttaiðkunar á börn og líðan fólks og hvernig bæta megi ástundun fólks í almennri líkmasrækt.

Taugavísindi og sálfræði náms og minnis (SÁL628M)

Í námskeiðinu er fjallað um grundvallarkenningar og rannsóknir um nám og minni.

Fjallað verður um grunnlíffærafræði drekans (e: hippocampus), kenningar um skammtíma- og langtímaminni, rýmisminni, afbrigði dulins/óbeins náms, og þróun minnis með aldrinum. Verklegi hlutinn samanstendur af vísindakynningum skipulögðum af nemendum. Nýjar vísindargreinar verða kynntar og ræddar.

Innihald námskeiðsins:

Skammtíma- og langtímaminni
Sveigjanleiki heilans
Líffærafræði drekans
Rýmisminni
Óbeint/dulið nám
Að læra að lesa
Minni og aldur
Minnistruflanir

Sjálfsvígsfræði (SÁL0B1G)

Í námskeiðinu verður fjallað á fræðilegan og gagnrýninn hátt um helstu lykilþætti í sjálfsvígsfræðum. Áhersla er lögð á skilning á sjálfsvígshugsunum, sjálfsvígstilraunum og sjálfsvígum, ásamt greiningu á sjálfsvígsvanda út frá félagslegum, sálfræðilegum og líffræðilegum þáttum sem geta haft áhrif. Kynjamunur og sértæk mynstur í sjálfsvígshegðun verða sérstaklega skoðuð, ásamt fræðilegum líkönum á borð við Interpersonal Theory of Suicide, Integrated Motivational-Volitional Model og þriggja þrepa líkanið. Einnig verður fjallað um helstu mælitæki í sjálfsvígsfræðum, ásamt áhættu- og verndandi þáttum sem móta líkur á sjálfsvígshegðun. Nemendur kynnast markvissum aðferðum í forvörnum og viðbrögðum við sjálfsvígsvanda, sem og siðferðilegum og faglegum atriðum sem tengjast vinnu með viðkvæmum hópum og gagnasöfnun í rannsóknum. Námskeiðið veitir þannig bæði fræðilegan grunn og hagnýta innsýn sem nýtist í áframhaldandi námi og rannsóknum innan sjálfsvígsfræða.