Samstarf um rannsóknarmiðstöð um blágrænar regnvatnslausnir | Háskóli Íslands Skip to main content

Samstarf um rannsóknarmiðstöð um blágrænar regnvatnslausnir

11. maí 2018

Fulltrúar Háskóla Íslands, Garðabæjar, Urriðaholts ehf. og Veðurstofu Íslands undirrituðu í dag samstarfssamning um uppbyggingu rannsóknarmiðstöðvar á sviði blágrænna regnvatnslausna. Samkvæmt samningnum verður sett upp hátækniveðurstöð í Urriðaholti í Garðabæ. Ráðgjafarfyrirtækin Alta og Veðurvaktin hafa jafnframt komið að mótun, skipulagi og undirbúningi rannsóknarmiðstöðvarinnar.

Blágrænu regnvatnslausnunum er beitt til að draga úr álagi á fráveitukerfi og viðhalda um leið heilbrigðum og sjálfbærum vatnsbúskap. Markmiðið er margþætt og felur m.a. í sér auðveldara og ódýrara viðhald fráveitukerfa, lengri líftíma þeirra og síðast en ekki síst ávinninginn sem felst í að hleypa vatni og gæðum þess aftur inn í hið byggða umhverfi á öruggan og markvissan hátt. 

Byggð umhverfis Urriðavatn er að hluta innan vatnasviðs þess. Til að koma í veg fyrir að vatnsbúskapur svæðisins raskist vegna byggðarinnar er ofanvatn frá henni meðhöndlað til að líkja eftir ferlum náttúrunnar. Í Urriðaholti var í fyrsta sinn á Íslandi beitt slíkum sjálfbærum ofanvatnslausnum í heilu hverfi. Regnvatni og snjó af þökum, götum og bílastæðum er beint í ofanvatnsrásir sem eru meðfram götum og/eða til safnlauta í grænum geirum. Þar sígur vatnið í jörðu og berst til Urriðavatns og votlendisins.

Urriðaholt er fyrsta BREEAM umhverfisvottaða hverfið á Íslandi og fyrsta hverfið þar sem blágrænar regnvatnslausnir voru innleiddar sem aðallausn á ofanvatni til verndar Urriðavatni. Lausnin hefur ekki verið nýtt á jafn norðlægri breiddargráðu og í jafn miklum landhalla áður og hefur innleiðing þess vakið athygli á alþjóðavettvangi. Því þótti kjörið að nýta Urriðaholt sem vettvang fyrir vísindalegar rannsóknir á blágrænum regnvatnslausnum og miðla niðurstöðum úr þeirri vinnu jafnt innanlands sem utan.

Háskóli Íslands, undir stjórn Hrundar Andradóttur, prófessors í umhverfisverkfræði, hefur hlotið þriggja ára styrk frá Rannsóknasjóði Rannís til rannsókna á sjálfbærri regnvatnsstjórnun í köldu loftslagi og mun nýta Urriðaholt sem lifandi tilraunastofu. 

Ávinningurinn af uppbyggingu rannsóknarmiðstöðvarinnar
1.    Uppbygging innviða til rannsókna, s.s. tækja og aðstöðu fyrir rannsakendur, m.a. á hátækniveðurstöð og mælitækjum henni tengdri sem sett verður upp í Urriðaholti. Stöðin og búnaður henni tengdur eru einstök á landsvísu. Þar má m.a. finna í fyrsta sinn á Íslandi sérhæfð tæki til mælinga vegna sjálfbærra regnvatnslausna svo og á úrkomu á einnar mínútu fresti.  
2.    Vísindalegar rannsóknir á virkni sjálfbærra regnvatnslausna. Þörfin fyrir blágrænar regnvatnslausnir, hérlendis jafnt sem erlendis, eykst hratt m.a. vegna áhrifa hnattrænnar hlýnunar. Þær auka seiglu bæja til að takast á við loftslagsbreytingar, hreinsa vötn, ár og læki, grænka borgir og auka líffræðilegan fjölbreytileika þeirra. Síðast en ekki síst sýnir reynslan að þær eru hagkvæmari en þær hefðbundnu.
3.    Langtímavöktun á veðurfari sem felur í sér þætti sem skipta sköpum í fráveituhönnun, t.d. regn, hita, sólarorku og snjóalög.
4.    Miðlun nákvæmra veðurfarsgagna til þeirra rannsakenda sem áhuga slíkum gögnum af höfuðborgarsvæðinu. Einnig til nemenda og íbúa í Urriðaholti og áhugasamra aðila almennt. 

 Það voru þeir  Árni Snorrason, forstjóri Veðurstofu Íslands, Jón Atli Benediktsson, rektor Háskóla Íslands, Gunnar Einarsson, bæjarstjóri Garðabæjar, og Ólafur Helgi Ólafsson, stjórnarformaður Urriðaholts ehf., sem undirrituðu samninginn í Urriðaholti í dag. 
Fulltrúar Háskóla Íslands og samstarfsaðila við undirritun samningsins í dag.

Netspjall