Tómstunda- og félagsmálafræði | Háskóli Íslands Skip to main content

Tómstunda- og félagsmálafræði

Tómstunda- og félagsmálafræði

Menntavísindasvið

Tómstunda- og félagsmálafræði

BA gráða – 180 ECTS einingar

Tómstundastarf gegnir mikilvægu menningar- og uppeldishlutverki í nútímasamfélagi. Í tómstunda- og félagsmálafræði er fjallað um gildi, þýðingu og hlutverk tómstunda- og félagsmálastarfs fyrir fólk á öllum aldri. Sérfræðiþekking tómstunda- og félagsmálafræðinga felst m.a. í að leiða saman hópa, stuðla að félagslegum þroska og hæfni með fjölbreyttum viðfangsefnum.

Skipulag náms

X

Inngangur að tómstundafræði (TÓS101G)

Markmið: Að nemendur hafi að loknu námskeiði öðlast yfirgripsmikla þekkingu á tómstundafræði, bæði í sögulegu ljósi en ekki síst tómstundafræði samtímans. Áhersla er á að nemendur hafi öðlast skilning á viðfangsefnum og aðferðum tómstundafræðinnar og þeim fræðilegu forsendum sem liggja til grundvallar, áttað sig á mikilvægi tómstundastarfs í nútíma samfélagi og geti tengt niðurstöður rannsókna á tómstundastarfi við starf á vettvangi. Einnig að nemendur hafi kynnst því tómstundastarfi sem í boði er á Íslandi, þekki sögu tómstundastarfs og þróun í takt við breytingar á samfélaginu.

Inntak / viðfangsefni: Fjallað verður um skilgreiningar, mikilvægi og kenningar tómstundafræðanna. Einnig verður fjallað um þróun og stöðu tómstundamála á Íslandi. Farið verður sérstaklega í hlutverk leiðbeinenda. Auk þess verður farið ítarlega í gildi tómstunda og verða rannsóknir skoðaðar í þeim tilgangi. Þá verður fjallað um óformlegt nám, tómstundamenntun, lýðræði og jaðarhópa. Nemendum gefst kostur á að tengja hugmyndir sínar, reynslu og þekkingu við starf á vettvangi.

Vinnulag: Fyrirlestrar, umræður, hópavinna og vettvangsheimsóknir.

X

Vinnulag í háskólanámi (HÍT101G)

Markmið námskeiðsins er að veita nemendum grundvallarfærni í fræðilegum vinnubrögðum. Kynnt verða meginatriði í skipulagi og frágangi verkefna og ritgerða. Áhersla verður lögð á að þjálfa nemendur í að skrifa fræðilegan texta á góðri íslensku. Nemendur öðlast þjálfun í að finna heimildir í gegnum leitarvélar, nota og skrá heimildir á réttan hátt.

Námsmat byggist á vikulegum verkefnaskilum og stuttri fræðilegri greinargerð sem skilað er í lok námskeiðs.

X

Tjáning og samskipti (TÓS104G)

Nemendur lesa texta um viðfangsefni námskeiðsins og hagnýta sér, ásamt fyrirlestrum og leiðsögn kennara, til að æfa sig í þeirri sköpun, tjáningu og athugun sem skilgreind er í hæfnisviðmiðum.

Námskeiðið er skipulagt með það fyrir augum að tengja saman fræði og framkvæmd á þann veg að nemendur vinni þau verk sem námskeiðið snýst um, ræði saman (eða skrifist á) um reynslu sína af viðfangsefnum og læri af henni. Í þessu felst meðal annars ræðuþjálfun, leikrænn tjáning og greining á samskiptum. Að auki verður áhersla á stofnun og stjórnun félagasamtaka, fundarstjórn og fundarsköp.

X

Lífshlaupið: Hugsun, hreyfifærni og félagstengsl (HÍT001G)

Fjallað er um lífshlaup mannsins og þær breytingar sem verða á hugsun, hreyfifærni og félagstengslum. Helstu kenningum á þessu sviði verður gerð skil, þ.m.t. um erfðir, atlæti, tilfinningar, sjálfsmynd og siðferði.
Farið er yfir hvert þroskaskeið með hliðsjón af líkams-, vitsmuna-, félags- og tilfinningaþroska, og umfjöllunin tengd starfsvettvangi deildarinnar. Þar sem nemendur munu starfa við fjölbreyttar aðstæður í framtíðinni verður lögð áhersla á umfjöllun um áhrif erfða, uppeldis félagslegra aðstæðna, lífsstíls og menntunar á þroska einstaklingsins.

Fjallað verður um leiðir til að fá einstaklinga til að breyta hegðun sinni og viðhorfum í átt að auknu andlegu og líkamlegu heilbrigði.

X

Tómstundir og börn (TÓS202G)

Markmið: Að nemendur

  • Kynnist kenningum um þroska, nám og félagsfærni allra barna á aldrinum 6-12 ára.
  • Fái innsýn í tómstundir barna á aldrinum 6-12 ára.
  • Efli eigin færni og styrk í að vinna með börnum á vettvangi frítímans og efli þekkingu sína á mikilvægi leiks í starfi með börnum.
  • Öðlist skilning á hlutverki grunnskóla og frístundaheimila.
  • Átti sig á mikilvægi lýðræðislegra vinnubragða í öllu starfi með börnum. 

Viðfangsefni:

  • Megin viðfangsefni námskeiðsins eru tómstundir barna á aldrinum 6-12 ára.
  • Fjallað verður um helstu uppeldisfræðislegu sjónarhorn með þennan aldurshóp í huga.
  • Fjallað verður um margvíslegar áskoranir sem börn á þessum aldri standa frammi fyrir. 
  • Kynnt verði gagnasöfn sem varða þennan aldur og tómstundir þeirra.  
  • Viðfangsefni munu snúa að lýðræðislegum starfsháttum í starfi með börnum, listum, menningu og skapandi starfi, grunnþáttum menntunar, viðmiðum um gæði í frístundastarfi, leiknum, fjölmenningu, staðalmyndum, samskiptum, samræðum og gagnrýnni hugsun, hreyfingu og tómstundastarfi með margbreytilegum barnahópum.
  • Rýnt verður í hlutverk fagfólks sem fyrirmynda og mikilvægi menningar á starfsstöðum.
  • Skoðað verða tengsl óformlegs og formlegs náms, m.a. með því að rýna í grunnþætti menntunar og ólík hlutverk frístundastofnana og grunnskóla .
  • Hlutverk barnaverndar verður kynnt.

Vinnulag

  • Fyrirlestrar, verkefni og umræður í tímum.
  • Lögð er áhersla á fjölbreyttan hóp gestafyrirlesara af vettvangi
  • Nemendur fara í vettvangsheimsóknir og kynna sér starf og viðburði með börnum.
  • Nemendur skila jafnt og þétt verkefnum í fjölbreyttu formi inn í ferilmöppu, bæði einstaklingslega og í hóp.
  • Gert er ráð fyrir samvinnu nemenda og virkri þátttöku. 
X

Jafnrétti og samfélag (TÓS207G)

Markmið námskeiðsins er að nemendur læri að tengja samfélag sitt, starfsvettvang og fræðigrein við fræðilegar hugmyndir um mismunun og forréttindi. Kynntar eru mismunandi kenningar sem geta hjálpað okkur að skilja það samfélag sem við lifum í. Fjallað verður um félagslega mismunun og forréttindi með áherslu á stétt, kyngervi, kynþátt, fötlun og hnattvæðingu með sérstöku tilliti til starfsvettvangs tómstunda- og félagsmálafræðinga.

Vinnulag
Vikulegir fyrirlestrar og umræðutímar.

X

Tómstundir og unglingar (TÓS211G)

Markmið: Að nemendur

  • Kynnist því tómstundastarfi sem sérstaklega er boðið upp á fyrir unglinga á Íslandi.
  • Efli eigin færni og styrk í að vinna með unglingum á vettvangi frítímans.
  • Öðlist innsýn í þann heim sem unglingar búa við í dag, má þar nefna hnattvæðingu, fjölmiðla, unglingamenningu og samvistir fjölskyldunnar.
  • Kryfji rannsóknir á gildi tómstunda fyrir unglinga.
  • Öðlist færni í að greina og bregðast við ofbeldi gegn unglingum, ásamt því að þekkja skyldur og ábyrgð leiðbeinenda.
  • Öðlist innsýn í hverskonar frávikshegðun unglinga og hvernig helst megi koma í veg fyrir hana.
  • Þrói hugmyndir sínar um tómstundastarf fyrir unglinga með því að gera verkefni á vettvangi.
  • Átti sig á mikilvægi lýðræðislegra vinnubragða í öllu starfi með unglingum.
  • Geti skipulagt og stjórnað tómstundastarfi fyrir unglinga.

Inntak / viðfangsefni: Fjallað verður um starf félagsmiðstöðva, íþróttafélaga, skáta og um trúarlegt starf fyrir unglinga, ásamt félagsstarfi í grunnskólum. Áhersla verður lögð á starfshlutverk tómstundafræðinga við fræðslu, ráðgjöf og forvarnarstarf. Farið verður í skoðun á samfélaginu út frá unglingunum sjálfum og nemendur kryfja gildi tómstunda fyrir unglinga til mergjar. Fjallað verður um helstu einkenni og vandamál sem börn og unglingar eiga við að etja, meðal annars verður fjallað um kenningar, áhættuþætti, eðli og umfang ofbeldis og vanrækslu og mismunandi birtingarform þess. Jafnframt verður fjallað um ofbeldi í fjölskyldum og áhrif þess á unglinga. Ennfremur verður fjallað um löggjöf, úrræði og forvarnarstarf, vinnuaðferðir, viðhorf og viðbrögð fagfólks í slíkum málum. Að lokum verður fjallað um hlutverk og ábyrgð leiðbeinenda og mikilvægi lýðræðislegra vinnubragða í starfi með unglingum.

Vinnulag: Fyrirlestrar, umræður, einstaklingsvinna, hópavinna og vettvangsheimsóknir. Nemendur fara í vettvangsheimsóknir og kynna sér starf með unglingum. Nemendur hanna starf í frítíma fyrir unglinga.

X

Útivist og útinám í lífi og starfi (TÓS301G)

Inntak: Fjallað verður um hugmyndafræði og gildi útináms og ævintýranáms í starfi með fólki með áherslu á hagnýtar kenningar, rannsóknir og reynslu af vettvangi. Áhersla er lögð á að annars vegar að njóta náttúrunnar og hins vegar að greina hvernig náttúruna getur verið vettvangur fyrir uppeldi og margskonar nám (t.d. með rýni í plöntur, dýr eða landslag).

Kynntar eru leiðir um hvernig náttúran getur auðgað starf með börnum, unglingum og fullorðnum m.a. til þess að efla sjálfstraust, sjálfsmynd, uppbyggjandi samskipti og auka þekkingu fólks á náttúrunni og efla tengsl okkar við hana. Einkum er litið á vettvang frítímans sem þann starfsvettvang sem unnið er með, en einnig er unnið með útfærslu og framkvæmd útináms í skóla- eða tómstundastarfi. Kennaranemar sem taka námskeiðið vinna sín verkefni með hliðsjón af skólastarfi og tengingar við aðalnámskrá. Fjallað verður um ýmis gagnleg atriði varðandi útivist m.a. um útbúnað, klæðnað, ferðamennsku og öryggismál.

Farið verður í eina tveggja nátta ferð (20. - 22. október 2021), einnar nætur ferð (16.- 17. nóvember 2021) þar sem nemendur glíma við raunveruleg verkefni á vettvangi.

Vinnulag: Námskeiðið er kennt bæði í stað- og fjarnámi. Í staðnámi er að jafnaði kennt tvo dag í viku.

Kennslan byggir á fyrirlestrum, verklegri kennslu, útivistarferðum, verkefnavinnu og umræðum. Rík áhersla er lög á fjölbreyttar útivistarferðir þar sem nemendur takast á við raunveruleg verkefni. Umræður eru í tímum og á neti, en einnig er rætt um upplifanir hópsins og einstaklinganna í ferðunum og rýnt í þann lærdóm sem af þeim má draga (ígrundun). Unnin eru verkefni þar sem nemendur þurfa m.a. að fara með hóp í ferð. Þar reynir á ferlið frá hugmynd (sköpun), undirbúning, framkvæmd og mat. 
Nemendur eru hvattir til að nota leiðarbók á námskeiðinu fyrir ígrundanir, minnispunkta og hugleiðingar.

X

Siðfræði og fagmennska (ÞRS312G)

Í þessu námskeiði er farið í siðfræði með áherslu á nytjastefnu, réttarstefnu (skyldukenningar), mannréttindi og siðfræðileg hugtök eins og sjálfræði, velferð, friðhelgi einkalífs og virðingu. Jafnframt er fjallað um tengsl fagmennsku og siðferðis.

Áhersla er lögð á að tengja hina fræðilegu umfjöllun við siðferðileg álitamál í starfi fagstétta sem vinna með margvíslegum hópum í samfélaginu

X

Aðferðafræði rannsókna í heilsueflingu, íþrótta- og tómstundafræði (HÍT501G)

Fjallað verður um aðferðafræði rannsókna, hvernig framkvæma á rannsóknir með eigindlegum og megindlegum rannsóknaraðferðum og farið yfir siðfræði rannsókna. Megináherslur námskeiðsins eru á ólík rannsóknarsnið, úrtaksaðferðir, áreiðanleika og réttmæti rannsóknaniðurstaðna. Í megindlega hluta námskeiðsins verður fjallað um breytur, áhersla verður á lýsandi tölfræði þar með talið framsetningu niðurstaðna í texta, töflum og myndum og nemendur vinna verkefni í samræmi við það. Í eigindlega hluta námskeiðsins verður fjallað um öflun, skráningu, flokkun og túlkun eigindlegra gagna og nemendur vinna verkefni í samræmi við það.

X

Vettvangsnám I (TÓS402G)

Um er að ræða heildstætt nám fræða og vettvangs.

Markmið: Í lok vettvangsnáms hafi nemendur öðlast færni við að tengja saman faglega og hagnýta þekkingu og sýnt fram á hana í leiðarbók. Ennfremur hafi nemendur fengið góða innsýn í starfsskyldur tómstundafræðinga og tækifæri til að taka virkan þátt í störfum þeirra.

Viðfangsefni og vinnulag: Í þessu vettvangsnámi er sjónum beint að tveimur meigin þáttum; annars vegar þátttöku nemenda í störfum tómstundafræðinga. Nemendur dvelja á vettvangsstað í þrjár vikur. Nemendur taka virkan þátt í vinnu tómstundafræðinga á vettvangsstað í samræmi við kennsluáætlun leiðbeinenda, sem miðar að því að kynna þá þjónustu sem veitt er á vettvangsstað sem og starfshætti. Auk þess felur kennsluáætlun í sér tækifæri til heimsókna á aðra þjónustustaði. Nemendur haldi leiðarbók um vettvangsnámið í samræmi við þær kröfur sem birtast í kennsluáætlun leiðbeinenda.

Markmið vettvangsnámsins er að verðandi tómstunda- og félagsmálafræðingar  afli sér víðtækrar menntunar og reynslu af vettvangi og ekki síst að nemendur öðlist færni í því að tengja saman fræði, framkvæmd og verklag.

Tímabil: Vettvangsnámið fer fram innan ákveðins tímaramma viðkomandi misseris, nema um annað sé sérstaklega samið við kennara/ verkefnastjóra.  Nemendur koma með  tillögu um vettvang á sviði fagsins til verkefnastjóra vettvangsnáms sem síðan afgreiðir málið í samráði við umsjónarmann námskeiðsins. Lögð er rík áhersla á að nemendur velji sér vettvang á þeim sviðum tómstunda- og félagsmálafræðinnar sem þeir þekkja minnst. Vettvangur þarf að hafa sterka skírskotun til tómstunda- og félagsmálafræðinnar. Dæmi um staði eru félagsmiðstöðvar, frístundaheimili, félags- og velferðarsamtök. íþróttafélög, ýmsar stofnanir s.s. meðferðarstofnanir, opinber stjórnsýsla, aðilar á sviði viðburðarstjórnunar o.fl.

Í námskeiðinu eru fyrirlestrar og vettvangsferðir sem auglýstar eru sérstaklega á kennsluvef.

Í námskeiðinu eru fjórir fyrirlestrar  þar sem m.a er fjallað um starf tómstunda- og félagmálfræðinga. Það er fjallað um þróun starfsumhveris, siðfræði starfsins og ábyrgð , verklag á vettvangi - Nemendur kynna sinn vettvang á miðju misseri  og í lok misserisins kynna nemdnur lokaskýslu sína fyrir örðum nemendum námskeiðisins.

Nemendur
Vettvangstímabilið er 3 vikur 6 stundir á dag, samtals 90 klukkustundir. Í upphafi vettvangsnámsins fara nemi og leiðbeinandi yfir vinnutilhögun. Tilgangurinn með vettvangsnáminu er að nemandinn kynnist sem flestum starfsþáttum og verkefnum viðkomandi vettvangs, fái að spreyta sig á sem flestum sviðum og gefist kostur á að nýta þekkingu sína á sviði tómstunda- og félagsmálafræði.

Leiðbeinandi á vettvangi:
Leiðbeindi skal hafa háskólamenntun á sviði tómstunda- og félagsmálafræði og eða sérþekkingu á skyldu fræðasviði. Um er að ræða unga fræðigrein hérlendis og tómstunda- og félagsmálfræðingar því tiltölulega fáir enn sem komið er.

Í upphafi námsins er gert ráð fyrir fundi nema og leiðbeinenda varðandi nánari útfærslu og tilhögun á náminu. Gert ráð fyrir að nemi og leiðbeinandi hittist auk þess formlega í þrjú eða fjögur skipti á tímabilinu eða eftir þörfum. Á tímabilinu er gert ráð fyrir að neminn kynnist sem flestum starfsþáttum vettvangsins. Í lok vettvangsnámsins þarf leiðbeinandinn að votta viðveru nemans auk þess sem hann gefur skrifleg umsögn um nemann, ca 200 til 400 orð.

Verkefni

1. Ritgerð
Nemendur skila ritgerð um efni sem byggir á fyrirlestrum námskeiðisins og eða tilteknum efnisþáttum er þar koma fram. Umfang ritgerðarinnar er minnst 6 síður (3.200 orð).

2. Skýrsla & dagbók
Í lok námskeiðs skila nemendur skýrslu og dagbók um vettvangsnámið. Í skýrslunni skal m.a. gera grein fyrir stofnunni og starfsemin hennar, hvernig tómstunda- og félagsmálfræðin er nýtt í starfinu, á hvaða kenninga- eða hugmyndafræðilega grunni starfsemin hvílir. Á hvaða hátt viðkomandi nemi kom að starfinu og starfseminni á vettvangstímabilinu auk samantektar í lok skýrslunnar. Til frekari upplýsingar má bæta við fylgiskjölum (hóflega) sem varpa eða skýra innhaldið frekar s.s. dagbók nemans, upplýsingar um starfsemi m.m. Umfang skýrslu er um 12-15 bls (4.800 – 6.000 orð) og dagbókar 6 -10 síður (2.400 - 4.000 orð).

X

Lífsleikni (TÓS404G)

Námskeiðinu er ætlað að efla færni nemenda í að vinna að velferð og hamingju fólks á öllum aldri, þó með áherslu á börn, unglinga og ungt fólk. Áhersla er lögð á starfsaðferðir og leiðir sem nýtast í eigin lífi sem fyrirmynd á vettvangi uppeldis og tómstundastarfs og í vinnu með öðrum. Rík áhersla er  er lögð á verkefnavinnu og samvinnu. Við lok námskeiðs ættu nemendur því að búa yfir aukinni færni sem nýtist í eigin lífi sem og í starfi á vettvangi. Námskeiðinu er ætlað að mæta aukinni áherslu á þá þætti í starfi með börnum og unglingum sem styðja við farsæld og gott líf á vettvangi skóla – og frístundastarfs.

Á námskeiðinu munum við fjalla um lífsleikni, hvernig við lifum lífinu, líðan og hvernig hægt er að hafa áhrif á líf okkar og annarra.  Við munum leggja áherslu á hagnýtar leiðir sem byggja á fræðilegum grunni og tengjast sjálfsþekkingu og hæfni einstaklings til að lifa farsælu lífi. Fjallað verður um seiglu, tilfinningar, núvitund, streitu og líkamlega og andlega velferð og unnið verður með starfsaðferðir og kennsluaðferðir leiklistar auk annarra leiða.

Vinnulag:
Fyrirlestrar, umræður og verkefnavinna. Námskeiðið er að hluta til með vendikennslufyrirkomulagi þar sem stuttir fyrirlestrar um viðfangsefni hverrar viku verða aðgengilegir á vef og umræðu- og verkefnatímar eru í hverri viku. Í námskeiðinu vinna nemendur einstakingsverkefni, þeir prófa  aðferðir í lífsleiknikennslu á eigin skinni sem og hópverkefni sem felast í að reyna aðferðir í kennslu/starfi með öðrum. Að auki rýna nemendur í eigin vinnu og samnemenda. Munnlegt próf er í lok námskeiðs. Skyldumæting er í einn umræðu- og verkefnatíma í hverri viku en að öðru leyti er fyrirkomulag fjarnáms kynnt sérstaklega í upphafi námskeiðs og tímaáætlun að hluta til unnin með nemendum. Þriggja vikna kennsluhlé er í námskeiðinu í mars vegna vettvangsnáms í tómstunda- og félagsmálafræði.

X

Viðburða- og verkefnastjórnun (TÓS411G)

Námskeiðinu er ætlað að efla færni nemenda í að undirbúa og skipuleggja viðburði á faglegan hátt með aðferðum og leiðum verkefnastjórnunar. Áhersla er á samvinnu og verkefnavinnu með markvissum hætti og nemendur ættu því að búa að aukinni færni fyrir önnur námskeið í háskólanámi, vinnumarkað og félagsstörf hvers konar. Námskeiðið er grunnnámskeið í tómstunda- og félagsmálafræði og er ætlað að mæta síaukinni kröfu um færni í viðburða- og verkefnastjórn á starfsvettvangi þeirra. Það er einnig opið öðrum nemendum við Háskóla Íslands sem valnámskeið.

Ég hvet nemendur til virkar þátttöku í umræðum sem og verkefnavinnu því þannig sköpum við gott lærdómssamfélag sem margfaldar árangur allra. Ég hvet jafnframt til uppbyggilegra samskipta og ábyrgðar á eigin námi og framgöngu í námskeiðinu.

Inntak
Á námskeiðinu verður farið yfir skipulagningu viðburðaverkefna. Áhersla er lögð á undirbúning, greiningar, áætlanir, framkvæmd og eftirvinnslu viðburða s.s. á sviði tómstunda, frítíma og menningar. Rýnt er í viðburði eins og fundi, ráðstefnur, tónleika, útihátíðir, íþróttamót, merkisdaga mannsævinnar og fasta hátíðisdaga. Fjallað er um lög, reglur og öryggisatriði. Skoðuð eru tengsl frístunda, tómstunda og ferðaþjónustu, sem og uppeldislegt- og samfélagslegt gildi viðburða og efnahagsleg áhrif þeirra.

Vinnulag
Fyrirlestrar, umræður, verkefnavinna og heimsóknir. Í námskeiðinu vinna nemendur að undirbúningi, framkvæmd og mati á eigin viðburði og taka þátt í að rýna viðburði samnemenda auk lesefnisprófs.

Námskeiðið er kennt í stað- og fjarnámi og mætingarskylda er í námskeiðið fyrir staðnema og fyrir fjarnema í staðlotur.

Lágmarkseinkunn í hverjum námsþætti er 5.0.

X

Nemi styður nema - fjölbreytt háskólasamfélag (vor) (TÓS210G)

Viðfangsefni
Viðfangsefni námskeiðsins eru félagsleg samskipti, samvera og námsaðstoð við nemendur sem geta þurft aðstoð og/eða stuðning í námi sínu á Menntavísindasviði HÍ.

Í námskeiðinu verður fjallað um nýjar áherslur og nýbreytni í menntamálum, sérstök áhersla lögð á nám án aðgreiningar, algilda hönnun og tækifærin sem hugmyndafræðin býður upp á. Einnig verður fjallað um markþjálfun, jafnrétti, samfélag án aðgreiningar og mannréttindi í víðu samhengi. Kynntar verða leiðir til að efla náms- og félagslega þátttöku nemenda í háskólanum með fjölbreyttum hætti.

Að námskeiði loknu hljóta nemendur viðurkenningu/staðfestingu á að hafa lokið námskeiðinu sem þeir geta til dæmis nýtt í ferilskrá en námskeiðið er dýrmæt reynsla sem mun nýtast í leik og starfi.

Vinnulag
Samstarf og samvera með samnemum er að jafnaði þrjár kennslustundir á viku. Samstarfið getur falið í sér námsaðstoð, til dæmis við verkefnavinnu, verkefnaskil, yfirferð á námsefni eða samveru á bókasafni eða matsal og þátttaka í félagslífi á vegum nemendafélaga.

Fimm fræðslufundir með kennurum fyrrihluta misseris auk eins vinnudags þar sem nemendur fá stuðning og fræðslu. Að auki geta nemendur pantað fundi eftir þörfum með kennurum námskeiðsins.

Nemendur vinna dagbókarverkefni jafnt og þétt yfir misserið og skila lokaskýrslu um reynslu sína af námskeiðinu.

X

Sértækt hópastarf í félags- og æskulýðsmálum (TÓS408G)

Í námskeiðinu er fjallað um helstu hópakenningar, greiningarmódel og hvernig hægt er nýta hópastarf í félags- og æskulýðsstarfi sem lið í markvissu uppeldisstarfi og við lausn tiltekinna vandamála er upp kunna að koma í nærsamfélagi barna og ungmenna.

X

Leikir í frístunda- og skólastarfi (TÓS409G)

Á námskeiðinu er fjallað um gildi góðra leikja í frístunda- og skólastarfi. Nefna má kynningar – og hópstyrkingarleiki, hlutverkaleiki, einfalda og flókna námsleiki, hópleiki, rökleiki, gátur, þrautir, spurningaleiki, umhverfisleiki, námsspil, söng- og hreyfileiki, orðaleiki og tölvuleiki, leikræna tjáningu o.s.frv. Áhersla verður lögð á að kynna þátttakendum heimildir um leiki og verður sérstök áhersla á að kynna Internetið sem upplýsingabrunn um leiki. Þátttakendur spreyta sig á að prófa margvíslega leiki og leggja mat á þá. Þá verður unnið í hópum við að safna góðum leikjum (námsmappa- portfolio) sem hægt er að nota í frístunda- og skólastarfi. Athugið að þetta námskeið er kennt á laugardögum.

X

Samstarf í frístunda- og skólastarfi (TÓS410G)

Í þessu námskeiði er sjónum beint að samstarfi milli skóla og frístundastofnana. Frístundaheimili og félagsmiðstöðvar eru í mörgum sveitarfélögum rekin innan og í nánu samstarfi við grunn- og framhaldsskóla. Einnig starfar fagfólk á vettvangi frítímans, t.d. íþróttafélögum í nánu samstarfi við menntastofnanir. Námskeiðið miðar að því að efla þekkingu nemenda á þverfaglegu samstarfi ólíkra faghópa. Fjallað verður um áskoranir og tækifæri í slíku samstarfi og gildi þess fyrir börn og ungmenni, ekki síður en starfsfólk. Kenningum um ólíkar gerðir samstarfs verður gerð skil sem og rannsóknum á teymum, trausti, umbótum og þróun þar sem ólíkar stofnanir snúa bökum saman. Raundæmum af samstarfi og/eða samþættingu skóla- og frístundastarfs verður fléttað inn í námskeiðið og nemendur þjálfast í gagnrýnu hugarfari og borgaralegri virkni með því að vega og meta þróun samstarfs á vettvangi frítímans og skóla.

Námskeiðið hentar þeim sem stefna að því að starfa með börnum og ungmennum, hvort heldur er í formlegu, hálfformlegu eða óformlegu uppeldis-, íþrótta, frístunda- eða skólastarfi. Námskeiðið hentar einnig starfsfólki og stjórnendum sem nú þegar starfa í skóla- og frístundastarfi.

Skipulag og vinnulag námskeiðs:
- Nemendum í grunnnámi sem og meistaranámi, staðnemum og fjarnemum, verður kennt saman á þessu námskeiði.
- Stuðst verður við vendikennslu að jafnaði.  

X

Vettvangsnám II (TÓS509G)

Markmið:
Að nemendur:

  • fái tækifæri til að æfa færni og móta viðhorf í ljósi þeirrar grunn- og hagnýtu þekkingar sem þeir hafa nú fengið og þróa eigin starfskenningu og fagvitund í kjölfar þeirrar reynslu
  • fái dýpri skilning og sýn á ábyrgð og skyldur tómstunda- og félagsmálafræðinga í starfi
  • fái tækifæri til virkrar þátttöku í öllum þeim þáttum er felast í starfi tómstunda- og félagsmálafræðinga með sérstaka áherslu á stjórnun, skipulag, framkvæmd og þróun, svo og fræðslu og leiðsagnarhlutverk fagstéttarinnar
  • haldi leiðarbók samkvæmt verkefnalýsingu þar sem upplifun af inntaki og útfærslu ofangreindra markmiða kemur fram.

Viðfangsefni og vinnulag:
Vettvangstímabilið er 4 vikur 35 stundir á viku innan skilgreinds tíma á misserinu.

Á þessu misseri fá nemendur tækifæri til sérhæfingar innan starfssviðs tómstunda- og félagsmálafræðinga. Nemendur velja sér vettvang til að starfa við í vettvangsnámi og jafnframt er mælst til að nemendur velji lokaverkefni á sama sviði. Lögð er áhersla á virka þátttöku í öllum þeim þáttum er felast í starfi tómstunda- og félagsmálafræðinga. Nemendur vinna leiðarbók og gera vettvangsskýrslu samkvæmt framkvæmdaráætlun og verkefnalýsingu leiðbeinenda. Áhersla skýrslunnar er á úrvinnslu þeirra þátta námsins er lúta að ábyrgð og skyldum tómstunda- og félagsmálafræðinga í starfi, svo og hugmyndafræði starfsins. 

X

Tómstundir alla ævi (TÓS510G)

Markmið námskeiðsins er að nemendur:

  • Kynnist tómstundastarfi með áherslu á aldurhópin 25 ára og upp úr og þekki  uppbyggingu þess og stjórnun,
  • Öðlist færni í að skipuleggja og stýra tómstundastarfi fyrir þessa hópa.
  • Þekki helstu kenningar um tómstundir,
  • Þekki til laga og reglugerða,
  • Þekki uppbyggingu þjónustu fyrir þessa aldurshópa,
  • Kynnist aðstæðum viðkomandi hópa á Íslandi í dag.

Námskeiðið stendur yfir í 13 vikur

Vinnulag: Fyrirlestrar, verkefni,  hópavinna, lestur, umræður, vettvangsheimsóknir. Allt utanumhald námskeiðisins er í Canvas námsumsjónarkerfinu

X

Einelti, forvarnir og inngrip (TÓS509M)

Þetta námskeið er um einelti og markmiðið er að þeir sem ljúka námskeiðinu öðlist þekkingu, leikni og hæfni til að geta tekist á við einelti meðal barna og unglinga. Námskeiðið byggir á kenningum og rannsóknum á einelti, ásamt víðfeðmri reynslu umsjónarkennara. Námskeiðið er bæði fræðilegt og hagnýtt. Nemendur þurfa að vinna verkefni á vettvangi. Námskeiðið er ætlað öllum þeim sem hafa hug á að vinna með börnum og unglingum og hentar því vel fyrir nemendur á menntavísindasviði HÍ. Nemendur á öðrum sviðum eru einnig velkomnir. Á námskeiðinu verður fjallað um fjölmarga þætti sem snúa að einelti, þar á meðal samstarf við foreldra, hópefli, vináttuþjálfun, uppbygginu liðsanda, árangursríka vinnu með þolendum, gerendum og áhorfendum og leiðir til lausna. Námskeiðið fer fram á íslensku en lesefni er á íslensku og ensku.

Vinnulag: Fyrirkomulag námskeiðsins byggir á fyrirlestrum, umræðum, tímaverkefnum, kynningum og vinnu á vettvangi. Námskeiðið er kennt tvisvar í viku fyrir staðnema. Fjarnemar verða að mæta í allar þrjár staðlotur námskeiðsins. Missi fjarnemar staðlotu verða þeir að vinna það upp með því að mæta í aðra tíma í staðinn. Námskeiðið fylgir dagsetningum í grunnnámi í tómstunda- og félagsmálafræði. Á námskeiðinu er tekið viðtal við fyrrum þolenda eða gerenda eineltis. Þá er eitt verkefni námskeiðsins unnið á vettvangi, þar sem nemendur prófa hópeflandi eineltisforvarnir með hópi barna eða ungmenna. 

X

Tómstundafræði og leiðtoginn (TÓS601G)

Námskeiðið er samtvinnað námskeiðunum vettvangsnám II og lokaverkefni til BA gráðu. Á námskeiðinu þurfa nemendur að sýna fram á þekkingu og færni í ljósi dýpkunar á ákveðnu viðfangsefni. Þetta gera nemendur með því að gera leiðarbók, ásamt því að ræða viðfangsefni sitt á fræðilegan og gagnrýnin hátt í erindi á opinberri ráðstefnu þar sem nemendur kynna lokaverkefni sín. Á námskeiðinu er einnig fjallað um hópefli og leiðtogafræði.

Viðfangsefni 
Tekin verða fyrir ýmis viðfangsefni sem tengjast leiðtogahlutverki tómstunda- og félagsmálafræðinga, má þar nefna leiðtogastílar, þjónandi leiðtogi og hópefli.

Vinnulag: Fyrirlestrar, umræður, tímaverkefni, leiðarbókarvinna, þátttaka í ráðstefnu og einstaklingsleiðsögn. Jafnframt fá nemendur þjálfun á námskeiðinu til þess að ræða viðfangsefni sín í lokaverkefni til B.A. gráðu á fræðilegan og gagnrýnin hátt. Námskeiðinu lýkur með opinberri ráðstefnu þar sem nemendur kynna lokaverkefni sín og ræða helstu niðurstöður. Nemendur taka virkan þátt í undirbúningi ráðstefnunnar. 

X

Lokaverkefni (TÓS261L)

Við lok grunnnáms til BA-prófs í tómstunda- og félagsmálafræðum vinna nemendur verkefni að eigin vali sem jafnframt gefur yfirlit yfir nám þeirra á brautinni. Lokaverkefnið skal tengjast sérhæfingu þeirra og hafa gildi á sviði tómstunda- og félagsmálafræða og skyldra sviða.

Markmiðið með lokaverkefni til bakkalárprófs er að nemendur vinni það á fullnægjandi hátt og í samræmi við þær kröfur sem gerðar eru til lokaverkefna á þessu stigi háskólanáms. Í lokaverkefnum skulu nemendur sýna að þeir hafi:

  • Sett sér raunhæf markmið og afmarkað viðfangsefnið
  • Rökstutt gildi verkefnisins
  • Valið vinnuaðferðir/rannsóknaraðferðir við hæfi og gert grein fyrir þeim
  • Aflað viðeigandi og gildra heimilda og/eða rannsóknargagna
  • Unnið úr, greint, rökrætt og ígrundað efnið og sett í fræðilegt samhengi
  • Beitt aðferðum, hugtökum og kenningum tiltekins fræðasviðs/fræðasviða
  • Sýnt sjálfstæð og vönduð vinnubrögð
  • Sett verkefnið fram á skýran, faglegan og skapandi hátt

Hægt er að velja á milli tveggja meginleiða við val á lokaverkefni, annars vegar hefðbundið rannsóknarverkefni sem er þá rannsóknarritgerð (heimildarritgerð) eða rannsóknarskýrsla og hins vegar annars konar verkefni, s.s. fræðsluefni eða annað sambærilegt efni sem getur verið á ýmsu formi, ásamt ítarlegri greinargerð.

Nemendur vinna sjálfstætt að lokaverkefni sínu með ráðgjöf frá leiðsögukennara sem valinn er úr hópi kennara við Menntavísindasvið HÍ nema samið sé um annað. Lokaverkefni vinna nemendur einir eða tveir saman. Nánari leiðbeiningar um tilhögun, vinnulag og frágang við lokaverkefni er að finna á vef lokaverkefna í grunnnámi og í Handbók fyrir nemendur og leiðsögukennara um lokaverkefni BA/B.Ed/BS. Nemendum ber einnig að skrá upplýsingar um verkefni sín og leiðbeinanda á þar til gert rafrænt eyðublað sem finna má á upplýsingavef um lokaverkefni.

Námskeiðið er alla jafna skráð á vormisseri en undirbúnings- og skipulagsvinna og eftir atvikum rannsóknarvinna hefst á haustmisseri, sem og val leiðsögukennara. Mælst er til þess að nemendur taki námskeiðið Tómstunda- og félagsmálafræði (TÓS601G) samhliða lokaverkefni. Þar gefst nemendum færi á að dýpka þekkingu sína í afmörkuðu viðfangsefni tómstunda- og félagsmálafræðanna sem jafnframt nýtist við vinnu lokaverkefnis. Nemendur kynna svo verkefni sín á lokaráðstefnu námskeiðsins.

Þeir nemendur sem óska eftir því að skila lokaverkefni á sumar- eða haustmisseri semja sérstaklega við umsjónarmann og leiðsögukennara um skilin.

X

Mentorverkefnið Vinátta: Vettvangsnám (FRG108G)

Markmið námskeiðsins er að nemendur kynnist mentorhluverkinu og hugmyndafræði mentoraverkefna sem notuð eru víða um heim. Mentorverkefnið Vinátta byggir á mikilvægi fyrirmynda í félagsmótun barna og byggir á þeirri hugmyndafræði að samskipti barns og mentors sé jákvætt innlegg í líf barns, þar sem tengslin bæti við möguleika þess við mótun sjálfsmyndar.  Nemendur (mentorar) skipuleggja og verja þremur klukkustundum á viku (frá október fram í apríl) með grunnskólabarni á aldrinum 7-10 ára, skila dagbókum reglulega og mæta í umræðutíma.

X

Sjálfboðaliðastarf: Verkefni tengd menntun og velferð barna og ungmenna (UME005M)

Í námskeiðinu er fjallað um sjálfboðaliðastarf og þær félagslegu, menntunarlegu og sáfræðilegu kenningar sem tengdar hafa verið við þessa tegund borgaralegrar þátttöku. Einnig er rætt um hvata að slíkri þátttöku og kynjamun í því sambandi. Loks er fjallað um mikilvæga þætti í skipulagi og uppbyggingu sjálfboðaliðastarfs sem eru til þess fallnir að þátttakendur upplifi tilgang með því að taka þátt og séu líklegri til frekari sjálfboðaliðaþátttöku í framtíðinni. Nemendur munu jafnframt fá tækifæri til að kynnast sjálfboðaliðastarfi af eigin raun og taka þátt í starfi hjá stofnunum og félagasamtökum sem veita fólki aðstoð með félagslegt jafnrétti og velferð að leiðarljósi.

Vinnulag: Fyrirlestrar, umræður og tímaverkefni í fjögur skipti, tvisvar í staðlotu I og tvisvar í staðlotu II. Skyldumæting er í staðlotum. Sjálfboðaliðastarf á vettvangi fer fram í sex skipti í vissan klukkustundafjölda og þarf þátttaka að vera 100%.

X

Tónlistarleikir til náms og þroska (LVG304G)

Námskeiðið fjallar um það hvernig unnt er að kenna ýmsa tónlistarlega færni í gegnum leiki. Meðal annars verður fjallað um það hvernig tónlistarleikir efla rytmaskyn og margvíslega samhæfingu. Helstu kenningar í hagnýtri kennslufræði tónlistar verða kynntar og sérstök áhersla lögð á þær aðferðir sem nota hreyfingu og fjölþætta (multi modal) nálgun til að kenna tónlist. Mikil áhersla er lögð á verklegar æfingar. Nemendur æfa grunnfærni í að miðla tónlist í gegnum leiki sem henta sérstaklega vel í hópkennslu.  Sömuleiðis fá nemendur tilsögn í skapandi kennsluháttum og spreyta sig á að semja nýja tónlistarleiki með kennslufræðileg markmið í huga. Námskeiðið hentar jafnt nemendum með mikla þekkingu á tónlist sem og þeim sem hafa litla formlega tónlistarmenntun en vilja efla færni sína og þekkingu á tónlistarmiðlun.

X

Íþróttakennsla í margbreytilegum hópi og sérhæfð þjálfun (ÍÞH516G)

Í námskeiðinu er fjallað um ólíkar þarfir nemenda í skólaíþróttum og hvernig hægt er að mæta þeim. Byggt verður á þeirri þekkingu sem nemendur hafa þegar öðlast um hreyfingu og íþróttakennslu. Nemendur kynnast fjölbreyttum leiðum og aðferðum til að aðlaga æfingar og leiki að þörfum ólíkra einstaklinga í margbreytilegum hópi. Áhersla er lögð á að mæta hverjum nemanda á hans forsendum og hvetja til hreyfingar og íþróttaiðkunnar.

Einnig verður farið í vettvangsheimsóknir og fylgst með þjálfun fatlaðra íþróttaiðkenda sem stefna langt í sínum greinum. Þar verða kynntar ýmsar leiðir og aðferðir í sérhæfðri þjálfun.

X

Nemi styður nema - fjölbreytt háskólasamfélag (haust) (TÓS106G)

Viðfangsefni
Viðfangsefni námskeiðsins eru félagsleg samskipti, samvera og námsaðstoð við nemendur sem geta þurft aðstoð og/eða stuðning í námi sínu á Menntavísindasviði HÍ.

Í námskeiðinu verður fjallað um nýjar áherslur og nýbreytni í menntamálum, sérstök áhersla lögð á nám án aðgreiningar, algilda hönnun og tækifærin sem hugmyndafræðin býður upp á. Einnig verður fjallað um markþjálfun, jafnrétti, samfélag án aðgreiningar og mannréttindi í víðu samhengi. Kynntar verða leiðir til að efla náms- og félagslega þátttöku nemenda í háskólanum með fjölbreyttum hætti.

Að námskeiði loknu hljóta nemendur viðurkenningu/staðfestingu á að hafa lokið námskeiðinu sem þeir geta til dæmis nýtt í ferilskrá en námskeiðið er dýrmæt reynsla sem mun nýtast í leik og starfi.

Vinnulag
Samstarf og samvera með samnemum er að jafnaði þrjár kennslustundir á viku. Samstarfið getur falið í sér námsaðstoð, til dæmis við verkefnavinnu, verkefnaskil, yfirferð á námsefni eða samveru á bókasafni eða matsal og þátttaka í félagslífi á vegum nemendafélaga.

Fimm fræðslufundir með kennurum fyrrihluta misseris auk eins vinnudags þar sem nemendur fá stuðning og fræðslu. Að auki geta nemendur pantað fundi eftir þörfum með kennurum námskeiðsins.

Nemendur vinna dagbókarverkefni jafnt og þétt yfir misserið og skila lokaskýrslu um reynslu sína af námskeiðinu.

X

Nemi styður nema - fjölbreytt háskólasamfélag (haust) (TÓS106G)

Viðfangsefni
Viðfangsefni námskeiðsins eru félagsleg samskipti, samvera og námsaðstoð við nemendur sem geta þurft aðstoð og/eða stuðning í námi sínu á Menntavísindasviði HÍ.

Í námskeiðinu verður fjallað um nýjar áherslur og nýbreytni í menntamálum, sérstök áhersla lögð á nám án aðgreiningar, algilda hönnun og tækifærin sem hugmyndafræðin býður upp á. Einnig verður fjallað um markþjálfun, jafnrétti, samfélag án aðgreiningar og mannréttindi í víðu samhengi. Kynntar verða leiðir til að efla náms- og félagslega þátttöku nemenda í háskólanum með fjölbreyttum hætti.

Að námskeiði loknu hljóta nemendur viðurkenningu/staðfestingu á að hafa lokið námskeiðinu sem þeir geta til dæmis nýtt í ferilskrá en námskeiðið er dýrmæt reynsla sem mun nýtast í leik og starfi.

Vinnulag
Samstarf og samvera með samnemum er að jafnaði þrjár kennslustundir á viku. Samstarfið getur falið í sér námsaðstoð, til dæmis við verkefnavinnu, verkefnaskil, yfirferð á námsefni eða samveru á bókasafni eða matsal og þátttaka í félagslífi á vegum nemendafélaga.

Fimm fræðslufundir með kennurum fyrrihluta misseris auk eins vinnudags þar sem nemendur fá stuðning og fræðslu. Að auki geta nemendur pantað fundi eftir þörfum með kennurum námskeiðsins.

Nemendur vinna dagbókarverkefni jafnt og þétt yfir misserið og skila lokaskýrslu um reynslu sína af námskeiðinu.

X

Popptónlist og spjaldtölvur í tónmennt og skapandi kennslu (LVG022G)

Popptónlist er stór hluti af tónlistarmenningunni. Í þessu námskeiði er unnið með efnivið popptónlistar. Nemendur efla þekkingu sína á sögu og þróun popptónlistar og hvernig má vinna með ólíka tónlistarstíla á öllum skólastigum. Námskeiðið er einnig verklegt og kynnast nemendur rafmögnuðum hljóðfærum og algengum aðferðum í gerð popptónlistar. Sérstaklega verður farið í möguleika sem felast í notkun spjaldtölva við skapandi kennslu í tónlist. Nemendur munu fá þjálfun í notkun smáforrita sem henta í kennslu og í gerð verkefna sem henta börnum á ólíkum aldri og getustigi.

X

Samskipti og samvinna í háskólanámi (TÓS107G)

Markmið námskeiðsins er að efla samstarfsfærni og sjálfstraust nemenda í ólíkum aðstæðum í námi, leik og starfi.  Í margbreytilegu nútímasamfélagi og í háskólanámi er gerð krafa um mikla hópavinnu og krefjandi samskipti. Námskeiðinu er ætlað að undirbúa nemendur undir slíka samvinnu og færa þeim verkfæri til að takast að við þær kröfur.

Unnið verður með þætti eins og

  • samvinnu,
  • samskipti,
  • sjálfstyrkingu,
  • hópefli og liðsheildarvinnu,
  • framkomu og tjáningu. Þar er áhersla lögð á hæfni til að kynna ákveðin viðfangsefni og markmið og að koma sjónarmiðum sínum á framfæri í umræðum. Þar er áhersla lögð á hæfni til að kynna hugmyndir, viðfangefni og markmið og til að geta komið sínum sjónarmiðum og skoðunum á framfæri í umræðum og hópavinnu.  

Kynntar verða kenningar og hugsmið sem auka skilning á samvinnuferlum í margbreytilegum hópum og varpa ljósi á birtingarmyndir margbreytileikans í samfélagi fyrir alla (inngildandi samfélagi).

Nemendur kynnast verkfærum og leiðum og læra aðferðir til að

  • Styrkja eigið sjálfstraust og samstarfsfærni í námi, leik og starfi
  • Efla eigin þátttöku, virkni og árangur í ýmiskonar samstarfi
  • Efla liðsheild og farsæla hópavinnu
  • Efla þátttöku allra í margbreytilegu samfélagi

Áhersla er á samvinnu og verkefnavinnu með markvissum hætti og nemendur ættu því að búa að aukinni færni fyrir önnur námskeið í háskólanámi, vinnumarkað og félagsstörf hvers konar.

Námskeiðið er opið öllum nemendum í grunnnámi á Menntavísindasviði.  Námskeiðinu er ætlað að mæta síaukinni kröfu um færni í að vinna í fjölbreytilegu og fjölmenningarlegu starfsumhverfi.

Námskeiðið er skipulagt út frá hugmyndum um algilda hönnun í námi: sveigjanlegar og fjölbreytilegar námsleiðir, fjölbreytt námsefni, sveigjanlegar og fjölbreytilegar námsmatsaðferðir. Í námskeiðinu er lögð áhersla á jafningjafræðslu og að nemendur í þessu námskeiði og öðrum námskeiðum sjá um  hluta kennslunnar með virkum hætti.

X

Heilsufæði (HHE301G)

Inntak og meginviðfangsefni:

Farið verður yfir grundvallaratriði hollrar matreiðslu sem  byggir á ráðleggingum Embætti landlæknis um hollt mataræði. Lögð verður áhersla á grænmeti, ávexti og grófmeti svo sem korn og baunir. Lögð verður áhersla á fljótlega, holla og ódýra rétti eins og holla skyndirétti, súpur, baka gróf brauð og súrdeigsbrauð. Einnig hvernig á að aðlaga og gera uppskriftir hollari. Nemendur kynna sér  mismunandi mataræði, hvað einkennir mataræði þjóða sem þykir vera heilsusamlegt og hvort að norræna mataræðið geti fallið þar undir.

Kennsluhættir:

Nemendur lesa námsefni sjálfstætt og skila verkefnum. Námið felst í fyrirlestrum, beinni miðlun, sýnikennslu, verklegum æfingum, einstaklingsverkefnum, hópverkefnum og kennsluæfingum ef um staðbundna kennslu er að ræða. Í lesnámskeiði lesa nemendur námsefnið sjáfstætt. 

Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Á námskeiðinu fá nemendur námsefni miðlað á vef og vinna þrjú verkefni. Í staðlotum eru fyrirlestrar og vinnustofur. Skyldumæting er í staðlotur hjá fjarnemum og verklega tíma hjá staðnemum.

Staðnemar matreiða í tímum rétti í samræmi við ráðleggingar Embættis landlæknis. Fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Rannsóknar og þróunarvinna í list- og verkmenntun (LVG101M)

Markmið:

Að loknu námi skal nemandi

  • hafa dýpkað þekkingu sýna og skilning á völdu viðfangsefni innan list- og verkgreina í gegnum skapandi vinnu
  • geta sett sér markmið, gert starfsáætlun og fylgt henni.
  • geta unnið sjálfstætt og skipulega í skapandi vinnu með áherslu á frjóa og skapandi hugsun og ígrunduð vinnubrögð.
  • hafa fengið þjálfun í almennri hugmyndavinnu og nýsköpun hugmynda í gegnum verklega iðkun og þróunarvinnu
  • hafa öðlast skilning og tileinkað sér helstu vinnuaðferðir innan listrannsókna
  • hafa þjálfast í gagrýnni umræðu um eigin verk og annarra, tileinkað sér víðsýni og frumleika sem nýtist í námi og / eða starfi og öðlast færni í framsetningu eigin verka og geti rökstutt eigin niðurstöður.

Inntak/viðfangsefni:
Sameiginlegur kjarni.

Kynntar verða aðferðir og kenningar innan hugmyndavinnu og nýsköpun hugmynda, þróun þeirra og vistun.

Einstaklingsvinna.

Nemendur takast á við sjálfstæð rannsóknarverkefni samkvæmt samningi.

Rannsóknarvinnan fer fram í gegnum verklega iðkun útfrá völdu viðfangsefni. Hún skal vera unnin eftir viðurkenndri rannsóknarleið innan list- og verkgreina, með áherslu á frjóa og skapandi hugsun og ígrunduð vinnubrögð.

Meginþættir rannsóknarvinnunnar eru gagnaöflun ásamt tilrauna- og þróunarvinnu. Áhersla er lögð á framsetningu verkefnis og að nemendur geti rökstutt niðurstöður sínar og lokaafurð.

Vinnulag: Fyrirlestrar, gagnaöflun, skrifleg og myndræn skráning, skrifleg greinagerð, verkleg vinna og umræður.

X

Þjálfun í vatni (ÍÞH047G)

Að nemendur: 

  • auki kunnáttu sína á sundíþróttinni þ.e. sundþjálfun fyrir byrjendur og lengra komna, aðallega verður farið í þjálfunar og keppnisþátt greinarinnar,
  • kynnist mikilvægi og uppbyggingu kennslu í ungbarna- og barnasundi (frá 3 mánaða til 5 ára aldurs),
  • kynnist vatnsleikfimi og stöðvaþjálfun í vatni sem hluta af heilsurækt,
  • ræði þjálfun fyrir of þungt fólk, aldraða, o.fl.,
  • kynnist notkun vatnsins sér til ánægju, en hér er átt við ýmsa leiki t.d. vatnafótbolta, blak, o.fl.

Viðfangsefni: Fjallað verður um það hvernig sundþjálfun fyrir börn og unglinga er byggð upp (ekki á afrekssviði), kenndar reglur og öll undirstöðuatriði þjálfunar. Farið verður yfir öll helstu undirstöðuatriði í öðrum greinum sem kenndar verða t.d. í ungbarnasundi, vatnsleikfimi og heilsurækt.

Vinnulag: Námskeiðið er fremur fræðilegs eðlis en verklegt, þó verður farið í laug og unnið með alla þætti námsins, þ.e. bæði þjálfun, vatnsleikfimi og aðra heilsurækt. Nemendur útskrifast með 1a og 1b sérgreinahluta SSÍ þjálfunarstigs.

X

Ólíkir nemendur: Stuðningur og hagnýt úrræði í skóla- og frístundastarfi (ÞRS517G)

Markmið námskeiðsins er að vekja nemendur til umhugsunar um þær áskoranir sem grunn-og framhaldsskólanemendur með fjölþættan vanda mæta á vettvangi skólans. Þá kynnast nemendur starfsháttum og hagnýtum úrræðum sem geta komið að gagni í samskiptum og stuðningi við ólíka nemendur og kynna sér nýjar rannsóknir á sviði margbreytileika í  skólastarfi. Einnig greina þeir viðhorf sín, skráðar og óskráðar siðareglur og hlutverk í starfi með ólíkum nemendahópum og fjölskyldum þeirra.

Viðfangsefni:
Megin viðfangsefni námskeiðsins er að öðlast skiling á stöðu einstakra nemendahópa og þeim fjölbreytilegu áskorunum sem þeir mæta á vettvangi skólans. Þá eru nemendur jafnframt að fást við eigin hugmyndir, viðhorf og starfshætti og nýta eigin reynslu af kennslu og stuðningi við úrvinnslu í verkefnum ásamt því að styrkja þekkingu sína á lögbundnum skyldum, starfsháttum og stoðþjónustu skólanna. Þá er siðferðilegum skyldum kennara og annara stuðningsaðila gagnvart nemendum með fjölþættan vanda gefin sérstakur gaumur í öllum námsþáttum.

X

Íþróttasálfræði (ÍÞH515G)

Lögð áhersla á ýmsa lykilþætti íþróttasálfræðinnar. Fjallað verður um áhugahvöt, spennustig, sjálfstraust, streitu, ofþjálfun, kulnun, meiðsli, hugarþjálfun o.fl. Einnig verður hugað að tengslum líðanar og hreyfingar.

X

Ferðamennska og umhverfi (LAN308G)

Í námskeiðinu verður fjallað um náttúru og landslag sem auðlind ferðamennsku. Áhersla verður lögð á samspil manns og náttúru. Farið verður yfir sögu náttúruverndar og staða náttúruverndar í dag skoðuð í alþjóðlegu samhengi. Fjallað verður um skipulag og stjórnun þjóðgarða og annarra friðlýstra svæða og skoðaðar aðferðir við gildismat náttúrunnar. Áhrif ferðamennsku á umhverfi verða rædd með áherslu á álag ferðamanna og þolmörk umhverfis. Gefin verður innsýn í náttúrusiðfræði og viðhorf og umgengni ferðamanna við náttúruna rædd. Sérstök áhersla verður lögð á sjálfbæra ferðamennsku og möguleikar þróunar slíkrar ferðamennsku hér á landi verða ræddir í ljósi skipulagningar og stjórnunar ferðamennsku.

Námskeiðið mun samanstanda af fræðilegum fyrirlestrum, umræðuverkefnum og æfingum. Stúdentar þurfa að standast alla prófþætti námskeiðsins.

X

Málun og teiknun (LVG404G)

Námskeiðið skiptist í þrjá hluta, þ.e. málun, teikingu/módelteikningu og leir.

Sameiginlegt er hugmyndavinna, skissugerð, úrvinnsla með áherslu á form og myndbyggingu. Unnið er út frá náttúrunni og manninum í rými.

Í málun er áhersla á mismunandi aðferðir í meðferð lita (nánar útkskýrt á námskeiðinu).

Í teiknun er áhersla á mannslíkamann ( módelteikning ) og teikningu (nánar útkskýrt á námskeiðinu).

X

Fata- og nytjahlutahönnun (LVG501M)

Lögð er áhersla á sniðútfærslur og saumtækni í tengslum við hönnun á fatnaði og nytja- og híbýlahlutum. Nemendur vinna rannsóknarmiðaða hugmynda-, upplýsinga- og heimildaöflun út frá eigin vali sem þeir nýta sem uppsprettur nýrra hugmynda með áherslu á nýsköpun. Unnið er með fjölbreyttar textílaðferðir sem skreytimöguleika í þrívíðri túlkun og lögð áhersla á að nemendur sýni sjálfstæði og frumleika í nálgun sinni á viðfangsefnum. Nemendur efla hæfni sína í að vinna samkvæmt lögmálum hönnunar þar sem vinnuferlið er fólgið í því að afla upplýsinga, rannsaka og gera tilraunir. Á þann hátt tileinka nemendur sér frumleika og listræna nálgun í viðfangsefnum sínum. Þjálfaður er faglegur frágangur verkefna í hönnunarmöppur og fyrir sýningu. Einnig eru unnar verkefnaskýrslur og greinargerð yfir afrakstur námskeiðsins og tengingu þess við kennslufræðilega þætti og gildi greinarinnar fyrir nám og atvinnulíf.

X

Ferðamennska og víðerni (LAN521G)

Fjallað er um víðerni sem félagslega smíð og hlutlæga tilveru víðerna. Gefið er yfirlit yfir sögu víðernishugmyndarinnar í menningar- og sögulegu samhengi. Skoðuð eru markmið með verndun víðerna og helstu átök um varðveislu þeirra. Kynntar eru hugmyndir um skipulag og stjórnun víðerna fyrir ferðamennsku og útivist. Varpað er ljósi á tengsl milli ferðamennsku, víðerna og stefnu í stjórnun þeirra. Námskeiðið hefst á fimm daga ferð um víðerni Íslands.

X

Menningartengd ferðaþjónusta (FER507G)

Í námskeiðinu verður hugað að þýðingu og skilgreiningu hugtaksins menningar í menningartengdri ferðaþjónustu með sérstöku tilliti til framsetningar og miðlunar ímynda og menningar á mismunandi vettvangi. Velt verður upp pólitískum og siðferðilegum spurningum hvað varðar söfnun, framsetningu og miðlun menningar í mismunandi samhengi og á mismunandi vettvangi, erlendis og hérlendis. Einnig verða skoðuð tengsl ferðaþjónustu við skapandi greinar. Spurningum varðandi eignarhald á menningararfleifð verða íhugaðar svo og í höndum hvers það að skapa menningararfleifð er.

X

Færninámskeið I (TÁK102G)

Markmið: Að kynna nemendum grundvallaratriði íslenska táknmálsins. Áhersla verður lögð á bæði tjáningu og skilning táknmálsins.

Viðfangsefni: Megináhersla verður lögð á mál sem tengist daglegu lífi og þær meginreglur sem gilda um táknmálssamtalið. Í námskeiðinu er fjallað um málfræðileg látbrigði og mikilvægi þeirra í íslenska táknmálinu.

Vinnulag: Fyrirlestrar og leiðsögn kennara, yfirferð á táknmálstextum og hagnýtum hóp- og einstaklingsæfingum í tímum sem nemendur taka virkan þátt í. Mætingarskylda er 80% og er forsenda próftökuréttar.

Námsmat: Upptökuverkefni, munnlegt og skriflegt próf. Standast þarf alla þætti námsmats til að ljúka námskeiði.

X

Inngangur að táknmálsfræði (TÁK108G)

Í námskeiðinu verður fjallað um táknmálssamfélög, sér í lagi samfélag íslenska táknmálsins. Fjallað verður um menningu, sögu og menntun döff og mun á menningarheimi döff og þeirra sem heyra. Einnig verða táknmálssamfélög skoðuð í ljósi félagslegra málvísinda og er markmiðið að nemendur skoði eigin viðhorf og endurmeti á gagnrýninn hátt viðhorf sín til táknmáls og táknmálsamfélaga.

X

Afbrotafræði (FÉL309G)

Í námskeiðinu verður afbrotafræðin og helstu viðfangsefni hennar kynnt. Í grófum dráttum skiptist námskeiðið í tvennt. Í fyrri hlutanum verður farið í helstu kenningar og rannsóknir til að varpa ljósi á eðli afbrota og samfélagslegra viðbragða við þeim. Í þessu skyni verður klassísk og pósitívísk afbrotafræði skoðuð. Sérstök áhersla verður lögð á ýmsar félagsfræðilegar kenningar og rannsóknir á afbrotum, s.s. framlag formgerðarhyggju, samskiptaskólans og átakakenninga. Í síðari hluta námskeiðsins verða fjórar tegundir afbrota teknar fyrir (ofbeldisglæpir, kynferðisbrot, fíkniefnabrot og viðskiptaglæpir) og þær metnar í ljósi kenninga úr fyrri hluta og opinberrar stefnumörkunar í þessum málaflokkum.

X

Áfengis- og vímuefnamál (FRG103G)

Áhersla er á að nemandi tileinki sér: Kenningar um áfengis- og vímuefnamál, skilgreiningar á vímuefnasýki og helstu líkamlegum og sálrænum viðbrögð áfengis- og vímuefnaneytenda. Fjallað er um skýringarlíkön um áfengis- og vímuefnasýki og áhrif þeirra á meðferð, ásamt því hvaða afleiðingar og áhrif vímuefnaneysla getur haft á fjölskyldur, löggjöf og uppbyggingu þjónustu. Áhersla er lögð á starfshlutverk félagsráðgjafa við fræðslu, ráðgjöf og forvarnarstarf á sviði áfengis- og vímuefnamála.

X

Leiklist, sögur og frásagnir (LVG308G)

Markmið:

Að nemendur

  • þekki til fræðilegra kenninga um uppeldislegt gildi frásagna og ævintýra fyrir börn
  • geti tengt aðferðir leiklistar við sögur og frásagnir og þannig gert hlustendur að virkum þátttakendum í frásögn
  • hafi innsýn í sérstöðu leiklistar sem virkrar reynslu
  • hafi sjálfstæði og nokkra færni til að segja börnum sögur og ævintýri ásamt því að þjálfa börnin í að segja frá eigin upplifunum
  • hafi kynnst á vettvangi skóla hvernig frásagnir eru tengdar námsgreinum, til dæmis lífsleikni, trúarbragðafræðslu og sjálfbærni.

Viðfangsefni: Fræði um uppeldislegt gildi frásagna og ævintýra fyrir börn og mikilvægi leiklistar í tengslum við virka upplifun þátttakenda. Þjálfun í að segja áheyrilega frá og tvinna leiklist inn í frásögn til þess að dýpka skilning á efni. Mótun leiklistarferlis í tengslum við frásagnir og ævintýri. Athugun á því hvernig kennarar nýta sögur og ævintýri með ungum nemendum.

Vinnulag: Fyrirlestrar, lestur og umræður/málstofur. Vettvangsathuganir og kynningar. Leiklistar- og frásagnarsmiðjur. Nemendur vinna sjálfstætt að því að skapa og móta leiklistarferli í tengslum við frásagnir og ævintýri með áherslu á loftslagsbreytingar.

Þjálfun í frásagnarlist.

_________

Æskilegt er að nemi hafi áhuga á að nýta leiklist og frásagnir með börnum. Námskeiðið hentar vel fyrir kennara í leikskóla og  grunnskóla.

X

Að leika og skapa: Leiklist, myndlist og tónlist (LVG204G)

Viðfangsefni: Nemendur kynnast þýðingu lista í námi barna og unglinga. Umfjöllun um leiklist, tónlist og myndlist í skólastarfi. Unnið verður með eitt þema í gegnum listgreinarnar þrjár. Verkleg viðfangsefni eru þróuð út frá hugmyndum nemenda.

Vinnulag: Fjölbreyttar smiðjur sem byggja á mismunandi kveikjum og margvíslegri úrvinnslu.

X

Hugmynda- og hönnunarvinna (LVG005M)

Lögð er áhersla á hugmynda- og hönnunarvinnu í tengslum við fatnað og textíl s.s. munsturgerð, liti og form, tískuteikningu, útlit og snið, einnig tilraunir með textílaðferðir og textílhráefni. Lögð er sérstök áhersla á vinnuferlið frá hugmynd að framkvæmd og skráningu upplýsinga. Nemendur tileinka sér skipulagða rannsóknar- og framkvæmdavinnu með nýsköpun að leiðarljósi. Tilraunir og prufugerð í ýmsum textílaðferðum verða tengd við sniðteikingu og útlit á fatnaði sem fléttað er sögu- og samtímalegri þróun. Einnig er lögð áhersla á frágang og framsetningu verkefna.

X

Hönnun og smíði leikfanga (LVG501G)

Markmið:
a) Að kenna almennan feril hönnunar;
b) Að hanna og smíða leikföng fyrir börn á ýmsum aldri;
c) Að þjálfa nemendur í þrívíddarhönnun. 

Lýsing: Námskeiðið er hugsað fyrir nemendur sem vilja læra að hanna og smíða þroskaleikföng bæði fyrir kornabörn, leikskólabörn og börn í grunnskóla. Lögð er áhersla á gerð verkefna sem nemendur geta bæði nýtt í skólastarfi og í eigin lífi. Nemendur kynnast einnig hagnýtingu tölvustuddar hönnunar og framleiðslu við þróun verkefna. Unnið er með fjölbreytt smíðaefni. Námskeiðið hentar öllum þeim er vilja leggja áherslu á skapandi skólastarf, bæði innan list- og verkgreina, í almennu skólastarfi og í leikskóla. 

Inntak / viðfangsefni

A. Hönnun leikfanga
a) Nemendur þurfa að hanna og teikna leikföng;
b) Nemendur læra að teikna í tölvu, málsetja vinnuteikningar og gefa þrívíðum hlutum efnisáferðir.
c) Kynnt verður tölvustudd framleiðsla og nokkur verkefni gerð í tölvustýrðum fræsara. 

B. Smíði leikfanga
a) Nemendur hanna og smíða verkefni svo sem hreyfileikföng, spil og leikföng sem byggja á hagnýtingu einfaldra rafrænna lausna;
b) Lögð er áhersla á að þátttakendur noti fjölbreytt smíðaefni og náttúruleg yfirborðsefni; 

Vinnulag: Fyrirlestrar, verkstæðisvinna í tölvu- og smíðastofu.. 

X

Spaðaíþróttir og golf (ÍÞH049G)

Lögð verður áhersla á að undirbúa nemendur til að taka að sér kennslu og þjálfun undirstöðuatriða í spaðaíþróttum og golfi. Áhersla verður lögð á leikræna nálgun tækniatriða og farið yfir leikskipulag þessara íþróttagreina. Skólagolf verður kynnt ásamt ýmsum öðrum leikrænum útfærslum í kennslu og þjálfun.

Vinnulag
Námskeiðið er að mestu hluta verklegt. Nemendur taka þátt í æfingum og  léttum keppnislíkum leikjum og öðlast þannig færni í viðkomandi greinum samhliða því að þjálfast í kennslufræðilegri útfærslu æfinga og leikja.

X

Nemi styður nema - fjölbreytt háskólasamfélag (vor) (TÓS210G)

Viðfangsefni
Viðfangsefni námskeiðsins eru félagsleg samskipti, samvera og námsaðstoð við nemendur sem geta þurft aðstoð og/eða stuðning í námi sínu á Menntavísindasviði HÍ.

Í námskeiðinu verður fjallað um nýjar áherslur og nýbreytni í menntamálum, sérstök áhersla lögð á nám án aðgreiningar, algilda hönnun og tækifærin sem hugmyndafræðin býður upp á. Einnig verður fjallað um markþjálfun, jafnrétti, samfélag án aðgreiningar og mannréttindi í víðu samhengi. Kynntar verða leiðir til að efla náms- og félagslega þátttöku nemenda í háskólanum með fjölbreyttum hætti.

Að námskeiði loknu hljóta nemendur viðurkenningu/staðfestingu á að hafa lokið námskeiðinu sem þeir geta til dæmis nýtt í ferilskrá en námskeiðið er dýrmæt reynsla sem mun nýtast í leik og starfi.

Vinnulag
Samstarf og samvera með samnemum er að jafnaði þrjár kennslustundir á viku. Samstarfið getur falið í sér námsaðstoð, til dæmis við verkefnavinnu, verkefnaskil, yfirferð á námsefni eða samveru á bókasafni eða matsal og þátttaka í félagslífi á vegum nemendafélaga.

Fimm fræðslufundir með kennurum fyrrihluta misseris auk eins vinnudags þar sem nemendur fá stuðning og fræðslu. Að auki geta nemendur pantað fundi eftir þörfum með kennurum námskeiðsins.

Nemendur vinna dagbókarverkefni jafnt og þétt yfir misserið og skila lokaskýrslu um reynslu sína af námskeiðinu.

X

Fangbrögð og jaðaríþróttir (ÍÞH029G)

Markmið námskeiðsins er að kynna glímu- og júdó og aðrar bardaga og sjálfsvarnaríþróttir. Jaðaríþróttir sem eru vinsælar hverju sinni verða kynntar og nemendum gefið tækifæri til að reyna hæfni sína.

Vinnulag: Námskeiðið er verklegt að mestu leiti.

X

Sjónlistir (LVG403G)

Megin viðfangsefni námskeiðsins eru verkleg, hugmyndavinna,og ferilmappa.

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist þekkingu á tvívíðrar myndgerð og möguleikum hennar í skólastarfi.

Þjálfist í grunnþáttum aðferða og hugmyndavinnu.

Lögð er áhersla á teikningu, lita og formfræði, grafík-þrykk og mynsturgerð. Jafnframt fá nemendur nemendur að spreyta sig á verkefnum í leir.

Fjölbreytileg efni eru notuð til útfærslu verkefna.

Ferilmappa er lögð fram til mats.

Fyrirkomulag: Námskeiðið er kennt í þremur heilsdagsstaðlotum.

X

Barnabókmenntir fyrir yngri börn (LSS207G)

  • Barnabókmenntir sem bókmenntagrein.
  • Menningarlegt og listrænt mat á fjölbreyttum barnabókum fyrir yngri börn.
  • Barnabækur sem grundvöllur upplifunar, orðlistar, sköpunar, tjáningar og miðlunar.
  • Gildi barnabókmennta í uppeldi og menntun barna með áherslu á menningu og samfélag, jafnrétti, fjölmenningu, lestur, læsi og lífsleikni.
  • Tengsl barnabókmennta við þjóðlegan og alþjóðlegan sagnasjóð sem og aðrar tegundir bókmennta og listgreina.
X

Lesið í skóginn og tálgað í tré (LVG015G)

Markmið: Að nemendur kynnist hvernig hægt er að nýta skóginn í kennslu og læri helstu vinnubrögð við gerð hluta úr íslensku efni. 

Inntak / viðfangsefni: Megináherslan er lögð á verklega þáttinn þar sem nemendur vinna með blautt og þurrt efni úr íslenskum skógum. Kennd verða helstu vinnubrögð í tálgun, bæði með hníf og exi. Einnig verða kennd grundvallaratriði í viðar- og vistfræði og kannað hvernig hægt er að nýta sér form og eiginleika íslenskra viðartegunda. Farið verður í vettvangsferð í skóg í nágrenninu og hugað að efnisöflun og útikennslu í skógi. Kynnt verður skólaverkefnið Lesið í skóginn, samþætt kennsluverkefni um íslenska skóga og nýtingu þeirra.

Nemendur á kjörsviði hönnunar og smíða fá sérstakan undirbúning fyrir kennslu á vettvangi með tilheyrandi verkefnum. 

Vinnulag: Verkleg þjálfun og fyrirlestrar. 

X

Listin að skapa tónlist (LVG009G)

Viðfangsefni
Nemendur læra fjölbreyttar leiðir til að setja saman laglínur og lítil tónverk. Nemendur fræðast um helstu form og stíla í tónsmíðum og tengi það m.a. eigin nýsköpun í tónlist.

Vinnulag
Áhersla á verklegar æfingar, spuna og samvinnu.

X

Frá hugmynd til sýningar (LVG008G)

Á námskeiðinu er lögð áhersla á leiklist sem listform, fjallað verður um bakgrunn sýninga sem eru unnar út frá hugmyndum þátttakenda og rætt verður um gildi þátttöku barna og ungmenna í leiksýningu. Þungamiðjan á námskeiðinu er á þjálfun nemenda í að vinna sjálfstætt að sýningum með nemendum á faglegan og skapandi hátt. Nemendur fá kynningu á hagnýtum verklegum æfingum sem gagnast geta við uppsetningu leikverka, svo sem skuggaleikhús, að búa til útvarps- og sjónvarpsþætti og umfjöllun um hvernig lítil hugmynd getur orðið að leiksýningu.

X

Nýsköpun í ferðaþjónustu (FER613G)

Ferðaþjónusta og nýsköpun eru tíðum tengd sterkum böndum í umræðu um hagþróun og nýbreytni í samfélaginu. Ferðaþjónusta er út af fyrir sig talin til nýsköpunar í atvinnulífi hér á landi en eins hefur vaxandi athygli verið beint að frumkvöðlastarfi og nýsköpun innan greinarinnar sjálfrar.

Í námskeiðinu verður fjallað um nýsköpun og ferðaþjónustu út frá mismunandi hliðum. Farið verður ítarlega ofan í fræðilega umfjöllun um hugmyndir um nýsköpun almennt og í ferðaþjónustu sérstaklega og hvernig þær tengjast mismunandi skilningi á ferðaþjónustu sem atvinnugrein og nýsköpunarferlum. Fjallað verður um nýsköpun í þjónustufyrirtækjum, forsendur og tilgang og frumkvöðlastarf í tengslum við mismunandi gerðir ferðaþjónustu.
Nemendur munu vinna að verkefnum sem miða að því að tengja fræðilega umfjöllun við raundæmi úr atvinnulífinu.

X

Friðlýst svæði, landvarsla og stjórnun (LAN622G)

Markmið námskeiðsins er að efla þekkingu nemenda á grundvallarþáttum náttúruverndar, og hlutverki stjórnunar og skipulags í náttúruvernd hér á landi með tilliti til ferðamennsku innan friðlýstra svæða. Áhersla verður lögð á samspil verndunar og ferðamennsku, með sérstakri áherslu á líffræðilega og jarðfræðilega fjölbreytni. Farið yfir helstu álitamál um landnýtingu og náttúruvernd, sem og helstu ákvæði friðlýsingar og náttúruverndarlaga. Jafnframt verður skipulag ferðamennsku innan friðlýstra svæða rædd ásamt öryggismálum ferðamannastaða í náttúru Íslands. Kennd verða grundvallaratriði umhverfistúlkunar og leiðsagnar um náttúrusvæði. Nemendur munu enn fremur fá hagnýta reynslu í umhverfistúlkun og landvörslu og þar með talið móttöku gesta og þjónustuhlutverk landvarða.

 Farnar verða fjórar vettvangsferðir á námskeiðstímanum. Ferðir og uppihald kosta nemendur sjálfir. Til að ljúka námskeiðinu þurfa nemendur að mæta í allar ferðirnar.

Námskeiðið er unnið í samvinnu við Umhverfisstofnun. Lokapróf í námskeiðinu, ásamt BS prófi í jarðfræði, líffræði, landfræði eða ferðamálafræði, veitir starfsréttindi Umhverfisstofnunar sem landvörður.

 

X

Frístundalæsi (TÓS008G)

Námskeiðið Frístundalæsi er ætlað nemendum í tómstunda- og félagsmálafræði og öðrum þeim sem starfa með börnum og unglingum og vilja efla mál og læsi í gegnum leik og hálfformlegt nám. Námskeiðið eflir hæfni þátttakenda til að tileinka sér og innleiða ólíkar tegundir læsis á vettvangi frítímans og frístundastarfs.

Handbókin og heimasíðan Frístundalæsi er grunnur námskeiðsins og unnið verður með sjö ólíkar læsistegundir: Félagslæsi, lista- og menningarlæsi, miðlalæsi, samfélagslæsi, náttúru- og umhverfislæsi, vísindalæsi og heilsulæsi.

Nemendur verða hvattir til að nýta eigin reynslu úr starfi með börnum og ungmennum sem verkfæri í náminu, þeir halda starfstengda dagbók og verða hvattir til að miðla þekkingu sinni til samstarfsfólks.

Verkefni námskeiðsins verða fjölbreytt og unnin í teymum, pörum sem og einstaklingslega: Starfstengd dagbók þar sem þátttakendur tengja markvisst við eigið starf, paraverkefni með samfélagslega skírskotun hvers miðlunarleiðir verða skapandi og frjálsar og hópverkefni þar sem kafað verður ofan í ákveðna tegund læsis.

X

Nemi styður nema - fjölbreytt háskólasamfélag (vor) (TÓS210G)

Viðfangsefni
Viðfangsefni námskeiðsins eru félagsleg samskipti, samvera og námsaðstoð við nemendur sem geta þurft aðstoð og/eða stuðning í námi sínu á Menntavísindasviði HÍ.

Í námskeiðinu verður fjallað um nýjar áherslur og nýbreytni í menntamálum, sérstök áhersla lögð á nám án aðgreiningar, algilda hönnun og tækifærin sem hugmyndafræðin býður upp á. Einnig verður fjallað um markþjálfun, jafnrétti, samfélag án aðgreiningar og mannréttindi í víðu samhengi. Kynntar verða leiðir til að efla náms- og félagslega þátttöku nemenda í háskólanum með fjölbreyttum hætti.

Að námskeiði loknu hljóta nemendur viðurkenningu/staðfestingu á að hafa lokið námskeiðinu sem þeir geta til dæmis nýtt í ferilskrá en námskeiðið er dýrmæt reynsla sem mun nýtast í leik og starfi.

Vinnulag
Samstarf og samvera með samnemum er að jafnaði þrjár kennslustundir á viku. Samstarfið getur falið í sér námsaðstoð, til dæmis við verkefnavinnu, verkefnaskil, yfirferð á námsefni eða samveru á bókasafni eða matsal og þátttaka í félagslífi á vegum nemendafélaga.

Fimm fræðslufundir með kennurum fyrrihluta misseris auk eins vinnudags þar sem nemendur fá stuðning og fræðslu. Að auki geta nemendur pantað fundi eftir þörfum með kennurum námskeiðsins.

Nemendur vinna dagbókarverkefni jafnt og þétt yfir misserið og skila lokaskýrslu um reynslu sína af námskeiðinu.

X

Staðartengd útimenntun (TÓS001M)

Kynningarvefur um námskeiðið

Á námskeiðinu ræður samfélag staðarins tilhögun námsins og við beitum reynslunámi þar sem nemendur upplifa „siglingar, strönd og arfleifð sjóferða“. Í staðartengdri útimenntun er unnið með námsferli sem grundvallað er á upplifun af sögum sem eiga rætur að rekja til ákveðins staðar; einstökum sögulegum staðreyndum, umhverfi, menningu, efnahag, bókmenntum og listum staðarins.

Markmið námskeiðsins er að þátttakendur upplifi staðinn með öllum sínum skynfærunum og öðlist þannig tengsl við staðinn sem verða grunnur að þekkingarleit.  Með því að tengjast staðnum og bregðast við honum þroska nemendur með sér dýpri skilning á einkennum staðarins, virðingu og vitund um hann. Gengið verður og siglt um undraheim staðarins, inn í fornar og nýjar sögur hans og nemendur velta fyrir sér framtíð staðarins.

Með þennan nýja skilning og viðmið að leiðarljósi munu nemendur kanna með fjölbreyttum hætti ýmis alþjóðleg vandamál, rétt umhverfisins, sjálfbærni og félagslegt réttlæti staðarins?

Nemendur eru hvattir til að beina sjónum sínum að samfélagi, sögum, menningu og hagsmunahópum og munu ýmsir sérfróðir aðilar taka þátt í kennslu á námskeiðinu ásamt kennurum. Nemendur upplifa staðartengda uppeldisfræði (e. pedagogy of place) bæði úti og inni að eigin raun og geta með því beitt henni í lífi og starfi.

Námskeiðið hefur verið þróað í samstarfi milli Háskóla Íslands og Outdoor Learning teymisins í Plymouth Marjon University í Bretlandi og er stutt af Siglingaklúbbnum Ými, Vatnasportmiðstöðinni Siglunesi, Sjóminjasafni Reykjavíkur og Sjávarklasanun.

Vinnulag:

Námskeiðið byggir á virkri þátttök allra. Undirbúningsdagur er 30. júní kl. 16-18. Námskeiðið er dagana 8.-14. og 16. ágúst 2022 og miðað er við kennslu allan daginn og við erum mjög mikið úti. 

Námskeiðið fer fram mikið úti. Stefnt er að því að fara á sjó, upplifa fjöru og strandlengju, kynnast nýjum hliðum á Reykjavík og fara í Viðey og Gróttu.

X

Ferðalög og útilíf (TÓS001G)

Kynningarvefur um námskeiðið

Áhersla er lögð á þverfaglega nálgun, samvinnu nemenda og kennara af ólíkum fræðasviðum. Vettvangur námsins er náttúra Íslands. Unnið með þrjú viðfangsefni þ.e. ígrundun, útilíf og sjálfbærni með áherslu á persónulegan- og faglega þroska þátttakenda.

Á námskeiðinu verður fjallað um tengsl manns og náttúru og ígrundun eigin upplifana. Kenndir verða og þjálfaðir þættir sem nauðsynlegt er að kunna skil á þegar ferðast er gangandi um óbyggðir. Fjallað verður um hugmyndafræði útilífs (friluftsliv) og hún sett í samhengi við samtímann.

Skipulag verður eftirfarandi:
Undirbúningsdagur 16. maí 2022 kl 15-18. Sameiginlega dagsferð líklega 29. maí. Ferðalag námskeiðsins er 9. – 12. júní 2022 (fimmtudagur kl. 15 til sunnudags kl. 16). Farið verður út úr bænum, gist í tjöldum og ferðast gangandi um náttúru Íslands. Stefnt er að endurliti eftir ferðina í ágúst. Nánari dagskrá kynnt 17. maí.
Efnisgjald er 12.000 kr. Auk þess greiða nemendur kostnað vegna tjaldstæðis, matar og ferða.
Skyldumæting er í alla þætti námskeiðsins.

X

Þáttagerð. Vinnsla fræðilegs efnis fyrir útvarp (í samvinnu við RÚV) (BLF201M)

Markmiðið með námskeiðinu er að gefa nemendum tækifæri til að koma rannsóknum sínum og annarra á framfæri við hlustendur Ríkisútvarpsins, jafnframt því að rýna í samfélag og menningu á fræðilegum forsendum. Nemendum gefst um leið tækifæri til að kynnast útvarpinu sem miðli, fá reynslu af þáttagerð og kynnast verklagi reynds fjölmiðlafólks.

Á meðal þess sem rætt verður um á námskeiðinu er: Ríkisútvarpið sem miðill, útvarp sem farvegur fræða, gerð fléttuþátta fyrir útvarp, viðtöl við fræðimenn, hvernig nýta megi eigin sérfræðiþekkingu við dagskrárgerð og krafturinn sem býr í hinu ósagða.  Rætt verður um talmál og tónlist í safni Ríkisútvarpsins. Lögð verður áhersla á hvernig tækni hefur þróast varðandi varðveislu og afspilun og hvernig hægt er að flétta eldri upptökur inn í nýja dagskrá.

Auk þessa fræðast nemendur um handritsgerð, viðtöl og vinnu í hljóðstofu. Þættir nemenda verða á dagskrá Ríkisútvarpsins á komandi vetri.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Ársæll Rafn Erlingsson
Arnar Snæberg Jónsson
Rakel Guðmundsdóttir
Gréta Sóley Arngrímsdóttir
Anna Lilja Björnsdóttir
Ársæll Rafn Erlingsson
Tómstunda- og félagsmálafræði nám

Ég byrjaði að vinna í frístund og félagsmiðstöðinni í mínu bæjarfélagi. Fljótlega fékk ég gríðarlegan áhuga á starfinu og ákvað að mennta mig í þessum tómstundafræðum. Námið hefur dýpkað vinnuna mína til muna og aukið skilning minn á uppeldi og frítíma fólks.

Arnar Snæberg Jónsson
Tómstunda- og félagsmálafræði

Nám í tómstunda- og félagsmálafræði er ekki bara hagnýtt og skemmtilegt. Það er sérhannað fyrir eldhuga sem vilja hafa jákvæð og mótandi áhrif á líf fólks á öllum aldri og gefur fjölbreytt tækifæri á vinnumarkaði.

Rakel Guðmundsdóttir
Tómstunda- og félagsmálafræði

Nám í tómstunda- og félagsmálafræði er lifandi og skemmtilegt ásamt því að fá tækifæri til að vinna með fólki á öllum aldri og takast á við raunveruleg verkefni. Í náminu lærir maður að verða besta útgáfan af sjálfum sér í lífi og starfi og margir eignast vini þar til lífstíðar.

Gréta Sóley Arngrímsdóttir
Tómstunda- og félagsmálafræði nám

Ég valdi námið eftir að hafa kynnst störfum tómstundafræðinga á vettvangi. Tómstundafræðingar eru lausnamiðaðir einstaklingar sem halda vel utan um hópinn sinn. Þeir eru ekki bara faglegir á vettvangi heldur hugsa líka um eigin velferð. Ég gæti ekki ímyndað mér betri stað til að vera á en í tómstundafjölskyldunni í Stakkahlíð.

Anna Lilja Björnsdóttir
Tómstunda- og félagsmálafræði

Þetta er í raun mannbætandi nám sem felur í sér að læra að vinna með fólki á öllum aldri og verða besta útgáfan af sjálfum sér í lífi og starfi.

Hafðu samband

Kennsluskrifstofa 
Stakkahlíð, 1. hæð í Enni
Opið kl. 8.15 – 15.00 alla virka daga
Sími 525 5950
mvs@hi.is

""

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.