Grunnskólakennsla yngri barna | Háskóli Íslands Skip to main content

Grunnskólakennsla yngri barna

Grunnskólakennsla yngri barna

Menntavísindasvið

Grunnskólakennsla yngri barna

B.Ed. gráða – 180 ECTS einingar

Viltu verða kennari? Grunnskólakennsla yngri barna er fræðilegt og starfstengt nám í kennslu með áherslu á nám barna í 1.-5. bekk. Fjallað er um þroska barna og áhersla lögð á mál, þróun boðskiptahæfni og málnotkun, lestrarnám og lestrarkennslu auk máluppeldis og móðurmálsnáms. Rík áhersla er lögð á mikilvægi foreldrasamstarfs og helstu námssvið í yngstu bekkjum grunnskóla.

Skipulag náms

X

Læsi og lestrarkennsla (KME101G)

Á námskeiðinu verður stefnt að því að nemar öðlist góða þekkingu á grundvallaratriðum læsis, og þróun þess frá upphafi til loka grunnskóla. Fjallað verður um nám og kennslu í lestri og ritun, um áhrif tvítyngis á læsi, lestrarörðugleika og úrræði við þeim. Veitt verður innsýn í fræðilegar undirstöður lesskilnings og fjallað á hagnýtan hátt um kennsluaðferðir, lestrarhvatningu, val á lesefni, gagnrýninn lestur og lestur á rafrænum miðlum og neti.

Sýnd verða dæmi um kennslu og kennsluaðferðir í lestri, lesskilningi og ritun, og nemendur hvattir til að leita leiða til að auka færni nemenda sinna og lestrargleði. Skoðað verður hvaða lesefni er gefið út handa nemendum grunnskóla, og hvernig unnt er að nota það nemendum til gagns og gleði.

Í lok námskeiðs er þess vænst að nemendur hafi öðlast fræðilega og hagnýta þekkingu til að geta gefið framtíðarnemendum sínum þann stuðning sem þarf til að þeir taki stöðugum framförum í læsi, frá æsku til fullorðinsára.

X

Stærðfræði I (SNU101G)

Á námskeiðinu kynnast kennaranemar meginmarkmiðum náms í stærðfræði í grunnskóla. Fjallað er um hvað felst í stærðfræðinámi og hvernig styðja má grunnskólanemendur við stærðfræðinám.

Nemendur læri hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að því að skilningur nemenda á stærðfræðilegum hugtökum styrkist.

Fjallað verður um hlutverk stærðfræðikennarans og hæfni sem hann þarf að búa yfir.

Nemar kynnast beitingu upplýsingatækni við nám og kennslu.

X

Íslenska I (ÍET010G)

Á námskeiðinu verður fjallað um bókmenntir og menningu, í víðasta skilningi þeirra hugtaka, og sú umfjöllun tengd við grunnþætti menntunar. Íslenska er það verkfæri sem við notum í öllu okkar daglega lífi og námi þvert á námsgreinar og því þurfa allir kennarar að vera meðvitaðir um þátt tungumálsins í faggreinum sínum. Bókmenntir og aðrir textar eru alltumlykjandi í samfélaginu: allt frá miðaldabókmenntum, þjóðsögum og nútímabókmenntum til þeirra kvikmynda og sjónvarpsþátta sem við horfum á, til net- og samfélagsmiðlamenningar, til dægurtónlistar og jafnvel auglýsinga sem dynja á okkur dag hvern. Þessir textar byggja á margslungnu myndmáli með djúpum lögum merkingar sem kennarar þurfa að hafa réttu tækin til að átta sig á óháð kennslugreinum. Í því ljósi verður fengist við grundvallarhugtök í bókmenntafræði, orðræðugreiningu og menningarfræði og gefin dæmi um fjölbreyttar leiðir og miðla við kennslu sem stuðla að skilningi og áhuga grunnskólanemenda á eigin menningu og annarra.

X

Nám og kennsla: Inngangur (KME102G)

Um er að ræða inngangsnámskeið í kennslufræði, ætlað verðandi grunnskólakennurum. Hér eru hugmyndir, aðferðir og hugtök kynnt til sögunnar, sem fá svo ítarlegri umfjöllun og meðferð í síðari kennslufræðinámskeiðum (NK-námskeiðum). Meginmarkmið er að veita nemendum innsýn í kenningar og rannsóknir um nám og kennslu í skóla án aðgreiningar, auk þess að gefa mynd af störfum og starfsumhverfi grunnskólakennara. Áhersla er lögð á tengsl við starfsvettvang og að nemendur tengi viðfangsefni námskeiðsins eigin reynslu og viðhorfum og leggi grunn að eigin starfskenningu. Mikilvægar hugmyndir, hugtök og viðfangsefni: Námskenningar, menntarannsóknir, nám-nemandi-námsaðstæður, kennsluhættir og kennsluáætlanir, samskipti og samstarf, kennarinn sem fagmanneskja, starfskenning og starfsuhverfi kennara, lagarammi, reglugerðir og námskrár sem snerta skyldunám.

Vinnulag: Fyrirlestrar, málstofur, skapandi viðfangsefni og margvísleg verkefni unnin einstaklingslega eða í samvinnu við aðra. Tengsl við vettvang.

X

Talað mál og ritað (ÍET101G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að búa nemendur í háskólanámi undir lestur og ritun fræðilegra texta og að miðla þeim munnlega og skriflega.
Lögð er áhersla á að samþætta talað mál og ritað þannig að allt viðfangsefni námskeiðsins nýtist nemendum í háskólanámi. Nemendur fá þjálfun í að flytja mál sitt á vettvangi skól¬ans og í ritun fræðilegs texta. Þeir lesa greinar eftir íslenska fræðimenn, leggja mat á þær, greina og gera útdrætti sem þeir kynna í kennslustundum. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð þar sem lögð er áhersla á nákvæm, fræðileg vinnubrögð við meðferð og skráningu heimilda.

Nemendur fá kennslu í efnisleit og að vega og meta gildi heimilda. Þá fá þeir þjálfun í að búa til glærur og kynna efni á því formi.

Vinnulag:
Nemendur vinna stutt verkefni, munnleg og skrifleg þar sem reynir á að móta hugsun sína og miðla af áhuga og þekkingu. Í öllum verkefnum, munnlegum jafnt sem skriflegum, reynir á málnotkun þ.m.t. málsnið, málfar og stíl, enn fremur virðingu fyrir verkum annarra og höfundarrétti. Skriflegum verkefnum er skilað í námsmöppu og í Turnitin-verkefnaskil. Áhersla er lögð á að nemendur vandi mál sitt í ræðu og riti. Ritver aðstoðar nemendur við gerð fræðilegrar ritgerðar. Mikið reynir á virkni nemenda í umræðu og samstarfi.

Vinnuframlag nemenda:
Námskeiðið er 10 einingar sem merkir að nemendur nota a.m.k. 18 klukkustundir á viku í lestur og verkefnavinnu.

Kennsla fer fram í fyrirlestrum, bekkjartímum, með leiðsögn, verkefnavinnu og verklegri þjálfun.

X

Nám og kennsla yngri nemenda í grunnskóla (KME201G)

Markmið:
Meginmarkmið þessa námskeiðs er að kennaranemar öðlist þekkingu á námi og kennslu yngri nemenda og nokkra hæfni til að kenna yngri bekkjum grunnskóla.

Inntak / viðfangsefni:
Fjallað verður um kennsluhætti og kennsluaðferðir í yngri bekkjum grunnskóla, samvinnu og samskipti nemenda. Kynntar verða helstu leiðir til að örva alhliða þroska yngri nemenda og koma til móts við ólíkar þarfir þeirra í fjölbreyttum nemendahópi í skóla án aðgreiningar. Kynntar verða rannsóknir á námi og kennslu og leitað svara við spurningunni um hvað einkenni árangursríka kennslu.
Í tengslum við vettvangsnám fær kennaranemi æfingu í að skipuleggja fjölbreytt nám og kennslu, velja kennsluhætti sem henta nemendum, nemendahópum og hæfniviðmiðum námskrár, beita fjölbreyttum náms- og kennsluaðferðumog nýta upplýsingatækni í námi og kennslu. Fjallað verður um tengsl heimila og skóla og mikilvægi þess að þekkja og geta beitt aðferðum til samstarfs þar á milli. Tekin verða til umfjöllunar þau mál sem eru efst á baugi í umræðu um nám og kennslu hverju sinni.

X

Stærðfræði II (SNU204G)

Á námskeiðinu styrkja nemar tök sín á völdum þáttum úr stærðfræði, þar á meðal talnafræði og rúmfræði. Jafnframt er fjallað um talnaritun og reikning.

Áhersla er lögð á fjölbreytni og sjálfstæði í leit að lausnum á stærðfræðilegum þrautum. Nemendur kynnist því  hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að auknum skilningi nemenda á stærðfræðilegum hugtökum.

X

Íslenska II (ÍET203G)

Í námskeiðinu verður íslenska og fjölbreyttar birtingarmyndir hennar í forgrunni, allt frá máltökuskeiði til fullorðinsára. Fjallað verður um mál nemenda sjálfra og hvernig þeir lærðu það. Einnig verður komið inn á málnotkun nemenda og hvernig þeir laga sig að aðstæðum, hvort sem er í óformlegu spjalli á samfélagsmiðlum eða í formlegri ritun, og allt þar á milli. Í tengslum við það fá þeir þjálfun í að fjalla um eigin málnotkun og annarra með viðeigandi hugtökum. Lögð verður áhersla á að kennaranemar læri að greina talmál frá ritmáli á fræðilegan hátt og þjálfist í að vinna með ólíkar gerðir talaðs máls og ritaðs sem tengja má ólíkum kennslugreinum grunnskólans. Fjallað verður sérstaklega um sköpunarmátt tungumálsins og hvernig nýta má hann í kennslu í grunnskóla. Rætt verður um mikilvægi þess að taka mið af mismunandi félagslegum og menningarlegum bakgrunni nemenda og vanda þess að kenna íslensku í fjölmenningarsamfélagi nútímans.

X

Tónlist í lífi ungra barna (LSS407G)

Á þessu námskeiði kynnast nemendur fræðilegum skrifum um tónlistarþroska barna og helstu aðferðum í notkun tónlistar í faglegu starfi með börnum. Lesefnið fjallar um nýjustu þekking á áhrifum tónlistar frá fæðingu og á fyrstu árum í lífi barns.

X

Hönnun sem uppspretta sköpunar (LVG006G)

Námskeiðið er kynning á gildi og aðferðafræði uppeldismiðaðra list- og verkgreina. Áhersla er lögð á sameiginlega hugmyndavinnu í gegnum hönnun í öllum þáttum námskeiðsins. Nemendur leita viðfangsefna sem henta vel í grunnskólastarfi. Unnið verður með þekkingar- og færniþætti og komið inn á tvívíða og þrívíða formsköpun. Nemendur vinna hugmyndavinnu og skráningu vinnuferlis með ljósmyndun og skissugerð. Hugmyndir eru lagaðar að efni, tækni og ólíkum aðferðum námskeiðsins. Nemendur skila ferilmöppu og skrifa greinargerð.

X

Að leika og skapa: Leiklist, myndlist og tónlist (LVG204G)

Viðfangsefni: Nemendur kynnast þýðingu lista í námi barna og unglinga. Umfjöllun um leiklist, tónlist og myndlist í skólastarfi. Unnið verður með eitt þema í gegnum listgreinarnar þrjár. Verkleg viðfangsefni eru þróuð út frá hugmyndum nemenda.

Vinnulag: Fjölbreyttar smiðjur sem byggja á mismunandi kveikjum og margvíslegri úrvinnslu.

X

Barnabókmenntir fyrir yngri börn (LSS207G)

  • Barnabókmenntir sem bókmenntagrein.
  • Menningarlegt og listrænt mat á fjölbreyttum barnabókum fyrir yngri börn.
  • Barnabækur sem grundvöllur upplifunar, orðlistar, sköpunar, tjáningar og miðlunar.
  • Gildi barnabókmennta í uppeldi og menntun barna með áherslu á menningu og samfélag, jafnrétti, fjölmenningu, lestur, læsi og lífsleikni.
  • Tengsl barnabókmennta við þjóðlegan og alþjóðlegan sagnasjóð sem og aðrar tegundir bókmennta og listgreina.
X

Myndlist ungra barna (LSS406G)

Á þessu námskeiði kynnast nemendur fræðilegum skrifum um teikniþroska barna ásamt grunnaðferðum og efnivið sem nota má í starfi með ungum börnum.

Fjölbreyttar aðferðir myndmenntar verða kynntar og unnið með tvívíðan og þrívíðan efnivið. Áhersla verður lögð á sjálfstæð vinnubrögð nemenda.

Námskeiðið verður að mestu kennt í þremur til fjórum staðbundnum lotum fyrir alla nemendur. 

X

Þroska- og námssálarfræði (KME301G)

Tilgangur þessa námskeiðs er að nemendur öðlist heildarsýn á þroska barna frá fæðingu og fram á unglingsár.

Inntak/viðfangsefn:
Fjallað verður um þær breytingar sem verða á þroska barna á mismunandi sviðum og aldursskeiðum og helstu kenningar sem notaðar hafa verið til að varpa ljósi á þessar breytingar. Fjallað verður um vitsmunaþroska, tilfinningaþroska og þróun tilfinningalegra tengsla, félagsþroska, þróun sjálfsmyndar og siðferðisvitundar. Námskenningum og vistfræðilegum kenningum (ecological approach) verður einnig gerð skil. Rætt verður um orsakir og eðli einstaklingsmunar, samfellu í þroska og sveigjanleika þroskaferlisins. Tengsl náms og þroska, áhugahvöt og áhrif uppeldis, menningar og félagslegra aðstæðna á þroska barna verða einnig til umfjöllunar. Áhersla verður lögð á gildi þroskasálfræðinnar í uppeldis- og skólastarfi.

Vinnulag (í staðnámi):
Kennsla fer fram í fyrirlestrum og umræðu/verkefnatímum. Í umræðu/verkefnatímum fá nemendur þjálfun í að ræða námsefnið á gagnrýninn hátt.

X

Aðferðafræði og menntarannsóknir (KME302G)

Viðfangsefni námskeiðsins fela í sér tvennt. Annars vegar er um að ræða þjálfun í rannsóknaraðferðum, meðferð gagna og úrvinnslu þeirra og hins vegar læsi á menntarannsóknir, sem aðrir hafa framkvæmt og niðurstöður þeirra. Í öllum þáttum námskeiðsins er lögð áhersla á þekkingu og skilning á helstu hugtökum og hugmyndum úr aðferðafræði menntarannsókna. Gert er ráð fyrir að nemendur kynni sér þessi hugtök í lesefninu og beiti þeim í verkefnum er tengjast megindlegum, eigindlegum og blönduðum aðferðum, einnig aðferðum við starfendarannsóknir. 

Vinnulag á námskeiðinu felst í fyrirlestrum, kynningum og vettvangstengdum viðfangsefnum. Reynt er að samhæfa viðfangsefni þeirra sem sækja tíma reglulega og þeirra sem stunda námið að mestu sem fjarnemar.

X

Þróun máls og læsis (GKY101G)

Um er að ræða 10 eininga námskeið þar sem nemendur öðlast þekkingu á undirstöðuatriðum máltöku og læsisþróunar hjá börnum upp að 10 ára aldri. Meginviðfangsefni námskeiðsins beinist að því hvernig börn læra tungumálið og hvernig tungumálið virkar sem undirstaða alls bóklegs náms. Í námskeiðinu er fjallað er um nokkra þætti í máltöku barna, tengsl málþroska við aðra þroskaþætti, hugtakanám og tjáningu. Ennfremur verður fjallað um víxlverkandi áhrif lestrar og málþroska. Nemendur kynnast helstu frávikum í málþroska og aðferðum til að vinna með börn með málþroskafrávik innan grunnskólans. Enn fremur verður farið í tvítyngi og hvernig þarf að huga sérstaklega að þeim börnum innan grunnskólans. Nemendur læra að kanna málþroska barna í leikskóla og yngstu bekkjum grunnskólans og fá innsýn í nokkur málþroskapróf. Námskeiðið er undanfari námskeiðsins Lestrarkennsla á yngsta stigi grunnskólans sem er kennt á vormisseri.

X

Skapandi stærðfræðinám (GKY202G)

Meginviðfangsefni námskeiðsins er að fást við hvernig byggja má upp samfellu í stærðfræðikennslu á forsendum nemenda. Sérstaklega verður hugað að því að kennaranemi styrki tök sín á inntaksþáttum og vinnubrögðum stærðfræðinnar til þess að hafa forsendur til að geta greint nám nemenda sinna. Sjónum verður beint að skilningi á helstu inntaksþáttum í stærðfræðinámi á yngsta stigi. Einnig verður fjallað um þátt tungumáls og röksemdafærslu í stærðfræðinámi.

Leiðir við kennslu og uppbygging námsumhverfis fá gott rými. Skoðað verður hvernig nálgast má viðfangsefni með rannsóknum, hlutbundinni vinnu, rafrænni leit, umræðum og uppsprettum úr daglegu lífi og umhverfi nemenda. Námsefni og námsgögn í stærðfræði verða greind og fjallað um náms- og kennsluumhverfi sem mætir ólíkum þörfum barna við stærðfræðinám. Hugað verður sérstaklega að stafrænum námsgögnum fyrir börn og leiðum til að meta slíkt efni. Fjallað verður um námsmat í stærðfræði og hvernig kennari getur nýtt sér mat á skilningi og færni nemenda til að byggja á við skipulag kennslu.

Kennaranemar kynnast fræðasviðinu stærðfræðimenntum og leiðum til að fylgjast með rannsóknum og þróun kennsluhátta til að þeir geti sótt sér hugmyndir og hvatningu til að þróa markvisst stærðfræðikennslu sína.

Vinnulag
Haldnir verða fyrirlestrar og nemendur taka þátt í umræðum og verklegri vinnu. Nemendur lesa sér til um rannsóknir og glíma sjálfir við stærðfræðileg viðfangsefni. Þeir skipuleggja kennslu og kenna eftir skipulagi sínu. Þeir kanna skilning barna á afmörkuðum viðfangsefnum og gera tillögu að hvernig skapa megi námstækifæri á grundvelli greiningarinnar.

X

Námskrá og námsmat (KME402G)

Námskeiðið miðar að því að nemendur öðlist þekkingu, leikni og hæfni sem snýr að námskrárfræðum og námsmati. Nemendur öðlist þannig skilning á eftirfarandi samhengi og eðli þess og geti beitt þekkingu sinni á því í skólastarfi: Markmið ->Hæfniviðmið -> Inntak og námsefni -> Kennsluhættir og námsskipulag -> Námsmat

Nemendur kynnast nokkrum lykilhugtökum námsmats- og námskrárfræða. Fjallað er bæði fræðilega og verklega (vettvangstengt) um áherslur og hugmyndastefnur sem greina má í opinberum námskrám, lögum, reglugerðum og öðrum stefnuritum. Þætti kennara í námskrárgerð, þróun skólanámskrár og þróun námsmats eru gerð skil og þar með einnig við gerð námsáætlana fyrir námshópa, bekki eða einstaka nemendur. Fjallað er um forsendur, tilgang og aðferðir við mat á námi og námsárangri (sbr. leiðsagnarmat, lokamat, gerð prófa og annarra matstækja og beitingu einkunna og vitnisburða). Þátttakendur lesa og ræða einnig um álitamál og ólíka hugmyndafræðilega strauma sem tengjast grundvallarspurningum um tilgang og markmið skyldunáms. Lykilspurningar sem glímt er við: Til hvers er skólinn? Hvað ætti að kenna og meta í skyldunámi, hvernig og hvers vegna? Hvers konar þekking eða hæfni telst góð og gild og hvernig ætti að stjórna og skipuleggja skyldunám í því tilliti?

Vinnulag á námskeiðinu felst í lestri greina og bókakafla, fyrirlestrum, kynningum og vettvangstengdum viðfangsefnum ásamt gagnrýninni umræðu í málstofum og hópverkefnum.

X

Erlend tungumál sem kennslugrein (ÍET005G)

Tungumál er nauðsynlegt tæki til tjáningar og samskipta og opnar dyr að þekkingu og skilningi á samfélögum. Þekking á tungumálum eykur víðsýni, stuðlar að vitsmunaþroska á öðrum sviðum og betri skilningi á eigin menningu. Í námskeiðinu er fjallað um hvernig á að kenna tungumál á 21. öld á Íslandi. Einnig er lögð áhersla á leiðir til að gera nemendur virka þátttakendur í tungumálanámi og veita þeim tækifæri til að nota erlend tungumál á skapandi hátt, bæði í töluðu og rituðu mál. Beint er sjónum að kennsluaðferðum, færniþáttunum fjórum og tjáskiptum sem forsendu þess að ná tökum á erlendu máli.

X

Samfélagsgreinar – hnattvæðing og nærsamfélag (SFG002G)

Samfélagsgreinar fjalla um samfélög, menningu og samspil manns og náttúru á upplýsandi og gagnrýninn hátt. Unnið er með gildi eins og jafnrétti, lýðræði, réttlæti, frelsi, ábyrgð, umhyggju og virðingu og þýðingu þessara gilda fyrir farsælt líf. Samfélagsgreinum er ætlað að efla skilning á ákveðnum grundvallargæðum mannlegs lífs og skiptingu þeirra. 

Hnattvæðing er hugtak sem notað er um samtvinnun og víxlverkun fyrirbæra í heiminum sem hafa aukist hratt síðustu áratugi á sviði fólksflutninga, viðskipta, hugmynda, valdakerfa og náttúruverndar. Nærsamfélag er jafnframt mikilvægt, hvort sem er á grundvelli þjóðar, heimabyggðar, félagasamtaka, fjölskyldu eða annarra persónulegra tengsla manna á milli. Tengsl þess nálæga og fjarlæga verða skoðuð og rætt hvernig tekist er á um gæði og gildi. Á námskeiðinu verður þetta viðfangsefni skoðað með tækjum samfélagsgreina, einkum landafræði, trúarbragðafræði, félagsfræði, sagnfræði og siðfræði.

Námskeiðið leggur grunn að hugtakaskilningi ýmissa málefna samfélagsgreina en hefur líka skýra hagnýta tengingu við skólastarf sem birtist t.d. í vettvangskönnunum hjá félagasamtökum og athugun á námskrám, námsgögnum og kennsluaðferðum í skólastarfi. 

X

Upplýsingatækni í námi og kennslu (SNU201G)

Hvað er eiginlega upplýsingatækni (eða upplýsinga- og samskiptatækni) og hvernig áhrif gæti hún haft á nám, kennslu og menntun í framtíðinni? Hvenær komu tölvur fyrst inn í íslenska grunnskóla og hvernig er „stafræna landslaginu“ nú háttað í skólakerfinu? Hver er þáttur upplýsingatækni og miðlunar í stefnumótun og námskrá og hvernig er tengslum háttað við önnur námssvið, lykilhæfni og grunnþætti menntunar? Skoðaðar eru stefnur og straumar sem má greina á þessu sviði hér á landi og í alþjóðlegu samhengi. Kenningar og rannsóknir eru kynntar sem geta nýst við skipulag og skilning á námi og kennslu þar sem upplýsingatækni kemur við sögu. Nemendur prófa, meta og kynna forrit og stafrænt námsefni, tengja tæknilega möguleika við náms- og kennslufræði og fást við verkefni sem snúast um samspil forrita og fræða.
Nemendur efla færni sína á þessu sviði og horfa til hagnýtra möguleika á vettvangi og þeirra tækifæra sem felast í nýrri tækni meðal annars til starfsþróunar með þátttöku á samfélagsmiðlum og tengingu við starfssamfélög kennara.
Áhersla er lögð á myndun öflugs námssamfélags sem tekur virkan þátt á námskeiðinu og deilir hugmyndum og reynslu. Nemendur leita svara við spurningum sem vakna og skoða í sameiningu ýmsar áskoranir og tækifæri sem felast í nýtingu upplýsingatækni í skólastarfi.

X

Náttúrufræðikennsla í grunnskólum (SNU202G)

Meginviðfangsefni námskeiðsins er að nemendur kynnist fjölbreyttum leiðum í náttúrufræðikennslu í grunnskólum og öðlist færni í að skipuleggja slíka kennslu. Áhersla er á náttúrufræði sem tengist daglegum reynsluheimi nemenda. Sjónum verður beint að verklegum viðfangsefnum úti og inni og möguleikum í nærumhverfi skóla. Þá verður nemendum kynnt tækifæri sem notkun upplýsingatækni veitir til að efla áhuga og forvitni um náttúruna og leiðir til að efla læsi á náttúrufræðitexta. Hugað verður að þætti sköpunar í náttúrufræðinámi og hvernig megi efla hana. Jafnframt verður fjallað um mikilvægi náttúrugreina og sampils manns og náttúru. Unnið verður með ýmis þemu eins og vatn og loft. Verklag mun taka mið af því að kennaranemar kynnist fjölbreyttum kennsluaðferðum sem reynst hafa árangursríkar í náttúrufræðikennslu.
Skyldumæting er í staðlotur samkvæmt kennslualmanaki Menntavísindasviðs.

X

Samþætting og skapandi starf (GKY102G)

Á námskeiðinu er megináhersla á samþættingu námsgreina með því að nota Söguaðferðina (Storyline) sem meginþráð í náminu. Valin eru viðfangsefni tengd náttúru og samfélagi og unnið með þau á fjölbreyttan og skapandi hátt. Áhersla verður á að nemendur skynji námið sem heild. Hugað verður að námsmati og hvernig námsmatsaðferðir henta.
Lögð verður áhersla á ólíka reynslu og forsendur nemenda, út frá einstaklingmiðuðu námi og menntun fyrir alla í fjölmenningarsamfélagi þar sem gagnrýnin og skapandi hugsun er sem rauður þráður í gegnum námið.

X

Heimspeki og hugmyndasaga menntunar (SFG302G, SFG301G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur verði færir um að taka málefnalega afstöðu til hugmynda og aðferða í kennslu og uppeldi í fortíð og nútíð, og geti tekið þátt í gagnrýninni umræðu um skólamál og gert grein fyrir eigin hugmyndum um menntun og uppeldi.Viðfangsefni:

Á námskeiðinu verður fjallað um uppeldis- og menntunarhugmyndir allt frá tímum Forn-Grikkja og fram á okkar daga. Áhersluatriði í kennslunni eru eftirfarandi:

1. Maðurinn: Skynsemi, skilningur og siðvit
Fjallað verður um mannskilning á ólíkum tímum. Hvernig hugmyndir hugsuða um eðli mannsins höfðu áhrif á hugmyndir hvers tíma um uppeldi og menntun.

2. Markmið menntunar
Fjallað verður um markmið menntunar og forsendur þessara markmiða á hverjum tíma s.s að tileinka sér dygð, að uppfylla hlutverk sitt í samfélaginu, verða meira maður, að axla ábyrgð í samfélagi, að verða virkur þátttakandi í lýðræðissamfélagi, að tileinka sér sjálfstæða og gagnrýna hugsun.

3. Frelsi og lýðræði
Fjallað verður um áhrif hugmynda um frelsi og sjálfræði mannsins í lýðræðissamfélagi á hugmyndir um menntun. Sérstaklega verður hugað að áhrifamikilli hugmyndafræði í samtímanum sem lýtur að menntun til lýðræðis, borgaralegri menntun, skóla án aðgreiningar og jafnréttis til náms.

Meðal viðfangsefna námskeiðsins verða þekkingar-, stjórn-, og siðspeki Platons, hugmyndir Rousseau um frelsi og sjálfræði, hugmyndum Kants um skynsemi og upplýsingu og hugmyndir Wollstonecraft um jafnrétti. Einnig verður frelsishugtakið skoðað í ljósi kenninga E. Key, A.S. Neill og P. Freire. Fjallað verður ítarlega um kenningar John Dewey um menntun, gagnrýna hugsun og lýðræði.

X

Félagsfræði og saga menntunar (SFG302G, SFG301G)

Viðfangsefni:
Félagsfræði menntunar
Helstu kenningar greinarinnar verða skoðaðar í ljósi viðfangsefna á borð við þróun og hlutverk menntunar, siðferðilegt uppeldi, félagslega mismunun, einstaklingsvæðingu og kyn. Einkum verða til umfjöllunar kenningasmiðirnir Émile Durkheim, Georg Herbert Mead, John Dewey, Pierre Bourdieu, Ulrich Beck, Anthony Giddens og Beverley Skeggs. Þessar kenningar veita ólík sjónarhorn á tengsl einstaklings og samfélags og félagslegar flokkanir eins og stétt, kyn og æviskeið. Kenningarnar verða skoðaðar út frá hlutstæðum dæmum, sem einkum eru sótt í íslenskt samfélag síðustu áratuga.

Saga uppeldis og menntunar
Hér verða til umfjöllunar megindrættir í samfélagsgerð og menningararfleifð sveitaþjóðfélags fyrri alda og þær þjóðfélagsbreytingar sem orðið hafa til dagsins í dag. Í þessu sambandi verður rætt um uppeldishlutverk kirkju, trúarbragða og heimila, um rætur almenningsfræðslu í menningarhefðum fortíðar, um breytt hlutverk skóla og breytt samspil skóla, heimilis og annarra samfélagsþátta. Áhersla verður lögð á sérkenni menntunarþróunar á Íslandi með hliðsjón af almennri þróun í grannlöndum.
Í námskeiðinu verður lögð áhersla samspil milli félagsfræðilegrar og sögulegrar umfjöllunar um menntun og uppeldi.

Vinnulag:
Kennslan fer fram í fyrirlestrum og umræðutímum. Námsefni er bókin Félagsfræði menntunar eftir Gest Guðmundsson og Almenningsfræðsla á Íslandi 1880-2007 í ritstjórn Lofts Guttormssonar. Auk þessa eru til umfjöllunar frumtextar og greinar sem kynna rannsóknir og greiningar á sviði námskeiðsins

X

Lestrarkennsla á yngsta stigi grunnskóla (GKY201G)

Á námskeiðinu er megináhersla lögð á að kennaranemar dýpki þekkingu sína á lestrarkennslu í fimm meginþáttum lestrarnáms: hljóðkerfis- og hljóðavitund, umskráningu, lesfimi, orðaforða og lesskilningi auk ritunar og öðlist skilning á ábyrgð og hlutverki lestrarkennarans í þessu sambandi. Í þessu samhengi byggja kennaranemar við þekkingu sína á fræðilegum forsendum lestrarnáms, raunprófuðum kennsluaðferðum í tengslum við lestrarkennslu og lestrarerfiðleika. Skoðað verður og ígrundað hvernig grundvallarþættir í lestri: hljóðkerfisvitund, umskráning, lesfimi, orðaforði, lesskilningur/hlustunarskilningur og ritun flettast saman og stuðla að öryggi og fimi hjá lesandanum. Áherslur beinast að snemmtækri íhlutun og fyrirbyggjandi kennslu nemenda í áhættu vegna lestrarerfiðleika. Skoðað verður hvernig lestrarhvetjandi og skapandi námsumhverfi, markviss kennsla og námsgögn við hæfi, glæða lestraráhuga og auka lestrargetu. Kynnt verða ýmis matstæki í lestrarkennslu; símat, fyrirbyggjandi mat (skimun) og greinandi próf. Ábyrgð og hlutverk kennara verður gaumgæft í tengslum við lestrarkennslu í margbreytilegum nemendahópi þar sem tekið er mið af einstaklingsmun og aðferðum sem beinast að því að hjálpa nemendum að ná sem bestum tökum á lestri.

X

Lokaverkefni (GKY601L)

Lokaverkefni til  B.Ed.-prófs í grunnskólakennslu er 10 eininga skriflegt verkefni sem unnið er undir handleiðslu leiðbeinanda. 

X

Færninámskeið I (TÁK102G)

Markmið: Að kynna nemendum grundvallaratriði íslenska táknmálsins. Áhersla verður lögð á bæði tjáningu og skilning táknmálsins.

Viðfangsefni: Megináhersla verður lögð á mál sem tengist daglegu lífi og þær meginreglur sem gilda um táknmálssamtalið. Í námskeiðinu er fjallað um málfræðileg látbrigði og mikilvægi þeirra í íslenska táknmálinu.

Vinnulag: Fyrirlestrar og leiðsögn kennara, yfirferð á táknmálstextum og hagnýtum hóp- og einstaklingsæfingum í tímum sem nemendur taka virkan þátt í. Mætingarskylda er 80% og er forsenda próftökuréttar.

Námsmat: Upptökuverkefni, munnlegt og skriflegt próf. Standast þarf alla þætti námsmats til að ljúka námskeiði.

X

Hugvit og menntun (UME008M)

Þetta námskeið er tileinkað bæði nemum í framhaldsnámi og til starfsþróunar einstaklinga innan menntakerfis (skóla- og frístundastarf). Áherslur eru bæði á hagnýta nálgun og fræðileg tengsl menntunar og hugvits. Námskeiðið er skipulagt sem blandað nám þar sem nemendur geta nýtt sér aðstöðu í háskólanum við verkleg verkefni.

Markmið
Veita einstaklingum reynslu í að vinna með eigið hugvit og geti nýtt sér upplifunina af því við skipulag og framkvæmd starfs sem nýtir hugvit í menntaumhverfi.

Inntak / viðfangsefni
Námskeiðið byggir á upplifun þátttakenda í verklegum tímum við að þjálfa eigið hugvit og birtingu þess í verki. Farið gegnum ferli við að hanna hluti og búa þá til m.a. með notkun véla og tæka t.d. laserskera.

X

Eflandi kennslufræði (UME101M)

Markmið námskeiðsins er að veita fólki í skólum og öðru fræðslustarfi tækifæri til að öðlast haldbæran skilning á hugmyndafræði eflandi kennslufræði og einkennum eflandi skólasamfélags.

Inntak / viðfangsefni
Grunnur að merkingarbæru námi er að efla þá sem námið stunda. Það er að segja að aðstoða þá við að verða að „meira manni" eftir að upplifa áskoranir námsins og ná að nýta þá reynslu í eigin þágu og annarra.

Eflandi kennslufræði er vaxandi afl í menntavísindum með bæði fræðilegt og faglegt gildi. Á námskeiðinu verða hugmyndir um sjálfskilning og sjálfsákvörðunarrétt tengdar við umfjöllun um skapandi skólastarf í anda gagnrýnnar og eflandi kennslufræði. Einkenni eflandi skólasamfélags verður skoðað út frá kennslufræðilegu sjónarhorni.

Skoðuð verða dæmi um eflandi kennsluhætti út frá fræðilegu sjónarhorni og rýnt í þau út frá hugmyndafræði um eflandi skólasamfélag.

Námskeiðið er byggt upp á undirbúnum umræðutímum og verkefnum. Reglulegir fundir verða á tveggja vikna fresti, annaðhvort á neti eða staðbundið.

X

Inngangur að táknmálsfræði (TÁK108G)

Í námskeiðinu verður fjallað um táknmálssamfélög, sér í lagi samfélag íslenska táknmálsins. Fjallað verður um menningu, sögu og menntun döff og mun á menningarheimi döff og þeirra sem heyra. Einnig verða táknmálssamfélög skoðuð í ljósi félagslegra málvísinda og er markmiðið að nemendur skoði eigin viðhorf og endurmeti á gagnrýninn hátt viðhorf sín til táknmáls og táknmálsamfélaga.

X

Á mótum leik- og grunnskóla (LSS501G)

Viðfangsefni á námskeiðinu eru hugmyndafræði og rannsóknir á námi barna þegar þau fara á milli skólastiga, leik- og grunnskóla. Byggt er á ólíkum sjónarhornum barna, foreldra og kennara. Rýnt verður í þætti sem skapa forsendur fyrir skólastarfi s.s. sögu, hefðir, viðhorf, menningu og námskrár. Skoðað verður hvað samfella (e. continiuity) í námi barna felur í sér. Fjallað verður um námsleiðir barnsins og kynntar nálganir í námi og kennslu, sem byggja á virkni barna, svo sem kennslufræðilegur leikur, könnunaraðferð (e. project approach), leikur með einingakubba og heimspeki með börnum.

Sérstakar áherslur:
Áhersla er lögð á þátttöku og framlag nemenda. Skyldumæting er í staðlotur. Í seinni staðlotu eru skipulagðir verklegir tímar, sem eru liður í undirbúningi fyrir vettvangsnám.

X

Samtal um fagið – fjölmenning og skólastarf (KME103G)

Í námskeiðinu er kennaranemum með annað móðurmál en íslensku boðið upp á samtalsvettvang um fagið. Tilgangurinn er að fjalla um viðfangsefni og hugtök úr menntunarfræði leik- og grunnskóla ásamt því að æfa faglegt samtal. Lögð verður áhersla á félagsleg tengsl og samræðu milli þátttakenda. 

Markmið:

  • að nemendur öðlist sjálfstraust til að tjá sig á íslensku um skólastarf, fagmennsku og fjölmenningu
  • fái þjálfun í að ræða fagið í hópi samnemenda, kennara og fagfólks.

Viðfangsefni:
Í námskeiðinu verður lögð áhersla á að nemendur lesi efni tengt faggreininni, skilji fræðileg hugtök og inntak þeirra og geti notað þau í tali og riti. Einnig verður rætt um tengsl fjölmenningarfræða og menntunar í leik- og grunnskólum (eftir því sem við á) og undirstrikað mikilvægi þess að nemendur beri saman með gagnrýnum hætti, skilning sinn á hugtökum út frá bakgrunni sínum og reynslu, í heimalandi sínu og hér á landi. Nemendur læri að nýta rafrænar orðabækur og aðrar tæknilausnir sem gagnast þeim í námi og starfi.  

Vinnulag:
Notaðar verða fjölbreyttar nemendamiðaðar aðferðir, s.s. vendikennsla, hópavinna, paravinna, umræður og sjálfsmyndasögur þar sem þátttakendum gefst kostur að kynna sinn reynsluheim.

Námskeiðið er skipulagt sem blandað nám, fjarnám og staðnám (með fyrirvara um breytingar). Nemendum sem búsettir eru fjarri höfuðborgarsvæðinu býðst þátttaka í gegnum netið í rauntíma. Mæting er um það bil tvisvar í mánuði yfir önnina, 90 mínútur í senn. Námið fer fram í formi umræðu og stuttra verkefnavinnu í staðbundnum tímum og á Canvas. Áhersla er á sjálfstæða vinnu, frumkvæði, ábyrgð og þátttöku nemenda.

Hver námslota er skipulögð út frá ákveðnu þema/þemum sem tengjast markmiðum og áherslum íslensks skólastarfs m.a.: Aðalnámskrá leikskóla/grunnskóla, grunnþættir menntunar, lög og reglugerðir, Menntun fyrir öll börn, Menningarnæmni, Ritun og spjall um ritgerðir, Stuðningur við fjöltyngda máltöku og málörvun í leikskóla

X

Tónlistarleikir til náms og þroska (LVG304G)

Námskeiðið fjallar um það hvernig unnt er að kenna ýmsa tónlistarlega færni í gegnum leiki. Meðal annars verður fjallað um það hvernig tónlistarleikir efla rytmaskyn og margvíslega samhæfingu. Helstu kenningar í hagnýtri kennslufræði tónlistar verða kynntar og sérstök áhersla lögð á þær aðferðir sem nota hreyfingu og fjölþætta (multi modal) nálgun til að kenna tónlist. Mikil áhersla er lögð á verklegar æfingar. Nemendur æfa grunnfærni í að miðla tónlist í gegnum leiki sem henta sérstaklega vel í hópkennslu.  Sömuleiðis fá nemendur tilsögn í skapandi kennsluháttum og spreyta sig á að semja nýja tónlistarleiki með kennslufræðileg markmið í huga. Námskeiðið hentar jafnt nemendum með mikla þekkingu á tónlist sem og þeim sem hafa litla formlega tónlistarmenntun en vilja efla færni sína og þekkingu á tónlistarmiðlun.

X

Samtal um fagið – leikskólafræði og fjölmenning (KME002M)

Í námskeiðinu er leikskólakennaranemum með annað móðurmál en íslensku boðið upp á samtalsvettvang um fagið. Tilgangurinn er að fjalla um viðfangsefni og hugtök úr leikskólafræði ásamt því að æfa faglegt samtal. Lögð verður áhersla á félagsleg tengsl og samræðu milli þátttakenda. 

Markmið

  • að nemendur öðlist sjálfstraust til að tjá sig á íslensku um leikskólastarf og leikskólafagið
  • fái þjálfun í að ræða fagið í hópi samnemenda, kennara og fagfólks.

Viðfangsefni
Í námskeiðinu verður lögð áhersla á að nemendur lesi efni tengt faggreininni, skilji fræðileg hugtök og inntak þeirra og geti notað þau í tali og riti. Einnig verður rætt um tengsl fjölmenningarfræða og leikskólafræða og undirstrikað mikilvægi þess að nemendur beri saman með gagnrýnum hætti, skilning sinn á hugtökum út frá bakgrunni sínum og reynslu, í heimalandi sínu og hér á landi. Nemendur læri að nýta rafrænar orðabækur og aðrar tæknilausnir sem gagnast þeim í námi og starfi.  

Vinnulag
Notaðar verða fjölbreyttar nemendamiðaðar aðferðir, s.s. vendikennsla, hópavinna, paravinna, umræður og Menningarmót, þar sem þátttakendum gefst kostur á að kynna áhugamál sín og reynsluheim.

Námskeiðið er skipulagt sem blandað nám, fjarnám og staðnám (með fyrirvara um breytingar). Nemendum sem búsettir eru fjarri höfuðborgarsvæðinu býðst þátttaka í gegnum netið í rauntíma. Mæting er um það bil tvisvar í mánuði yfir önnina, 90 mínútur í senn. Námið fer fram í formi umræðu og stuttra verkefnavinnu í staðbundnum tímum og á Canvas. Áhersla er á sjálfstæða vinnu, ábyrgð og þátttöku nemenda.

Hver námslota er skipulögð út frá ákveðnu þema/þemum sem tengjast markmiðum og áherslum leikskólastigsins,  m.a.: Aðalnámskrá leikskóla, grunnþættir menntunar, lög og reglugerðir, Menntun fyrir öll börn, Menningarnæmni, Ritun og spjall um ritgerðir, Stuðningur við fjöltyngda máltöku og málörvun í leikskóla.

X

Mál og miðlun (ÍET004G)

Á námskeiðinu verður sjónum einkum beint að tungumálinu og miðlun þess í rit- og myndmáli, m.a. í skrifum ýmiss konar texta, skapandi lestri og óvæntum miðlunarleiðum. Verkefnin miða að því að nemendur geti síðar meir notað hugmyndirnar í eigin íslenskukennslu og byggt ofan á þær. Kennslan fer einkum fram í gegnum æfinga- og verkefnavinnu og umræður í tímum. Í námskeiðinu er hugtakið „sköpun“ rætt og skilgreint og þær þrjár hliðar þess sem skipta máli í kennslu; skapandi kennari, sköpun í verkefnagerð og virkjun á sköpunarkrafti nemenda. Ennfremur verður hugað að hlustun og áhorfi sem námsþáttum í íslensku.

X

Bókmenntir og sjálfsmynd(ir) (ÍET006G)

Í námskeiðinu verður fjallað um íslenskar bókmenntir frá aldamótunum 1900 til samtímans með áherslu á tengsl bókmennta, sögu og samfélags.

Fjallað verður um þátt bókmennta og menningar í uppbyggingu sjálfsmynda á Íslandi á tuttugustu öld allt frá upphafi aldarinnar þegar íslenskar bókmenntir komust í sterkari tengsl við aðra menningarheima til fjölmenningar og margbreytileika samtímans.

Íslenskar nútímabókmenntir eru samofnar bókmenntum annarra þjóða og í námskeiðinu verður lögð áhersla á að setja þær í samhengi við alþjóðlega strauma og stefnur.

Bókmenntir og túlkun þeirra gegndu lykilhlutverki í mótun hugmynda um íslenskt þjóðerni á tímabilinu. Skólakerfið og bókmenntakennsla innan þess voru mikilvægur þáttur þessarar sjálfsmyndarmótunar og verður sú hlið bókmenntasögunnar skoðuð sérstaklega.

Í fyrirlestrum kennara og verkefnum nemenda verða helstu þemu íslenskrar bókmenntasögu á tímabilinu könnuð. Meðal viðfangsefna verða pólitískar bókmenntir og stéttabarátta, spennan milli sveitar og borgar og aukinn margbreytileiki og sýnileiki ólíkra hópa í bókmenntum og samfélagi á síðustu áratugum.

Sérstaklega verður hugað að aukinni fjölbreytni í bókmenntalífi, nýjum bókmenntagreinum, barnabókmenntum, nýjum og gömlum hefðum í ljóðagerð og tengslum bókmennta við aðrar listgreinar. Í verkefnavinnu verður lögð áhersla á að nemendur kynni sér leiðir til að miðla þekkingu sinni til ólíkra aldurshópa og tengja veruleika þeirra í samtímanum við bókmenntir og bókmenntasögu.

Áhersla verður lögð á notkun vefefnis, upplýsingatækni og kvikmynda enda einkennist tímabilið af nýjum miðlum sem hafa haft margþætt áhrif á bókmenntir og menningu.

Kennsla verður í formi fyrirlestra, hópverkefna nemenda og einstaklingsverkefna.

X

Sígildar sögur (ÍET102M)

Námskeiðið er helgað þjóðsögum og miðaldabókmenntum og miðlun slíkra texta kennslu. Rýnt verður í valdar þjóðsögur og fjölbreytta bókmenntatexta frá miðöldum, svo sem goðsögur, valin eddukvæði og tilteknar Íslendinga sögur. Fjallað verður um þennan sagnasjóð í alþjóðlegu samhengi. Einnig verða lesnar ýmiss konar bókmenntir þar sem sóttar hafa verið fyrirmyndir til fornra frásagna og hugað að tengslum við menningu og listir á líðandi stund.

X

Danska sem erlent mál (ÍET201G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim straumum og stefnum sem nú eru efstar á baugi á sviði tungumála- og dönskukennslu Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim straumum og stefnum sem nú eru efstar á baugi á sviði tungumála- og dönskukennslu

Undirmarkmið eru að kennaranemar við námskeiðslok    

X

Inngangur að enskukennslu (ÍET202G)

Markmið:
Að kennaranemar

  • kunni skil á helstu hugmyndum og kenningum um tungumálanám og tungumálakennslu
  • skilji eðli mismunandi kennsluaðferða
  • átti sig á mismunandi námsaðferðum (learner strategies) einstaklinga
  • þekki helstu hugtök sem tengjast kennslufræði erlendra mála
  • kunni skil á markmiðum Aðalnámskrár og geti tengt þau námsefni, ítarefni og kennslu
  • kunni skil á námsefni og ítarefni og geti lagt mat á það
  • viti hvar þeir geti leitað fanga til að efla fagmennsku sína og þróast í starfi.

Viðfangsefni:
Farið verður yfir þróun tungumálakennslu undanfarinna áratuga og sjónum einkum beint að þekkingu og skilningi á þeim straumum og stefnum sem nú eru efst á baugi. Fjallað verður um hugtök, kenningar, aðferðir og þá þætti sem stuðla að fagmennsku tungumálakennarans og nemendur öðlast reynslu í að ígrunda eigin afstöðu og hugmyndir. Kynntar verða rannsóknir á tungumálanámi og kennslu og fjallað sérstaklega um nemendamiðaða kennslu. Námskrá í ensku verður yfirfarin og greind og námsefni skoðað og metið. Kennaranemar fá tækifæri til að skoða og meta kennslu á myndböndum og þjálfast í að ígrunda eigin hugmyndir um kennslu og eigin reynslu af tungumálanámi.

Vinnulag:
Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku og mikið verður lagt upp úr lestri nemenda og úrvinnslu úr lesefni, umræðum, hópa- og einstaklingsvinnu og dæmakennslu.

X

Barna- og unglingabókmenntir (ÍET301G)

Viðfangsefni:
Barnabókmenntir sem bókmenntagrein.
Menningarlegt og listrænt mat á fjölbreyttum barnabókum með sérstakri áherslu á nýlegar bækur og valin þemu.
Barnabækur sem grundvöllur upplifunar, orðlistar, sköpunar, tjáningar og miðlunar.
Gildi barnabókmennta í uppeldi og menntun barna með áherslu á menningu og samfélag, yndislestur, læsi og lífsleikni.
Tengsl barnabókmennta við aðrar tegundir bókmennta og listgreina.

Vinnulag:
Fyrirlestrar og verkefnavinna þar sem lögð er áhersla á skapandi vinnu með barnabókmenntir, meðal annars í tengslum við upplýsingatækni. Gert er ráð fyrir mikilli virkni nemenda í námskeiðinu.

X

Fjölmenning og tungumálakennsla (ÍET404G)

Fjallað verður um kennsluaðferðir í tungumálakennslu og fjölmenningarlega kennslu sem tekur mið af fjölbreyttum  nemendahópi, mismunandi þörfum nemenda og bakgrunni. Kennslan verður byggð á fyrirlestrum, umræðum, verkefnavinnu og kynningum nemenda á verkefnum sínum.

Námskeiðið hentar nemendum úr mismunandi deildum, og er sérstaklega gagnlegt fyrir nemendur í Deild faggreinakennslu, alþjóðlegu námi, tómstunda- og félagsmálafræðum og nemendum í fjölmenningarfræðum og íslensku sem öðru máli. 

X

Skapandi hugsun og heimspekileg samræða (LSS103G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur kynnist undirstöðuþáttum skapandi og gagnrýninnar hugsunar, einkum atriðum sem varða beitingu slíkrar hugsunar í hópastarfi. Einnig verður hugað að möguleikum samræðu sem aðferðar í kennslu og rannsóknum. Stuðst verður við hugmyndafræði barnaheimspeki, en hún verður jafnframt útvíkkuð og aðlöguð að starfi með börnum á leikskólaaldri.

Fyrirkomulag kennslu
Kennslustundir fara að jafnaði fram í rauntíma fyrir hádegi. Gert er ráð fyrir að nemendur sem búa á höfuðborgarsvæðinu mæti í kennslustundir í Stakkahlíð en nemendur sem búa utan höfðuðborgarsvæðisins taki þátt í kennslustundum í gegnum fjarfundabúnað í rauntíma. Sjá nánar um kennslufyrirkomulag í leikskólakennaranámi.

X

Umhverfi sem uppspretta náms (LSS105G)

Í námskeiðinu verður skoðað hvernig umhverfi barna getur gefið fjölbreytt tækifæri til náms í náttúrufræði og stærðfræði með áherslu á athuganir og tilraunir barna.  Nemendur kynnast meginhugmyndum um útikennslu og verða tekin nokkur dæmi um heppileg viðfangsefni. Fjallað verður um náttúrufræðileg og stærðfræðileg fyrirbæri í umhverfi barna svo sem spendýr, smádýr, plöntur, form, fjölda, mynstur, vatn og loft. Nemendur skoða gögn og leiðir sem nýta má við undirbúning og skipulagningu kennslu þar sem umhverfið er nýtt sem uppspretta náms í náttúrufræði og stærðfræði. Nemendur prófa valin viðfangsefni með börnum á vettvangi.

Vinnulag
Fyrirlestrar, kynningar, umræður, verklegar æfingar, vettvangsferðir, verkefnavinna, skólaheimsóknir og nemendur vinna verkefni með börnum í skólum.

Fyrirkomulag kennslu
Kennslustundir fara að jafnaði fram í rauntíma fyrir hádegi. Gert er ráð fyrir að nemendur sem búa á höfuðborgarsvæðinu mæti í kennslustundir í Stakkahlíð en nemendur sem búa utan höfðuðborgarsvæðisins taki þátt í kennslustundum í gegnum fjarfundabúnað í rauntíma. Sjá nánar um kennslufyrirkomulag í leikskólakennaranámi.

X

Barnabókmenntir fyrir yngri börn (LSS207G)

  • Barnabókmenntir sem bókmenntagrein.
  • Menningarlegt og listrænt mat á fjölbreyttum barnabókum fyrir yngri börn.
  • Barnabækur sem grundvöllur upplifunar, orðlistar, sköpunar, tjáningar og miðlunar.
  • Gildi barnabókmennta í uppeldi og menntun barna með áherslu á menningu og samfélag, jafnrétti, fjölmenningu, lestur, læsi og lífsleikni.
  • Tengsl barnabókmennta við þjóðlegan og alþjóðlegan sagnasjóð sem og aðrar tegundir bókmennta og listgreina.
X

Fata- og textílhönnun (LVG002M)

Lögð er áhersla á formhönnun textílverka í þrívíðu formi með áherslu á skapandi vinnubrögð og ólíka nálgun í textílaðferðum. Nemendur kynna sér nýjungar í tískustraumum í fata- og textílhönnun ásamt söguskoðun íslenskra textíla sem uppsprettu nýrra hugmynda. Unnin eru sjálfstæð hönnunar- og nýsköpunarverkefni þar sem áhersla er lögð á fjölbreyttar vinnuaðferðir og nýja nálgun með efni, form og liti. Verkferlið byggir á hugmyndavinnu, heimildaöflun og úrvinnslu ásamt rannsóknar- og tilraunavinnu. Nemendur beita faglegum vinnubrögðum í framsetningu eigin verka, kennsluefnis og kennsluverkefna sem fylgt er eftir með kynningum og gagnrýnni hugsun. Lögð er áhersla á einstaklingsmiðaða og faglega dýpkun í frjórri túlkun og framkvæmd sem lýkur með sýningu. Unnin er greinargerð yfir afrakstur námskeiðsins og gildi greinarinnar fyrir nám og atvinnulíf.

X

Fatahönnun (LVG004G)

Lögð er áhersla á formsköpun og sniðútfærslur á fatnaði út frá grunnsniðum og tilbúnum sniðum. Tekið er mið af eigin hugverkum og tilraunum í sniðútfærslum og saumavinnu og unnar vinnulýsingar í máli og myndum. Sóttar eru hugmyndir í ólík þemu í verkefnum, meðal annars með sögulegri tengingu fatnaðar og textíla. Skoðuð eru helstu textílhráefni, munstur- og litamöguleikar sem finna má í fata- og textílafurðum sem nemendur nýta sem skapandi uppsprettu hugmynda þegar búa á til munstur á efni í fatnað. Frágangur og framsetning verkefna ásamt gagnrýnni umræðu eru samofin öllum viðfangsefnum námskeiðsins. Einnig eru unnar skýrslur yfir vinnuferli og greinargerð yfir afrakstur námskeiðsins og tengingu þess við kennslufræðilega þætti.

X

Hugmynda- og hönnunarvinna (LVG005M)

Lögð er áhersla á hugmynda- og hönnunarvinnu í tengslum við fatnað og textíl s.s. munsturgerð, liti og form, tískuteikningu, útlit og snið, einnig tilraunir með textílaðferðir og textílhráefni. Lögð er sérstök áhersla á vinnuferlið frá hugmynd að framkvæmd og skráningu upplýsinga. Nemendur tileinka sér skipulagða rannsóknar- og framkvæmdavinnu með nýsköpun að leiðarljósi. Tilraunir og prufugerð í ýmsum textílaðferðum verða tengd við sniðteikingu og útlit á fatnaði sem fléttað er sögu- og samtímalegri þróun. Einnig er lögð áhersla á frágang og framsetningu verkefna.

X

Útikennsla og græn nytjahönnun (LVG006M)

Tekist verður á við kennslu- og hugmyndafræði "Útikennslu og grænnar nytjahönnunar". Nemendur læra um sjálfbæra þróun í hönnun, skógarvistfræði og skógarnytjar. Farið verður í vettvangsferðir þar sem nemendur kynnast þessari kennsluaðferð af eigin raun. Hugað verður að eflingu tengsla nemenda í verkgreinum við íslenska náttúru og hvernig hægt er að hanna fyrir umhverfið, án þess að valda því skaða. Þróaðir verða nytjahlutir úr íslenskum viðarafurðum og frumgerðir smíðaðar. Stuðst verður við tálguaðferðir sem notaðar hafa verið á norðurlöndunum um árhundruðin. Nemendur eru þjálfaðir að tálga úr blautum viði og að tileinka sér rétt handbrögð og umgengni við bitverkfæri. 

Markmið námskeiðsins er að:

  1. Efla þekkingu og vitund nemenda á viðarfræði, skógarvistfræði og skógarnytjum.
  2. Nemendur nái leikni í notkun öruggra tálguaðferða sem hægt er að beita við útikennslu þar sem fengist er við hönnun nytjahluta úr íslenskum efniviði.
  3. Nemendur kynnist af eigin raun kennslufræði og hugmyndafræði um útikennslu og grænnar nytjahönnunar og séu færir um að skipuleggja og sjá um slíkt nám þar sem byggt er á útikennslu.
  4. Nemendur kynnist nýlegum rannsóknum á gildi list-, verk, og tæknigreina fyrir almennt skólastarfi. 

Inntak / viðfangsefni: Fjallað verður um varðveislu og nýtingu íslenska nytjaskógarins og sjálfbæra þróun sem þátt í hönnun nytjahluta. Lögð verður áhersla á hönnun nytjahluta er byggja á hugsuninni um sjálfbæra þróun. Hugað er að réttri hagkvæmri efnisheimsins, líftíma hluta og áhrif þeirra á lífsvenjur okkar, heilsu og umhverfi. Þverfagleg og skapandi skólaverkefni skoðuð er tengjast grænni umhverfisvænni hönnun. Fengist verður við mótun afurða úr íslenskum efniviði, vistfræði, fjölbreytta listsköpun og grenndarfræðslu. Notast verður við gamlar verkaðferðir við tálgun. Fjallað verður um rannsóknir er tengjast gildi list- og verkgreina fyrir þroska skólabarna.

Vinnulag: Vettvangsferðir, fyrirlestrar, hópverkefni, einstaklingsvinna og umræður.

X

Frá hugmynd til sýningar (LVG008G)

Á námskeiðinu er lögð áhersla á leiklist sem listform, fjallað verður um bakgrunn sýninga sem eru unnar út frá hugmyndum þátttakenda og rætt verður um gildi þátttöku barna og ungmenna í leiksýningu. Þungamiðjan á námskeiðinu er á þjálfun nemenda í að vinna sjálfstætt að sýningum með nemendum á faglegan og skapandi hátt. Nemendur fá kynningu á hagnýtum verklegum æfingum sem gagnast geta við uppsetningu leikverka, svo sem skuggaleikhús, að búa til útvarpsþátt/hlaðvarp og stuttmynd og umfjöllun um hvernig lítil hugmynd getur orðið að leiksýningu.

X

Fata- og textílsaga (LVG008M)

Lögð er áhersla á sögu hönnunar frá Egyptum til vorra daga með áherslu á fatnað og nytjahluti. Einnig er litið inn í húsgagna- og byggingasöguna í samhengi við híbýlaskreytingar úr textíl eins og áklæði- og gluggatjöld. Skoðuð eru helstu einkenni og hugtök og víðtækt hlutverk hönnunar í tengslum við menningu og samfélag í alþjóðlegu samhengi og tengingu þess við þróun fata- og textílhönnunar á Íslandi. Námið er fólgið í fyrirlestrum og bók- og verklegum rannsóknarverkefnum þar sem unnið er með fjölbreytta gagnaöflun og úrvinnslu verkefna á myndrænan hátt.

X

Listin að skapa tónlist (LVG009G)

Markmið námskeiðsins er að efla þekkingu og færni í notkun fjölbreyttra aðferða til að stuðla að tónlistarsköpun barna og ungmenna í námi og frístundastarfi.

Viðfangsefni
Nemendur læra fjölbreyttar leiðir til að setja saman laglínur og lítil tónverk. Nemendur fræðast um helstu form og stíla í tónsmíðum og tengi það m.a. eigin nýsköpun í tónlist.

Vinnulag
Áhersla á verklegar æfingar, spuna og samvinnu.

X

Textílhönnun (LVG012G)

Unnið er með fjölbreyttar aðferðir og viðfangsefni sem tengjast textílhönnun. Lögð er áhersla á tilrauna- og þróunarvinnu í aðferðum og munsturgerð á efni til að sauma úr og fyrir prjón, hekl, vefnað, útsaum og þrykk. Verkefnavalið tekur mið af þjálfun í handverki og skapandi hugsun þar sem megináherslan er á hugmyndavinnu og vönduð vinnubrögð við útfærslu verkefna. Nemendur efla hæfni sína í að vinna samkvæmt lögmálum textílhönnunar þar sem vinnuferlið er fólgið í því að afla upplýsinga, rannsaka og gera tilraunir. Á þann hátt tileinka nemendur sér frumleika og listræna nálgun í viðfangsefnum sínum. Frágangur og framsetning verkefna ásamt gagnrýnni umræðu eru samofin öllum viðfangsefnum námskeiðsins. Einnig eru unnar skýrslur yfir vinnuferli og greinargerð yfir afrakstur námskeiðsins og tengingu þess við kennslufræðilega þætti.

X

Lesið í skóginn og tálgað í tré (LVG015G)

Markmið: Að nemendur kynnist hvernig hægt er að nýta skóginn í kennslu og læri helstu vinnubrögð við gerð hluta úr íslensku efni. 

Inntak / viðfangsefni: Megináherslan er lögð á verklega þáttinn þar sem nemendur vinna með blautt og þurrt efni úr íslenskum skógum. Kennd verða helstu vinnubrögð í tálgun, bæði með hníf og exi. Einnig verða kennd grundvallaratriði í viðar- og vistfræði og kannað hvernig hægt er að nýta sér form og eiginleika íslenskra viðartegunda. Farið verður í vettvangsferð í skóg í nágrenninu og hugað að efnisöflun og útikennslu í skógi. Kynnt verður skólaverkefnið Lesið í skóginn, samþætt kennsluverkefni um íslenska skóga og nýtingu þeirra.

Nemendur á kjörsviði hönnunar og smíða fá sérstakan undirbúning fyrir kennslu á vettvangi með tilheyrandi verkefnum. 

Vinnulag: Verkleg þjálfun og fyrirlestrar. 

X

Söngur og kórstjórn (LVG016G)

Viðfangsefni
Söngur, upphitun söngradda og fjölbreytt sönglög í ýmsum stíltegundum. Nemendur læra grunnatriði í kórstjórnartækni og læra að tileinka sér fagleg vinnubrögð við val og undirbúning verkefna fyrir ólíkar gerðir kóra og sönghópa.
Vinnulag
Verklegar æfingar í söng, kórstjórn og léttum undirleik á hljómborð/píanó.

X

Listir, náttúra og samfélag (LVG020G)

Markmið: Að nemandinn
-    finni tengsl menningar og listar við náttúru og samfélag.
-    hafi tileinkað sér hugmyndafræði námskrár sem byggir á myndlist, náttúru og samfélagi.
-    hafi valdi á fræði- og verklegri þekkingu til að vinna út frá aðferðum myndlistarmanna á viðfangsefnum sínum
-    uppgötvi hvernig listamenn nota náttúru og náttúruleg efni í listsköpun sinni.
-    hafi kynnst og tileinkað sér aðferðafræði myndlistar og myndmáls sem tjáskiptaform í nútíma samfélagi.
-    geti beitt gagnrýnni og skapandi hugsun í listsköpun tengdri náttúruskoðun og samfélagsrýni í starfi með börnum.
-    skynji og skilji mikilvægi samþættingar listar og samfélagsrýni við aðrar faggreinar skólans
-    geti unnið sjálfstætt og skipulega að öllum viðfangsefnum. 

Inntak / viðfangsefni:
Í þessum áfanga er kynnt sögulegt og félagslegt samhengi náttúruskoðunar og samfélagsrýni með áherslu á tengsl á milli nútímalistar og uppeldisfræði. Unnið verður með hugmyndir samtímalistamanna í listrannsóknum hvað varðar náttúru og samfélag. Nemendur vinna rannsókn á starfsháttum starfandi myndlistarmanna, fræðilegum markmiðum þeirra og tækni í listsköpun sinni. Gera starfsáætlun að myndverkum í fjölbreytt efni,  með það markmið að ná fram skýru myndmáli. Serstök árhersla verður á endurnýtingu efna, með umhverfisverndarsjónarmið að leiðarljósi.

Nemendur fá einnig þjálfun í fjalla um og rökstyðja myndverk sín út frá marmiðum námskeiðsins.  Unnið verður með ólíkar hefðir út frá reynslu og áhuga nemenda með áherslu á náttúru og samfélag í tengslum við valda þætti úr grunnskólum. 

Vinnulag:
Fyrirlestrar, gagnrýnin umræða, vettvangsheimsóknir og verkefnavinna. Nemendum gefst kostur á að vinna með fjölbreytt efnisval, mismunandi tækni og miðla.

X

Textílaðferðir (LVG021G)

Þjálfuð eru og skoðuð grunntækniatriði nokkurra textílaðferða með áherslu á hugmyndavinnu og tilraunir. Nemendur kynnast sérstöðu greinarinnar og margbreytileika innan handverks, iðnaðar, lista og nýsköpunar. Nemendum er kynnt söguleg tenging textíla með áherslu á íslenska textílarfleifð og hvernig sú þekking getur orðið að uppsprettu nýrra hugmynda og verka. Í verkefnum vinna nemendur að eigin hugverkum þar sem gengið er út frá eigin hugmyndavinnu og gerðar tilraunir í handverki aðferðanna. Í lokaverkefnum er unnið með blandaða tækni og lögð áhersla á skapandi og faglega hugsun og vönduð vinnubrögð. Nemendur tengja síðan verkefnavinnuna og koma með tillögur að eða vinna að kennsluverkefnum.

X

Hönnun nytjahluta (LVG203G)

Námskeiðið er inngangsnámskeið fyrir nemendur sem velja kjörsviðið hönnun og smíði og hentar einnig öðrum sem vilja kynna sér hönnun og smíði nytjahluta.

Markmið
Nemar hljóti þekkingu á og þjálfun í smíði hluta sem þeir hanna og teikna sjálfir.

Inntak / viðfangsefni
Áhersla er lögð á nytjahluti úr tré. Fjallað verður um nýtingu á íslenskum skógi og sjálfbæra þróun í hönnun. Unnið er m.a. með þætti sem tengjast gömlu handverki. Verkfæra- og viðarfræði er felld inn í þá verkþætti sem fengist er við hverju sinni. Sérstök áhersla er lögð á notkun véla og verkfæra ásamt öryggi og heilsuvernd. Fjallað verður um hönnun nytjahluta í daglegu umhverfi sem byggja á tæknilegri virkni og undirstöðuatriði í formhönnun. Einnig kynnast nemendur öðrum smíðaefnum. Verkleg þjálfun er undirstaða námsins.

Vinnulag
Vinnulag í staðnámi: Verkleg þjálfun er undirstaða námsins en að öðru leyti fer kennsla fram í fyrirlestrum og umræðu- og leiðsögutímum. 80% sóknarskylda. Vinnulag í fjarnámi: Verkefni eru send í tölvupósti og sett upp á vefsíðu hönnunar og smíða. Nemendur skila eins miklu af verkefnum sínum í gegnum tölvusamskipti og unnt er. Sérstök áhersla verður lögð á öryggisþætti er tengjast vinnu kennara og barna í hönnun og smíði og fræðslu um skyndihjálparþætti.

X

Íslensk listasaga, söfn og menntun (LVG302G)

Áhersla er lögð á að veita nemendum innsýn í  íslenska listasögu og myndlistararfleið, list í opinberu rými ásamt list- og safnafræðslu. 

Markmiðið er að nemendur öðlast þekkingu á listasöfnum og kennslufræði þeirra gagnvart skólum og hæfni til að nýta sér þau sem fræðslustofnanir.  Skapaður er vettvangur þar sem áherslan er á samstarf og samtal skóla og safna á milli. Nemendum gefst kostur á að raungera og þróa hugmyndir sínar og vinna m.a. smiðju í tengslum við sýningu þar sem börn á grunnskólaaldri eru þáttakendur í skapandi starfi. 

Vinnulag:
Fyrirlestrar, gagnrýnin umræða og safnaheimsóknir. 

Nemendum vinna m.a verkefni og setja upp smiðju ætlaða börnum í tengslum við sýningu.

Námskeiðið krefst sjálfstæðra vinnubragða.

X

Leiklist, sögur og frásagnir (LVG308G)

Markmið:

Að nemendur

  • þekki til fræðilegra kenninga um uppeldislegt gildi frásagna og ævintýra fyrir börn
  • geti tengt aðferðir leiklistar við sögur og frásagnir og þannig gert hlustendur að virkum þátttakendum í frásögn
  • hafi innsýn í sérstöðu leiklistar sem virkrar reynslu
  • hafi sjálfstæði og nokkra færni til að segja börnum sögur og ævintýri ásamt því að þjálfa börnin í að segja frá eigin upplifunum
  • hafi kynnst á vettvangi skóla hvernig frásagnir eru tengdar námsgreinum, til dæmis lífsleikni, trúarbragðafræðslu og sjálfbærni.

Viðfangsefni: Fræði um uppeldislegt gildi frásagna og ævintýra fyrir börn og mikilvægi leiklistar í tengslum við virka upplifun þátttakenda. Þjálfun í að segja áheyrilega frá og tvinna leiklist inn í frásögn til þess að dýpka skilning á efni. Mótun leiklistarferlis í tengslum við frásagnir og ævintýri. Athugun á því hvernig kennarar nýta sögur og ævintýri með ungum nemendum.

Vinnulag: Fyrirlestrar, lestur og umræður/málstofur. Vettvangsathuganir og kynningar. Leiklistar- og frásagnarsmiðjur. Nemendur vinna sjálfstætt að því að skapa og móta leiklistarferli í tengslum við frásagnir og ævintýri með áherslu á loftslagsbreytingar.

Þjálfun í frásagnarlist.

_________

Æskilegt er að nemi hafi áhuga á að nýta leiklist og frásagnir með börnum. Námskeiðið hentar vel fyrir kennara í leikskóla og  grunnskóla.

X

Sjónlistir (LVG403G)

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist þekkingu á tvívíðrar myndgerð og möguleikum hennar í skólastarfi. Nemendur þjálfast í grunnþáttum aðferða og hugmyndavinnu í tengslum við myndlist.  Megin viðfangsefni námskeiðsins eru verkleg, hugmyndavinna og gerð ferilmöppu. 

Lögð er áhersla á teikningu, lita og formfræði, grafík-þrykk og mynsturgerð. Jafnframt fá nemendur nemendur að spreyta sig á verkefni í leir. 

Fjölbreytileg efni eru notuð til útfærslu verkefna og lögð er áhersla á sjálfstæð vinnubrögð og frumkvæði nemanda. 

Ferilmappa er lögð fram til mats en jafnfram skila nemendur inn hugleiðingum/umræðum í tengslum við safnaheimsóknir. .

Fyrirkomulag: Námskeiðið er kennt í þremur heilsdagsstaðlotum og er mætingarskylda í þær allar. 

X

Málun og teiknun (LVG404G)

Námskeiðið skiptist í þrjá hluta, þ.e. málun, teikingu/módelteikningu og leir.

Sameiginlegt er hugmyndavinna, skissugerð, úrvinnsla með áherslu á form og myndbyggingu. Unnið er út frá náttúrunni og manninum í rými.

Í málun er áhersla á mismunandi aðferðir í meðferð og áferð lita (nánar útskýrt á námskeiðinu).

Í teiknun er áhersla á skissugerð, formgreiningu, mannslíkamann ( módelteikning ) og hlutateikningu (nánar útskýrt á námskeiðinu).

Gagnaöflun, heimsóknir á söfn og sýningar er hluti af náminu og skrifleg- og verkleg úrvinnsla í tengslum við það. 

Áhersla er lögð á sjálfstæð vinnubrögð og frumkvæði. 

X

Hönnun og smíði leikfanga (LVG501G)

Markmið:
a) Að kenna almennan feril hönnunar;
b) Að hanna og smíða leikföng fyrir börn á ýmsum aldri;
c) Að þjálfa nemendur í þrívíddarhönnun. 

Lýsing: Námskeiðið er hugsað fyrir nemendur sem vilja læra að hanna og smíða þroskaleikföng bæði fyrir kornabörn, leikskólabörn og börn í grunnskóla. Lögð er áhersla á gerð verkefna sem nemendur geta bæði nýtt í skólastarfi og í eigin lífi. Nemendur kynnast einnig hagnýtingu tölvustuddar hönnunar og framleiðslu við þróun verkefna. Unnið er með fjölbreytt smíðaefni. Námskeiðið hentar öllum þeim er vilja leggja áherslu á skapandi skólastarf, bæði innan list- og verkgreina, í almennu skólastarfi og í leikskóla. 

Inntak / viðfangsefni

A. Hönnun leikfanga
a) Nemendur þurfa að hanna og teikna leikföng;
b) Nemendur læra að teikna í tölvu, málsetja vinnuteikningar og gefa þrívíðum hlutum efnisáferðir.
c) Kynnt verður tölvustudd framleiðsla og nokkur verkefni gerð í tölvustýrðum fræsara. 

B. Smíði leikfanga
a) Nemendur hanna og smíða verkefni svo sem hreyfileikföng, spil og leikföng sem byggja á hagnýtingu einfaldra rafrænna lausna;
b) Lögð er áhersla á að þátttakendur noti fjölbreytt smíðaefni og náttúruleg yfirborðsefni; 

Vinnulag: Fyrirlestrar, verkstæðisvinna í tölvu- og smíðastofu.. 

X

Fata- og nytjahlutahönnun (LVG501M)

Lögð er áhersla á sniðútfærslur og saumtækni í tengslum við hönnun á fatnaði og nytja- og híbýlahlutum. Nemendur vinna rannsóknarmiðaða hugmynda-, upplýsinga- og heimildaöflun út frá eigin vali sem þeir nýta sem uppsprettur nýrra hugmynda með áherslu á nýsköpun. Unnið er með fjölbreyttar textílaðferðir sem skreytimöguleika í þrívíðri túlkun og lögð áhersla á að nemendur sýni sjálfstæði og frumleika í nálgun sinni á viðfangsefnum. Nemendur efla hæfni sína í að vinna samkvæmt lögmálum hönnunar þar sem vinnuferlið er fólgið í því að afla upplýsinga, rannsaka og gera tilraunir. Á þann hátt tileinka nemendur sér frumleika og listræna nálgun í viðfangsefnum sínum. Þjálfaður er faglegur frágangur verkefna í hönnunarmöppur og fyrir sýningu. Einnig eru unnar verkefnaskýrslur og greinargerð yfir afrakstur námskeiðsins og tengingu þess við kennslufræðilega þætti og gildi greinarinnar fyrir nám og atvinnulíf.

X

Hönnun glerhluta (LVG601G)

Nemendur læra mismunandi tækni og vinnubrögðum við mótun glers. Áhersla er á listrænar útfærslur list-, skart- og nytjahluta.

Markmið
Að kennaranemar kynnist mismunandi aðferðum við glervinnu og hljóti þjálfun í að vinna með og kenna í grunnskólum.

Inntak / viðfangsefni
Unnið er með steint (tiffany's) gler, bræðslugler (flotgler) og mósaík. Verkefnin geta verið t.d. gluggaskreytingar, skálar, bakkar, lágmyndir og skúlptúrar o.fl. Lögð er áhersla á frumleika og hönnun. Kennd verður gerð glermóta í fíber eða önnur efni og kannað hvaða möguleikar eru fyrir hendi varðandi litun og skreytingar á glerhlutum. Einnig verður reynt að tengja önnur efni glerinu í hönnunarverkefnum s.s. tré og plast.

Vinnulag
Verkleg þjálfun er undirstaða námsins en að öðru leyti fer kennsla fram í fyrirlestrum, umræðu- og leiðsögutímum. Nemendur gera verkefnamöppu auk glerhluta.
Reikna má með staðlotu fjarnema á miðri önn auk þeirrar sem er í upphafi annar. Verkefnin eru unnin að miklu leyti í staðlotunum. Veraldarvefurinn er hagnýttur eins og kostur er.

X

Kennslufræði jarðvísinda (SNU502M)

Unnið verður með hæfniviðmið jarðvísinda fyrir aldurshóp að eigin vali. Áhersla verður á verklegt nám inni og úti, skipulag vettvangsferða, tengingu við hæfnviðmið námskrár og hvernig megi virkja nemendur til  að hafa áhrif á eigið nám í jarðvísindum. Þá verður fjallað um rannsóknir á hugmyndum barna um myndun og mótun lands.

Rýnt verður í námsefni og önnur kennslugögn með sérstakri áherslu á  notkun upplýsingatækni. Fjallað verður um hlutverk kennara í námi í jarðvísindum og skoðaðir verða möguleikar á tengingu við aðrar námsgreinar.

Verklag byggist meðal annars á vali nemenda á viðfangsefnum, örkennslu og æfingu í skipulagningu og úrvinnslu námsmats.

X

Átakasvæði í heiminum – áskoranir fjölmenningar (SFG001G)

Meginviðfangsefni námskeiðsins eru átök og átakasvæði í heiminum einkum með hliðsjón af tækifærum og áskorunum sem slík viðfangsefni gefa í kennslu. Þátttakendur kynnast hugmyndum og sjónarmiðum tengdum átökum og tengja við landfræðilegar aðstæður, sögu, menningu og trúarbrögð. Unnið verður með valin tvö til þrjú átakasvæði. Til greina koma Írland og írska lýðveldið, Ísrael og Palestína, Mexíkó, Myanmar, Nígería og Tyrkland, auk átaka sem erfitt er að afmarka landfræðilega. Val á viðfangsefnum verður í samráði við þátttakendur og eftir atvikum verða þau tengd við íslenska sögu og aðstæður.

Verkefni námskeiðisins snúa að  æfingum í upplýsingaleit, framsetningu sögulegra og landfræðilegra upplýsinga og í að útskýra flókna eða viðkvæma þætti efnisins.

Lokapróf gildir 40%, en verkefni og hlutapróf 60%. Form verkefna og hlutaprófa verður ákveðið í samráði við þátttakendur.
Námskeiðið er kennt í vikulegum kennslustundum. Fjarnemum er skylt að mæta í staðlotur samkvæmt kennsluáætlun.

X

Þættir úr fjölskyldu- og fólksfjöldasögu (SFG002M)

Á námskeiðinu verða kynntar helstu rannsóknarárherslur og kenningar í fjölskyldusögu og lýðfræði í Evrópu og Bandaríkjunum undanfarna áratugi. Þá verður lögð áhersla á að nemendur kynnist því helsta sem ritað hefur á sviðinu hér á landi og greini tengsl við alþjóðlegar stefnur og strauma. Rætt verður um það hvernig þróun íslensku fjölskyldunnar fellur að hugmyndum um hið vesturevrópska fjölskyldumynstur. Fjallað verður um félags- og ættartengsl og mikilvægi þeirra í bændasamfélaginu íslenska. Áhersla verður lögð á að skoða helstu breytingar á íslenskum fjölskyldum frá 18. fram á 20. öld. Kannað verður með hvaða hætti aðstæður barna og fullorðinna í fjölskyldum tengjast breyttum félags-, efnahags- og tækniaðstæðum, hugmyndum um kyngervi sem og atvinnuþátttöku kvenna og verkaskiptingu á heimilum.

Nemendur velja sér viðfangsefni í nærtæku umhverfi og vinna verkefni þar sem ólík sjónarhorn námskeiðisins eru tengd saman meðal annars með aðferðum munnlegrar sögu. Áhersla er lögð á miðlun til ólíkra hópa, til almennings og/eða til nemenda á ólíkum skólastigum. Þá gefst nemendum færi á að dýpka þekkingu sína á nokkrum af þeim viðfangsefnum sem áhersla er lögð á í sögu og þjóðfélagsfræði á ólíkum skólastigum, og kynnast kennslubókum og ýmsum hjálpargögnum.

X

Trúarbragðafræðsla og margbreytileiki (SFG003G)

Á námskeiðinu er fengist við trúarbrögð og trúarbragðafræðslu í fjölmenningarlegu samfélagi. Fjallað verður um trúarþörf og trúarreynslu mannsins, tilvistarspuringar og leit eftir tilgangi og merkingu. Kynnt verða helstu greiningarhugtök og rannsóknir á sviði trúarbragðafræði og trúaruppeldisfræði. Rætt verður um gildi trúarbragða fyrir einstaklinga og samfélög og áhrif þeirra á mótun sjálfsmyndar, gildismats og lífsskilnings. Þá verða helstu trúarbrögð heims skoðuð, þ.e. gyðingdómur, kristni, islam, hindúasiður og búddatrú, auk nokkurra annarra trúarbragða og guðlausra lífsviðhorfa. Einnig verður vikið að stöðu trúarbragða og trúarhreyfinga á tímum fjölmenningar og margbreytileika og rætt um fjölhyggju og samskipti einstaklinga og hópa með ólíkan menningarlegan og trúarlegan bakgrunn, umburðarlyndi og fordóma.

Námskeiðið byggist á fyrirlestrum, umræðum, vettvangsathugunum, upplýsingaleit og verkefnavinnu. Námskeiðið og skipulag þess miðast við blandaðan hóp staðnema og fjarnema.

X

Auðlindir Íslands. Nýting þeirra í fortíð, nútíð og framtíð (SFG004G)

Unnið verður með hæfniviðmið samfélagsgreina með áherslu á sögu og landafræði Íslands. Nemendur velja tiltekin svæði á landinu og beina sjónum að auðlindum þeirra og auðlindanýtingu fyrr og nú og helstu áskorunum og ágreiningsefnum sem því tengjast.

Rýnt verður í námsefni hvers konar sem nýta má í kennslu, kennsluleiðbeiningar og ítarefni með hliðsjón af hæfniviðmiðum námskrár og grunnþættinum sjálfbærni.

Verklag byggist meðal annars á því að nemendur fást við spurningar og álitamál, bæði um túlkun sögunnar og um valkosti samtímans.

Þetta námskeið er kennt á neti haustið 2021 og er því hvorki stað- né fjarnámskeið. Þátttökuskylda er tímum eftir því sem fram kemur í kennsluáætlun. 

X

Kennslufræði lífvísinda (SNU701M)

Í fyrirlestrum og umræðutímum verður fjallað um mikilvægi líffræði í almennri menntun og um rannsóknir á (i) hugtakaskilningi á grunnhugtökum líffræðinnar, (ii) gildi verklegrar kennslu almennt, (iii) gildi útináms og fl.  Rýnt verður í námsefni og önnur kennslugögn og rætt verður um aðferðir við námsmat. Í verklegum tímum  kynnast nemendur   notkun kennslutækja (smásjár, víðsjár, tölvur, myndavélar o.fl.), og fá tækifæri til að beita mismunandi aðferðum í kennslu, bæði í vinnustofu, úti við og í kennslustofu. 

X

Lífsleikni og siðfræði (SFG006G)

Á námskeiðinu er fléttað saman lífsleikni og siðfræði. Fjallað verður um hlutverk samfélagsgreina í að efla þroska og hæfni nemenda til að takast á við líf og störf í lýðræðissamfélagi. Hugað verður að forsendum lífsleikni og siðfræði sem viðfangsefnum í skólastarfi, m.a. skoðað hvernig viðfangsefni  í lífsleikni og siðfræði geta eflt áræði, frumkvæði, ábyrgð, sjálfsaga og samkennd nemenda.

Á námskeiðinu fá nemendur tækifæri til að skoða hugmyndafræðilegar forsendur lífsleikninnar, hvernig hún tengist hugmyndum um  félags- og tilfinningatengt nám. Hugað verður að því hvernig lífsleikni getur eflt félagsþroska og borgaravitund, siðvit og virðingu fyrir sjálfum sér og öðrum.

Tengsl siðfræði og lífsleikni verða jafnframt skoðuð og fá nemendur tækifæri til að athuga og ræða siðræn gildi og siðferðileg viðfangsefni frá mismunandi sjónarhornum. Fjallað verður um nokkrar helstu kenningar og hugtök siðfræðinnar og fengist við að greina siðræn álitamál. Nemendur fá tækifæri til að taka þátt í siðfræðilegri umræðu af rökfestu, ábyrgð og virðingu. Nemendur kynnast jafnframt kennsluaðferðum leiklistar sem  forvarnartæki í lífsleiknikennslu og fjölbreyttum kennsluaðferðum við að undirbúa og stýra umræðu. 

Vinnulag:
Áhersla verður lögð á að þjálfa þátttakendur í þeirri færni sem þeir eiga að efla hjá eigin nemendum.  Námið fer fram með fyrirlestrum, umræðum, verkefnum, samvinnu og verklegum æfingum.

X

Landnám og sköpun þjóðar (SFG007G)

Landnám Íslands og uppruni þjóðarinnar hafa verið áleitin viðfangsefni, bæði í sagnfræði, sögukennslu og almennri söguvitund. Námskeiðinu er ætlað að búa nemendur undir að taka á þessu efni, einkum í sögukennslu í grunnskóla.

Nemendur kynnast umfjöllun um efnið í kennslubókum og öðrum námsgögnum, sömuleiðis landnámsfrásögnum íslenskra fornrita. Þeir æfast í að sækja upplýsingar í rit sagnfræðinga og fornleifafræðinga og skilja röksemdir fræðimanna fyrir ályktunum og túlkun. Borðspil, ættfræðiforrit, söfn og sýningar, staðhættir og örnefni eru meðal þess sem hugað verður að út frá möguleikum í kennslu, m.a. heimabyggðarkennslu.

Nemendur kynnast hugmyndum um keltneska landnámsmenn, tiginborna landnámsmenn, víkinga og hreinan kynstofn og úr hvaða jarðvegi þær eru sprottnar. Hugmyndir um uppruna Íslendinga verða bornar saman við skyldar hugmyndir, fornar og nýjar, um uppruna þjóða og þjóðríkja. Þá verður leitað í heimssögunni að söguefni sem bera megi saman við landafundi og landnám norrænna sæfara á Atlantshafi.

Námsmat byggist að miklu leyti á skriflegum einstaklings- og hópverkefnum, einnig verkefnaskilum í tímum og skriflegu lokaprófi. Fjöldi og tilhögun verkefna verður nánar ákveðið í upphafi námskeiðs.

X

Nýsköpun í textíl (LVG001G)

Nemendur velja sjálfir viðfangsefni og vinna rannsóknar- og tilraunavinnu frá hugmynd að fullunnu verki. Unnið er með nýsköpunarferlið í formi lausnamiðaðrar þarfagreiningar á skapandi og gagnrýninn hátt. Nemendur kanna og gera tilraunir með nýjar leiðir sem byggja á tækni og vinnuaðferðum textílgreinarinnar, skipuleggja vinnuferli, vanda til fullvinnslu afurða og taka þátt í sýningu. Nemendur skila fræðilegri greinargerð og ferilmöppu sem inniheldur umfjöllun og rök fyrir verkefnavali, tilraunum og úrvinnslu hugmynda, nýsköpunargildi, vali á hráefni og vinnsluferli. Einnig fylgja með teikningar af afurð, vinnulýsingar í máli og myndum sem nýta má sem kennsluleiðbeiningar og fagleg framsetning afurða í sýningarformi.

X

Nám og nýir miðlar (SNU001G)

Á námskeiðinu er athyglinni beint að stafrænni efnisgerð í skólastarfi og ýmsum spennandi möguleikum í því sambandi. Nemendur spreyta sig á gerð nýmiðlunarefnis með áherslu á mynd, hljóð og hreyfingu. Bent verður og látið reyna á myndvinnslu, rætt um sjónarhorn, myndskurð, lýsingu, litasamsetningar og fleiri þætti við myndatökur eða kvikmyndagerð og glímt við bæði upptökur og samsetningu á myndskeiðum og öðru myndefni. Sérstakri athygli verður beint að hljóðupptökum, hljóðvinnslu og mikilvægi hljóðsetningar við efnisgerð og miðlun. Einnig verður vikið að tónlist, leikrænum tilþrifum og tjáningu við efnisgerð. Nemendur spreyta sig á stuttmynda- og hikmyndagerð (e. stop-motion) þar sem reynir á alla þessa þætti. Þá verður hugað að möguleikum til framsetningar á efni í stafrænu umhverfi. Nemendur fá tækifæri til að útbúa efnisvefi og gagnvirkar rafbækur og leggja drög að efnisgerð í skólastarfi. Loks verður hugað að mati á efnisgerð og stafrænu efni til nota í námi og kennslu.

X

Þemavinna með upplýsinga- og samskiptatækni (SNU002G)

Þemavinna (project based learning) er námsaðferð þar sem nemendur öðlast ákveðna þekkingu og færni með því að vinna saman að tilteknu verkefni í lengri tíma en almennt tíðkast
í skólum. Þeir leita svara við flókinni spurningu, finna lausn
á vandamáli, útbúa eða skapa eitthvað sem reynir á getu þeirra og hugkvæmni.
Þátttakendur á þessu námskeiði leggja á ráðin um þau verkefni sem ráðist er í, hvernig þeir skipuleggja vinnu sína og með hvaða hætti þeir nota upplýsinga- og samskiptatækni til afla upplýsinga eða efnis, vinna úr því og koma því á framfæri. Brýnt er að þátttakendur hafi mikinn áhuga á að leita svara hverju sinni, telji mikilvægt að leysa ákveðið vandamál eða skapa frumlegt verk.
Í verkefnum af þessu tagi reynir mikið á samvinnu, frumkvæði, lausnaleit og opna eða fjölþætta nálgun. Jafnframt kemur gagnrýnin og skapandi hugsun mjög við sögu. Verkið sem verður til ‒ sem gæti til dæmis verið stuttmynd, útvarpsleikrit, vefur eða söngleikur ‒ verður gert aðgengilegt fyrir íslenskan almenning eða, eftir atvikum, netverja hvar sem þeir búa.
Unnin verða tvö verkefni. Vinna við það fyrra stendur í einn til einn og hálfan mánuð en það síðara stendur yfir í tvo og hálfan til þrjá mánuði.

X

Leikur og tækni (SNU003G)

Athygli á námskeiðinu beinist að skapandi starfi barna með hjálp upplýsingatækni. Nemendur rýna og ræða les- og myndefni sem lýtur að sköpun með stafrænni tækni í leik- og grunnskólum. Þeir kynnast lýsandi dæmum í starfi valinna skóla og ígrunda færar leiðir til að beita upplýsingatækni og miðlun með ungum nemendum á frjóan hátt. Nemendur spreyta sig á teikningu og skapandi myndvinnslu í stafrænu umhverfi með stafræna sögugerð fyrir augum. Þeir myndskreyta og hljóðsetja sögur ætlaðar börnum og setja sig um leið í spor ungra nemenda í skapandi starfi þar sem reynir á listræna framsetningu í hljóði, mynd og hreyfingum. Nemendur spreyta sig jafnframt á einfaldri hönnun í þrívídd. Þá er á námskeiðinu greint frá frumkvöðlum um forritun fyrir börn og bent á leiðir til að útbúa einfalt efni og leiki í myndrænu forritunarumhverfi. Fjallað er um valdar tæknilausnir sniðnar að ungum nemendum til að varpa ljósi á tæknihönnun, forritun og sjálfvirkni. Nemendur kynnast lítillega kennslu um slíkan búnað á vettvangi og fá sjálfir að spreyta sig á glímu við hann. Þeir lýsa þeirri vinnu sinni með myndum og myndskeiðum studdum texta og einfaldri vefsíðugerð. Loks eru kynntar leiðir til að tengja myndræna forritun og leikföng tengd hönnun eða forritun ýmsum efniviði, listrænum efnistökum og nýsköpun.

X

Að kenna um bylgjur, ljós, hljóð og umhverfi (SNU003M)

Í þessu námskeiði verða þátttakendur búnir undir að kenna bylgjur, ljós og hljóð bæði með því að styrkja þekkingu nema á viðfangsefnunum og á kennsluhugmyndum sem þeim tengjast. Jafnframt verður skoðað hvernig fyrirbæri tengd þessum hugtökum birtast í manngerðu og náttúrulegu umhverfi. Mikil áhersla verður lögð á að tengja viðfangsefnin við hugmyndir og reynslu þátttakenda. Fjallað verður um rannsóknir á hugmyndum barna um viðfangsefnin og mögulegar leiðir til að tengja með kennslu þessi viðfangsefni við reynsluheim og hugmyndir grunnskólabarna. Fjallað verður um kennslu náttúrufræðilegra viðfangsefna námskeiðsins, skoðaðar kennslubækur og verklegar athuganir. Náttúrufræðileg viðfangsefni námskeiðsins eru: Sveiflur, bylgjur á streng, öldur á vatni, almennir bylgjueiginleikar, hljóð, myndun þess, útbreiðsla og víxlverkun við efni, ljós, myndun þess, útbreiðsla og víxlverkun við efni, og sjóntæki.

X

Samspil lífvera og umhverfis (SNU004G)

Á námskeiðinu verður fjallað um megin þætti vistfræðinnar: eðli og gerð vistkerfa (flæði orku og hringrásir efna, stöðugleika), samfélög lífvera og samspil þeirra sín á milli, stofnabreytingar og framvindu í vistkerfum. Fjallað verður um gildi fjölbreytileika lífvera fyrir framtíð jarðar og sjálfbæra þróun. Einnig verða tekin fyrir dæmi um íslensk vistkerfi, einkenni þeirra, sérstöðu og virði.

Þá verður fjallað um áhrif mannsins á náttúru og umhverfi, þar sem tekin verða fyrir helstu umhverfisvandamál jarðar og á Íslandi. Rætt verður um vænlegar leiðir í umhverfismennt þar sem tengsl vistfræði og geta nemenda til aðgerða í átt til sjálfbærar þróunar verða í forgrunni.

X

Hönnun námsefnis og stafræn miðlun (SNU007M)

Á námskeiðinu verður unnið að hugmyndum, miðlun og efnisgerð á opinn og skapandi hátt. Nemendur og kennarar ræða leiðir til að búa til og þróa margbreytilegt efni til nota í námi og kennslu. Farið verður yfir undirstöðuatriði námsefnisgerðar, þarfagreiningu og hönnunarferli með áherslu á efnisöflun, efnisskipan, notendaskil, gagnvirkni, yfirbragð og nýja miðla, meðal annars í ljósi fræðikenninga um nám og kennslu. Sérstakri athygli verður beint að efnisbyggingu, samspili miðla, yfirbragði efnis, gagnvirkni og notendaskilum. Farið verður yfir helstu þætti miðlunar og bent á úrval verkfæra til hljóðvinnslu, myndvinnslu og miðlunar en ekki lögð áhersla á verkfærakennslu. Auk hefðbundinna aðferða við hönnun námsefnis og gagnvirkra námsgagna verður bent á möguleika fólgna í samvinnu og lausnaleit (prójekt-vinnu) við efnisgerð og farið yfir kosti fólgna í opnu menntaefni og endurblöndun efnis. Nemendur eiga val um viðfangsefni í efnisgerð, efnistök og vinnulag. Nemendur leggja drög að eða móta námsefni eða sagnaefni til nota í uppeldis- eða skólastarfi, oft með stærri verk í huga. Með efnisgerð og áætlunum á námskeiðinu má leggja grunn að lokaverkefnum í meistaranámi. Einnig má þegar svo ber undir leggja drög að þróunarstarfi, samstarfi og styrkumsóknum.

X

Að kenna um hreyfingu, krafta, orku og umhverfi (SNU008G)

Í þessu námskeiði verða þátttakendur búnir undir að kenna um hreyfingu, krafta og orku hugtök sem tengjast hreyfingu. Þetta er gert með því að styrkja bæði þekkingu nema á viðfangsefnunum og á kennsluhugmyndum sem þeim tengjast. Jafnframt verður skoðað hvernig fyrirbæri tengd þessum hugtökum birtast í manngerðu og náttúrulegu umhverfi. Áhersla verður lögð á að tengja viðfangsefnin við hugmyndir og reynslu þátttakenda. Fjallað verður um rannsóknir á hugmyndum barna og unglinga um viðfangsefnin og mögulegar leiðir til að tengja með kennslu þessi viðfangsefni við reynsluheim og hugmyndir barna og unglinga. Fjallað verður um kennslu náttúrufræðilegra viðfangsefna námskeiðsins, skoðaðar kennslubækur og verklegar athuganir. Náttúrufræðileg viðfangsefni námskeiðsins eru: Einföld áhöld og vélar, hraði, hröðun, kraftur, tregða, massi, lögmál um hreyfingu hluta, mismunandi kraftar svo sem þyngdarkraftar, togkraftar, núningskraftar, samlagning krafta, vinna, orka, afl, mismunandi orkuform svo sem hreyfiorka, þyngdarstöðuorka, fjaðurstöðuorka, umbreyting orku úr einu formi í annað, varðveisla orkunnar, nýtanleg orka, orka í náttúrunni, orka í samfélaginu.

X

Forritun og tæknismiðjur (SNU010G)

Nemendur læra einföld forritunarmál og hvernig fella má forritun og vinnu í tæknismiðjum (makerspaces, fablabs)  inn í nám. Fjallað verður um forritunarkennslu í skólum, hugmyndir og kenningar um forritun í skólanámi og tengsl við tækniþróun og atvinnulíf.   Einkum verður unnið með myndræn forritunarmál sem hæfa til margs konar nota í  námi og kennslu og sem geta tengst ýmis konar jaðartækjum.

Horft verður til framtíðar og skoðuð sú þróun þegar stafrænn heimur og stýringar á hlutum renna saman (IoT, Internet of things). Unnið verður með hugmyndir um námssmiðjur og námsrými sem henta við nemendamiðað nám þar sem nemendur skapa og vinna með stafræna hluti og virkni í tvívíddar- og þrívíddarheimi og raunverulegum tækjum.

Fjallað verður um hugmyndafræði og kenningar og samfélagsumræðu varðandi „Internet of Things“  og  „gerenda“menningu (maker culture).  Skoðaðar eru breytingar á framleiðslutækni í persónumiðaða framleiðslu, fjarstýrð og sjálfstýrð verkfæri svo sem dróna og tölvuföt (wearable technology), útbúnað til að skapa sýndarveruleika og möguleika slíkra verkfæra í námi og kennslu.

X

Að kenna um rafmagn og segulmagn (SNU012G)

Í þessu námskeiði verða þátttakendur búnir undir að kenna um rafmagn og segulmagn. Þetta er gert með því að styrkja bæði þekkingu nema á viðfangsefnunum og á kennsluhugmyndum sem þeim tengjast. Jafnframt verður skoðað hvernig fyrirbæri tengd þessum hugtökum birtast í manngerðu og náttúrulegu umhverfi. Áhersla verður lögð á að tengja viðfangsefnin við hugmyndir og reynslu þátttakenda. Fjallað verður um rannsóknir á hugmyndum barna og unglinga um viðfangsefnin og mögulegar leiðir til að tengja með kennslu þessi viðfangsefni við reynsluheim og hugmyndir barna og unglinga. Fjallað verður um kennslu náttúrufræðilegra viðfangsefna námskeiðsins, skoðaðar kennslubækur og verklegar athuganir. Náttúrufræðileg viðfangsefni námskeiðsins eru: Rafmagn, rafhleðslur, rafkrafta, stöðurafmagn, rafstrauma, segulmagn, segulkraftar, víxlverkun rafmagns og segulmagns, og framleiðsla og nýting rafmagns.

X

Netnám og opin menntun (SNU014G)

Á námskeiðinu er fjallað um eftirfarandi þætti:

  • Nám í netheimum. Sjónum er sérstaklega beint að opnum netnámskeiðum sem ætluð eru til sjálfsnáms (MOOC). Helstu gerðir slíkra námskeiða eru kynntar. Skoðuð er staða þeirra og þróun, dreifileiðir, kennslukerfi og á hvaða kennslufræðilegum grunni þau byggja.
  • Opið menntaefni (OER). Kynntar eru rannsóknir, hugmyndir og menning um opið nám. Skoðað er á hvern hátt endurblöndun, frjáls höfundarleyfi og stór efnissöfn með opnu menntaefni geta breytt námi og kennslu og aðgengi til náms og þekkingar.
  • Skýjalausnir. Sjónum er beint að því hvað gerist þegar umgjörð náms og kennslu flyst í veflægt umhverfi, inn í tölvuský, hvaða verkfæri og lausnir henta og hvernig kennarar, skólar og skólasamfélög geta skipulegt námsferli og kennslu í slíku umhverfi.
  • Blönduð kennsla (t.d. vendikennsla). Fjallað er um rannsóknir og þróun varðandi blandaða kennslu og vinnulag við upptökur og deilingu á slíku efni. Nemendur gera upptökur sem gætu nýst í vendikennslu og fá reynslu af kennslu með netfundabúnaði/rauntímaútsendingum í kennslu.

Vinnulag í þessu námskeiði er þannig að námskeiðið er netnám með reglulegum netfundum. Námskeiðið verður með fjarkennslusniði.

X

Náttúra Íslands (SNU017G)

Á námskeiðinu verður bæði fjallað um hina lifandi og dauðu náttúru Íslands. Á dagskrá verða plöntur, smádýr, fuglar, spendýr (þ.m.t. húsdýrin með áherslu á aðlögun þeirra að íslensku umhverfi), eldvirkni, veðurfar og steinaríkið.
Ýmsar leiðir til að rannsaka náttúruna verða kynntar svo sem veðurmælingar, plöntuskoðun svo og aðferðir við að safna smádýrum og greiningar á lífverum æfðar. Nemendur fá líka reynslu af að skipuleggja útikennslu. Námskrá og námsefni grunnskóla sem tengist viðfangsefni námskeiðsins verður einnig skoðað.
Vinnulag:
Kennt verður reglulega í Stakkahlíð og í staðlotum bætast fjarnemar við og þá verður lögð áhersla á verklega vinnu. Að öðru leyti eru viðfangsefnin kynnt í fyrirlestrum og rædd í tíma eða á vef, áhersla verður lögð á að nemendur geri verklegar æfingar og fái reynslu af vettvangsferðum ýmist með kennara eða sjálf samkvæmt fyrirmælum kennara. Nemendur vinna einnig verkefni sem tengjast viðfangsefnunum.

X

Efni og orka í daglegu lífi (SNU018G)

Fjallað verður um hugtök, lögmál og kenningar á sviði efnafræði sem kennd eru í grunnskólum og leiðir til að kenna þessa þætti til skilnings. Jafnframt verður fjallað um orkuferli sem tengjast efnabreytingum og hugtök sem tengjast varmaorku.

Náttúrufræðileg viðfangsefni námskeiðsins eru: Frumefni, efnasambönd, efnablöndur, efnahvörf, frumeindakenningar, leysni, þrýstingur, varmi, hitastig, varmaflutningur, hamskipti, áhrif varma á efni. Í námskeiðinu verða þátttakendur búnir undir að kenna í grunnskóla þessi viðfangsefni. Sérstök áhersla verður lögð á að tengja viðfangsefnin við hugmyndir þátttakenda og reynslu úr daglegu lífi. Fjallað verður um rannsóknir á hugmyndum barna um viðfangsefnin og mögulegar leiðir til að tengja með kennslu þessi viðfangsefni reynsluheimi og hugmyndum grunnskólabarna. Einnig verða skoðaðar kennslubækur og önnur námsgögn sem notuð eru í skólum.

Vinnulag

Þátttakendur taka þátt í umræðum þar sem þeir kanna hugmyndir sínar um viðfangsefnin. Ígrundaðir verða textar um viðfangsefnin og kennslu þeirra og gerðar verklegar æfingar sem auka skilning á viðfangsefnunum. Meginviðfangsefni verða kynnt í fyrirlestrum en nemendum síðan gefin tækifæri til að afla frekari upplýsinga og þróa hugsun sína í gegnum umræður, verkefni og kynningar

X

Tölvuleikir, leikheimar og leikjamenning (SNU019G)

Fjallað verður um tölvuleiki í námi og kennslu með sérstakri áherslu á leikheima og netleiki og opna leikvanga á netinu og tengsl slíkra leikja við nám og tómstundastarf. Leikjamenning verður skoðuð, flokkunarkerfi og einkenni tölvuleikja, vægi þeirra í tómstundamenningu og tengsl við þjóðfélagsmál. Sérstaklega verður skoðað jafnréttissjónarhorn í tölvuleikjum og tölvuleikjamenningu og ýmis álitamál til dæmis tengd kynferði, ávanabindingu og/eða spilafíkn.  Unnið verður með  verkfæri til að smíða kennsluleiki/námsleiki og fjallað um þróun á „leikjun“ (e. gamification) í námi. Fjallað verður um námsleiki í ýmis konar tölvuumhverfi, jafn þrívíddarheimi á Interneti og leiki sem nota snjalltölvur eða síma.

Námskeiðið verður með fjarkennslusniði

X

Bókmenntir, þjóðerni og menning (ÍET002G)

Í námskeiðinu er fjallað um vel valdar íslenskar bókmenntir frá upphafi Íslands byggðar og fram undir lok 19. aldar og íhugað hvernig þessar bókmenntir nýtist best til kennslu á mismunandi skólastigum. Stúdentar kynna sér helstu skólaútgáfur og námsefni um miðaldabókmenntir en einnig heildarmynd bókmenntagreinarinnar.
Einnig er fjallað um það hvernig bókmenntir urðu hornsteinn í sjálfsmynd íslenskrar þjóðar á 19. öld. Stúdentar íhuga hugmyndafræði 19. aldar bókmennta, náttúrusýn þeirra, söguskilning og sterk tengsl við nútímann. Í námskeiðinu verður fjallað um íslensk þjóðskáld og stöðu þeirra í þjóðarvitundinni.
Vikið verður sérstaklega að sterkum tengslum bókmennta við þjóðmenningu. Íslensk menning er hliðstæð menningu annarra þjóðríkja í Evrópu og rætt verður um tengsl Íslands og umheimsins á hröðu þróunarskeiði Vesturlanda.
Vefefni er notað og upplýsingatækni enda fjölmargar kvikmyndir og annað myndefni nátengt stórvirkjum bókmenntasögunnar. Kennsla er í formi fyrirlestra, æfingaverkefna og sköpunarvinnu.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Dóra Björk Ólafsdóttir
Andri Rafn Ottesen
Guðjón Ingimundarson
Dóra Björk Ólafsdóttir
Grunnskólakennsla með áherslu á náttúrugreinar

Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á náttúruvísindum og þótti því tilvalið að miðla mínum áhuga til komandi kynslóða. Námið býður upp góða starfsmöguleika og starfið er spennandi. Boðið er upp á fjölbreytta og skemmtilega áfanga og eru þeir góður grunnur fyrir kennarastarfið.

Andri Rafn Ottesen
Kennsla samfélagsgreina

Besta ákvörðun sem ég hef tekið var að fara í kennaranám og meistaranámið er þar engin undantekning. Námið er bæði gagnlegt og skemmtilegt og hefur gert mig að betri námsmanni og persónu. Meistaranámið gefur aukinn og dýpri skilning í eitt mest gefandi starf sem fyrirfinnst.

Guðjón Ingimundarson
Grunnskólakennsla með áherslu á íslensku

Að mennta sig sjálfan eða einhvern annan, er styrking í svo marga staði. Það er ákaflega gefandi að sjá unga fólkið bæta sig meir og meir, sama hvort það sé bóklega, verklega eða andlega. Að móta komandi kynslóðir fyrir okkar samfélag eru forréttindi. Sama hversu stór partur maður er af ferlinu. Námið opnar svo margar hurðir og eru kennarar við Háskóla Íslands alltaf reiðubúnir að sýna þér hvað liggur á bakvið þær.

Hafðu samband

Kennsluskrifstofa

1. hæð, Stakkahlíð – Enni
Opið kl. 8.15 – 15.00 alla virka daga
Sími 525 5950
mvs@hi.is

""

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.