Samfélagstúlkun - Grunndiplóma


Samfélagstúlkun
Diplómapróf – 60 einingar
Með hraðvaxandi fjölgun innflytjenda frá ýmsum heimshornum hefur þörf fyrir túlka á fjölda erlendra mála aukist gríðarlega. Þetta stafar meðal annars af lagaskyldu til að útvega túlka við tilteknar aðstæður á sviðum dóms-, heilbrigðis-, skóla- og félagsmála.
Skipulag náms
Samfélagstúlkun I (TÁK006G)
Markmið: Að nemendur kynnist faginu samfélagstúlkun.
Viðfangsefni: Fjallað verður um grunnþætti samfélagstúlkunar frá ýmsum sjónarhornum og með ýmsum aðferðum. Nemendur læra og æfa lotutúlkun undir handleiðslu kennara. Kynnt verður þýðingafræði nytjaþýðinga, unnið með textagreiningu, yfirfærslu merkingar og sköpun skilnings. Veittur er inngangur að túlkunar- og glósutækni, siðareglum túlka, kynningu túlka og hegðun þeirra í starfi. Einnig er fjallað um réttindi og skyldur, umsýslu, ásamt verktöku og rekstur einyrkja.
Vinnulag: Fyrirkomulag kennslu er fjölbreytt: í formi fræðilegs lesefnis, fyrirlestra í stofu og á upptökum, auk umræðna í stofu og á fjarfundum um efni fyrirlestra. Nemendur vinna einstaklings- og hópverkefni, æfa túlkun og vinna sjálfstætt, m.a. með upptökur. Nemendur taka í notkun ferilmöppu sem gefur yfirlit um virkni í náminu. Áhersla er lögð á að þjálfa upp færni í samstarfi, sjálfstæði í vinnubrögðum, sveigjanleika og aðlögunarhæfni, sjálfsmat og ígrundun um eigin vinnubrögð auk færni í að veita og þiggja gagnrýni, endurgjöf og jafningjamat. Ætlast er til þess að nemendur mæti undirbúnir í tíma til að geta tekið virkan þátt í verklegum æfingum og umræðum. Mikilvægur hluti námsins er sjálfstætt heimanám, sem felst m.a. í skipulögðum, sjálfstæðum æfingum í að túlka og markvissri viðleitni til að bæta eigin færni í túlkun.
Námsmat: Símat í formi smærri verkefna yfir misserið. Lokaverkefni þar sem nemendur skila upptöku af túlkun sinni á samtali eða samtölum, ásamt greinargerð. Mætingarskylda er 80% og er forsenda þess að ljúka námskeiði. Standast þarf alla þætti námsmats til að ljúka námskeiði.
Talað mál og framsögn (TÁK503G)
Meginmarkmið námskeiðsins er að gera nemendur færa um að miðla íslensku á vönduðu máli.
Kynntar verða áherslur á flutningi talaðs mál við formlegar og óformlegar aðstæður og nemendur fá þjálfun í að flytja mál sitt skýrt og áheyrilega.
Lögð er áhersla á að nemendur þekki eigin rödd, veikleika og styrkleika, og gildi réttrar raddbeitingar. Þá er undirstrikað að raddvernd er grunnur að áheyrilegri miðlun. Nemendur fá þjálfun í beitingu málsins með innsýn í helstu reglur í íslensku talmáli og vinna munnleg verkefni þar sem reynir á skýra framsögn, raddbeitingu, ríkan orðaforða, vandað mál og að miðla af öryggi. Í öllum verkefnum eru þættir eins og raddbeiting, framburður, hrynjandi, málnotkun, orðaforði og stíll metnir.
Kennsla fer fram í formi fyrirlestra, verkefnatíma með leiðsögn og verklegrar þjálfunar.
Mætingarskylda er 80% og er forsenda próftökuréttar.
Fjölmiðlamál (ÍSE601G)
Fjallað verður ítarlega um íslenska málstefnu og málfar í fjölmiðlum í ljósi hennar, einkum í dagblöðum en einnig talmiðlum. Lesnar verða blaðagreinar af ýmsum toga (s.s. leiðarar, pistlar, minningargreinar og fréttaefni) og áhersla lögð á atriði sem oft vefjast fyrir annarsmálsnemum, s.s. orðatiltæki og vísanir í íslenskan menningarheim. Einnig verða til umræðu mismunandi málsnið, munur talmáls og ritmáls, textagerð og þýðingar í sjónvarpi, endurnýjun orða, fyrirsagnir og ensk áhrif í fjölmiðlum.
Samfélagstúlkun II (TÁK007G)
Markmið: Að nemendur kynnist faginu samfélagstúlkun, með sérstaka áherslu á túlkun í félagsþjónustu og í skólakerfinu.
Viðfangsefni: Í þessu námskeiði er byggt ofan á námskeiðið TÁK006G. Haldið verður áfram að fjalla um samfélagstúlkun frá ýmsum sjónarhornum og með ýmsum aðferðum. Nemendur læra og æfa lotutúlkun undir handleiðslu kennara, m.a. á sviði félagsþjónustu og skólakerfis. Umfjöllun um stöðu túlks í túlkunaraðstæðum og kynnt verður ferli við ákvarðanatöku og inngrip túlks. Rýnt verður áfram í túlkunar- og glósutækni og undirbúning fyrir túlkun, m.a. vinnu við orðaforða. Kynntar verða fyrirbyggjandi leiðir við sjálfgæslu og til úrvinnslu eftir krefjandi verkefni.
Vinnulag: Fyrirkomulag kennslu er fjölbreytt: í formi fræðilegs lesefnis, fyrirlestra í stofu og á upptökum, auk umræðna í stofu og á fjarfundum um efni fyrirlestra. Nemendur vinna einstaklings- og hópverkefni, æfa túlkun og vinna sjálfstætt, m.a. með upptökur. Fengnir verða gestir í stofu og farið í vettvangsferðir. Nemendur halda áfram að vinna með ferilmöppu sem gefur yfirlit um virkni í náminu. Áhersla er lögð á samstarf, sjálfstæði í vinnubrögðum, sveigjanleika og aðlögunarhæfni, sjálfsmat og ígrundun um eigin vinnubrögð auk færni í að veita og þiggja gagnrýni, endurgjöf og jafningjamat. Ætlast er til þess að nemendur mæti undirbúnir í tíma til að geta tekið virkan þátt í verklegum æfingum og umræðum. Mikilvægur hluti námsins er sjálfstætt heimanám, sem felst m.a. í skipulögðum, sjálfstæðum æfingum í að túlka og markvissri viðleitni til að bæta eigin færni í túlkun.
Námsmat: Símat í formi smærri verkefna yfir misserið. Lokaverkefni þar sem nemendur skila upptöku af túlkun sinni á samtali eða samtölum á orðræðusviðum námskeiðsins, ásamt greinargerð. Mætingarskylda er 80% og er forsenda þess að ljúka námskeiði. Standast þarf alla þætti námsmats til að ljúka námskeiði.
Samfélagstúlkun III (TÁK008G)
Námsform: Námið er staðnám þar sem skiptast á lotur með kennslu í stofu/á vettvangi og rauntímaþátttaka á netfundum þess á milli.
Markmið: Að nemendur kynnist faginu samfélagstúlkun, með sérstaka áherslu á túlkun á heilbrigðissviði, vinnumarkaði og í trúarlífi.
Viðfangsefni: Í þessu námskeiði er byggt ofan á námskeiðin TÁK006G og TÁK007G. Haldið verður áfram að fjalla um samfélagstúlkun frá ýmsum sjónarhornum og með ýmsum aðferðum. Nemendur læra og æfa lotutúlkun undir handleiðslu kennara, m.a. á heilbrigðissviði og í tengslum við vinnumarkað og trúarlíf. Umfjöllun um ýmsar aðferðir við túlkun, til dæmis fjartúlkun og lestúlkun. Rýnt verður áfram í túlkunar- og glósutækni, þ.m.t. samvinnu við teymi fagaðila. Rýnt verður í hlutverk túlksins, m.a. út frá menningarmiðlun, menningarnæmi, samskiptafærni og símenntun í vinnutungumálum.
Vinnulag: Fyrirkomulag kennslu er fjölbreytt: í formi fræðilegs lesefnis, fyrirlestra í stofu og á upptökum, auk umræðna í stofu og á fjarfundum um efni fyrirlestra. Nemendur vinna einstaklings- og hópverkefni, æfa túlkun og vinna sjálfstætt, m.a. með upptökur. Fengnir verða gestir í stofu og farið í vettvangsferðir. Nemendur halda áfram að vinna með ferilmöppu sem gefur yfirlit um virkni í náminu. Áhersla er lögð á samstarf, sjálfstæði í vinnubrögðum, sveigjanleika og aðlögunarhæfni, sjálfsmat og ígrundun um eigin vinnubrögð auk færni í að veita og þiggja gagnrýni, endurgjöf og jafningjamat. Ætlast er til þess að nemendur mæti undirbúnir í tíma til að geta tekið virkan þátt í verklegum æfingum og umræðum. Mikilvægur hluti námsins er sjálfstætt heimanám, sem felst m.a. í skipulögðum, sjálfstæðum æfingum í að túlka og markvissri viðleitni til að bæta eigin færni í túlkun. Námsmat: Símat í formi smærri verkefna yfir misserið. Í lok námskeiðs fer fram munnlegt lokapróf, að viðstöddum prófdómurum, þar sem nemandi skal vera fær um að lotutúlka milli íslensku og erlends máls eitt til tvö 5-10 mínútna samtöl milli sérfræðings/þjónustuveitanda og innflytjanda/þjónustuþega á almennu orðræðusviði eða orðræðusviðum námskeiðsins. Í túlkuninni verða að koma fram öll meginatriði samtals og helstu aukaatriði. Mætingarskylda er 80% og er forsenda próftökuréttar. Standast þarf alla þætti námsmats til að ljúka námskeiði.
Túlkunarfræði (TÁK501G)
Markmið: Að nemendur öðlist grunnþekkingu í túlkunarfræðum og kynnist kenningum um túlkun og hlutverk túlksins.
Viðfangsefni: Farið verður í kenningar um ferli túlkunar og kenningar um hlutverk túlksins. Fjallað verður um menningarleg og málleg vandamál sem upp koma við túlkunaraðstæður og hlutverk túlksins í því að brúa bil milli tveggja menningarheima. Farið verður í mismunandi svið túlkunar, rætt um hagsmunaárekstra og ólíkar aðstæður í túlkun.
Vinnulag: Kennsla er að hluta til í fyrirlestrarformi en nemendur taka virkan þátt í umræðum og vinna bæði hóp- og einstaklingsverkefni á misserinu.
Námsmat: Skriflegt próf og verkefni
Lesefni: Tilkynnt síðar
Samfélagstúlkun IV (TÁK009G)
Námsform: Námið er staðnám þar sem skiptast á lotur með kennslu í stofu/á vettvangi og rauntímaþátttaka á netfundum þess á milli.
Markmið: Að nemendur kynnist faginu samfélagstúlkun, með sérstaka áherslu á túlkun í réttarkerfinu, á landamærum og við móttöku innflytjenda.
Viðfangsefni: Í þessu námskeiði er byggt ofan á námskeiðin TÁK006G, TÁK007G og TÁK008G. Haldið verður áfram að fjalla um samfélagstúlkun frá ýmsum sjónarhornum og með ýmsum aðferðum. Nemendur læra og æfa lotutúlkun undir handleiðslu kennara, m.a. varðandi túlkun í réttarkerfinu, á landamærum og við móttöku innflytjenda. Athugið að námskeiðið gefur ekki löggildingu til dómtúlkunar. Umfjöllun um ýmsar aðferðir við túlkun, til dæmis hvísltúlkun og samtímistúlkun. Rýnt verður áfram í túlkunar- og glósutækni, þ.m.t. samvinnu milli túlka. Upprifjun og samantekt allt frá því nemendur hófu nám í samfélagstúlkun og spáð í framtíðarþróun innan fagsins.
Vinnulag: Fyrirkomulag kennslu er fjölbreytt: í formi fræðilegs lesefnis, fyrirlestra í stofu og á upptökum, auk umræðna í stofu og á fjarfundum um efni fyrirlestra. Nemendur vinna einstaklings- og hópverkefni, æfa túlkun og vinna sjálfstætt, m.a. með upptökur. Fengnir verða gestir í stofu, farið í vettvangsferðir og fylgst með túlkum að störfum. Nauðsynlegt er að nemendur tryggi sér svigrúm til að geta mætt í verklega þjálfun á vettvangi utan reglulegrar stundatöflu. Nemendur ljúka vinnu við ferilmöppu sem gefur yfirlit um virkni frá upphafi náms. Áhersla er lögð á samstarf, sjálfstæði í vinnubrögðum, sveigjanleika og aðlögunarhæfni, sjálfsmat og ígrundun um eigin vinnubrögð auk færni í að veita og þiggja gagnrýni, endurgjöf og jafningjamat. Ætlast er til þess að nemendur mæti undirbúnir í tíma til að geta tekið virkan þátt í verklegum æfingum og umræðum. Mikilvægur hluti námsins er sjálfstætt heimanám, sem felst m.a. í skipulögðum, sjálfstæðum æfingum í að túlka og markvissri viðleitni til að bæta eigin færni í túlkun. Námsmat: Símat í formi smærri verkefna yfir misserið. Í lok námskeiðs fer fram munnlegt lokapróf, að viðstöddum prófdómurum, þar sem nemandi skal vera fær um að lotutúlka milli íslensku og erlends máls eitt til tvö 5-10 mínútna löng samtöl milli sérfræðings/þjónustuveitanda og innflytjanda/þjónustuþega á almennu orðræðusviði eða orðræðusviðum námskeiðsins. Gert er ráð fyrir að með skilvirkri glósutækni ráði nemandi við allt að 5-8 setninga langar lotur samfellt. Einnig skal nemandi geta sýnt færni í lestúlkun og vera fær um að hvísltúlka eða samtímistúlka á móðurmál sitt allt að 5 mínútna langa samfellda ræðu á tilteknu orðræðusviði. Í öllum prófverkefnum verða að koma fram öll meginatriði samtals/ræðu og helstu aukaatriði. Mætingarskylda er 80% og er forsenda próftökuréttar. Standast þarf alla þætti námsmats til að ljúka námskeiði.
Siðfræði túlkunar (TÁK601G)
Markmið: Nemendur fái innsýn í klassískar siðakenningar og kynnist grundvallarhugtökum siðfræðinnar. Þeir þjálfist í að greina siðræn álitamál tengd túlkun og að taka rökstudda afstöðu til þeirra. Kennslan byggist á fyrirlestrum og umræðum. Í námskeiðinu er fyrst og fremst farið í klassískar kenningar siðfræðinnar og hugtök sem líta má á sem nauðsynlegan grunn til að takast á við þau álitamál sem sérstaklega snúa að starfsvettvangi túlka. Jafnframt er lögð áhersla á að tengja umfjöllunina við siðferðileg álitamál sem upp kunna að koma í túlkaaðstæðum. Mikið er lagt upp úr virkri umræðu nemenda í tímum og því mikilvægt að þeir kynni sér vel lesefni fyrir tímana.
Þýðingar (ÍSE502G)
Námskeiðið er inngangur að þýðingum, þýðingasögu og þýðingafræði. Nemendur kynnast helstu hugtökum og kenningum á sviði þýðinga. Námskeiðið skiptist í tvo þætti: Hinn fræðilegi og sögulegi þáttur námskeiðsins fer fram í formi fyrirlestra og umræðna. Jafnframt leggur kennari fram lesefni sem nemendur kynna sér. Námsmat felst í prófum/ritgerðarverkefnum þar sem skyldulesefni er undirstaðan. Verklegi þátturinn fer fram í hópvinnustofum þar sem nemendur æfa sig í þýðingarýni og þýðingum (bókmenntaþýðingum eða nytjaþýðingum) undir handleiðslu kennara. Námsmat felst í skriflegu verkefni eða verkefnum. Nemendur í íslensku sem öðru máli þurfa að hafa lokið öllum námskeiðum á 1. og 2. ári.
Þýðingarýni og þýðingatækni (ÞÝÐ201G)
Markmið námskeiðsins er í fyrsta lagi að nemendur læra að rýna í þýðingar sem og greina texta á erlendu máli til að þýða yfir á móðurmálið. Nemendur velja bókmennta- eða nytjatexta í samráði við kennarann og vinna með þá texta.
Í öðru lagi kynnast nemendur þeim hjálpargögnum og tæknilausnum sem notuð eru í þýðingarferlinu. Þannig fá þeir að sama skapi innsýn í starf atvinnuþýðenda á ýmsum sviðum.
Kennsla fer að mestu leyti fram í formi hagnýtra æfinga, umræðna og verkefna undir handleiðslu kennara.
Einnig flytja nemendur erindi í tíma.
Þýðingarýni og textagreining er skyldunámskeið í Þýðingafræði sem aukagrein á BA stigi. Það er einnig opið öðrum nemendum en góð færni í erlendu tungumáli (samsvarandi 3. ári í grunnnámi) er nauðsynleg undirstaða.
Kennsla fer fram á íslensku. Nemendur þýða úr erlendu máli yfir á móðurmálið. Önnur verkefni eru unnin á íslensku.
Undirstaða í þýðingafræði (10 e) er æskileg en ekki nauðsynleg.
Hafðu samband
Skrifstofa Hugvísindasviðs
Aðalbygging, 3.hæð - Sæmundargötu 2
Sími: 525 4400
Netfang: hug@hi.is
Skrifstofan er opin virka daga frá kl 10:00–12:00 og 13:00–15:00.
Nemendur á Hugvísindasviði geta einnig nýtt sér Þjónustuborð á Háskólatorgi. Hægt er að nálgast upplýsingar í netspjalli hér á síðunni.
Fylgstu með Hugvísindasviði:

Hjálplegt efni
Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.
