Skip to main content

Kennslufræði fyrir iðnmeistara

Kennslufræði fyrir iðnmeistara

Menntavísindasvið

Kennslufræði fyrir iðnmeistara

Grunndiplóma – 60 ECTS einingar

Ertu með löggilt lokapróf í iðngrein og langar að starfa við kennslu? Kennslufræði fyrir iðnmeistara er fyrir þá sem hafa áhuga á að kenna sitt fag í framhaldsskóla. Markmið námsins er að nemendur öðlist þekkingu, skilning og færni til að starfa sem starfsmenntakennarar.

Skipulag náms

X

Fræðileg skrif og gagnrýninn lestur (ÍET102G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að búa nemendur í háskólanámi undir lestur og ritun fræðilegra texta og þjálfa þá í gagnrýnum lestri enda er hvort tveggja grundvallaratriði í öllu háskólanámi.  

 

Fjallað verður um ýmsar tegundir fræðilegs efnis og framsetningar á því. Nemendur kynnast helstu einkennum fræðilegra skrifa og læra hvað felst í ritstýrðum og/eða ritrýndum textum. Nemendur öðlast þjálfun í að lesa, greina og meta slíka texta. Rætt verður um sjálfstæð, gagnrýnin og heiðarleg vinnubrögð ásamt því sem fjallað verður um höfundarrétt, ritstuld og falsfréttir. 

 

Nemendur öðlast færni í að vinna efni upp úr fræðilegum texta, svo sem útdrætti, og að flétta saman heimildir við eigin texta. Rætt verður ítarlega um fræðilegar ritgerðir á háskólastigi og nemendur fá þjálfun við gerð slíkra ritgerða. Þá verður fjallað um viðeigandi málnotkun í fræðilegum skrifum og hún þjálfuð. 

 

Fjallað verður sérstaklega um heimildaleit og heimildamat; gæði heimilda og hvernig greina megi vandaðar heimildir frá óvönduðum. Þá fá nemendur þjálfun í heimildaskráningu. Einnig verða nemendur þjálfaðir í að nota heimildir í eigin skrifum og greina milli eigin raddar og heimildarinnar sjálfrar.

X

Inngangur að kennslufræði starfsgreina (KEN101G)

Markmið námskeiðsins er að nemendur afli nýrrar þekkingar um kennslu starfsgreina, auki skilning sinn á sérstöðu hennar og taki til gagnrýninnar skoðunar viðhorf sín til þess í hverju nám og kennsla þessara greina felist.

INNTAK / VIÐFANGSEFNI:
Stefnur og straumar í kennslufræðum. Hvernig lærir fólk og hvernig getur kennari hjálpað fólki til að læra? Hvað er góð kennsla. Námskrár og gerð þeirra, markmiðasetning, gerð kennsluáætlana,, námsmat, notkun upplýsingatækni við kennslu. Viðfangsefnin verða skoðuð í ljósi kennslufræði: Félagsfræði, sálfræði og heimspeki.

VINNULAG:
Námskeiðið verður kennt á formi sem er kallað "Valvíst nám". En það þýðir að þátttakendur geta valið hvort þeir mæta í skólann, taka þátt í gegnum fjarfundabúnað í rauntíma eða hlusta á upptökur og taka virkan þátt í samvinnu þátttakenda á netinu milli reglulegra funda.

Á námskeiðinu eru tvær "vinnulotur" þar sem allir þátttakendur vinna saman í heilan dag í tengslum við efni namskeiðsins. Þátttakendur eru hvattir til að mæta í húsnæði Menntavísindaseviðs við Stakkahlíð í vinnuloturnar. Þar verða teknar mikilvægar ákvarðanir um námskeiðið, þátttakendur kynnast vel og það styður við samvinnu þeirra á námskeiðinu, þá reynum við að beita aðferðum sem nýtast vel í fullorðinsfræðslu, þannig að þátttakendur upplifa ýmsar aðferðir sem þeir geta síðan nýtt við skipulagningu náms og kennslu.

Síðan hittast þeir vikulega í húsnæði skólans eða á netinu.

Á milli funda og vinnulota fer samvinnan fram á vef námskeiðsins, t.d. í gegnum skriflegar umræður á umræðuþráðum námskeiðsins.

X

Námskrár starfsgreina, námsefnisgerð og námsmat (KEN203G)

Nemendur læra að vinna kennsluáætlanir, skipulag og undirbúning kennslu, námsefnisgerð og náms­mat í samræmi við gildandi námskrár. Jafnframt kynnast þeir kenningum sem nýtast til að skipuleggja kennslu og námsmat.

X

Kennslufræði starfsgreina – fyrri hluti (KEN302G, KEN303G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að dýpka skilning nemenda á kennslufræði eigin greinar og gera þeim kleyft að tengja reynslu á vettvangi við kenningar og rannsóknir í uppeldis- og menntunarfræði.

Athugið að námskeiðið er kennt á fimmtudögum kl. 12:30 til 15:40. Gert er ráð fyrir að nemendur geti mætt í rauntíma.

X

Kennsla starfsgreina á vettvangi – fyrri hluti (KEN302G, KEN303G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur þjálfist í kennslu eigin greinar, að þeir þrói sínar eigin starfshugmyndir og móti sér hugmyndir um hlutverk sitt sem starfsgreinakennara.

X

Kennsla og margbreytilegir nemendahópar (KEN103G)

MARKMIÐ
Markmið námskeiðsins er að nemendur
-    geti greint frá og útskýrt opinbera stefnu og hugmyndafræði um málefni nemenda með ólíkar kennsluþarfir (grunnskóla/framhaldsskóla)
-    geta talið upp og greint mismunandi áherslur og skipulag á vettvangi þegar skóli mætir ólíkum náms- og kennsluþörfum nemenda,
-    geta nefnt og bent á einkenni algengustu námsörðugleika og gefið dæmi um það hvernig kennari getur brugðist við með viðeigandi kennsluúrræðum,
-    geti greint frá nokkrum ólíkum fötlunum, en átti sig jafnframt á gagnsemi þess að skoða og skilgreina þá þætti sem skipta meginmáli fyrir nám og kennslu
-    mæta þörfum bráðgerra nemenda í kennslu sinni á viðeigandi hátt
-    greina frá þeim áhrifum sem menningarlegur bakgrunnur nemenda getur haft á nám þeirra og hvernig kennari getur brugðist við honum,
-    beiti í kennslu sinni kennsluaðferðum og kennsluskipulagi sem auðveldar kennurum að koma til móts við ólíkar kennsluþarfir í margbreytilegum nemendahópum.

VIÐFANGSEFNI:
Nemendur kynni sér hugmyndafræði og stefnu um skóla án aðgreiningar (inclusion) og lög og reglugerðir um nám og kennslu nemenda með ólíkar kennsluþarfir.
Lögð verður áhersla á að skýra og skilgreina margbreytileika í nemendahópi og hvernig koma má til móts við ólíkar náms- og kennsluþarfir með sveigjanlegu kennsluskipulagi og fjölbreyttri kennslutækni, sem gefur möguleika á þátttöku í námi og skólastarfi, óháð fötlun, námshæfni eða menningarlegum bakgrunni.
Fjallað verður um algengustu námsörðugleika, t.d. lestrar- og málörðugleika, tvítyngi, stærðfræðiörðugleika, athyglisbrest og ofvirkni. Jafnframt verður skoðað hvernig menningarlegur fjölbreytileiki hefur áhrif á kennslu og skólastarf. Þá verður fjallað um helstu tegundir fatlana, þar sem þó er lögð megináhersla á að greina og taka tillit til þátta sem skipta máli fyrir nám og kennslu, svo sem líkamlegra, skynrænna, sálfræðilegra, námslegra og athyglis- og einbeitingar þátta. Lögð verður áhersla á að nemendur kynni sér kennsluaðferðir/kennsluskipulag og stuðningskerfi sem gagnast hefur í margbreytilegum nemendahópum og skoðað verður hvers konar færni gagnast kennurum í skóla án aðgreiningar, sem meðal annars byggir á hugmyndum um einstaklingsmiðað nám.

VINNULAG:
Fyrirlestrar í staðlotu, umræður, hóp- og einstaklingsvinna.

X

Kennslufræði starfsgreina – seinni hluti (KEN402G, KEN403G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að dýpka skilning nemenda á kennslufræði eigin greinar og gera þeim kleyft að tengja reynslu á vettvangi við kenningar og rannsóknir í uppeldis- og menntunarfræði.

Athugið að námskeiðið er kennt á fimmtudögum kl. 12:30 til 15:40. Gert er ráð fyrir að nemendur geti mætt í rauntíma.

X

Kennsla starfsgreina á vettvangi – seinni hluti (KEN402G, KEN403G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur þjálfist í kennslu eigin greinar, að þeir þrói sínar eigin starfshugmyndir og móti sér hugmyndir um hlutverk sitt sem starfsgreinakennara.

X

Einelti, forvarnir og inngrip (TÓS509M)

Þetta námskeið er um einelti og markmiðið er að þeir sem ljúka námskeiðinu öðlist þekkingu, leikni og hæfni til að geta tekist á við einelti meðal barna og unglinga. Námskeiðið byggir á kenningum og rannsóknum á einelti, ásamt víðfeðmri reynslu umsjónarkennara. Námskeiðið er bæði fræðilegt og hagnýtt. Nemendur þurfa að vinna verkefni á vettvangi. Námskeiðið er ætlað öllum þeim sem hafa hug á að vinna með börnum og unglingum og hentar því vel fyrir nemendur á menntavísindasviði HÍ. Nemendur á öðrum sviðum eru einnig velkomnir. Á námskeiðinu verður fjallað um fjölmarga þætti sem snúa að einelti, þar á meðal samstarf við foreldra, hópefli, vináttuþjálfun, uppbygginu liðsanda, árangursríka vinnu með þolendum, gerendum og áhorfendum og leiðir til lausna. Námskeiðið fer fram á íslensku en lesefni er á íslensku og ensku.

Vinnulag: Fyrirkomulag námskeiðsins byggir á fyrirlestrum, umræðum, tímaverkefnum, kynningum og vinnu á vettvangi. Námskeiðið er kennt tvisvar í viku fyrir staðnema. Fjarnemar verða að mæta í allar þrjár staðlotur námskeiðsins. Missi fjarnemar staðlotu verða þeir að vinna það upp með því að mæta í aðra tíma í staðinn. Námskeiðið fylgir dagsetningum í grunnnámi í tómstunda- og félagsmálafræði. Á námskeiðinu er tekið viðtal við fyrrum þolenda eða gerenda eineltis. Þá er eitt verkefni námskeiðsins unnið á vettvangi, þar sem nemendur prófa hópeflandi eineltisforvarnir með hópi barna eða ungmenna. 

X

Gamalt handverk í skólastarfi (LVG004M)

Markmið:
a) Að kenna gamlar handverksaðferðir
b) Að nemendur smíði þjóðlega hluti er byggja á gömlum fyrirmyndum
c) Að þjálfa nemendur í að nýta sér minjasöfn sem uppsprettu verkefna. 

Lýsing: Námskeiðið er hugsað fyrir nemendur sem vilja læra gamlar handverksaðferðir. Nemendur kynnast verkaðferðum eins og útskurði, trafaöskjugerð, horna- og beinavinnu og trérennismíði. Lögð er áhersla á gerð verkefna sem nemendur geta nýtt bæði í skólastarfi og í eigin lífi. Lögð er áhersla á íslenskan efnivið. Námskeiðið hentar öllum þeim er vilja leggja áherslu á þjóðlegt, bæði innan list- og verkgreina, í almennu skólastarfi og í leikskóla. Handverk er stór hluti af dýrmætum menningararfi okkar sem mikilvægt er að standa vörð um

A.  Inntak / viðfangsefni
a) Nemendur skoða gamalt handverk á söfnum, heimsækja íslenskt handverksfólk og skoða sýningar
b) Nemendur byggja verkefni sín á m.a. gömlum þjóðlegum fyrirmyndum t.d. af söfnum sem þeir útfæra að eigin vild. 
c) Nemendur læra gamlar verkaðferðir og nota viðeigandi efnivið til að smíða úr með áherslu á notkun handverkfæra
d.) Nemendur læra um sögu og hugmyndafræði uppeldismiðaðs handverks 

B. Hönnun og gerð hluta
a) Nemendur hanna og smíða einfalda nytja hluti svo sem trafaöskju, bakka, prjónastokka, spil, skálar, box, leikföng og einnig skartgripi,
b) Lögð er áhersla á að þátttakendur noti fjölbreytt smíðaefni og náttúruleg yfirborðsefni.

X

Nám og kennsla á Netinu (SNU008M)

Inntak, viðfangsefni og vinnulag:

Fjallað er um miðlun, framsetningu og skipulag námsefnis og námsumhverfis á Neti, í fræðilegu samhengi.  Einnig er fjallað um hugmyndir og kenningar sem tengja má netnámi og uppbyggingu námssamfélaga. Áhersla er  á félags- og menningarlega sýn (socio-cultural approach), dreifða vitsmuni (distributed cognition) og nám sem  tengja saman þekkingu og að tengjast hvert öðru (connectivism) með aðstoð netmiðilsins. Áhersla er á  gerð og vinnu með opin námsgögn og opinn hugbúnað sem hentar skólastarfi. Þá er athygli beint að möguleikum og vandamálum tengdum netnotkun í lífi og skólastarfi og úrlausnum þeirra. Nemendur byggja upp stafræna verkmöppu (eportfolio). Námskeiðið er verkefnamiðað og að miklu leyti með fjarnámssniði.

Leitast verður við að nota kennsluaðferðir sem byggja á veftækni og nýjum netverkfærum og þjálfa þannig nemendur til vinnu í slíku umhverfi.

X

Gildi leiklistar - framkvæmd og fræði (LVG007M)

Viðfangsefni námskeiðsins:

Á námskeiðinu fá nemendur hvorutveggja, verklega og bóklega kennslu í leiklist. Kenningar og skilgreiningar eru reifaðar samtímis með verklegum skapandi verkefnum. Nemendur kynnast hugmyndasögu leiklistar  í stórum dráttum og fjallað verður um gildi leiklistar með skírskotun í kenningar og rannsóknir. Nemendur eru þjálfaðir í að geta rökstutt eigin afstöðu til listgreina í menntun, í fræðilegu samhengi og á gagnrýninn hátt.  Uppistaðan í námskeiðinu er þjálfun nemenda í að vinna sjálfstætt, faglega og á skapandi hátt með leiklist. 

X

Tómstundir og unglingar (TÓS211G)

Markmið: Að nemendur

  • Kynnist því tómstundastarfi sem sérstaklega er boðið upp á fyrir unglinga á Íslandi.
  • Efli eigin færni og styrk í að vinna með unglingum á vettvangi frítímans.
  • Öðlist innsýn í þann heim sem unglingar búa við í dag, má þar nefna hnattvæðingu, fjölmiðla, unglingamenningu og samvistir fjölskyldunnar.
  • Kryfji rannsóknir á gildi tómstunda fyrir unglinga.
  • Öðlist færni í að greina og bregðast við ofbeldi gegn unglingum, ásamt því að þekkja skyldur og ábyrgð leiðbeinenda.
  • Öðlist innsýn í hverskonar frávikshegðun unglinga og hvernig helst megi koma í veg fyrir hana.
  • Þrói hugmyndir sínar um tómstundastarf fyrir unglinga með því að gera verkefni á vettvangi.
  • Átti sig á mikilvægi lýðræðislegra vinnubragða í öllu starfi með unglingum.
  • Geti skipulagt og stjórnað tómstundastarfi fyrir unglinga.

Inntak / viðfangsefni: Fjallað verður um starf félagsmiðstöðva, íþróttafélaga, skáta og um trúarlegt starf fyrir unglinga, ásamt félagsstarfi í grunnskólum. Áhersla verður lögð á starfshlutverk tómstundafræðinga við fræðslu, ráðgjöf og forvarnarstarf. Farið verður í skoðun á samfélaginu út frá unglingunum sjálfum og nemendur kryfja gildi tómstunda fyrir unglinga til mergjar. Fjallað verður um helstu einkenni og vandamál sem börn og unglingar eiga við að etja, meðal annars verður fjallað um kenningar, áhættuþætti, eðli og umfang ofbeldis og vanrækslu og mismunandi birtingarform þess. Jafnframt verður fjallað um ofbeldi í fjölskyldum og áhrif þess á unglinga. Ennfremur verður fjallað um löggjöf, úrræði og forvarnarstarf, vinnuaðferðir, viðhorf og viðbrögð fagfólks í slíkum málum. Að lokum verður fjallað um hlutverk og ábyrgð leiðbeinenda og mikilvægi lýðræðislegra vinnubragða í starfi með unglingum.

Vinnulag: Fyrirlestrar, umræður, einstaklingsvinna, hópavinna og vettvangsheimsóknir. Nemendur fara í vettvangsheimsóknir og kynna sér starf með unglingum. Nemendur hanna starf í frítíma fyrir unglinga.

X

Tjáning og samskipti (TÓS104G)

Nemendur lesa texta um viðfangsefni námskeiðsins og hagnýta sér, ásamt fyrirlestrum og leiðsögn kennara, til að æfa sig í þeirri sköpun, tjáningu og athugun sem skilgreind er í hæfnisviðmiðum.

Námskeiðið er skipulagt með það fyrir augum að tengja saman fræði og framkvæmd á þann veg að nemendur vinni þau verk sem námskeiðið snýst um, ræði saman (eða skrifist á) um reynslu sína af viðfangsefnum og læri af henni. Í þessu felst meðal annars ræðuþjálfun, leikrænn tjáning og greining á samskiptum. Að auki verður áhersla á stofnun og stjórnun félagasamtaka, fundarstjórn og fundarsköp.

X

Siðfræði og fagmennska (ÞRS312G)

Í þessu námskeiði er farið í siðfræði með áherslu á nytjastefnu, réttarstefnu (skyldukenningar), mannréttindi og siðfræðileg hugtök eins og sjálfræði, velferð, friðhelgi einkalífs og virðingu. Jafnframt er fjallað um tengsl fagmennsku og siðferðis.

Áhersla er lögð á að tengja hina fræðilegu umfjöllun við siðferðileg álitamál í starfi fagstétta sem vinna með margvíslegum hópum í samfélaginu

X

Netnám og opin menntun (SNU014G)

Á námskeiðinu er fjallað um eftirfarandi þætti:

  • Nám í netheimum. Sjónum er sérstaklega beint að opnum netnámskeiðum sem ætluð eru til sjálfsnáms (MOOC). Helstu gerðir slíkra námskeiða eru kynntar. Skoðuð er staða þeirra og þróun, dreifileiðir, kennslukerfi og á hvaða kennslufræðilegum grunni þau byggja.
  • Opið menntaefni (OER). Kynntar eru rannsóknir, hugmyndir og menning um opið nám. Skoðað er á hvern hátt endurblöndun, frjáls höfundarleyfi og stór efnissöfn með opnu menntaefni geta breytt námi og kennslu og aðgengi til náms og þekkingar.
  • Skýjalausnir. Sjónum er beint að því hvað gerist þegar umgjörð náms og kennslu flyst í veflægt umhverfi, inn í tölvuský, hvaða verkfæri og lausnir henta og hvernig kennarar, skólar og skólasamfélög geta skipulegt námsferli og kennslu í slíku umhverfi.
  • Blönduð kennsla (t.d. vendikennsla). Fjallað er um rannsóknir og þróun varðandi blandaða kennslu og vinnulag við upptökur og deilingu á slíku efni. Nemendur gera upptökur sem gætu nýst í vendikennslu og fá reynslu af kennslu með netfundabúnaði/rauntímaútsendingum í kennslu.

Vinnulag í þessu námskeiði er þannig að námskeiðið er netnám með reglulegum netfundum. Námskeiðið verður með fjarkennslusniði.

X

Viðburða- og verkefnastjórnun (TÓS411G)

Námskeiðinu er ætlað að efla færni nemenda í að undirbúa og skipuleggja viðburði á faglegan hátt með aðferðum og leiðum verkefnastjórnunar. Áhersla er á samvinnu og verkefnavinnu með markvissum hætti og nemendur ættu því að búa að aukinni færni fyrir önnur námskeið í háskólanámi, vinnumarkað og félagsstörf hvers konar. Námskeiðið er grunnnámskeið í tómstunda- og félagsmálafræði og er ætlað að mæta síaukinni kröfu um færni í viðburða- og verkefnastjórn á starfsvettvangi þeirra. Það er einnig opið öðrum nemendum við Háskóla Íslands sem valnámskeið.

Ég hvet nemendur til virkar þátttöku í umræðum sem og verkefnavinnu því þannig sköpum við gott lærdómssamfélag sem margfaldar árangur allra. Ég hvet jafnframt til uppbyggilegra samskipta og ábyrgðar á eigin námi og framgöngu í námskeiðinu.

Inntak
Á námskeiðinu verður farið yfir skipulagningu viðburðaverkefna. Áhersla er lögð á undirbúning, greiningar, áætlanir, framkvæmd og eftirvinnslu viðburða s.s. á sviði tómstunda, frítíma og menningar. Rýnt er í viðburði eins og fundi, ráðstefnur, tónleika, útihátíðir, íþróttamót, merkisdaga mannsævinnar og fasta hátíðisdaga. Fjallað er um lög, reglur og öryggisatriði. Skoðuð eru tengsl frístunda, tómstunda og ferðaþjónustu, sem og uppeldislegt- og samfélagslegt gildi viðburða og efnahagsleg áhrif þeirra.

Vinnulag
Fyrirlestrar, umræður, verkefnavinna og heimsóknir. Í námskeiðinu vinna nemendur að undirbúningi, framkvæmd og mati á eigin viðburði og taka þátt í að rýna viðburði samnemenda auk lesefnisprófs.

Námskeiðið er kennt í stað- og fjarnámi og mætingarskylda er í námskeiðið fyrir staðnema og fyrir fjarnema í staðlotur.

Lágmarkseinkunn í hverjum námsþætti er 5.0.

X

Tómstundir og unglingar (TÓS211G)

Markmið: Að nemendur

  • Kynnist því tómstundastarfi sem sérstaklega er boðið upp á fyrir unglinga á Íslandi.
  • Efli eigin færni og styrk í að vinna með unglingum á vettvangi frítímans.
  • Öðlist innsýn í þann heim sem unglingar búa við í dag, má þar nefna hnattvæðingu, fjölmiðla, unglingamenningu og samvistir fjölskyldunnar.
  • Kryfji rannsóknir á gildi tómstunda fyrir unglinga.
  • Öðlist færni í að greina og bregðast við ofbeldi gegn unglingum, ásamt því að þekkja skyldur og ábyrgð leiðbeinenda.
  • Öðlist innsýn í hverskonar frávikshegðun unglinga og hvernig helst megi koma í veg fyrir hana.
  • Þrói hugmyndir sínar um tómstundastarf fyrir unglinga með því að gera verkefni á vettvangi.
  • Átti sig á mikilvægi lýðræðislegra vinnubragða í öllu starfi með unglingum.
  • Geti skipulagt og stjórnað tómstundastarfi fyrir unglinga.

Inntak / viðfangsefni: Fjallað verður um starf félagsmiðstöðva, íþróttafélaga, skáta og um trúarlegt starf fyrir unglinga, ásamt félagsstarfi í grunnskólum. Áhersla verður lögð á starfshlutverk tómstundafræðinga við fræðslu, ráðgjöf og forvarnarstarf. Farið verður í skoðun á samfélaginu út frá unglingunum sjálfum og nemendur kryfja gildi tómstunda fyrir unglinga til mergjar. Fjallað verður um helstu einkenni og vandamál sem börn og unglingar eiga við að etja, meðal annars verður fjallað um kenningar, áhættuþætti, eðli og umfang ofbeldis og vanrækslu og mismunandi birtingarform þess. Jafnframt verður fjallað um ofbeldi í fjölskyldum og áhrif þess á unglinga. Ennfremur verður fjallað um löggjöf, úrræði og forvarnarstarf, vinnuaðferðir, viðhorf og viðbrögð fagfólks í slíkum málum. Að lokum verður fjallað um hlutverk og ábyrgð leiðbeinenda og mikilvægi lýðræðislegra vinnubragða í starfi með unglingum.

Vinnulag: Fyrirlestrar, umræður, einstaklingsvinna, hópavinna og vettvangsheimsóknir. Nemendur fara í vettvangsheimsóknir og kynna sér starf með unglingum. Nemendur hanna starf í frítíma fyrir unglinga.

X

Heimspeki og hugmyndasaga menntunar (SFG302G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur verði færir um að taka málefnalega afstöðu til hugmynda og aðferða í kennslu og uppeldi í fortíð og nútíð, og geti tekið þátt í gagnrýninni umræðu um skólamál og gert grein fyrir eigin hugmyndum um menntun og uppeldi.Viðfangsefni:

Á námskeiðinu verður fjallað um uppeldis- og menntunarhugmyndir allt frá tímum Forn-Grikkja og fram á okkar daga. Áhersluatriði í kennslunni eru eftirfarandi:

1. Maðurinn: Skynsemi, skilningur og siðvit
Fjallað verður um mannskilning á ólíkum tímum. Hvernig hugmyndir hugsuða um eðli mannsins höfðu áhrif á hugmyndir hvers tíma um uppeldi og menntun.

2. Markmið menntunar
Fjallað verður um markmið menntunar og forsendur þessara markmiða á hverjum tíma s.s að tileinka sér dygð, að uppfylla hlutverk sitt í samfélaginu, verða meira maður, að axla ábyrgð í samfélagi, að verða virkur þátttakandi í lýðræðissamfélagi, að tileinka sér sjálfstæða og gagnrýna hugsun.

3. Frelsi og lýðræði
Fjallað verður um áhrif hugmynda um frelsi og sjálfræði mannsins í lýðræðissamfélagi á hugmyndir um menntun. Sérstaklega verður hugað að áhrifamikilli hugmyndafræði í samtímanum sem lýtur að menntun til lýðræðis, borgaralegri menntun, skóla án aðgreiningar og jafnréttis til náms.

Meðal viðfangsefna námskeiðsins verða þekkingar-, stjórn-, og siðspeki Platons, hugmyndir Rousseau um frelsi og sjálfræði, hugmyndum Kants um skynsemi og upplýsingu og hugmyndir Wollstonecraft um jafnrétti. Einnig verður frelsishugtakið skoðað í ljósi kenninga E. Key, A.S. Neill og P. Freire. Fjallað verður ítarlega um kenningar John Dewey um menntun, gagnrýna hugsun og lýðræði.

X

Félagsfræði og saga menntunar (SFG301G)

Viðfangsefni:
Félagsfræði menntunar
Helstu kenningar greinarinnar verða skoðaðar í ljósi viðfangsefna á borð við þróun og hlutverk menntunar, siðferðilegt uppeldi, félagslega mismunun, einstaklingsvæðingu og kyn. Einkum verða til umfjöllunar kenningasmiðirnir Émile Durkheim, Georg Herbert Mead, John Dewey, Pierre Bourdieu, Ulrich Beck, Anthony Giddens og Beverley Skeggs. Þessar kenningar veita ólík sjónarhorn á tengsl einstaklings og samfélags og félagslegar flokkanir eins og stétt, kyn og æviskeið. Kenningarnar verða skoðaðar út frá hlutstæðum dæmum, sem einkum eru sótt í íslenskt samfélag síðustu áratuga.

Saga uppeldis og menntunar
Hér verða til umfjöllunar megindrættir í samfélagsgerð og menningararfleifð sveitaþjóðfélags fyrri alda og þær þjóðfélagsbreytingar sem orðið hafa til dagsins í dag. Í þessu sambandi verður rætt um uppeldishlutverk kirkju, trúarbragða og heimila, um rætur almenningsfræðslu í menningarhefðum fortíðar, um breytt hlutverk skóla og breytt samspil skóla, heimilis og annarra samfélagsþátta. Áhersla verður lögð á sérkenni menntunarþróunar á Íslandi með hliðsjón af almennri þróun í grannlöndum.
Í námskeiðinu verður lögð áhersla samspil milli félagsfræðilegrar og sögulegrar umfjöllunar um menntun og uppeldi.

Vinnulag:
Kennslan fer fram í fyrirlestrum og umræðutímum. Námsefni er bókin Félagsfræði menntunar eftir Gest Guðmundsson og Almenningsfræðsla á Íslandi 1880-2007 í ritstjórn Lofts Guttormssonar. Auk þessa eru til umfjöllunar frumtextar og greinar sem kynna rannsóknir og greiningar á sviði námskeiðsins

X

Þroska- og námssálarfræði (KME301G)

Tilgangur þessa námskeiðs er að nemendur öðlist heildarsýn á þroska barna frá fæðingu og fram á unglingsár.

Inntak/viðfangsefni:
Fjallað verður um þær breytingar sem verða á þroska barna á mismunandi sviðum og aldursskeiðum og helstu kenningar sem notaðar hafa verið til að varpa ljósi á þessar breytingar. Fjallað verður um vitsmunaþroska, tilfinningaþroska og þróun tilfinningalegra tengsla, félagsþroska, þróun sjálfsmyndar og siðferðisvitundar. Námskenningum og vistfræðilegum kenningum (ecological approach) verður einnig gerð skil. Rætt verður um orsakir og eðli einstaklingsmunar, samfellu í þroska og sveigjanleika þroskaferlisins. Tengsl náms og þroska, áhugahvöt og áhrif uppeldis, menningar og félagslegra aðstæðna á þroska barna verða einnig til umfjöllunar. Áhersla verður lögð á gildi þroskasálfræðinnar í uppeldis- og skólastarfi.

Vinnulag:
Kennsla fer fram í fyrirlestrum og umræðu/verkefnatímum. Í umræðu/verkefnatímum fá nemendur þjálfun í að ræða námsefnið á gagnrýninn hátt.

X

Útivist og útinám í lífi og starfi (TÓS301G)

Inntak: Fjallað verður um hugmyndafræði og gildi útináms og ævintýranáms í starfi með fólki með áherslu á hagnýtar kenningar, rannsóknir og reynslu af vettvangi. Áhersla er lögð á að annars vegar að njóta náttúrunnar og hins vegar að greina hvernig náttúruna getur verið vettvangur fyrir uppeldi og margskonar nám (t.d. með rýni í plöntur, dýr eða landslag).

Kynntar eru leiðir um hvernig náttúran getur auðgað starf með börnum, unglingum og fullorðnum m.a. til þess að efla sjálfstraust, sjálfsmynd, uppbyggjandi samskipti og auka þekkingu fólks á náttúrunni og efla tengsl okkar við hana. Einkum er litið á vettvang frítímans sem þann starfsvettvang sem unnið er með, en einnig er unnið með útfærslu og framkvæmd útináms í skóla- eða tómstundastarfi. Kennaranemar sem taka námskeiðið vinna sín verkefni með hliðsjón af skólastarfi og tengingar við aðalnámskrá. Fjallað verður um ýmis gagnleg atriði varðandi útivist m.a. um útbúnað, klæðnað, ferðamennsku og öryggismál.

Farið verður í eina tveggja nátta ferð (19. - 212. október 2022), einnar nætur ferð (15.- 16. nóvember 2022) þar sem nemendur glíma við raunveruleg verkefni á vettvangi.

Vinnulag: Námskeiðið er kennt bæði í stað- og fjarnámi. Í staðnámi er að jafnaði kennt tvo dag í viku.

Kennslan byggir á fyrirlestrum, verklegri kennslu, útivistarferðum, verkefnavinnu og umræðum. Rík áhersla er lög á fjölbreyttar útivistarferðir þar sem nemendur takast á við raunveruleg verkefni. Umræður eru í tímum og á neti, en einnig er rætt um upplifanir hópsins og einstaklinganna í ferðunum og rýnt í þann lærdóm sem af þeim má draga (ígrundun). Unnin eru verkefni þar sem nemendur þurfa m.a. að fara með hóp í ferð. Þar reynir á ferlið frá hugmynd (sköpun), undirbúning, framkvæmd og mat. 
Nemendur eru hvattir til að nota leiðarbók á námskeiðinu fyrir ígrundanir, minnispunkta og hugleiðingar.

X

Hönnun námsefnis og stafræn miðlun (SNU007M)

Á námskeiðinu verður unnið að hugmyndum, miðlun og efnisgerð á opinn og skapandi hátt. Nemendur og kennarar ræða leiðir til að búa til og þróa margbreytilegt efni til nota í námi og kennslu. Farið verður yfir undirstöðuatriði námsefnisgerðar, þarfagreiningu og hönnunarferli með áherslu á efnisöflun, efnisskipan, notendaskil, gagnvirkni, yfirbragð og nýja miðla, meðal annars í ljósi fræðikenninga um nám og kennslu. Sérstakri athygli verður beint að efnisbyggingu, samspili miðla, yfirbragði efnis, gagnvirkni og notendaskilum. Farið verður yfir helstu þætti miðlunar og bent á úrval verkfæra til hljóðvinnslu, myndvinnslu og miðlunar en ekki lögð áhersla á verkfærakennslu. Auk hefðbundinna aðferða við hönnun námsefnis og gagnvirkra námsgagna verður bent á möguleika fólgna í samvinnu og lausnaleit (prójekt-vinnu) við efnisgerð og farið yfir kosti fólgna í opnu menntaefni og endurblöndun efnis. Nemendur eiga val um viðfangsefni í efnisgerð, efnistök og vinnulag. Nemendur leggja drög að eða móta námsefni eða sagnaefni til nota í uppeldis- eða skólastarfi, oft með stærri verk í huga. Með efnisgerð og áætlunum á námskeiðinu má leggja grunn að lokaverkefnum í meistaranámi. Einnig má þegar svo ber undir leggja drög að þróunarstarfi, samstarfi og styrkumsóknum.

X

Nám og hönnun: Verkfræðileg sálfræði (LVG023G)

Í þessu námskeiði verða viðfangsefni verkfræðilegrar sálfræði og mannþáttarfræða kynnt fyrir nemendum. Verkfræðileg sálfræði fjallar um hvernig hægt er að hagnýta sálfræðilega þekkingu við hönnun og notkun tóla, tækni og umhverfis. Sérstaklega hvernig skilningur á færni og takmörkunum mannsins, með hliðsjón af rannsóknum á skynjun, hugsun og hegðun, getur nýst til að búa til notendavænt og aðgengilegt umhverfi. Áherslan í námskeiðinu verður á að skoða hvernig nám og hönnun fer saman. Það er, hvernig hönnun á námsaðstæðum og námsefni hefur áhrif á nám og einnig hvernig hönnun verður að taka tillit til fyrri þekkingar og byggja á námi notenda.

Vinnulag: Námskeiðið byggist á heimalestri, umræðum og sjálfstæðri verkefnavinnu. Gert er ráð fyrir að nemendur leggi af mörkum til viðfangsefnis námskeiðsins og þeirra umræðna sem þar fer fram.

Námskeiðið ætti að eiga erindi við nemendur í menntavísindum, sálfræði og verkfræði.

X

Að kenna um rafmagn og segulmagn (SNU012G)

Í þessu námskeiði verða þátttakendur búnir undir að kenna um rafmagn og segulmagn. Þetta er gert með því að styrkja bæði þekkingu nema á viðfangsefnunum og á kennsluhugmyndum sem þeim tengjast. Jafnframt verður skoðað hvernig fyrirbæri tengd þessum hugtökum birtast í manngerðu og náttúrulegu umhverfi. Áhersla verður lögð á að tengja viðfangsefnin við hugmyndir og reynslu þátttakenda. Fjallað verður um rannsóknir á hugmyndum barna og unglinga um viðfangsefnin og mögulegar leiðir til að tengja með kennslu þessi viðfangsefni við reynsluheim og hugmyndir barna og unglinga. Fjallað verður um kennslu náttúrufræðilegra viðfangsefna námskeiðsins, skoðaðar kennslubækur og verklegar athuganir. Náttúrufræðileg viðfangsefni námskeiðsins eru: Rafmagn, rafhleðslur, rafkrafta, stöðurafmagn, rafstrauma, segulmagn, segulkraftar, víxlverkun rafmagns og segulmagns, og framleiðsla og nýting rafmagns.

X

Samstarf í frístunda- og skólastarfi (TÓS410G)

Í þessu námskeiði er sjónum beint að samstarfi milli skóla og frístundastofnana. Frístundaheimili og félagsmiðstöðvar eru í mörgum sveitarfélögum rekin innan og í nánu samstarfi við grunn- og framhaldsskóla. Einnig starfar fagfólk á vettvangi frítímans, t.d. íþróttafélögum í nánu samstarfi við menntastofnanir. Námskeiðið miðar að því að efla þekkingu nemenda á þverfaglegu samstarfi ólíkra faghópa. Fjallað verður um áskoranir og tækifæri í slíku samstarfi og gildi þess fyrir börn og ungmenni, ekki síður en starfsfólk. Kenningum um ólíkar gerðir samstarfs verður gerð skil sem og rannsóknum á teymum, trausti, umbótum og þróun þar sem ólíkar stofnanir snúa bökum saman. Raundæmum af samstarfi og/eða samþættingu skóla- og frístundastarfs verður fléttað inn í námskeiðið og nemendur þjálfast í gagnrýnu hugarfari og borgaralegri virkni með því að vega og meta þróun samstarfs á vettvangi frítímans og skóla.

Námskeiðið hentar þeim sem stefna að því að starfa með börnum og ungmennum, hvort heldur er í formlegu, hálfformlegu eða óformlegu uppeldis-, íþrótta, frístunda- eða skólastarfi. Námskeiðið hentar einnig starfsfólki og stjórnendum sem nú þegar starfa í skóla- og frístundastarfi.

Skipulag og vinnulag námskeiðs:
- Nemendum í grunnnámi sem og meistaranámi, staðnemum og fjarnemum, verður kennt saman á þessu námskeiði.
- Stuðst verður við vendikennslu að jafnaði.  

X

Fatahönnunar- og híbýlasaga – tíska, textíll, húsgögn og byggingar (LVG008M)

Lögð er áhersla á sögu hönnunar frá Egyptum til vorra daga með áherslu á fatnað og textíl. Einnig er skoðuð húsgagna- og byggingarsagan í samhengi við híbýlaskreytingar úr textíl, til dæmis húsgagnaáklæða- og gluggatjaldahönnun. Kynntar eru stefnur, stílar og straumar og víðtækt hlutverk fatnaðar og textíls innan listasögu, tísku og hönnunar í alþjóðlegu samhengi samanborið við þróun fata- og textílsögu á Íslandi og tengslin við atvinnulíf, menningu, söfn og menntun. Námið er fólgið í fyrirlestrum og bók- og verklegum rannsóknarverkefnum þar sem unnið er með fjölbreytta gagnaöflun og úrvinnslu verkefna á myndrænan hátt.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Þuríður Ragnheiður Sigurjónsdóttir
Móses Helgi Halldórsson
Þuríður Ragnheiður Sigurjónsdóttir
Kennslufræði iðnmeistara

Ég starfa við kennslu í verknámsskóla á Austurlandi og taldi ég það rétta leið fyrir mig að afla mér kennsluréttinda í minni grein. Með þessu námi er ég að tryggja starfsöryggi mitt umtalsvert og opna dyr á frekara nám og fleiri störf í framtíðinni. Að stunda fjarnám sem þetta á breyttum tímum er áhugavert og eflir bæði mig og skólann í að gera betur.

Móses Helgi Halldórsson
Kennslufræði verk- og starfsmenntunar - B.Ed.nám

Þegar ég ákvað að breyta um stefnu á fimmtugsaldri og skella mér í kennslufræði Iðnmeistara fann ég strax hvað námið átti vel við mig.  Mér fannst námið henta mér vel og námsmatið er manneskjulegt. Kennararnir eru algjörlega  frábærir og  mér fannst svo gaman að ég gat ekki hætt. Ég er strax farinn að kenna mitt fag því ég lauk kennsluréttindanáminu á einu ári. Mér finnst það mjög skemmtilegt, krakkarnir eru frábærir og þetta er í rauninni það skemmtilegasta sem ég hef nokkurn tíma unnið við.

Hafðu samband

Kennsluskrifstofa
1. hæð, Stakkahlíð – Enni
Opið kl. 8.15 – 15.00 alla virka daga
Sími 525 5950
mvs@hi.is

""

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.