Heilsuefling og heimilisfræði | Háskóli Íslands Skip to main content

Heilsuefling og heimilisfræði

Heilsuefling og heimilisfræði

Menntavísindasvið

Heilsuefling og heimilisfræði

B.Ed. gráða – 180 ECTS einingar

Viltu stuðla að góðri heilsu og vellíðan í skólastarfi? Ef þú hefur áhuga á mat, heilsu og vellíðan þá gæti nám í heilsueflingu og heimilisfræði verið fyrir þig. Boðið er upp á grunnskólakennaranám þar sem nemendur sérhæfa sig í faggreininni heimilisfræði samhliða því að byggja upp traustan grunn í heilsueflingu í skólastarfi.

Skipulag náms

X

Inngangur að heilsueflingu og heimilisfræði (HHE101G)

Inntak og meginviðfangsefni:

Námskeiðið miðar að því að kynna fyrir nemendum helstu viðfangsefni og grunnhugtök sem þeir munu takast á við í náminu bæði tengt heilsueflingu og heimilisfræði. Meðal annars verður farið yfir námsfyrirkomulag og kröfur í námi, samskipti milli nemenda og leiðbeinenda, siðfræði, kennsluaðferðir og gerð myndbanda fyrir kennslu, grunnaðferðir í eldhúsi, gerð uppskrifta, skýrslugerð,  fræðileg skrif og lestur. Kennsla er í formi fyrirlestra, vettvangsheimsókna og verklegra tíma. Lokaeinkunn byggir á verkefnavinnu yfir misserið.

Námskeiðið er kennt samhliða vinnulagi í háskólanámi og eru aðferðir sem þar er unnið með nýttar í þessu námskeiði.

Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám. Á námskeiðinu búa nemendur til bloggsíðu, fara í vettvangsheimsókn, gera fræðilegt verkefni og verkefni um uppskriftir. Í innlotum eru fyrirlestrar og vinnustofur. Staðnemar matreiða í tímum prufurétti og fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í verklega tíma.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Vinnulag í háskólanámi (HÍT101G)

Markmið námskeiðsins er að veita nemendum grundvallarfærni í fræðilegum vinnubrögðum. Kynnt verða meginatriði í skipulagi og frágangi verkefna og ritgerða. Áhersla verður lögð á að þjálfa nemendur í að skrifa fræðilegan texta á góðri íslensku. Nemendur öðlast þjálfun í að finna heimildir í gegnum leitarvélar, nota og skrá heimildir á réttan hátt.

Námsmat byggist á vikulegum verkefnaskilum og stuttri fræðilegri greinargerð sem skilað er í lok námskeiðs.

X

Íslenska I (ÍET010G)

Á námskeiðinu verður fjallað um bókmenntir og menningu, í víðasta skilningi þeirra hugtaka, og sú umfjöllun tengd við grunnþætti menntunar. Íslenska er það verkfæri sem við notum í öllu okkar daglega lífi og námi þvert á námsgreinar og því þurfa allir kennarar að vera meðvitaðir um þátt tungumálsins í faggreinum sínum. Bókmenntir og aðrir textar eru alltumlykjandi í samfélaginu: allt frá miðaldabókmenntum, þjóðsögum og nútímabókmenntum til þeirra kvikmynda og sjónvarpsþátta sem við horfum á, til net- og samfélagsmiðlamenningar, til dægurtónlistar og jafnvel auglýsinga sem dynja á okkur dag hvern. Þessir textar byggja á margslungnu myndmáli með djúpum lögum merkingar sem kennarar þurfa að hafa réttu tækin til að átta sig á óháð kennslugreinum. Í því ljósi verður fengist við grundvallarhugtök í bókmenntafræði, orðræðugreiningu og menningarfræði og gefin dæmi um fjölbreyttar leiðir og miðla við kennslu sem stuðla að skilningi og áhuga grunnskólanemenda á eigin menningu og annarra.

X

Stærðfræði I (SNU101G)

Á námskeiðinu kynnast kennaranemar meginmarkmiðum náms í stærðfræði í grunnskóla. Fjallað er um hvað felst í stærðfræðinámi og hvernig styðja má grunnskólanemendur við stærðfræðinám.

Nemendur læri hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að því að skilningur nemenda á stærðfræðilegum hugtökum styrkist.

Fjallað verður um hlutverk stærðfræðikennarans og hæfni sem hann þarf að búa yfir.

Nemar kynnast beitingu upplýsingatækni við nám og kennslu.

X

Læsi og lestrarkennsla (KME101G)

Á námskeiðinu verður stefnt að því að nemar öðlist góða þekkingu á grundvallaratriðum læsis, og þróun þess frá upphafi til loka grunnskóla. Fjallað verður um nám og kennslu í lestri og ritun, um áhrif tvítyngis á læsi, lestrarörðugleika og úrræði við þeim. Veitt verður innsýn í fræðilegar undirstöður lesskilnings og fjallað á hagnýtan hátt um kennsluaðferðir, lestrarhvatningu, val á lesefni, gagnrýninn lestur og lestur á rafrænum miðlum og neti.

Sýnd verða dæmi um kennslu og kennsluaðferðir í lestri, lesskilningi og ritun, og nemendur hvattir til að leita leiða til að auka færni nemenda sinna og lestrargleði. Skoðað verður hvaða lesefni er gefið út handa nemendum grunnskóla, og hvernig unnt er að nota það nemendum til gagns og gleði.

Í lok námskeiðs er þess vænst að nemendur hafi öðlast fræðilega og hagnýta þekkingu til að geta gefið framtíðarnemendum sínum þann stuðning sem þarf til að þeir taki stöðugum framförum í læsi, frá æsku til fullorðinsára.

X

Nám og kennsla: Inngangur (KME102G)

Um er að ræða inngangsnámskeið í kennslufræði, ætlað verðandi grunnskólakennurum. Hér eru hugmyndir, aðferðir og hugtök kynnt til sögunnar, sem fá svo ítarlegri umfjöllun og meðferð í síðari kennslufræðinámskeiðum (NK-námskeiðum). Meginmarkmið er að veita nemendum innsýn í kenningar og rannsóknir um nám og kennslu í skóla án aðgreiningar, auk þess að gefa mynd af störfum og starfsumhverfi grunnskólakennara. Áhersla er lögð á tengsl við starfsvettvang og að nemendur tengi viðfangsefni námskeiðsins eigin reynslu og viðhorfum og leggi grunn að eigin starfskenningu. Mikilvægar hugmyndir, hugtök og viðfangsefni: Námskenningar, menntarannsóknir, nám-nemandi-námsaðstæður, kennsluhættir og kennsluáætlanir, samskipti og samstarf, kennarinn sem fagmanneskja, starfskenning og starfsuhverfi kennara, lagarammi, reglugerðir og námskrár sem snerta skyldunám.

Vinnulag: Fyrirlestrar, málstofur, skapandi viðfangsefni og margvísleg verkefni unnin einstaklingslega eða í samvinnu við aðra. Tengsl við vettvang.

X

Næring og orkujafnvægi (HÍT201G)

Farið verður í grundvallaratriði og hugtök næringarfræðinnar, hlutverk og gildi næringarefna, meltingu, frásog og flutning. Sérstök áhersla er lögð á orkuefnin og orkuefnaskiptin, en einnig er fjallað um valin vítamín, steinefni og önnur næringarefni að því marki sem þau eru tekin fyrir í almennum ráðleggingum um mataræði.

Námskeiðið byggir á fyrirlestrum og verkefnavinnu, þar á meðal athugun á eigin mataræði. Þannig má auka skilning á viðfangsefninu og tengja það daglegu lífi og neysluháttum.

ATH. Námskeiðin HÍT201 Næring og orkujafnvægi 5e og HÍT401 Næring og heilsa 5e koma í stað námskeiðsins ÍÞH503G Næring heilsa og þjálfun 10e. Þeir nemendur sem hafa lokið því þurfa ekki að taka 5e námskeiðin.

X

Heilbrigði og velferð - heilsueflandi samfélag (HHE203G)

Inntak og meginviðfangsefni
Megininntak námskeiðsins grundvallast af auknu vægi sem heilsa og vellíðan hefur fengið í öllu skólastarfi. í fyrsta lagi með innleiðingu á grunnstoðinni Heilbrigði og velferð eins og hún er kynnt í Aðalnámskrá og ritröð um grunnþætti menntunar. Í öðru lagi með heilsueflandi verkefnum Embættis landlæknis, sem beinast bæði að skólum og samfélaginu öllu. í þriðja lagi með Heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna sem beinast að samfélaginu öllu.

Á fyrstu síðu í hefti um grunnstoðina Heilbrigði og velferð segir: „Heilbrigði byggir á andlegri, líkamlegri og félagslegri líðan. Það ræðst af flóknu samspili einstaklings við umhverfi sitt og félagslegum kringumstæðum. Allt skólastarf þarf að efla heilbrigði og stuðla markvisst að velferð og vellíðan óháð efnahag og aðstæðum enda verja börn og ungmenni stórum hluta dagsins í skóla. Helstu áhersluþættir heilbrigðis eru jákvæð og raunsönn sjálfsmynd, hreyfing, næring, hvíld, andleg vellíðan, góð samskipti, öryggi, hreinlæti, kynheilbrigði og skilningur á eigin tilfinningum og annarra. Allir þurfa að fá tækifæri til að njóta styrkleika sinna og byggja upp trausta sjálfsmynd sem er undirstaða þess að geta tekið upplýstar og ábyrgar ákvarðanir í tengslum við eigið heilbrigði. Veita þarf fræðslu um gildi hreyfingar, efla hreyfifærni og skapa öruggt umhverfi sem hvetur alla til að hreyfa sig. Í skólaumhverfinu þarf að stuðla að heilsusamlegu fæðuvali með fræðslu og góðu framboði á fjölbreyttum mat.” 

Um Heilsueflandi samfélag segir í texta á vef Embættis landlæknis: „Samfélag sem leggur áherslu á að heilsa og líðan allra íbúa sé höfð í fyrirrúmi í allri stefnumótun og á öllum sviðum er Heilsueflandi samfélag.“ Einnig segir „Í heilsueflandi samfélagi er stöðug áhersla lögð á að bæta bæði hið manngerða og félagslega umhverfi íbúa, draga úr ójöfnuði, og draga úr tíðni og afleiðingum langvinnra sjúkdóma með margvíslegu forvarnar- og heilsueflingarstarfi.“ 

Vinnulag
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Á námskeiðinu fá nemendur námsefni miðlað á vef, taka heimapróf á Canvas úr lesefni og vinna fræðileg verkefni. Í innlotum eru aðrir fyrirlestrar og vinnustofur. Skyldumæting er í staðlotur.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Íslenska II (ÍET203G)

Í námskeiðinu verður íslenska og fjölbreyttar birtingarmyndir hennar í forgrunni, allt frá máltökuskeiði til fullorðinsára. Fjallað verður um mál nemenda sjálfra og hvernig þeir lærðu það. Einnig verður komið inn á málnotkun nemenda og hvernig þeir laga sig að aðstæðum, hvort sem er í óformlegu spjalli á samfélagsmiðlum eða í formlegri ritun, og allt þar á milli. Í tengslum við það fá þeir þjálfun í að fjalla um eigin málnotkun og annarra með viðeigandi hugtökum. Lögð verður áhersla á að kennaranemar læri að greina talmál frá ritmáli á fræðilegan hátt og þjálfist í að vinna með ólíkar gerðir talaðs máls og ritaðs sem tengja má ólíkum kennslugreinum grunnskólans. Fjallað verður sérstaklega um sköpunarmátt tungumálsins og hvernig nýta má hann í kennslu í grunnskóla. Rætt verður um mikilvægi þess að taka mið af mismunandi félagslegum og menningarlegum bakgrunni nemenda og vanda þess að kenna íslensku í fjölmenningarsamfélagi nútímans.

X

Stærðfræði II (SNU204G)

Á námskeiðinu styrkja nemar tök sín á völdum þáttum úr stærðfræði, þar á meðal talnafræði og rúmfræði. Jafnframt er fjallað um talnaritun og reikning.

Áhersla er lögð á fjölbreytni og sjálfstæði í leit að lausnum á stærðfræðilegum þrautum. Nemendur kynnist því  hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að auknum skilningi nemenda á stærðfræðilegum hugtökum.

X

Nám og kennsla eldri nemenda í grunnskóla (KME202G, KME201G)

Meginmarkmið þessa námskeiðs er að kennaranemi öðlist þekkingu á almennri kennslufræði og nokkra hæfni til að kenna eldri nemendum í grunnskóla.

Aðaláhersla er á umfjöllun um kennsluhætti og margvíslegar kennsluaðferðir, meðal annars í ljósi fjölbreytileika í nemendahópi og skóla án aðgreiningar. Kynntar verða rannsóknir á námi og kennslu og leitað svara við spurningunni um hvað einkenni árangursríka kennslu.

Viðfangsefni eru einnig námsumhverfi og einkenni skipulags á miðstigi og á unglingastigi, gerð kennsluáætlana og hæfniviðmiða, bekkjarstjórnun, agi, árangur, áhugahvöt, val, foreldrasamstarf, stafræn borgaravitund og ábyrg netnotkun við nýtingu upplýsingatækni í námi og kennslu.

Kennaranemar undirbúa kennslu, kenna í tvær vikur á vettvangi, ígrunda reynslu sína og leggja mat á hana.

X

Nám og kennsla yngri nemenda í grunnskóla (KME202G, KME201G)

Markmið:
Meginmarkmið þessa námskeiðs er að kennaranemar öðlist þekkingu á námi og kennslu yngri nemenda og nokkra hæfni til að kenna yngri bekkjum grunnskóla.

Inntak / viðfangsefni:
Fjallað verður um kennsluhætti og kennsluaðferðir í yngri bekkjum grunnskóla, samvinnu og samskipti nemenda. Kynntar verða helstu leiðir til að örva alhliða þroska yngri nemenda og koma til móts við ólíkar þarfir þeirra í fjölbreyttum nemendahópi í skóla án aðgreiningar. Kynntar verða rannsóknir á námi og kennslu og leitað svara við spurningunni um hvað einkenni árangursríka kennslu.
Í tengslum við vettvangsnám fær kennaranemi æfingu í að skipuleggja fjölbreytt nám og kennslu, velja kennsluhætti sem henta nemendum, nemendahópum og hæfniviðmiðum námskrár, beita fjölbreyttum náms- og kennsluaðferðumog nýta upplýsingatækni í námi og kennslu. Fjallað verður um tengsl heimila og skóla og mikilvægi þess að þekkja og geta beitt aðferðum til samstarfs þar á milli. Tekin verða til umfjöllunar þau mál sem eru efst á baugi í umræðu um nám og kennslu hverju sinni.

X

Heilsufæði (HHE301G)

Inntak og meginviðfangsefni:

Farið verður yfir grundvallaratriði hollrar matreiðslu sem  byggir á ráðleggingum Embætti landlæknis um hollt mataræði. Lögð verður áhersla á grænmeti, ávexti og grófmeti svo sem korn og baunir. Lögð verður áhersla á fljótlega, holla og ódýra rétti eins og holla skyndirétti, súpur, baka gróf brauð og súrdeigsbrauð. Einnig hvernig á að aðlaga og gera uppskriftir hollari. Nemendur kynna sér  mismunandi mataræði, hvað einkennir mataræði þjóða sem þykir vera heilsusamlegt og hvort að norræna mataræðið geti fallið þar undir.

Kennsluhættir:

Nemendur lesa námsefni sjálfstætt og skila verkefnum. Námið felst í fyrirlestrum, beinni miðlun, sýnikennslu, verklegum æfingum, einstaklingsverkefnum, hópverkefnum og kennsluæfingum ef um staðbundna kennslu er að ræða. Í lesnámskeiði lesa nemendur námsefnið sjáfstætt. 

Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Á námskeiðinu fá nemendur námsefni miðlað á vef og vinna þrjú verkefni. Í staðlotum eru fyrirlestrar og vinnustofur. Skyldumæting er í staðlotur hjá fjarnemum og verklega tíma hjá staðnemum.

Staðnemar matreiða í tímum rétti í samræmi við ráðleggingar Embættis landlæknis. Fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Lífshlaupið: Hugsun, hreyfifærni og félagstengsl (HÍT001G)

Fjallað er um lífshlaup mannsins og þær breytingar sem verða á hugsun, hreyfifærni og félagstengslum. Helstu kenningum á þessu sviði verður gerð skil, þ.m.t. um erfðir, atlæti, tilfinningar, sjálfsmynd og siðferði.
Farið er yfir hvert þroskaskeið með hliðsjón af líkams-, vitsmuna-, félags- og tilfinningaþroska, og umfjöllunin tengd starfsvettvangi deildarinnar. Þar sem nemendur munu starfa við fjölbreyttar aðstæður í framtíðinni verður lögð áhersla á umfjöllun um áhrif erfða, uppeldis félagslegra aðstæðna, lífsstíls og menntunar á þroska einstaklingsins.

Fjallað verður um leiðir til að fá einstaklinga til að breyta hegðun sinni og viðhorfum í átt að auknu andlegu og líkamlegu heilbrigði.

X

Útikennsla, útinám og heilsa (ÍÞH325G)

Viðfangsefni

Fjallað er um hvernig hægt er að færa bóklega kennslu út úr skólabyggingunni og auka m.a. hreyfingu nemenda í skólastarfi. Áhersla er lögð á mikilvægi útiveru fyrir fólk og tengsl þess við náttúru og sitt nærumhverfi. Nememdur fara í útinámsleiðangra, kynnast útikennslu í verki með heimsókn á vettvang og þátttöku í örnámskeiðum og almennri fræðslu. Nemendur skipuleggja útinám og fylgja skipulaginu eftir með verklegri kennslu.

X

Siðfræði og fagmennska (ÞRS312G)

Í þessu námskeiði er farið í siðfræði með áherslu á nytjastefnu, réttarstefnu (skyldukenningar), mannréttindi og siðfræðileg hugtök eins og sjálfræði, velferð, friðhelgi einkalífs og virðingu. Jafnframt er fjallað um tengsl fagmennsku og siðferðis.

Áhersla er lögð á að tengja hina fræðilegu umfjöllun við siðferðileg álitamál í starfi fagstétta sem vinna með margvíslegum hópum í samfélaginu

X

Næring og heilsa (HÍT401G)

Hér verður lögð áhersla á tengsl næringar við heilsufar og hlutverk næringar í forvörnum gegn langvinnum sjúkdómum sem tengjast lífsháttum fólks. Einnig verður horft á samspil næringar og hreyfingar og þátt næringar í þjálfun. Nemendur kynnast jafnframt hlutverki vítamína, stein- og snefilefna ásamt vökvajafnvægi. Lögð er áhersla á að nemendur fái þjálfun í að skoða og skilja rannsóknir í næringarfræði, hvernig má safna og vinna úr upplýsingum og hvernig ber að túlka þær í samhengi við aðra lífshætti og heilsufar.
Um er að ræða framhald af námskeiðinu Næring og orkujafnvægi.

ATH. Námskeiðin HÍT201 Næring og orkujafnvægi 5e og HÍT401 Næring og heilsa 5e koma í stað námskeiðsins ÍÞH503G Næring heilsa og þjálfun 10e. Þeir nemendur sem hafa lokið því þurfa ekki að taka 5e námskeiðin.

X

Námskrá og námsmat (KME402G)

Námskeiðið miðar að því að nemendur öðlist þekkingu, leikni og hæfni sem snýr að námskrárfræðum og námsmati. Nemendur öðlist þannig skilning á eftirfarandi samhengi og eðli þess og geti beitt þekkingu sinni á því í skólastarfi: Markmið ->Hæfniviðmið -> Inntak og námsefni -> Kennsluhættir og námsskipulag -> Námsmat

Nemendur kynnast nokkrum lykilhugtökum námsmats- og námskrárfræða. Fjallað er bæði fræðilega og verklega (vettvangstengt) um áherslur og hugmyndastefnur sem greina má í opinberum námskrám, lögum, reglugerðum og öðrum stefnuritum. Þætti kennara í námskrárgerð, þróun skólanámskrár og þróun námsmats eru gerð skil og þar með einnig við gerð námsáætlana fyrir námshópa, bekki eða einstaka nemendur. Fjallað er um forsendur, tilgang og aðferðir við mat á námi og námsárangri (sbr. leiðsagnarmat, lokamat, gerð prófa og annarra matstækja og beitingu einkunna og vitnisburða). Þátttakendur lesa og ræða einnig um álitamál og ólíka hugmyndafræðilega strauma sem tengjast grundvallarspurningum um tilgang og markmið skyldunáms. Lykilspurningar sem glímt er við: Til hvers er skólinn? Hvað ætti að kenna og meta í skyldunámi, hvernig og hvers vegna? Hvers konar þekking eða hæfni telst góð og gild og hvernig ætti að stjórna og skipuleggja skyldunám í því tilliti?

Vinnulag á námskeiðinu felst í lestri greina og bókakafla, fyrirlestrum, kynningum og vettvangstengdum viðfangsefnum ásamt gagnrýninni umræðu í málstofum og hópverkefnum.

X

Kennslumiðuð matreiðsla (HHE201G, HHE202G)

Inntak og meginviðfangsefni:
Á þessu námskeiði er aðaláherslan á tengslin við vettvang. Matreiðslan byggist í aðalatriðum á að kynna námsefni í heimilisfræði fyrir nemendum og búa þá undir vettvangsnám. Farið verður yfir hvernig á að halda sýnikennslu, vinna og tala samhliða fyrir framan aðra. Einnig verður námsmat í heimilisfræði kynnt. Farið verður yfir matreiðslu með nemendum á yngri og eldri stigum þar sem áhersla verður lögð á grunnþætti matreiðslu og holla daglega næringu barna- og ungmenna og hvað þau þurfa að kunna. Jafnframt verður haldið áfram að kynna holla rétti bæði innlenda og erlenda. Nemendur fá þjálfun í gerð kennsluáætlana og kennsluverkefna fyrir grunn- og framhaldsskóla. Kynntar verða ýmsar aðferðir við kennslu í næringarfræði, meðal annars með því að samþætta við aðrar námsgreinar. Einnig verður farið í undirstöðuþætti næringarfræðslu fyrir einstaklinga og hópa og hvernig helstu kenningar útskýra fæðuval fólks. Rifjuð verður upp  gerð uppskrifta fyrir kennslu. Nemendur fá áframhaldandi þjálfun í að tjá sig á mæltu máli og rituðu með æfingum í sýnikennslu. 

Kennslufyrirkomulag:
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum einstakra nemenda. Undirbúningur og uppgjör vettvangsnáms.

Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Nemendur fá námsefni miðlað á vef og taka heimapróf á Canvas, gera fjögur stutt kennslumyndbönd, gera kennsluáætlun, kennsluverkefni og skýrslu um vettvangsnám. Verklegt próf í lok námskeiðs (námsmat: staðið/fallið). Í innlotum eru fyrirlestrar og verklegir tímar. Staðnemar matreiða valda rétti úr kennsluefni grunnskólanna. Fjarnemar gera heima valin verkefni úr kennsluefni í heimilisfræði.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Matur menning heilsa (HHE201G, HHE202G)

Inntak og meginviðfangsefni
Námskeiðið er tvíþætt. Annars vegar er lesinn fræðilegur texti um matvælafræði og matreiðslu. Í tengslum við fræðilega hlutann læra nemendur helstu grundvallaraðferðir matreiðslu og baksturs og hvernig þær tengjast hollustu matarins. Matreiddir verða ýmsir réttir bæði í verklegum tímum og heima fyrir. Meðal annars ýmsir réttir sem teljast lýsandi fyrir íslenska matargerð á 20. öld og voru mest á borðum forfeðranna. Til samanburðar verða matreiddir þjóðréttir frá ýmsum löndum. Undirstöðuþáttum almennra hreinlætis- og örverufræða verður fléttað inn í allt námið. Vettvangsnámið í þessu námskeiði á aðallega að fara fram á unglingastigi þar sem heimilisfræði er valgrein. Gerðar verða kennsluáætlanir til að nýta í vettvangsnáminu.

Vinnulag
Námskeiðið er skipulagt í staðbundnum lotum og fjarnámi. Á námskeiðinu fá nemendur  námsefni miðlað á vef og taka heimapróf á Canvas (60%) úr lesefni. Í innlotum eru fyrirlestrar og verklegir tímar. Allir nemendur elda  heima valdar uppskriftir (verkmappa 20%). Námskeiðinu lýkur með verklegu prófi (20%). Fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í tíma. Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Aðferðafræði rannsókna í heilsueflingu, íþrótta- og tómstundafræði (HÍT501G)

Fjallað verður um aðferðafræði rannsókna, hvernig framkvæma á rannsóknir með eigindlegum og megindlegum rannsóknaraðferðum og farið yfir siðfræði rannsókna. Megináherslur námskeiðsins eru á ólík rannsóknarsnið, úrtaksaðferðir, áreiðanleika og réttmæti rannsóknaniðurstaðna. Í megindlega hluta námskeiðsins verður fjallað um breytur, áhersla verður á lýsandi tölfræði þar með talið framsetningu niðurstaðna í texta, töflum og myndum og nemendur vinna verkefni í samræmi við það. Í eigindlega hluta námskeiðsins verður fjallað um öflun, skráningu, flokkun og túlkun eigindlegra gagna og nemendur vinna verkefni í samræmi við það.

X

Sérfæði og matur við sérstök tækifæri (HHE501M, HHE502M)

Inntak og meginviðfangsefni:
Á námskeiðinu verður farið í ýmsa þá þætti mataræðis sem ekki falla undir hefðbundið mataræði. Kannaður verður munurinn á sérfæði og matarvenjum. Undir hugtakið sérfæði falla sjúkdómar, algeng matarofnæmi, mataróþol og trúarbrögð og verða þessir þættir skoðaðir sérstaklega. Nemendur læra að aðlaga og breyta uppskriftum fyrir sérfæði. Þei fá einnig að æfa sig í að elda sérfæði ýmiskonar. Fjallað verður um mat til hátíðarbrigða, nesti í gönguferðir og ferðalög og svo fæði íþróttafólks. Nemendur fá að spreyta sig á að útbúa veisluborð, nesti fyrir gönguferðir og ferðalög og mat fyrir ýmsar íþróttagreinar. Skoðað verður hvaða stefnur og straumar eru vinsælastar í matargerð jafn innanlands sem utan bæði í betri og mat og svo sérfæði ýmiskonar.

Kennslufyrirkomulag:
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum einstakra nemenda.

Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Skyldumæting er í staðlotur. Á námskeiðinu vinna nemendur eitt fræðilegt verkefni og þrjú önnur verkefni. Í innlotum eru fyrirlestrar og vinnustofur. Staðnemar matreiða í tímum rétti í samræmi við þarfir ólíkra hópa og fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Færni og fæðuval (HHE501M, HHE502M)

Inntak og meginviðfangsefni
Á námskeiðinu verður farið yfir hvernig þjálfa má færni mismunandi hópa við matreiðslu og hafa þannig áhrif á fæðuval þeirra. Aðstæður, þarfir og geta hópa er mismunandi og á námskeiðinu verður farið yfir þessa þætti. Unnið verður námsefni og kennsluleiðbeiningar fyrir valinn hóp með sérþarfir.

Ung börn hafa yfirleitt áhuga á og ánægju af að vinna með foreldrum sínum í eldhúsinu. Þau geta aðstoðað á ýmsan hátt og um leið þjálfað færni og fínhreyfingar. Farið verður yfir helstu atriði matreiðslu með ungum börnum og hugað að næringarþörf þeirra og matarsmekk. Matreiddar verða uppskriftir sem börn geta hjálpað til við að elda og börn vilja gjarnan borða. Kennsluaðferðir og geta hvers aldurs í eldhúsinu verða skoðaðar.

Næringarþörf eldri borgara er að mestu leiti sambærileg næringarþörf annarra hópa en þó þarf að taka tillit til ýmissa þátta við matargerð og fæðuval, s.s. breytingar á búsetuformi, heilsu, hreyfigetu og tækifærum til innkaupa. Á námskeiðinu verður farið yfir þá þætti sem geta haft áhrif á fæðuval og getu til vinnu í eldhúsi. Einnig hvernig best er að haga fæðuvali fyrir þann sem býr orðið einn á efri árum og er jafnvel ekki vanur að matreiða.

Unnið verður að gerð námsefnis og kennsluleiðbeininga fyrir hópa sem þurfa sjónrænni og ítarlegri leiðbeiningar í uppskriftum en almennt gengur og gerist.

Kennslufyrirkomulag
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum nemenda.

Vinnulag
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Á námskeiðinu fá nemendur námsefni miðlað á vef og taka heimapróf á Canvas úr lesefni og vinna einnig fræðileg verkefni. Í innlotum eru aðrir fyrirlestrar og vinnustofur. Staðnemar matreiða í verklegum tímum rétti í samræmi við þarfir ólíkra hópa og fjarnemar gera heima valin verkefni úr þeim tímum í stað þess að mæta í verklega tíma. Skyldumæting er í staðlotur. Námskeiðið felur í sér efnisgjald.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Hugur, heilsa og heilsulæsi (HÍT504M, HÍT501M, HÍT502M)

Í þessu námskeiði verður farið yfir grunnskilgreiningar á hugtökunum: heilsa og heilbrigði, sjúkdómar og fötlun. Farið verður yfir helstu áhrifaþætti heilbrigðis og hugtakið heilsulæsi kynnt. Ræddir verða sérstakir áhrifavaldar á heilsufar. Bæði verða kynntir þættir sem geta ógnað heilsu og heilbrigði en einnig skoðað hvaða þættir geta haft jákvæð heilsueflandi áhrif. Sérstök áhersla verður á áhrif umverfis á heilsu. Fjallað verður um hugtakið heilsulæsi og hvernig megi nota þá nálgun til að bæta heilsu og vinnu að forvörnum.

X

Næring og þjálfun ungmenna (HÍT504M, HÍT501M, HÍT502M)

Hlutverk næringar í þjálfun og áhrif á árangur í íþróttum eru viðfangsefni þessa námskeiðs. Áhersla er lögð á að skoða þá þætti sem helst eru til umfjöllunar í samfélaginu hverju sinni og sá sérstaklega þætti sem viðkoma þjálfun og viðhorfum ungmenna til næringartengdra þátta.

Megináhersla er lögð á orkuefnin, hlutverk þeirra og þarfir við mismunandi þjálfun. Jafnframt er horft til ólíkra þarfa eftir aldri, kyni, líkamsímynd og líkamsbyggingu. Einnig verður fjallað um vökvaþörf, vítamín, stein- og snefilefni, andoxunarefni og fæðubótarefni í tengslum við þjálfun.

Farið verður yfir nýjustu rannsóknir um efnið og takmarkanir og framfarir á stöðu þekkingar á sviðinu skoðaðar. Áhersla er lögð á að geta greint sundur raunverulega stöðu þekkingar samanborið við markaðssetningu og tískustrauma sem oft hafa áhrif á neysluvenjur og viðhorf ungmenna.

Ennfremur er lögð áhersla á þverfræðilega teymisvinnu milli fagaðila og fjallað er um hvernig má hámarka árangur og stuðla að heilsueflingu með samvinnu fagstétta.

Vinnulag:
Námskeiðið byggist á fyrirlestrum og einni málstofu. Ætlast er til virkar þátttöku nemenda í umræðum og verkefnavinnu. Gerð er krafa um grunnþekkingu í næringarfræði til að hægt sé að velja námskeiðið. Námsmat er byggt á málstofu og heimaprófi. Mætingaskylda í málstofu.

ATH: Var áður kennt sem hluti af námskeiðinu Íþróttir og næring.

X

Lokaverkefni (HHE601L)

Markmiðið með lokaverkefni til bakkalárprófs er að nemendur vinni það á fullnægj­andi hátt og í samræmi við þær kröfur sem gerðar eru til lokaverkefna á þessu stigi háskólanáms.           

Nemendur vinna sjálfstætt að lokaverkefni sínu með ráðgjöf frá leiðsögukennara. Allir nemendur á Menntavísindasviði geta valið um þrjár tegundir verkefna.

  1. Hefðbundin rannsóknarritgerð (fræðileg ritgerð) þar sem aflað er gagna úr fræðilegum heimildum. Kafað er í rannsóknir og kenningar á viðkomandi fagsviði og mat lagt á þær.
  2. Rannsóknarskýrsla sem byggist á úrvinnslu úr fyrirliggjandi gögnum, til dæmis gögnum frá Menntamálastofnun eða gögnum sem safnað hefur verið í fyrri rannsóknum.
  3. Annars konar verkefni, til dæmis kennslu- og fræðsluefni af ýmsu tagi svo sem vefsíða, handbók, smáforrit (app), kennslubók eða bæklingur. Í slíkum tilfellum er nauðsynlegt að fylgja efninu úr hlaði með ítarlegri greinargerð þar sem lýst er markmiðum og tildrögum, viðfangsefnið sett í fræðilegt samhengi og greint frá niðurstöðum. Greinar­gerð­in gildir minnst 40% af verkefninu í heild. Tveir nem­endur geta unnið saman að slíku lokaverkefni með samþykki umsjónarmanns sé það nægilega umfangsmikið en skulu skrifa út frá því sína greinar­gerðina hver (hvor) nema annað sé ákveðið.

Gengið er út frá því að rannsóknarverkefni a) og b) séu einstaklingsverkefni. Ef valið er rannsóknarverkefni er almennt gert ráð fyrir að nemendur gangi inn í verkefni sem eru í gangi innan deilda.

Nánari leiðbeiningar um tilhögun, vinnulag og frágang við lokaverkefni er að finna í handbók lokaverkefna í grunnnámi á síðunni: https://ugla.hi.is/kerfi/view/page.php?sid=2941.

Nemendum ber að skrá upplýsingar um verkefni sín á sömu síðu.

Að öllu jöfnu er námskeiðið skráð á vormisseri en undirbúnings- og skipulagsvinna og eftir atvikum rannsóknarvinna hefst á haustmisseri, sem og val leiðsögukennara. Á vorönn vinna nemendur hins vegar sjálfstætt að lokaverkefninu í samráði við leiðsögukennara sinn. Þeir nemendur sem skila lokaverkefni á sumar- eða haustmisseri semja sérstaklega við umsjónarmann og leiðsögukennara um skilin.

X

Heilsuhegðun og fæðuval – áhrifaþættir og mótun (ÍÞH036M)

Viðfangsefni námskeiðsins er heilsuhegðun í víðum skilningi. Fjallað verður um heilsuhegðun mismunandi aldurshópa og samband líffræðilegra þátta, heilsuhegðunar og félagslegra aðstæðna. Farið verður yfir hvernig hegðun einstaklinga, bjargráð og streita hafa áhrif á heilsufar. Hegðun í tengslum við fæðuval og neysluvenjur er sérstaklega skoðuð. Þá verður horft til þess hvernig má móta heilsusamlegar lífsvenjur frá æsku, svo sem hafa áhrif á fæðuval og vinna á matvendni. Samfélagsáhrif og þáttur fjölmiðla eru einnig könnuð. Námsefnið byggir á fræðbókum og vísindagreinum frá mismunandi áttum og ólíkum sviðum sem spanna viðfangsefnið og nálgast það á ólíkan hátt.
Námskeiðið er ætlað nemendum á efri stigum grunnnáms og á meistarastigi og er opið öllum.

X

Kennslumiðuð matreiðsla (HHE201G, HHE202G)

Inntak og meginviðfangsefni:
Á þessu námskeiði er aðaláherslan á tengslin við vettvang. Matreiðslan byggist í aðalatriðum á að kynna námsefni í heimilisfræði fyrir nemendum og búa þá undir vettvangsnám. Farið verður yfir hvernig á að halda sýnikennslu, vinna og tala samhliða fyrir framan aðra. Einnig verður námsmat í heimilisfræði kynnt. Farið verður yfir matreiðslu með nemendum á yngri og eldri stigum þar sem áhersla verður lögð á grunnþætti matreiðslu og holla daglega næringu barna- og ungmenna og hvað þau þurfa að kunna. Jafnframt verður haldið áfram að kynna holla rétti bæði innlenda og erlenda. Nemendur fá þjálfun í gerð kennsluáætlana og kennsluverkefna fyrir grunn- og framhaldsskóla. Kynntar verða ýmsar aðferðir við kennslu í næringarfræði, meðal annars með því að samþætta við aðrar námsgreinar. Einnig verður farið í undirstöðuþætti næringarfræðslu fyrir einstaklinga og hópa og hvernig helstu kenningar útskýra fæðuval fólks. Rifjuð verður upp  gerð uppskrifta fyrir kennslu. Nemendur fá áframhaldandi þjálfun í að tjá sig á mæltu máli og rituðu með æfingum í sýnikennslu. 

Kennslufyrirkomulag:
Námið felst í beinni miðlun kennara, verklegum æfingum nemenda, kennsluæfingum, hópverkefnum og sjálfstæðum verkefnum einstakra nemenda. Undirbúningur og uppgjör vettvangsnáms.

Vinnulag:
Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám þar sem fyrirlestrar eru teknir upp á settir inn á fjarnámsvef. Nemendur fá námsefni miðlað á vef og taka heimapróf á Canvas, gera fjögur stutt kennslumyndbönd, gera kennsluáætlun, kennsluverkefni og skýrslu um vettvangsnám. Verklegt próf í lok námskeiðs (námsmat: staðið/fallið). Í innlotum eru fyrirlestrar og verklegir tímar. Staðnemar matreiða valda rétti úr kennsluefni grunnskólanna. Fjarnemar gera heima valin verkefni úr kennsluefni í heimilisfræði.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Matur menning heilsa (HHE201G, HHE202G)

Inntak og meginviðfangsefni
Námskeiðið er tvíþætt. Annars vegar er lesinn fræðilegur texti um matvælafræði og matreiðslu. Í tengslum við fræðilega hlutann læra nemendur helstu grundvallaraðferðir matreiðslu og baksturs og hvernig þær tengjast hollustu matarins. Matreiddir verða ýmsir réttir bæði í verklegum tímum og heima fyrir. Meðal annars ýmsir réttir sem teljast lýsandi fyrir íslenska matargerð á 20. öld og voru mest á borðum forfeðranna. Til samanburðar verða matreiddir þjóðréttir frá ýmsum löndum. Undirstöðuþáttum almennra hreinlætis- og örverufræða verður fléttað inn í allt námið. Vettvangsnámið í þessu námskeiði á aðallega að fara fram á unglingastigi þar sem heimilisfræði er valgrein. Gerðar verða kennsluáætlanir til að nýta í vettvangsnáminu.

Vinnulag
Námskeiðið er skipulagt í staðbundnum lotum og fjarnámi. Á námskeiðinu fá nemendur  námsefni miðlað á vef og taka heimapróf á Canvas (60%) úr lesefni. Í innlotum eru fyrirlestrar og verklegir tímar. Allir nemendur elda  heima valdar uppskriftir (verkmappa 20%). Námskeiðinu lýkur með verklegu prófi (20%). Fjarnemar gera heima valin verkefni úr verklegum tímum í stað þess að mæta í tíma. Námskeiðið er kennt bæði sem staðnám og fjarnám.

Til að standast námskeið þarf lágmarkseinkunnina 5,0 í sérhverju verkefni og prófi.

X

Leikur og tækni (SNU003G)

Athygli á námskeiðinu beinist að skapandi starfi barna með hjálp upplýsingatækni. Nemendur rýna og ræða les- og myndefni sem lýtur að sköpun með stafrænni tækni í leik- og grunnskólum. Þeir kynnast lýsandi dæmum í starfi valinna skóla og ígrunda færar leiðir til að beita upplýsingatækni og miðlun með ungum nemendum á frjóan hátt. Nemendur spreyta sig á teikningu og skapandi myndvinnslu í stafrænu umhverfi með stafræna sögugerð fyrir augum. Þeir myndskreyta og hljóðsetja sögur ætlaðar börnum og setja sig um leið í spor ungra nemenda í skapandi starfi þar sem reynir á listræna framsetningu í hljóði, mynd og hreyfingum. Nemendur spreyta sig jafnframt á einfaldri hönnun í þrívídd. Þá er á námskeiðinu greint frá frumkvöðlum um forritun fyrir börn og bent á leiðir til að útbúa einfalt efni og leiki í myndrænu forritunarumhverfi. Fjallað er um valdar tæknilausnir sniðnar að ungum nemendum til að varpa ljósi á tæknihönnun, forritun og sjálfvirkni. Nemendur kynnast lítillega kennslu um slíkan búnað á vettvangi og fá sjálfir að spreyta sig á glímu við hann. Þeir lýsa þeirri vinnu sinni með myndum og myndskeiðum studdum texta og einfaldri vefsíðugerð. Loks eru kynntar leiðir til að tengja myndræna forritun og leikföng tengd hönnun eða forritun ýmsum efniviði, listrænum efnistökum og nýsköpun.

X

Tölvuleikir, leikheimar og leikjamenning (SNU019G)

Fjallað verður um tölvuleiki í námi og kennslu með sérstakri áherslu á leikheima og netleiki og opna leikvanga á netinu og tengsl slíkra leikja við nám og tómstundastarf. Leikjamenning verður skoðuð, flokkunarkerfi og einkenni tölvuleikja, vægi þeirra í tómstundamenningu og tengsl við þjóðfélagsmál. Sérstaklega verður skoðað jafnréttissjónarhorn í tölvuleikjum og tölvuleikjamenningu og ýmis álitamál til dæmis tengd kynferði, ávanabindingu og/eða spilafíkn.  Unnið verður með  verkfæri til að smíða kennsluleiki/námsleiki og fjallað um þróun á „leikjun“ (e. gamification) í námi. Fjallað verður um námsleiki í ýmis konar tölvuumhverfi, jafn þrívíddarheimi á Interneti og leiki sem nota snjalltölvur eða síma.

Námskeiðið verður með fjarkennslusniði

X

Barna- og unglingabókmenntir (ÍET301G)

Viðfangsefni:
Barnabókmenntir sem bókmenntagrein.
Menningarlegt og listrænt mat á fjölbreyttum barnabókum með sérstakri áherslu á nýlegar bækur og valin þemu.
Barnabækur sem grundvöllur upplifunar, orðlistar, sköpunar, tjáningar og miðlunar.
Gildi barnabókmennta í uppeldi og menntun barna með áherslu á menningu og samfélag, yndislestur, læsi og lífsleikni.
Tengsl barnabókmennta við aðrar tegundir bókmennta og listgreina.

Vinnulag:
Fyrirlestrar og verkefnavinna þar sem lögð er áhersla á skapandi vinnu með barnabókmenntir, meðal annars í tengslum við upplýsingatækni. Gert er ráð fyrir mikilli virkni nemenda í námskeiðinu.

X

Lífsleikni og siðfræði (SFG006G)

Á námskeiðinu er fléttað saman lífsleikni og siðfræði. Fjallað verður um hlutverk samfélagsgreina í að efla þroska og hæfni nemenda til að takast á við líf og störf í lýðræðissamfélagi. Hugað verður að forsendum lífsleikni og siðfræði sem viðfangsefnum í skólastarfi, m.a. skoðað hvernig viðfangsefni  í lífsleikni og siðfræði geta eflt áræði, frumkvæði, ábyrgð, sjálfsaga og samkennd nemenda.

Á námskeiðinu fá nemendur tækifæri til að skoða hugmyndafræðilegar forsendur lífsleikninnar, hvernig hún tengist hugmyndum um  félags- og tilfinningatengt nám. Hugað verður að því hvernig lífsleikni getur eflt félagsþroska og borgaravitund, siðvit og virðingu fyrir sjálfum sér og öðrum.

Tengsl siðfræði og lífsleikni verða jafnframt skoðuð og fá nemendur tækifæri til að athuga og ræða siðræn gildi og siðferðileg viðfangsefni frá mismunandi sjónarhornum. Fjallað verður um nokkrar helstu kenningar og hugtök siðfræðinnar og fengist við að greina siðræn álitamál. Nemendur fá tækifæri til að taka þátt í siðfræðilegri umræðu af rökfestu, ábyrgð og virðingu. Nemendur kynnast jafnframt kennsluaðferðum leiklistar sem  forvarnartæki í lífsleiknikennslu og fjölbreyttum kennsluaðferðum við að undirbúa og stýra umræðu. 

Vinnulag:
Áhersla verður lögð á að þjálfa þátttakendur í þeirri færni sem þeir eiga að efla hjá eigin nemendum.  Námið fer fram með fyrirlestrum, umræðum, verkefnum, samvinnu og verklegum æfingum.

X

Átakasvæði í heiminum – áskoranir fjölmenningar (SFG001G)

Meginviðfangsefni námskeiðsins eru átök og átakasvæði í heiminum einkum með hliðsjón af tækifærum og áskorunum sem slík viðfangsefni gefa í kennslu. Þátttakendur kynnast hugmyndum og sjónarmiðum tengdum átökum og tengja við landfræðilegar aðstæður, sögu, menningu og trúarbrögð. Unnið verður með valin tvö til þrjú átakasvæði. Til greina koma Írland og írska lýðveldið, Ísrael og Palestína, Mexíkó, Myanmar, Nígería og Tyrkland, auk átaka sem erfitt er að afmarka landfræðilega. Val á viðfangsefnum verður í samráði við þátttakendur og eftir atvikum verða þau tengd við íslenska sögu og aðstæður.

Verkefni námskeiðisins snúa að  æfingum í upplýsingaleit, framsetningu sögulegra og landfræðilegra upplýsinga og í að útskýra flókna eða viðkvæma þætti efnisins.

Lokapróf gildir 40%, en verkefni og hlutapróf 60%. Form verkefna og hlutaprófa verður ákveðið í samráði við þátttakendur.
Námskeiðið er kennt í vikulegum kennslustundum. Fjarnemum er skylt að mæta í staðlotur samkvæmt kennsluáætlun.

X

Sígildar sögur (ÍET102M)

Námskeiðið er helgað þjóðsögum og miðaldabókmenntum og miðlun slíkra texta kennslu. Rýnt verður í valdar þjóðsögur og fjölbreytta bókmenntatexta frá miðöldum, svo sem goðsögur, valin eddukvæði og tilteknar Íslendinga sögur. Fjallað verður um þennan sagnasjóð í alþjóðlegu samhengi. Einnig verða lesnar ýmiss konar bókmenntir þar sem sóttar hafa verið fyrirmyndir til fornra frásagna og hugað að tengslum við menningu og listir á líðandi stund.

X

Ritlist og bókmenntir (ÍET004M)

Inntak og viðfangsefni:
Fjallað verður um ýmsar bókmenntategundir og einkenni þeirra. Nemendur nálgast bókmenntir með því að skapa þær. Lesnar verða fræðigreinar um ritun og skapandi starfi fylgt eftir með fræðilegum tilvísunum og upplýsingum um hvernig nýta má þekkingu á ritlist í kennslu.

Markmið:
Nemendur læra um bókmenntir með því að búa þær til sjálfir.  Fræðileg umfjöllun snýst um einkenni bókmennta og það hvernig beita má ritun sem aðferð við kennslu. Tekið er samhliða á kenningum um bókmenntir og því handverki sem einkennir allar bókmenntir.

Nemandi:

  • les og greinir mismunandi gerðir bókmennta og kynnist einkennum þeirra.
  • metur gildi þeirra fyrir nemendur grunnskóla.
  • lærir um bókmenntir með því að skapa texta.
  • les sér til í fræðiritum um ritun sem kennsluaðferð.

Vinnulag:
Nemendur skrifa heima í fjarsambandi við kennara. Í þremur staðlotum verða fræðilegir fyrirlestrar um ritlist og jafningjamat þar sem nemendur greina hver annars verk á sameiginlegum fundi.

X

Söguþræðir (SFG402G)

Í námskeiðinu er fjallað um heimssöguna frá víðum sjónarhóli og fengist við löng tímaskeið og stóra drætti í sögu heims og mannkyns. Kannaðar eru hugmyndir um hlutverk og viðfangsefni heimssögunnar með áherslu á búferlaflutninga, menningaráhrif, umhverfisáhrif og smitsjúkdóma, bæði frá sjónarhóli einstaklinga og samfélaga. Dregin verða fram mismunandi sjónarhorn á það hvað (ekki síst hvaða fólk) sé þess verðugt að komast á spjöld sögunnar og lögð áhersla á þjálfun í gagnrýnum lestri á heimssögubækur (sér í lagi námsbækur). Nemendur hljóta einnig þjálfun í gerð verkefna fyrir nemendur á mið- og unglingastigi grunnskólans.

Á brautinni verða samfélagsgreinanámskeið kennd á neti haustmisseri 2021.

Nemendur þurfa að ná a.m.k. 5,0 í einkunn fyrir hvert verkefni og próf til að standast námskeiðið.

X

Hönnun glerhluta (LVG601G)

Nemendur læra mismunandi tækni og vinnubrögðum við mótun glers. Áhersla er á listrænar útfærslur list-, skart- og nytjahluta.

Markmið
Að kennaranemar kynnist mismunandi aðferðum við glervinnu og hljóti þjálfun í að vinna með og kenna í grunnskólum.

Inntak / viðfangsefni
Unnið er með steint (tiffany's) gler, bræðslugler (flotgler) og mósaík. Verkefnin geta verið t.d. gluggaskreytingar, skálar, bakkar, lágmyndir og skúlptúrar o.fl. Lögð er áhersla á frumleika og hönnun. Kennd verður gerð glermóta í fíber eða önnur efni og kannað hvaða möguleikar eru fyrir hendi varðandi litun og skreytingar á glerhlutum. Einnig verður reynt að tengja önnur efni glerinu í hönnunarverkefnum s.s. tré og plast.

Vinnulag
Verkleg þjálfun er undirstaða námsins en að öðru leyti fer kennsla fram í fyrirlestrum, umræðu- og leiðsögutímum. Nemendur gera verkefnamöppu auk glerhluta.
Reikna má með staðlotu fjarnema á miðri önn auk þeirrar sem er í upphafi annar. Verkefnin eru unnin að miklu leyti í staðlotunum. Veraldarvefurinn er hagnýttur eins og kostur er.

X

Nám og nýir miðlar (SNU001G)

Á námskeiðinu er athyglinni beint að stafrænni efnisgerð í skólastarfi og ýmsum spennandi möguleikum í því sambandi. Nemendur spreyta sig á gerð nýmiðlunarefnis með áherslu á mynd, hljóð og hreyfingu. Bent verður og látið reyna á myndvinnslu, rætt um sjónarhorn, myndskurð, lýsingu, litasamsetningar og fleiri þætti við myndatökur eða kvikmyndagerð og glímt við bæði upptökur og samsetningu á myndskeiðum og öðru myndefni. Sérstakri athygli verður beint að hljóðupptökum, hljóðvinnslu og mikilvægi hljóðsetningar við efnisgerð og miðlun. Einnig verður vikið að tónlist, leikrænum tilþrifum og tjáningu við efnisgerð. Nemendur spreyta sig á stuttmynda- og hikmyndagerð (e. stop-motion) þar sem reynir á alla þessa þætti. Þá verður hugað að möguleikum til framsetningar á efni í stafrænu umhverfi. Nemendur fá tækifæri til að útbúa efnisvefi og gagnvirkar rafbækur og leggja drög að efnisgerð í skólastarfi. Loks verður hugað að mati á efnisgerð og stafrænu efni til nota í námi og kennslu.

X

Stílfræði og textagerð (ÍET003M)

Inntak og viðfangsefni námskeiðs:
Fjallað er um undirstöðuatriði stílfræði með dæmum frá ýmsum tímabilum bókmenntasögunnar. Einnig verður hugað að blaðamannastíl, embættismannastíl, stíl ævisagna o.s.frv. Lögð verður áhersla á hvers kyns textagerð með hliðsjón af starfi íslenskukennarans.

Vinnulag.
Kennslan fer fram í formi fyrirlestra og leiðsagnar og námið byggist á lestri fræðigreina og valinna texta, umræðum og æfingum. Áhersla er lögð á virkni nemenda, sjálfstæða vinnu, vekjandi umræður og skapandi hugmyndir.

Lesefni:
Þorleifur Hauksson og Þórir Óskarsson. 1994 Íslensk stílfræði. Mál og menning og Háskóli Íslands.
Ástráður Eysteinsson. 1996. Tvímæli. Þýðingar og bókmenntir. Bókmenntafræðistofnun Háskóla Íslands. Reykjavík.
Veturliði Óskarsson. 2005. "The language of the 19th century translations IV: Icelandic". Oskar Bandle o.fl. (ritstj.): The Nordic Languages: An International Handbook of the History of the North Germanic Languages. 2. bindi, bls. 1518-1522. (Handbücher zur Sprach- und Kommunikationswissenschaft 22/2). Walter de Gruyter, Berlin / New York.
Annað lesefni auglýst síðar.

X

Hönnun nytjahluta (LVG203G)

Námskeiðið er inngangsnámskeið fyrir nemendur sem velja kjörsviðið hönnun og smíði og hentar einnig öðrum sem vilja kynna sér hönnun og smíði nytjahluta.

Markmið
Nemar hljóti þekkingu á og þjálfun í smíði hluta sem þeir hanna og teikna sjálfir.

Inntak / viðfangsefni
Áhersla er lögð á nytjahluti úr tré. Fjallað verður um nýtingu á íslenskum skógi og sjálfbæra þróun í hönnun. Unnið er m.a. með þætti sem tengjast gömlu handverki. Verkfæra- og viðarfræði er felld inn í þá verkþætti sem fengist er við hverju sinni. Sérstök áhersla er lögð á notkun véla og verkfæra ásamt öryggi og heilsuvernd. Fjallað verður um hönnun nytjahluta í daglegu umhverfi sem byggja á tæknilegri virkni og undirstöðuatriði í formhönnun. Einnig kynnast nemendur öðrum smíðaefnum. Verkleg þjálfun er undirstaða námsins.

Vinnulag
Vinnulag í staðnámi: Verkleg þjálfun er undirstaða námsins en að öðru leyti fer kennsla fram í fyrirlestrum og umræðu- og leiðsögutímum. 80% sóknarskylda. Vinnulag í fjarnámi: Verkefni eru send í tölvupósti og sett upp á vefsíðu hönnunar og smíða. Nemendur skila eins miklu af verkefnum sínum í gegnum tölvusamskipti og unnt er. Sérstök áhersla verður lögð á öryggisþætti er tengjast vinnu kennara og barna í hönnun og smíði og fræðslu um skyndihjálparþætti.

X

Efni og orka í daglegu lífi (SNU018G)

Fjallað verður um hugtök, lögmál og kenningar á sviði efnafræði sem kennd eru í grunnskólum og leiðir til að kenna þessa þætti til skilnings. Jafnframt verður fjallað um orkuferli sem tengjast efnabreytingum og hugtök sem tengjast varmaorku.

Náttúrufræðileg viðfangsefni námskeiðsins eru: Frumefni, efnasambönd, efnablöndur, efnahvörf, frumeindakenningar, leysni, þrýstingur, varmi, hitastig, varmaflutningur, hamskipti, áhrif varma á efni. Í námskeiðinu verða þátttakendur búnir undir að kenna í grunnskóla þessi viðfangsefni. Sérstök áhersla verður lögð á að tengja viðfangsefnin við hugmyndir þátttakenda og reynslu úr daglegu lífi. Fjallað verður um rannsóknir á hugmyndum barna um viðfangsefnin og mögulegar leiðir til að tengja með kennslu þessi viðfangsefni reynsluheimi og hugmyndum grunnskólabarna. Einnig verða skoðaðar kennslubækur og önnur námsgögn sem notuð eru í skólum.

Vinnulag

Þátttakendur taka þátt í umræðum þar sem þeir kanna hugmyndir sínar um viðfangsefnin. Ígrundaðir verða textar um viðfangsefnin og kennslu þeirra og gerðar verklegar æfingar sem auka skilning á viðfangsefnunum. Meginviðfangsefni verða kynnt í fyrirlestrum en nemendum síðan gefin tækifæri til að afla frekari upplýsinga og þróa hugsun sína í gegnum umræður, verkefni og kynningar

X

Náttúra Íslands (SNU017G)

Á námskeiðinu verður bæði fjallað um hina lifandi og dauðu náttúru Íslands. Á dagskrá verða plöntur, smádýr, fuglar, spendýr (þ.m.t. húsdýrin með áherslu á aðlögun þeirra að íslensku umhverfi), eldvirkni, veðurfar og steinaríkið.
Ýmsar leiðir til að rannsaka náttúruna verða kynntar svo sem veðurmælingar, plöntuskoðun svo og aðferðir við að safna smádýrum og greiningar á lífverum æfðar. Nemendur fá líka reynslu af að skipuleggja útikennslu. Námskrá og námsefni grunnskóla sem tengist viðfangsefni námskeiðsins verður einnig skoðað.
Vinnulag:
Kennt verður reglulega í Stakkahlíð og í staðlotum bætast fjarnemar við og þá verður lögð áhersla á verklega vinnu. Að öðru leyti eru viðfangsefnin kynnt í fyrirlestrum og rædd í tíma eða á vef, áhersla verður lögð á að nemendur geri verklegar æfingar og fái reynslu af vettvangsferðum ýmist með kennara eða sjálf samkvæmt fyrirmælum kennara. Nemendur vinna einnig verkefni sem tengjast viðfangsefnunum.

X

Samspil lífvera og umhverfis (SNU004G)

Á námskeiðinu verður fjallað um megin þætti vistfræðinnar: eðli og gerð vistkerfa (flæði orku og hringrásir efna, stöðugleika), samfélög lífvera og samspil þeirra sín á milli, stofnabreytingar og framvindu í vistkerfum. Fjallað verður um gildi fjölbreytileika lífvera fyrir framtíð jarðar og sjálfbæra þróun. Einnig verða tekin fyrir dæmi um íslensk vistkerfi, einkenni þeirra, sérstöðu og virði.

Þá verður fjallað um áhrif mannsins á náttúru og umhverfi, þar sem tekin verða fyrir helstu umhverfisvandamál jarðar og á Íslandi. Rætt verður um vænlegar leiðir í umhverfismennt þar sem tengsl vistfræði og geta nemenda til aðgerða í átt til sjálfbærar þróunar verða í forgrunni.

X

Erfðir og þróun (SNU002M)

Fjöllum um hlutverk erfðaefnis í lífverum og hvernig eiginleikar lífvera erfast milli kynslóða. Lærum um  litninga og byggingu litninga, frumuskiptingar, lögmál Mendels, umritun og prótínmyndun, erfðamynstur, arfgerðir og svipgerðir ofl. Kynnumst því helsta sem er að gerast í erfðatækni og ræðum gagnsemi þess og galla.

Þróunaröfl (náttúrulegt val, stökkbreytingar, genaflökt, genaflæði o.fl.), stórir viðburðir í sögu lífsins, útrýmingar og ástæður þeirra, þróunarsaga mannsins. Fjölbreytni lífsins. Þróunarsaga mannsins. 

Grunnskólakennsla í þróunarlíffræði og erfðafræði.  Námskrá, námsefni, möguleikar netsins og hreyfiefnis í kennslu.
Vinnulag: Fyrirlestrar kennara og nemenda - nær og fjær. Umræðutímar á staðnum/netinu. 

X

Bókmenntir, þjóðerni og menning (ÍET002G)

Í námskeiðinu er fjallað um vel valdar íslenskar bókmenntir frá upphafi Íslands byggðar og fram undir lok 19. aldar og íhugað hvernig þessar bókmenntir nýtist best til kennslu á mismunandi skólastigum. Stúdentar kynna sér helstu skólaútgáfur og námsefni um miðaldabókmenntir en einnig heildarmynd bókmenntagreinarinnar.
Einnig er fjallað um það hvernig bókmenntir urðu hornsteinn í sjálfsmynd íslenskrar þjóðar á 19. öld. Stúdentar íhuga hugmyndafræði 19. aldar bókmennta, náttúrusýn þeirra, söguskilning og sterk tengsl við nútímann. Í námskeiðinu verður fjallað um íslensk þjóðskáld og stöðu þeirra í þjóðarvitundinni.
Vikið verður sérstaklega að sterkum tengslum bókmennta við þjóðmenningu. Íslensk menning er hliðstæð menningu annarra þjóðríkja í Evrópu og rætt verður um tengsl Íslands og umheimsins á hröðu þróunarskeiði Vesturlanda.
Vefefni er notað og upplýsingatækni enda fjölmargar kvikmyndir og annað myndefni nátengt stórvirkjum bókmenntasögunnar. Kennsla er í formi fyrirlestra, æfingaverkefna og sköpunarvinnu.

X

Lífeðlisfræði (SNU203G)

Á námskeiðinu verður fjallað um gerð fruma og skiptingu, um vefi, líffæri og starfsemi þeirra.  Þá verður fjallað um heilbrigðisuppeldi og varnir, ábyrgð og skilning einstaklingsins á eigin líkama. Áhersla verður lögð á að kynna fjölbreyttar leiðir sem nota má í kennslu um viðfangsefnin.

X

Að leika og skapa: Leiklist, myndlist og tónlist (LVG204G)

Viðfangsefni: Nemendur kynnast þýðingu lista í námi barna og unglinga. Umfjöllun um leiklist, tónlist og myndlist í skólastarfi. Unnið verður með eitt þema í gegnum listgreinarnar þrjár. Verkleg viðfangsefni eru þróuð út frá hugmyndum nemenda.

Vinnulag: Fjölbreyttar smiðjur sem byggja á mismunandi kveikjum og margvíslegri úrvinnslu.

X

Heimabyggðin (SFG202M)

Meginmarkmið námskeiðsins er að greina tækifæri og áskoranir í nærsamfélagi og nærumhverfi valins staðar og með hvaða hætti mætti vinna með efnið í skólastarfi.
Viðfangsefni námskeiðsins er heimabyggð hvers og eins eða valins svæðis. Rýnt verður í landfræði svæðisins út frá náttúrufari, atvinnulífi, samgöngum og landnýtingu. Einnig verður fjallað um afmörkun svæða út frá náttúrufari, sögu, efnahagslífi og búsetuþróun. Notuð verða hugtök um svæði, svo sem kjarnasvæði, jaðarsvæði, kjördæmi, sveitarfélag og landshluti. Fjallað verður um dreifingu fólksfjölda, þéttbýli, strjálbýli og samtök svæða hér á landi. Sjónum verður beint að staðtengdu námi og þætti upplifunar í námi um staði. Áhersla verður lögð á hvernig megi nýta sér álitamál og ágreiningsefni í kennslunni.

X

Trésmíði, trérennismíði og útskurður (LVG203M)

Nemar hljóti þekkingu á og þjálfun í smíði tréhluta sem þeir útfæra sjálfir og geta skreytt með útskurði. Áhersla er á gerð nytjahluta úr tré, tréleikföng og trérennismíði. Nemar læra beitingu tréhandverkfæra (og útskurðarjárna). Farið verður í ýmsa trésmíðaþætti eins og yfirborðsmeðferð viðar, brýningar, lím og samlímingar, efnisfræði, festingar og samsetningar. 

Vinnulag: Verkleg þjálfun er undirstaða námsins en að öðru leyti fer kennslan fram í fyrirlestrum og í gegnum leiðsögn við verkefnavinnu.

Námsmat: Einkunn fyrir smíðisgripi og verklýsingar. 

Markmið námskeiðsins eru að:

  1. Þjjálfa nemendur í hönnun,
  2. Efla handverksþekkingu nemenda og leikni,
  3. Nemendur þjálfist í almennri trésmíði, trérennismíði og útskurði.

Vinnulag: Verkleg þjálfun er undirstaða námsins; skissuvinna, handverkfæranotkun, innlagnir og vettvangsferðir.

X

Frá hugmynd til sýningar (LVG008G)

Á námskeiðinu er lögð áhersla á leiklist sem listform, fjallað verður um bakgrunn sýninga sem eru unnar út frá hugmyndum þátttakenda og rætt verður um gildi þátttöku barna og ungmenna í leiksýningu. Þungamiðjan á námskeiðinu er á þjálfun nemenda í að vinna sjálfstætt að sýningum með nemendum á faglegan og skapandi hátt. Nemendur fá kynningu á hagnýtum verklegum æfingum sem gagnast geta við uppsetningu leikverka, svo sem skuggaleikhús, að búa til útvarps- og sjónvarpsþætti og umfjöllun um hvernig lítil hugmynd getur orðið að leiksýningu.

X

Nemi styður nema - fjölbreytt háskólasamfélag (vor) (TÓS210G)

Viðfangsefni
Viðfangsefni námskeiðsins eru félagsleg samskipti, samvera og námsaðstoð við nemendur sem geta þurft aðstoð og/eða stuðning í námi sínu á Menntavísindasviði HÍ.

Í námskeiðinu verður fjallað um nýjar áherslur og nýbreytni í menntamálum, sérstök áhersla lögð á nám án aðgreiningar, algilda hönnun og tækifærin sem hugmyndafræðin býður upp á. Einnig verður fjallað um markþjálfun, jafnrétti, samfélag án aðgreiningar og mannréttindi í víðu samhengi. Kynntar verða leiðir til að efla náms- og félagslega þátttöku nemenda í háskólanum með fjölbreyttum hætti.

Að námskeiði loknu hljóta nemendur viðurkenningu/staðfestingu á að hafa lokið námskeiðinu sem þeir geta til dæmis nýtt í ferilskrá en námskeiðið er dýrmæt reynsla sem mun nýtast í leik og starfi.

Vinnulag
Samstarf og samvera með samnemum er að jafnaði þrjár kennslustundir á viku. Samstarfið getur falið í sér námsaðstoð, til dæmis við verkefnavinnu, verkefnaskil, yfirferð á námsefni eða samveru á bókasafni eða matsal og þátttaka í félagslífi á vegum nemendafélaga.

Fimm fræðslufundir með kennurum fyrrihluta misseris auk eins vinnudags þar sem nemendur fá stuðning og fræðslu. Að auki geta nemendur pantað fundi eftir þörfum með kennurum námskeiðsins.

Nemendur vinna dagbókarverkefni jafnt og þétt yfir misserið og skila lokaskýrslu um reynslu sína af námskeiðinu.

X

Að leika og skapa: Leiklist, myndlist og tónlist (LVG204G)

Viðfangsefni: Nemendur kynnast þýðingu lista í námi barna og unglinga. Umfjöllun um leiklist, tónlist og myndlist í skólastarfi. Unnið verður með eitt þema í gegnum listgreinarnar þrjár. Verkleg viðfangsefni eru þróuð út frá hugmyndum nemenda.

Vinnulag: Fjölbreyttar smiðjur sem byggja á mismunandi kveikjum og margvíslegri úrvinnslu.

X

Upplýsingatækni í námi og kennslu (SNU201G)

Hvað er eiginlega upplýsingatækni (eða upplýsinga- og samskiptatækni) og hvernig áhrif gæti hún haft á nám, kennslu og menntun í framtíðinni? Hvenær komu tölvur fyrst inn í íslenska grunnskóla og hvernig er „stafræna landslaginu“ nú háttað í skólakerfinu? Hver er þáttur upplýsingatækni og miðlunar í stefnumótun og námskrá og hvernig er tengslum háttað við önnur námssvið, lykilhæfni og grunnþætti menntunar? Skoðaðar eru stefnur og straumar sem má greina á þessu sviði hér á landi og í alþjóðlegu samhengi. Kenningar og rannsóknir eru kynntar sem geta nýst við skipulag og skilning á námi og kennslu þar sem upplýsingatækni kemur við sögu. Nemendur prófa, meta og kynna forrit og stafrænt námsefni, tengja tæknilega möguleika við náms- og kennslufræði og fást við verkefni sem snúast um samspil forrita og fræða.
Nemendur efla færni sína á þessu sviði og horfa til hagnýtra möguleika á vettvangi og þeirra tækifæra sem felast í nýrri tækni meðal annars til starfsþróunar með þátttöku á samfélagsmiðlum og tengingu við starfssamfélög kennara.
Áhersla er lögð á myndun öflugs námssamfélags sem tekur virkan þátt á námskeiðinu og deilir hugmyndum og reynslu. Nemendur leita svara við spurningum sem vakna og skoða í sameiningu ýmsar áskoranir og tækifæri sem felast í nýtingu upplýsingatækni í skólastarfi.

X

Samfélagsgreinar – hnattvæðing og nærsamfélag (SFG002G)

Samfélagsgreinar fjalla um samfélög, menningu og samspil manns og náttúru á upplýsandi og gagnrýninn hátt. Unnið er með gildi eins og jafnrétti, lýðræði, réttlæti, frelsi, ábyrgð, umhyggju og virðingu og þýðingu þessara gilda fyrir farsælt líf. Samfélagsgreinum er ætlað að efla skilning á ákveðnum grundvallargæðum mannlegs lífs og skiptingu þeirra. 

Hnattvæðing er hugtak sem notað er um samtvinnun og víxlverkun fyrirbæra í heiminum sem hafa aukist hratt síðustu áratugi á sviði fólksflutninga, viðskipta, hugmynda, valdakerfa og náttúruverndar. Nærsamfélag er jafnframt mikilvægt, hvort sem er á grundvelli þjóðar, heimabyggðar, félagasamtaka, fjölskyldu eða annarra persónulegra tengsla manna á milli. Tengsl þess nálæga og fjarlæga verða skoðuð og rætt hvernig tekist er á um gæði og gildi. Á námskeiðinu verður þetta viðfangsefni skoðað með tækjum samfélagsgreina, einkum landafræði, trúarbragðafræði, félagsfræði, sagnfræði og siðfræði.

Námskeiðið leggur grunn að hugtakaskilningi ýmissa málefna samfélagsgreina en hefur líka skýra hagnýta tengingu við skólastarf sem birtist t.d. í vettvangskönnunum hjá félagasamtökum og athugun á námskrám, námsgögnum og kennsluaðferðum í skólastarfi. 

X

Hönnun og smíði leikfanga (LVG501G)

Markmið:
a) Að kenna almennan feril hönnunar;
b) Að hanna og smíða leikföng fyrir börn á ýmsum aldri;
c) Að þjálfa nemendur í þrívíddarhönnun. 

Lýsing: Námskeiðið er hugsað fyrir nemendur sem vilja læra að hanna og smíða þroskaleikföng bæði fyrir kornabörn, leikskólabörn og börn í grunnskóla. Lögð er áhersla á gerð verkefna sem nemendur geta bæði nýtt í skólastarfi og í eigin lífi. Nemendur kynnast einnig hagnýtingu tölvustuddar hönnunar og framleiðslu við þróun verkefna. Unnið er með fjölbreytt smíðaefni. Námskeiðið hentar öllum þeim er vilja leggja áherslu á skapandi skólastarf, bæði innan list- og verkgreina, í almennu skólastarfi og í leikskóla. 

Inntak / viðfangsefni

A. Hönnun leikfanga
a) Nemendur þurfa að hanna og teikna leikföng;
b) Nemendur læra að teikna í tölvu, málsetja vinnuteikningar og gefa þrívíðum hlutum efnisáferðir.
c) Kynnt verður tölvustudd framleiðsla og nokkur verkefni gerð í tölvustýrðum fræsara. 

B. Smíði leikfanga
a) Nemendur hanna og smíða verkefni svo sem hreyfileikföng, spil og leikföng sem byggja á hagnýtingu einfaldra rafrænna lausna;
b) Lögð er áhersla á að þátttakendur noti fjölbreytt smíðaefni og náttúruleg yfirborðsefni; 

Vinnulag: Fyrirlestrar, verkstæðisvinna í tölvu- og smíðastofu.. 

X

Lesið í skóginn og tálgað í tré (LVG015G)

Markmið: Að nemendur kynnist hvernig hægt er að nýta skóginn í kennslu og læri helstu vinnubrögð við gerð hluta úr íslensku efni. 

Inntak / viðfangsefni: Megináherslan er lögð á verklega þáttinn þar sem nemendur vinna með blautt og þurrt efni úr íslenskum skógum. Kennd verða helstu vinnubrögð í tálgun, bæði með hníf og exi. Einnig verða kennd grundvallaratriði í viðar- og vistfræði og kannað hvernig hægt er að nýta sér form og eiginleika íslenskra viðartegunda. Farið verður í vettvangsferð í skóg í nágrenninu og hugað að efnisöflun og útikennslu í skógi. Kynnt verður skólaverkefnið Lesið í skóginn, samþætt kennsluverkefni um íslenska skóga og nýtingu þeirra.

Nemendur á kjörsviði hönnunar og smíða fá sérstakan undirbúning fyrir kennslu á vettvangi með tilheyrandi verkefnum. 

Vinnulag: Verkleg þjálfun og fyrirlestrar. 

X

„Að vera í takt við tímann…” Snjalltækni í skapandi námi (LVG206M)

Fjallað er um notkunarmöguleika og tækifæri til nýtingar snjalltækja í skapandi námi.

Hvernig stafrænar miðlunarleiðir og gagnvirkir miðlar geti eflt og stutt við skapandi hugsun nemenda og nýst kennurum til að styðja við hefðubundnar aðferðir.

Námskeiðinu er ætlað að styðja við skapandi námsumhverfi nemenda og auka tækni- og menningarlæsi. Nemendur fá innsýn og þekkingu á að vinna m.a myndræn verkefni þar sem tækni og listrænt nálgun fléttast saman.

Námskrárbreytingar hafa skapað aukið svigrúm fyrir kennara að þróa, prófa og innleiða nýja kennsluhætti sem taka mið af tækniveruleika skólanna.

Kennslufyrirkomulag:
Fyrirlestrar, smiðjur, gagnrýnin umræða, vettvangsheimsóknir og verkefnavinna . Nemendum gefst kostur á að vinna með fjölbreytt efnisval, mismunandi tækni og miðla.

X

Sjónlistir (LVG403G)

Megin viðfangsefni námskeiðsins eru verkleg, hugmyndavinna,og ferilmappa.

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist þekkingu á tvívíðrar myndgerð og möguleikum hennar í skólastarfi.

Þjálfist í grunnþáttum aðferða og hugmyndavinnu.

Lögð er áhersla á teikningu, lita og formfræði, grafík-þrykk og mynsturgerð. Jafnframt fá nemendur nemendur að spreyta sig á verkefnum í leir.

Fjölbreytileg efni eru notuð til útfærslu verkefna.

Ferilmappa er lögð fram til mats.

Fyrirkomulag: Námskeiðið er kennt í þremur heilsdagsstaðlotum.

X

Trúarbragðafræðsla og margbreytileiki (SFG003G)

Á námskeiðinu er fengist við trúarbrögð og trúarbragðafræðslu í fjölmenningarlegu samfélagi. Fjallað verður um trúarþörf og trúarreynslu mannsins, tilvistarspuringar og leit eftir tilgangi og merkingu. Kynnt verða helstu greiningarhugtök og rannsóknir á sviði trúarbragðafræði og trúaruppeldisfræði. Rætt verður um gildi trúarbragða fyrir einstaklinga og samfélög og áhrif þeirra á mótun sjálfsmyndar, gildismats og lífsskilnings. Þá verða helstu trúarbrögð heims skoðuð, þ.e. gyðingdómur, kristni, islam, hindúasiður og búddatrú, auk nokkurra annarra trúarbragða og guðlausra lífsviðhorfa. Einnig verður vikið að stöðu trúarbragða og trúarhreyfinga á tímum fjölmenningar og margbreytileika og rætt um fjölhyggju og samskipti einstaklinga og hópa með ólíkan menningarlegan og trúarlegan bakgrunn, umburðarlyndi og fordóma.

Námskeiðið byggist á fyrirlestrum, umræðum, vettvangsathugunum, upplýsingaleit og verkefnavinnu. Námskeiðið og skipulag þess miðast við blandaðan hóp staðnema og fjarnema.

X

Útikennsla og græn nytjahönnun (LVG006M)

Tekist verður á við kennslu- og hugmyndafræði "Útikennslu og grænnar nytjahönnunar". Nemendur læra um sjálfbæra þróun í hönnun, skógarvistfræði og skógarnytjar. Farið verður í vettvangsferðir þar sem nemendur kynnast þessari kennsluaðferð af eigin raun. Hugað verður að eflingu tengsla nemenda í verkgreinum við íslenska náttúru og hvernig hægt er að hanna fyrir umhverfið, án þess að valda því skaða. Þróaðir verða nytjahlutir úr íslenskum viðarafurðum og frumgerðir smíðaðar. Stuðst verður við tálguaðferðir sem notaðar hafa verið á norðurlöndunum um árhundruðin. Nemendur eru þjálfaðir að tálga úr blautum viði og að tileinka sér rétt handbrögð og umgengni við bitverkfæri. 

Markmið námskeiðsins er að:

  1. Efla þekkingu og vitund nemenda á viðarfræði, skógarvistfræði og skógarnytjum.
  2. Nemendur nái leikni í notkun öruggra tálguaðferða sem hægt er að beita við útikennslu þar sem fengist er við hönnun nytjahluta úr íslenskum efniviði.
  3. Nemendur kynnist af eigin raun kennslufræði og hugmyndafræði um útikennslu og grænnar nytjahönnunar og séu færir um að skipuleggja og sjá um slíkt nám þar sem byggt er á útikennslu.
  4. Nemendur kynnist nýlegum rannsóknum á gildi list-, verk, og tæknigreina fyrir almennt skólastarfi. 

Inntak / viðfangsefni: Fjallað verður um varðveislu og nýtingu íslenska nytjaskógarins og sjálfbæra þróun sem þátt í hönnun nytjahluta. Lögð verður áhersla á hönnun nytjahluta er byggja á hugsuninni um sjálfbæra þróun. Hugað er að réttri hagkvæmri efnisheimsins, líftíma hluta og áhrif þeirra á lífsvenjur okkar, heilsu og umhverfi. Þverfagleg og skapandi skólaverkefni skoðuð er tengjast grænni umhverfisvænni hönnun. Fengist verður við mótun afurða úr íslenskum efniviði, vistfræði, fjölbreytta listsköpun og grenndarfræðslu. Notast verður við gamlar verkaðferðir við tálgun. Fjallað verður um rannsóknir er tengjast gildi list- og verkgreina fyrir þroska skólabarna.

Vinnulag: Vettvangsferðir, fyrirlestrar, hópverkefni, einstaklingsvinna og umræður.

X

Upp með jafnréttisgleraugun: Jafnréttismenntun og samfélagsgreinar (SFG203M)

Í þessu námskeiði setjum við upp jafnréttisgleraugun og kynnumst einum grunnþætti Aðalnámskrár grunnskóla nánar, jafnrétti. Fjallað verður jafnrétti og jafnræði frá víðum sjónarhóli og hvernig hægt er að tvinna jafnréttismenntun saman við kennslu samfélagsgreina á skapandi hátt. Lögð verður áhersla jafnrétti og jafnræði í víðum skilningi, líkt og í Aðalnámskrá, og fjallað um jafnréttismál sem snúa að kyni, hinseginleika, menningu og uppruna, fötlun, stétt og búsetu. Einnig verður hugað að samtvinnun (e. intersectionality) þessara ólíku þátta sem leiðir til margþættrar mismununar. Nemendur fá þjálfun í gagnrýnum lestri hefðbundins námsefnis og verkefnagerð í anda jafnréttismenntunar. Í verkefnavinnu er lögð áhersla á að samþætta grunnþættina jafnrétti og sköpun en nemendur vinna eitt verkefni í samvinnu við nemendur í listgreinakennslu. Þá kynnast nemendur jafnréttisverkefnum sem unnin eru í skólum hérlendis sem erlendis.

X

Ljóstíran, leiklist og framtíðin (LVG204M)

Á námskeiðinu verður unnið með aðferðum leiklistar í tengslum við skóli án aðgreiningar og kennslu nemenda með íslensku sem annað tungumál (ísl2).  Nemendur tileinka sér þekkingu og skilning á eðli aðgreiningar í menntakerfinu, leita leiða til úrbóta í gegnum leiklist  sem hægt er að nota í kennslu nemenda með ólíka færni. Unnið verður í heildstæðum leikferlum og þau tengd við fræði og rannsóknir.

X

Viðburða- og verkefnastjórnun (TÓS411G)

Námskeiðinu er ætlað að efla færni nemenda í að undirbúa og skipuleggja viðburði á faglegan hátt með aðferðum og leiðum verkefnastjórnunar. Áhersla er á samvinnu og verkefnavinnu með markvissum hætti og nemendur ættu því að búa að aukinni færni fyrir önnur námskeið í háskólanámi, vinnumarkað og félagsstörf hvers konar. Námskeiðið er grunnnámskeið í tómstunda- og félagsmálafræði og er ætlað að mæta síaukinni kröfu um færni í viðburða- og verkefnastjórn á starfsvettvangi þeirra. Það er einnig opið öðrum nemendum við Háskóla Íslands sem valnámskeið.

Ég hvet nemendur til virkar þátttöku í umræðum sem og verkefnavinnu því þannig sköpum við gott lærdómssamfélag sem margfaldar árangur allra. Ég hvet jafnframt til uppbyggilegra samskipta og ábyrgðar á eigin námi og framgöngu í námskeiðinu.

Inntak
Á námskeiðinu verður farið yfir skipulagningu viðburðaverkefna. Áhersla er lögð á undirbúning, greiningar, áætlanir, framkvæmd og eftirvinnslu viðburða s.s. á sviði tómstunda, frítíma og menningar. Rýnt er í viðburði eins og fundi, ráðstefnur, tónleika, útihátíðir, íþróttamót, merkisdaga mannsævinnar og fasta hátíðisdaga. Fjallað er um lög, reglur og öryggisatriði. Skoðuð eru tengsl frístunda, tómstunda og ferðaþjónustu, sem og uppeldislegt- og samfélagslegt gildi viðburða og efnahagsleg áhrif þeirra.

Vinnulag
Fyrirlestrar, umræður, verkefnavinna og heimsóknir. Í námskeiðinu vinna nemendur að undirbúningi, framkvæmd og mati á eigin viðburði og taka þátt í að rýna viðburði samnemenda auk lesefnisprófs.

Námskeiðið er kennt í stað- og fjarnámi og mætingarskylda er í námskeiðið fyrir staðnema og fyrir fjarnema í staðlotur.

Lágmarkseinkunn í hverjum námsþætti er 5.0.

X

Fatahönnun (LVG004G)

Lögð er áhersla á formsköpun og sniðútfærslur á fatnaði út frá grunnsniðum og tilbúnum sniðum. Tekið er mið af eigin hugverkum og tilraunum í sniðútfærslum og saumavinnu og unnar vinnulýsingar í máli og myndum. Sóttar eru hugmyndir í ólík þemu í verkefnum, meðal annars með sögulegri tengingu fatnaðar og textíla. Skoðuð eru helstu textílhráefni, munstur- og litamöguleikar sem finna má í fata- og textílafurðum sem nemendur nýta sem skapandi uppsprettu hugmynda þegar búa á til munstur á efni í fatnað. Frágangur og framsetning verkefna ásamt gagnrýnni umræðu eru samofin öllum viðfangsefnum námskeiðsins. Einnig eru unnar skýrslur yfir vinnuferli og greinargerð yfir afrakstur námskeiðsins og tengingu þess við kennslufræðilega þætti.

X

Textílhönnun (LVG012G)

Unnið er með fjölbreyttar aðferðir og viðfangsefni sem tengjast textílhönnun. Lögð er áhersla á tilrauna- og þróunarvinnu í aðferðum og munsturgerð á efni til að sauma úr og fyrir prjón, hekl, vefnað, útsaum og þrykk. Verkefnavalið tekur mið af þjálfun í handverki og skapandi hugsun þar sem megináherslan er á hugmyndavinnu og vönduð vinnubrögð við útfærslu verkefna. Nemendur efla hæfni sína í að vinna samkvæmt lögmálum textílhönnunar þar sem vinnuferlið er fólgið í því að afla upplýsinga, rannsaka og gera tilraunir. Á þann hátt tileinka nemendur sér frumleika og listræna nálgun í viðfangsefnum sínum. Frágangur og framsetning verkefna ásamt gagnrýnni umræðu eru samofin öllum viðfangsefnum námskeiðsins. Einnig eru unnar skýrslur yfir vinnuferli og greinargerð yfir afrakstur námskeiðsins og tengingu þess við kennslufræðilega þætti.

X

Samstarf í frístunda- og skólastarfi (TÓS410G)

Í þessu námskeiði er sjónum beint að samstarfi milli skóla og frístundastofnana. Frístundaheimili og félagsmiðstöðvar eru í mörgum sveitarfélögum rekin innan og í nánu samstarfi við grunn- og framhaldsskóla. Einnig starfar fagfólk á vettvangi frítímans, t.d. íþróttafélögum í nánu samstarfi við menntastofnanir. Námskeiðið miðar að því að efla þekkingu nemenda á þverfaglegu samstarfi ólíkra faghópa. Fjallað verður um áskoranir og tækifæri í slíku samstarfi og gildi þess fyrir börn og ungmenni, ekki síður en starfsfólk. Kenningum um ólíkar gerðir samstarfs verður gerð skil sem og rannsóknum á teymum, trausti, umbótum og þróun þar sem ólíkar stofnanir snúa bökum saman. Raundæmum af samstarfi og/eða samþættingu skóla- og frístundastarfs verður fléttað inn í námskeiðið og nemendur þjálfast í gagnrýnu hugarfari og borgaralegri virkni með því að vega og meta þróun samstarfs á vettvangi frítímans og skóla.

Námskeiðið hentar þeim sem stefna að því að starfa með börnum og ungmennum, hvort heldur er í formlegu, hálfformlegu eða óformlegu uppeldis-, íþrótta, frístunda- eða skólastarfi. Námskeiðið hentar einnig starfsfólki og stjórnendum sem nú þegar starfa í skóla- og frístundastarfi.

Skipulag og vinnulag námskeiðs:
- Nemendum í grunnnámi sem og meistaranámi, staðnemum og fjarnemum, verður kennt saman á þessu námskeiði.
- Stuðst verður við vendikennslu að jafnaði.  

X

Leikir í frístunda- og skólastarfi (TÓS305G, TÓS409G)

Á námskeiðinu er fjallað um gildi góðra leikja í frístunda- og skólastarfi. Nefna má kynningar – og hópstyrkingarleiki, hlutverkaleiki, einfalda og flókna námsleiki, hópleiki, rökleiki, gátur, þrautir, spurningaleiki, umhverfisleiki, námsspil, söng- og hreyfileiki, orðaleiki og tölvuleiki, leikræna tjáningu o.s.frv. Áhersla verður lögð á að kynna þátttakendum heimildir um leiki og verður sérstök áhersla á að kynna Internetið sem upplýsingabrunn um leiki. Þátttakendur spreyta sig á að prófa margvíslega leiki og leggja mat á þá. Þá verður unnið í hópum við að safna góðum leikjum (námsmappa- portfolio) sem hægt er að nota í frístunda- og skólastarfi. Athugið að þetta námskeið er kennt á laugardögum.

X

Leikir í frístunda- og skólastarfi (TÓS305G, TÓS409G)

Á námskeiðinu er fjallað um gildi góðra leikja í frístunda- og skólastarfi. Nefna má kynningar – og hópstyrkingarleiki, hlutverkaleiki, einfalda og flókna námsleiki, hópleiki, rökleiki, gátur, þrautir, spurningaleiki, umhverfisleiki, námsspil, söng- og hreyfileiki, orðaleiki og tölvuleiki, leikræna tjáningu o.s.frv. Áhersla verður lögð á að kynna þátttakendum heimildir um leiki og verður sérstök áhersla á að kynna Internetið sem upplýsingabrunn um leiki. Þátttakendur spreyta sig á að prófa margvíslega leiki og leggja mat á þá. Þá verður unnið í hópum við að safna góðum leikjum (námsmappa- portfolio) sem hægt er að nota í frístunda- og skólastarfi. Athugið að þetta námskeið er kennt á laugardögum.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Irma Gná Jakobsóttir
Anna Rut Ingvadóttir
Svava Sigríður Svavarsdóttir
Irma Gná Jakobsóttir
Heilsuefling og heimilisfræði nám

Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á mat, næringu og heilsu og því valdi ég heilsueflingu og heimilisfræði. Námið er bæði verklegt og bóklegt sem gerir það afar fjölbreytt. Það hefur komið mér á óvart hversu mikið námið hefur gagnast mér persónulega en ekki síður undirbúið mig undir að kenna öðrum. Að fá tækifæri og vinna við að efla þekkingu barna á mikilvægi hollrar næringar og matargerðar finnst mér mjög gefandi og skemmtilegt. Einnig gefur námið gott tækifæri til að hafa áhrif á, og starfa við að efla heilsu almennt innan skólakerfisins, sem mér finnst ótrúlega áhugavert.

Anna Rut Ingvadóttir
Heilsuefling og heimilisfræði

Heimilisfræðikennaranámið hefur reynst mér sérstaklega vel. Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á matargerð en í náminu öðlaðist ég dýpri þekkingu og færni í næringarfræði og heilsueflingu. Sú þekking hefur bæði hjálpað mér í mínu persónulega lífi og ekki síður undirbúið mig til að kenna öðrum. Fyrir mig er þetta undirbúningur fyrir draumastarfið. Ég get ekki ímyndað mér betra framtíðarstarf en að kenna börnum og unglingum mikilvægi heimagerðra máltíða og hollrar næringar.

Svava Sigríður Svavarsdóttir
B.Ed. í Heilsuefling og heimilisfræði

Heilsuefling og heimilisfræði fer vel saman þar sem góð næring er stór partur af heilsueflingu. Verkleg vinna í eldhúsi er góður vettvangur til að tengja saman fræði og framkvæmd ásamt því að kenna nemendum undirstöðu næringar með því að læra að útbúa einfalda, holla og góða rétti. Auðvelt er að vekja áhuga nemenda með ýmsum verkefnum og mikilvægt er að hlúa að þessum þáttum frá upphafi skólagöngu þeirra. Í mínu starfi hef ég verið dugleg að tengja saman ólíka þætti heilsu enda eru tækifærin ótal mörg.

Hafðu samband

1. hæð, Stakkahlíð – Enni
Opið kl. 8.15 – 15.00 alla virka daga
Sími 525 5950
mvs@hi.is

""

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.