Grunnskólakennsla með áherslu á erlend tungumál | Háskóli Íslands Skip to main content

Grunnskólakennsla með áherslu á erlend tungumál

Grunnskólakennsla með áherslu á erlend tungumál

Menntavísindasvið

Grunnskólakennsla með áherslu á erlend tungumál

B.Ed. gráða – 180 ECTS einingar

Námið hefur það að meginmarkmiði að efla þekkingu kennaranema á kennslufræði erlendra tungumála og gera þá sem hæfasta til að miðla þekkingu sinni í grunnskólakennslu. Námið er í nánum tengslum við vettvang og vettvangsnám er samþætt fræðilegum undirbúningi fyrir frekara nám og starf í grunnskóla. Hægt er að velja um sérhæfingu í ensku eða dönsku.

Í flestum námskeiðum er hægt að velja annað hvort staðnám eða fjarnám með staðbundnum lotum. Mætingarskylda er í staðlotur og vettvangsnám. Meginregla er að í staðnámi séu vikulegir tímar og í fjarnámi séu staðbundnar lotur tvær á misseri.

Skipulag náms

X

Erlend tungumál sem kennslugrein (ÍET005G)

Athugið að haustið 2021 er námskeiðið eingöngu fyrir nýnema:

Skyldunámskeið í Grunnskólakennslu með áherslu á erlend tungumál, B.Ed.

Bundið val í Grunnskólakennslu með áherslu á íslensku, B.Ed.

Tungumál er nauðsynlegt tæki til tjáningar og samskipta og opnar dyr að þekkingu og skilningi á samfélögum. Þekking á tungumálum eykur víðsýni, stuðlar að vitsmunaþroska á öðrum sviðum og betri skilningi á eigin menningu. Í námskeiðinu er fjallað um hvernig á að kenna tungumál á 21. öld á Íslandi. Einnig er lögð áhersla á leiðir til að gera nemendur virka þátttakendur í tungumálanámi og veita þeim tækifæri til að nota erlend tungumál á skapandi hátt, bæði í töluðu og rituðu mál. Beint er sjónum að kennsluaðferðum, færniþáttunum fjórum og tjáskiptum sem forsendu þess að ná tökum á erlendu máli.

X

Íslenska I (ÍET010G)

Á námskeiðinu verður fjallað um bókmenntir og menningu, í víðasta skilningi þeirra hugtaka, og sú umfjöllun tengd við grunnþætti menntunar. Íslenska er það verkfæri sem við notum í öllu okkar daglega lífi og námi þvert á námsgreinar og því þurfa allir kennarar að vera meðvitaðir um þátt tungumálsins í faggreinum sínum. Bókmenntir og aðrir textar eru alltumlykjandi í samfélaginu: allt frá miðaldabókmenntum, þjóðsögum og nútímabókmenntum til þeirra kvikmynda og sjónvarpsþátta sem við horfum á, til net- og samfélagsmiðlamenningar, til dægurtónlistar og jafnvel auglýsinga sem dynja á okkur dag hvern. Þessir textar byggja á margslungnu myndmáli með djúpum lögum merkingar sem kennarar þurfa að hafa réttu tækin til að átta sig á óháð kennslugreinum. Í því ljósi verður fengist við grundvallarhugtök í bókmenntafræði, orðræðugreiningu og menningarfræði og gefin dæmi um fjölbreyttar leiðir og miðla við kennslu sem stuðla að skilningi og áhuga grunnskólanemenda á eigin menningu og annarra.

X

Stærðfræði I (SNU101G)

Á námskeiðinu kynnast kennaranemar meginmarkmiðum náms í stærðfræði í grunnskóla. Fjallað er um hvað felst í stærðfræðinámi og hvernig styðja má grunnskólanemendur við stærðfræðinám.

Nemendur læri hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að því að skilningur nemenda á stærðfræðilegum hugtökum styrkist.
Fjallað verður um hlutverk stærðfræðikennarans og hæfni sem hann þarf að búa yfir.

Nemar kynnast beitingu upplýsingatækni við nám og kennslu.

 

X

Nám og kennsla: Inngangur (KME102G)

Um er að ræða inngangsnámskeið í kennslufræði, ætlað verðandi grunnskólakennurum. Hér eru hugmyndir, aðferðir og hugtök kynnt til sögunnar, sem fá svo ítarlegri umfjöllun og meðferð í síðari kennslufræðinámskeiðum (NK-námskeiðum). Meginmarkmið er að veita nemendum innsýn í kenningar og rannsóknir um nám og kennslu í skóla án aðgreiningar, auk þess að gefa mynd af störfum og starfsumhverfi grunnskólakennara. Áhersla er lögð á tengsl við starfsvettvang og að nemendur tengi viðfangsefni námskeiðsins eigin reynslu og viðhorfum og leggi grunn að eigin starfskenningu. Mikilvægar hugmyndir, hugtök og viðfangsefni: Námskenningar, menntarannsóknir, nám-nemandi-námsaðstæður, kennsluhættir og kennsluáætlanir, samskipti og samstarf, kennarinn sem fagmanneskja, starfskenning og starfsuhverfi kennara, lagarammi, reglugerðir og námskrár sem snerta skyldunám.

Vinnulag: Fyrirlestrar, málstofur, skapandi viðfangsefni og margvísleg verkefni unnin einstaklingslega eða í samvinnu við aðra. Tengsl við vettvang.

X

Talað mál og ritað (ÍET101G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að búa nemendur í háskólanámi undir lestur og ritun fræðilegra texta og að miðla þeim munnlega og skriflega.
Lögð er áhersla á að samþætta talað mál og ritað þannig að allt viðfangsefni námskeiðsins nýtist nemendum í háskólanámi. Nemendur fá þjálfun í að flytja mál sitt á vettvangi skól¬ans og í ritun fræðilegs texta. Þeir lesa greinar eftir íslenska fræðimenn, leggja mat á þær, greina og gera útdrætti sem þeir kynna í kennslustundum. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð þar sem lögð er áhersla á nákvæm, fræðileg vinnubrögð við meðferð og skráningu heimilda.

Nemendur fá kennslu í efnisleit og að vega og meta gildi heimilda. Þá fá þeir þjálfun í að búa til glærur og kynna efni á því formi.

Vinnulag:
Nemendur vinna stutt verkefni, munnleg og skrifleg þar sem reynir á að móta hugsun sína og miðla af áhuga og þekkingu. Í öllum verkefnum, munnlegum jafnt sem skriflegum, reynir á málnotkun þ.m.t. málsnið, málfar og stíl, enn fremur virðingu fyrir verkum annarra og höfundarrétti. Skriflegum verkefnum er skilað í námsmöppu og í Turnitin-verkefnaskil. Áhersla er lögð á að nemendur vandi mál sitt í ræðu og riti. Ritver aðstoðar nemendur við gerð fræðilegrar ritgerðar. Mikið reynir á virkni nemenda í umræðu og samstarfi.

Vinnuframlag nemenda:
Námskeiðið er 10 einingar sem merkir að nemendur nota a.m.k. 18 klukkustundir á viku í lestur og verkefnavinnu.

Kennsla fer fram í fyrirlestrum, bekkjartímum, með leiðsögn, verkefnavinnu og verklegri þjálfun.

X

Daglegt mál og tjáning á dönsku (ÍET501G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim reglum sem lúta að munnlegri tjáningu og færni í að beita töluðu máli rétt og eðlilega við ýmsar aðstæður.

Kennaranemar verða þjálfaðir í að beita málinu við ýmsar aðstæður. Áhersla er lögð á að þjálfa þá í að taka þátt í umræðum, lesa upp, segja frá og segja sögur. Fjallað verður um ýmsa þætti í töluðu máli, svo sem framburð einstakra hljóða, áherslur, ítónun og sérstaklega þau atriði sem Íslendingar eiga erfitt með að ná. Fjallað verður um muninn milli ritmáls og talmáls. Sérstaklega verður fjallað um nemendamiðaða kennslu og nemendur verða þjálfaðir í að útbúa munnleg verkefni handa nemendum. Kennaranemar kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

X

Íslenska II (ÍET203G)

Í námskeiðinu verður íslenska og fjölbreyttar birtingarmyndir hennar í forgrunni, allt frá máltökuskeiði til fullorðinsára. Fjallað verður um mál nemenda sjálfra og hvernig þeir lærðu það. Einnig verður komið inn á málnotkun nemenda og hvernig þeir laga sig að aðstæðum, hvort sem er í óformlegu spjalli á samfélagsmiðlum eða í formlegri ritun, og allt þar á milli. Í tengslum við það fá þeir þjálfun í að fjalla um eigin málnotkun og annarra með viðeigandi hugtökum. Lögð verður áhersla á að kennaranemar læri að greina talmál frá ritmáli á fræðilegan hátt og þjálfist í að vinna með ólíkar gerðir talaðs máls og ritaðs sem tengja má ólíkum kennslugreinum grunnskólans. Fjallað verður sérstaklega um sköpunarmátt tungumálsins og hvernig nýta má hann í kennslu í grunnskóla. Rætt verður um mikilvægi þess að taka mið af mismunandi félagslegum og menningarlegum bakgrunni nemenda og vanda þess að kenna íslensku í fjölmenningarsamfélagi nútímans.

X

Stærðfræði II (SNU204G)

Á námskeiðinu styrkja nemar tök sín á völdum þáttum úr stærðfræði, þar á meðal talnafræði og rúmfræði. Jafnframt er fjallað um talnaritun og reikning.

Áhersla er lögð á fjölbreytni og sjálfstæði í leit að lausnum á stærðfræðilegum þrautum. Nemendur kynnist því  hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að auknum skilningi nemenda á stærðfræðilegum hugtökum.

X

Nám og kennsla eldri nemenda í grunnskóla (KME202G, KME201G)

Meginmarkmið þessa námskeiðs er að kennaranemi öðlist þekkingu á almennri kennslufræði og nokkra hæfni til að kenna eldri nemendum í grunnskóla.

Aðaláhersla er á umfjöllun um kennsluhætti og margvíslegar kennsluaðferðir, meðal annars í ljósi fjölbreytileika í nemendahópi og skóla án aðgreiningar. Kynntar verða rannsóknir á námi og kennslu og leitað svara við spurningunni um hvað einkenni árangursríka kennslu.

Viðfangsefni eru einnig námsumhverfi og einkenni skipulags á miðstigi og á unglingastigi, gerð kennsluáætlana og hæfniviðmiða, bekkjarstjórnun, agi, árangur, áhugahvöt, val, foreldrasamstarf, stafræn borgaravitund og ábyrg netnotkun við nýtingu upplýsingatækni í námi og kennslu.

Kennaranemar undirbúa kennslu, kenna í tvær vikur á vettvangi, ígrunda reynslu sína og leggja mat á hana.

X

Nám og kennsla yngri nemenda í grunnskóla (KME202G, KME201G)

Markmið:
Meginmarkmið þessa námskeiðs er að kennaranemar öðlist þekkingu á námi og kennslu yngri nemenda og nokkra hæfni til að kenna yngri bekkjum grunnskóla.

Inntak / viðfangsefni:
Fjallað verður um kennsluhætti og kennsluaðferðir í yngri bekkjum grunnskóla, samvinnu og samskipti nemenda. Kynntar verða helstu leiðir til að örva alhliða þroska yngri nemenda og koma til móts við ólíkar þarfir þeirra í fjölbreyttum nemendahópi í skóla án aðgreiningar. Kynntar verða rannsóknir á námi og kennslu og leitað svara við spurningunni um hvað einkenni árangursríka kennslu.
Í tengslum við vettvangsnám fær kennaranemi æfingu í að skipuleggja fjölbreytt nám og kennslu, velja kennsluhætti sem henta nemendum, nemendahópum og hæfniviðmiðum námskrár, beita fjölbreyttum náms- og kennsluaðferðumog nýta upplýsingatækni í námi og kennslu. Fjallað verður um tengsl heimila og skóla og mikilvægi þess að þekkja og geta beitt aðferðum til samstarfs þar á milli. Tekin verða til umfjöllunar þau mál sem eru efst á baugi í umræðu um nám og kennslu hverju sinni.

X

Danska sem erlent mál (ÍET201G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim straumum og stefnum sem nú eru efstar á baugi á sviði tungumála- og dönskukennslu Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim straumum og stefnum sem nú eru efstar á baugi á sviði tungumála- og dönskukennslu

Undirmarkmið eru að kennaranemar við námskeiðslok    

X

Menningarmiðlun í dönskukennslu 1 (ÍET401G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu á og innsýn í danskt þjóðlíf og menningu. Námskeiðið fjallar um fjölmargar hliðar á dönsku samfélagi og danskri menningu eins og það birtist í fjölmiðlum, bókmenntum, kvikmyndum, dægurmenningu og í daglegu lífi fólks. Umfjöllunin miðar við að kennaranemar verði færir um að miðla danskri menningu í kennslu. Fjallað verður um danska málsögu og þróun málsins fram til nútímans. Einnig er lögð áherslu á alhliða málþjálfun í tengslum við viðfangsefnið og reglur sem lúta að viðeigandi málnotkun..

X

Þroska- og námssálarfræði (KME301G)

Tilgangur þessa námskeiðs er að nemendur öðlist heildarsýn á þroska barna frá fæðingu og fram á unglingsár.

Inntak/viðfangsefn:
Fjallað verður um þær breytingar sem verða á þroska barna á mismunandi sviðum og aldursskeiðum og helstu kenningar sem notaðar hafa verið til að varpa ljósi á þessar breytingar. Fjallað verður um vitsmunaþroska, tilfinningaþroska og þróun tilfinningalegra tengsla, félagsþroska, þróun sjálfsmyndar og siðferðisvitundar. Námskenningum og vistfræðilegum kenningum (ecological approach) verður einnig gerð skil. Rætt verður um orsakir og eðli einstaklingsmunar, samfellu í þroska og sveigjanleika þroskaferlisins. Tengsl náms og þroska, áhugahvöt og áhrif uppeldis, menningar og félagslegra aðstæðna á þroska barna verða einnig til umfjöllunar. Áhersla verður lögð á gildi þroskasálfræðinnar í uppeldis- og skólastarfi.

Vinnulag (í staðnámi):
Kennsla fer fram í fyrirlestrum og umræðu/verkefnatímum. Í umræðu/verkefnatímum fá nemendur þjálfun í að ræða námsefnið á gagnrýninn hátt.

X

Aðferðafræði og menntarannsóknir (KME302G)

Viðfangsefni námskeiðsins fela í sér tvennt. Annars vegar er um að ræða þjálfun í rannsóknaraðferðum, meðferð gagna og úrvinnslu þeirra og hins vegar læsi á menntarannsóknir, sem aðrir hafa framkvæmt og niðurstöður þeirra. Í öllum þáttum námskeiðsins er lögð áhersla á þekkingu og skilning á helstu hugtökum og hugmyndum úr aðferðafræði menntarannsókna. Gert er ráð fyrir að nemendur kynni sér þessi hugtök í lesefninu og beiti þeim í verkefnum er tengjast megindlegum, eigindlegum og blönduðum aðferðum, einnig aðferðum við starfendarannsóknir. 

Vinnulag á námskeiðinu felst í fyrirlestrum, kynningum og vettvangstengdum viðfangsefnum. Reynt er að samhæfa viðfangsefni þeirra sem sækja tíma reglulega og þeirra sem stunda námið að mestu sem fjarnemar.

X

Daglegt mál og tjáning á dönsku (ÍET501G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim reglum sem lúta að munnlegri tjáningu og færni í að beita töluðu máli rétt og eðlilega við ýmsar aðstæður.

Kennaranemar verða þjálfaðir í að beita málinu við ýmsar aðstæður. Áhersla er lögð á að þjálfa þá í að taka þátt í umræðum, lesa upp, segja frá og segja sögur. Fjallað verður um ýmsa þætti í töluðu máli, svo sem framburð einstakra hljóða, áherslur, ítónun og sérstaklega þau atriði sem Íslendingar eiga erfitt með að ná. Fjallað verður um muninn milli ritmáls og talmáls. Sérstaklega verður fjallað um nemendamiðaða kennslu og nemendur verða þjálfaðir í að útbúa munnleg verkefni handa nemendum. Kennaranemar kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

X

Dönsk málnotkun og máltaka nemenda í grunn- og framhaldsskóla (ÍET303G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist skilning á eðli og uppbygging danska málkerfisins og kunni skil á hvernig nemendur í grunnskóla tileinka sér dönsku sem erlent tungumál. Markmið námskeiðsins er einnig að kennaranemar skilji setningarfræði í dönsku og hvernig málfræðileg greining er samofin allri athugun á máli og málnotkun nemenda, bæði töluðu og rituðu.

Fjallað verður um danska málkerfið, málfræðihugtök, málsnið og einkenni ritað máls. Einnig verður fjallað um hvernig nemendur tileinka sér erlent tungumál (acquisition). Kennaranemum eru kynntar rannsóknir um hvernig danska málkerfið er kennt sem erlent og annað mál. Athugað verður hvaða villur Íslendingum hættir til að gera í dönsku ritmáli. Athugunar gerðar á ritunarverkefnum grunn- og framhaldskólanemenda. Lesnir eru einnig fræðilegir textar um danskt mál og málnotkun og fjallað verður áfram um danska málkerfið, málfræðihugtök, málsnið og áhersla er lögð á danska setningarfræði. Farið er í þætti sem einkenna danskt talmál og þætti sem valda Íslendingum erfiðleikum og skoðað er hvernig danskt talmál er kennt í skólakerfinu. Lesnir eru fræðilegir textar um danskt mál og málnotkun og kennslu erlendra tungumála. Áhersla lögð á að skilgreina millimál nemenda (da: intersprog) og hvaða þýðing það hefur fyrir dönskukennsluna.

X

Námskrá og námsmat (KME402G)

Námskeiðið miðar að því að nemendur öðlist þekkingu, leikni og hæfni sem snýr að námskrárfræðum og námsmati. Nemendur öðlist þannig skilning á eftirfarandi samhengi og eðli þess og geti beitt þekkingu sinni á því í skólastarfi: Markmið ->Hæfniviðmið -> Inntak og námsefni -> Kennsluhættir og námsskipulag -> Námsmat

Nemendur kynnast nokkrum lykilhugtökum námsmats- og námskrárfræða. Fjallað er bæði fræðilega og verklega (vettvangstengt) um áherslur og hugmyndastefnur sem greina má í opinberum námskrám, lögum, reglugerðum og öðrum stefnuritum. Þætti kennara í námskrárgerð, þróun skólanámskrár og þróun námsmats eru gerð skil og þar með einnig við gerð námsáætlana fyrir námshópa, bekki eða einstaka nemendur. Fjallað er um forsendur, tilgang og aðferðir við mat á námi og námsárangri (sbr. leiðsagnarmat, lokamat, gerð prófa og annarra matstækja og beitingu einkunna og vitnisburða). Þátttakendur lesa og ræða einnig um álitamál og ólíka hugmyndafræðilega strauma sem tengjast grundvallarspurningum um tilgang og markmið skyldunáms. Lykilspurningar sem glímt er við: Til hvers er skólinn? Hvað ætti að kenna og meta í skyldunámi, hvernig og hvers vegna? Hvers konar þekking eða hæfni telst góð og gild og hvernig ætti að stjórna og skipuleggja skyldunám í því tilliti?

Vinnulag á námskeiðinu felst í lestri greina og bókakafla, fyrirlestrum, kynningum og vettvangstengdum viðfangsefnum ásamt gagnrýninni umræðu í málstofum og hópverkefnum.

X

Erlend tungumál sem kennslugrein (ÍET005G)

Tungumál er nauðsynlegt tæki til tjáningar og samskipta og opnar dyr að þekkingu og skilningi á samfélögum. Þekking á tungumálum eykur víðsýni, stuðlar að vitsmunaþroska á öðrum sviðum og betri skilningi á eigin menningu. Í námskeiðinu er fjallað um hvernig á að kenna tungumál á 21. öld á Íslandi. Einnig er lögð áhersla á leiðir til að gera nemendur virka þátttakendur í tungumálanámi og veita þeim tækifæri til að nota erlend tungumál á skapandi hátt, bæði í töluðu og rituðu mál. Beint er sjónum að kennsluaðferðum, færniþáttunum fjórum og tjáskiptum sem forsendu þess að ná tökum á erlendu máli.

X

Samfélagsgreinar – hnattvæðing og nærsamfélag (SFG002G)

Samfélagsgreinar fjalla um samfélög, menningu og samspil manns og náttúru á upplýsandi og gagnrýninn hátt. Unnið er með gildi eins og jafnrétti, lýðræði, réttlæti, frelsi, ábyrgð, umhyggju og virðingu og þýðingu þessara gilda fyrir farsælt líf. Samfélagsgreinum er ætlað að efla skilning á ákveðnum grundvallargæðum mannlegs lífs og skiptingu þeirra. 

Hnattvæðing er hugtak sem notað er um samtvinnun og víxlverkun fyrirbæra í heiminum sem hafa aukist hratt síðustu áratugi á sviði fólksflutninga, viðskipta, hugmynda, valdakerfa og náttúruverndar. Nærsamfélag er jafnframt mikilvægt, hvort sem er á grundvelli þjóðar, heimabyggðar, félagasamtaka, fjölskyldu eða annarra persónulegra tengsla manna á milli. Tengsl þess nálæga og fjarlæga verða skoðuð og rætt hvernig tekist er á um gæði og gildi. Á námskeiðinu verður þetta viðfangsefni skoðað með tækjum samfélagsgreina, einkum landafræði, trúarbragðafræði, félagsfræði, sagnfræði og siðfræði.

Námskeiðið leggur grunn að hugtakaskilningi ýmissa málefna samfélagsgreina en hefur líka skýra hagnýta tengingu við skólastarf sem birtist t.d. í vettvangskönnunum hjá félagasamtökum og athugun á námskrám, námsgögnum og kennsluaðferðum í skólastarfi. 

X

Náttúrufræðikennsla í grunnskólum (SNU202G)

Meginviðfangsefni námskeiðsins er að nemendur kynnist fjölbreyttum leiðum í náttúrufræðikennslu í grunnskólum og öðlist færni í að skipuleggja slíka kennslu. Áhersla er á náttúrufræði sem tengist daglegum reynsluheimi nemenda. Sjónum verður beint að verklegum viðfangsefnum úti og inni og möguleikum í nærumhverfi skóla. Þá verður nemendum kynnt tækifæri sem notkun upplýsingatækni veitir til að efla áhuga og forvitni um náttúruna og leiðir til að efla læsi á náttúrufræðitexta. Hugað verður að þætti sköpunar í náttúrufræðinámi og hvernig megi efla hana. Jafnframt verður fjallað um mikilvægi náttúrugreina og sampils manns og náttúru. Unnið verður með ýmis þemu eins og vatn og loft. Verklag mun taka mið af því að kennaranemar kynnist fjölbreyttum kennsluaðferðum sem reynst hafa árangursríkar í náttúrufræðikennslu.
Skyldumæting er í staðlotur samkvæmt kennslualmanaki Menntavísindasviðs.

X

Hönnun sem uppspretta sköpunar (LVG006G)

Námskeiðið er kynning á gildi og aðferðafræði uppeldismiðaðra list- og verkgreina. Áhersla er lögð á sameiginlega hugmyndavinnu í gegnum hönnun í öllum þáttum námskeiðsins. Nemendur leita viðfangsefna sem henta vel í grunnskólastarfi. Unnið verður með þekkingar- og færniþætti og komið inn á tvívíða og þrívíða formsköpun. Nemendur vinna hugmyndavinnu og skráningu vinnuferlis með ljósmyndun og skissugerð. Hugmyndir eru lagaðar að efni, tækni og ólíkum aðferðum námskeiðsins. Nemendur skila ferilmöppu og skrifa greinargerð.

X

Upplýsingatækni í námi og kennslu (SNU201G)

Hvað er eiginlega upplýsingatækni (eða upplýsinga- og samskiptatækni) og hvernig áhrif gæti hún haft á nám, kennslu og menntun í framtíðinni? Hvenær komu tölvur fyrst inn í íslenska grunnskóla og hvernig er „stafræna landslaginu“ nú háttað í skólakerfinu? Hver er þáttur upplýsingatækni og miðlunar í stefnumótun og námskrá og hvernig er tengslum háttað við önnur námssvið, lykilhæfni og grunnþætti menntunar? Skoðaðar eru stefnur og straumar sem má greina á þessu sviði hér á landi og í alþjóðlegu samhengi. Kenningar og rannsóknir eru kynntar sem geta nýst við skipulag og skilning á námi og kennslu þar sem upplýsingatækni kemur við sögu. Nemendur prófa, meta og kynna forrit og stafrænt námsefni, tengja tæknilega möguleika við náms- og kennslufræði og fást við verkefni sem snúast um samspil forrita og fræða.
Nemendur efla færni sína á þessu sviði og horfa til hagnýtra möguleika á vettvangi og þeirra tækifæra sem felast í nýrri tækni meðal annars til starfsþróunar með þátttöku á samfélagsmiðlum og tengingu við starfssamfélög kennara.
Áhersla er lögð á myndun öflugs námssamfélags sem tekur virkan þátt á námskeiðinu og deilir hugmyndum og reynslu. Nemendur leita svara við spurningum sem vakna og skoða í sameiningu ýmsar áskoranir og tækifæri sem felast í nýtingu upplýsingatækni í skólastarfi.

X

Að leika og skapa: Leiklist, myndlist og tónlist (LVG204G)

Viðfangsefni: Nemendur kynnast þýðingu lista í námi barna og unglinga. Umfjöllun um leiklist, tónlist og myndlist í skólastarfi. Unnið verður með eitt þema í gegnum listgreinarnar þrjár. Verkleg viðfangsefni eru þróuð út frá hugmyndum nemenda.

Vinnulag: Fjölbreyttar smiðjur sem byggja á mismunandi kveikjum og margvíslegri úrvinnslu.

X

Danska sem erlent mál (ÍET201G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim straumum og stefnum sem nú eru efstar á baugi á sviði tungumála- og dönskukennslu Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim straumum og stefnum sem nú eru efstar á baugi á sviði tungumála- og dönskukennslu

Undirmarkmið eru að kennaranemar við námskeiðslok    

X

Menningarmiðlun í dönskukennslu 1 (ÍET401G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu á og innsýn í danskt þjóðlíf og menningu. Námskeiðið fjallar um fjölmargar hliðar á dönsku samfélagi og danskri menningu eins og það birtist í fjölmiðlum, bókmenntum, kvikmyndum, dægurmenningu og í daglegu lífi fólks. Umfjöllunin miðar við að kennaranemar verði færir um að miðla danskri menningu í kennslu. Fjallað verður um danska málsögu og þróun málsins fram til nútímans. Einnig er lögð áherslu á alhliða málþjálfun í tengslum við viðfangsefnið og reglur sem lúta að viðeigandi málnotkun..

X

Félagsfræði og saga menntunar (SFG301G)

Viðfangsefni

Félagsfræði menntunar
Helstu kenningar greinarinnar verða skoðaðar í ljósi viðfangsefna á borð við þróun og hlutverk menntunar, siðferðilegt uppeldi, félagslega mismunun, einstaklingsvæðingu og kyn. Einkum verða til umfjöllunar kenningasmiðirnir Émile Durkheim, Georg Herbert Mead, John Dewey, Pierre Bourdieu, Ulrich Beck, Anthony Giddens og Beverley Skeggs. Þessar kenningar veita ólík sjónarhorn á tengsl einstaklings og samfélags og félagslegar flokkanir eins og stétt, kyn og æviskeið. Kenningarnar verða skoðaðar út frá hlutstæðum dæmum, sem einkum eru sótt í íslenskt samfélag síðustu áratuga.

Saga uppeldis og menntunar
Hér verða til umfjöllunar megindrættir í samfélagsgerð og menningararfleifð sveitaþjóðfélags fyrri alda og þær þjóðfélagsbreytingar sem orðið hafa til dagsins í dag. Í þessu sambandi verður rætt um uppeldishlutverk kirkju, trúarbragða og heimila, um rætur almenningsfræðslu í menningarhefðum fortíðar, um breytt hlutverk skóla og breytt samspil skóla, heimilis og annarra samfélagsþátta. Áhersla verður lögð á sérkenni menntunarþróunar á Íslandi með hliðsjón af almennri þróun í grannlöndum.
Í námskeiðinu verður lögð áhersla samspil milli félagsfræðilegrar og sögulegrar umfjöllunar um menntun og uppeldi.

Vinnulag
Kennslan fer fram í fyrirlestrum og umræðutímum. Námsefni er bókin Félagsfræði menntunar eftir Gest Guðmundsson og Almenningsfræðsla á Íslandi 1880-2007 í ritstjórn Lofts Guttormssonar. Auk þessa eru til umfjöllunar frumtextar og greinar sem kynna rannsóknir og greiningar á sviði námskeiðsins

X

Heimspeki og hugmyndasaga menntunar (SFG302G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur verði færir um að taka málefnalega afstöðu til hugmynda og aðferða í kennslu og uppeldi í fortíð og nútíð, og geti tekið þátt í gagnrýninni umræðu um skólamál og gert grein fyrir eigin hugmyndum um menntun og uppeldi.Viðfangsefni:

Á námskeiðinu verður fjallað um uppeldis- og menntunarhugmyndir allt frá tímum Forn-Grikkja og fram á okkar daga. Áhersluatriði í kennslunni eru eftirfarandi:

1. Maðurinn: Skynsemi, skilningur og siðvit

Fjallað verður um mannskilning á ólíkum tímum. Hvernig hugmyndir hugsuða um eðli mannsins höfðu áhrif á hugmyndir hvers tíma um uppeldi og menntun.

2. Markmið menntunar

Fjallað verður um markmið menntunar og forsendur þessara markmiða á hverjum tíma s.s að tileinka sér dygð, að uppfylla hlutverk sitt í samfélaginu, verða meira maður, að axla ábyrgð í samfélagi, að verða virkur þátttakandi í lýðræðissamfélagi, að tileinka sér sjálfstæða og gagnrýna hugsun.

3. Frelsi og lýðræði

Fjallað verður um áhrif hugmynda um frelsi og sjálfræði mannsins í lýðræðissamfélagi á hugmyndir um menntun. Sérstaklega verður hugað að áhrifamikilli hugmyndafræði í samtímanum sem lýtur að menntun til lýðræðis, borgaralegri menntun, skóla án aðgreiningar og jafnréttis til náms.

Meðal viðfangsefna námskeiðsins verða þekkingar-, stjórn-, og siðspeki Platons, hugmyndir Rousseau um frelsi og sjálfræði, hugmyndum Kants um skynsemi og upplýsingu og hugmyndir Wollstonecraft um jafnrétti. Einnig verður frelsishugtakið skoðað í ljósi kenninga E. Key, A.S. Neill og P. Freire. Fjallað verður ítarlega um kenningar John Dewey um menntun, gagnrýna hugsun og lýðræði.

X

Daglegt mál og tjáning á dönsku (ÍET501G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist þekkingu og skilning á þeim reglum sem lúta að munnlegri tjáningu og færni í að beita töluðu máli rétt og eðlilega við ýmsar aðstæður.

Kennaranemar verða þjálfaðir í að beita málinu við ýmsar aðstæður. Áhersla er lögð á að þjálfa þá í að taka þátt í umræðum, lesa upp, segja frá og segja sögur. Fjallað verður um ýmsa þætti í töluðu máli, svo sem framburð einstakra hljóða, áherslur, ítónun og sérstaklega þau atriði sem Íslendingar eiga erfitt með að ná. Fjallað verður um muninn milli ritmáls og talmáls. Sérstaklega verður fjallað um nemendamiðaða kennslu og nemendur verða þjálfaðir í að útbúa munnleg verkefni handa nemendum. Kennaranemar kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

X

Dönsk málnotkun og máltaka nemenda í grunn- og framhaldsskóla (ÍET303G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að kennaranemar öðlist skilning á eðli og uppbygging danska málkerfisins og kunni skil á hvernig nemendur í grunnskóla tileinka sér dönsku sem erlent tungumál. Markmið námskeiðsins er einnig að kennaranemar skilji setningarfræði í dönsku og hvernig málfræðileg greining er samofin allri athugun á máli og málnotkun nemenda, bæði töluðu og rituðu.

Fjallað verður um danska málkerfið, málfræðihugtök, málsnið og einkenni ritað máls. Einnig verður fjallað um hvernig nemendur tileinka sér erlent tungumál (acquisition). Kennaranemum eru kynntar rannsóknir um hvernig danska málkerfið er kennt sem erlent og annað mál. Athugað verður hvaða villur Íslendingum hættir til að gera í dönsku ritmáli. Athugunar gerðar á ritunarverkefnum grunn- og framhaldskólanemenda. Lesnir eru einnig fræðilegir textar um danskt mál og málnotkun og fjallað verður áfram um danska málkerfið, málfræðihugtök, málsnið og áhersla er lögð á danska setningarfræði. Farið er í þætti sem einkenna danskt talmál og þætti sem valda Íslendingum erfiðleikum og skoðað er hvernig danskt talmál er kennt í skólakerfinu. Lesnir eru fræðilegir textar um danskt mál og málnotkun og kennslu erlendra tungumála. Áhersla lögð á að skilgreina millimál nemenda (da: intersprog) og hvaða þýðing það hefur fyrir dönskukennsluna.

X

Lokaverkefni (ÍET601L)

Lokaverkefni til  B.Ed.-prófs í grunnskólakennslu er 10 eininga skriflegt verkefni sem unnið er undir handleiðslu leiðbeinanda. 

X

Lokaverkefni (GSS261L)

Lokaverkefni til  B.Ed.-prófs í Faggreinakennslu í grunnskóla geta verið af tveimur gerðum:

Lokaverkefni A:

 Í lokaverkefnum til B.Ed.-prófs skulu nemendur sýna að þeir hafi

  • sett sér raunhæf markmið og afmarkað viðfangsefnið
  • rökstutt gildi verkefnisins
  • valið vinnuaðferðir/rannsóknaraðferðir við hæfi og gert grein fyrir þeim
  • aflað viðeigandi og gildra rannsóknargagna og heimilda
  • unnið úr, greint, rökrætt og ígrundað efnið og sett í fræðilegt samhengi
  • beitt aðferðum, hugtökum og kenningum tiltekins fræðasviðs/fræðasviða
  • sýnt sjálfstæð, vönduð vinnubrögð
  • sett verkefnið fram á skýran, faglegan og skapandi hátt

 

Inntak / viðfangsefni

Undir lok grunnnámsins vinna nemendur verkefni að eigin vali sem er eins konar smiðshögg á nám þeirra. Lokaverkefnið skal tengjast grein/sérhæfingu þeirra og hafa gildi á sviði kennslu, þjálfunar, uppeldis eða umönnunar. Það getur verið fræðileg ritgerð sem byggist á rannsókn og heimildavinnu en það má einnig vera annars konar verkefni sem tengt er skóla- og uppeldisstarfi, svo sem námsefni, upplýsingavefur eða myndlistarverk. Slíkum verkum þarf þó alltaf að fylgja greinargerð samkvæmt nánari leiðbeiningum. Gert er ráð fyrir að nemendur dýpki þekkingu sína í aðferðafræði í tengslum við verkefnið.

Vinnulag

Nemendur vinna sjálfstætt að lokaverkefni sínu með ráðgjöf frá leiðsögukennara sem valinn er úr hópi kennara við Menntavísindasvið HÍ nema samið sé um annað. Lokaverkefni vinna nemendur einir eða tveir saman. Nánari leiðbeiningar um tilhögun,vinnulag og frágang við lokaverkefni er að finna á vef lokaverkefna í grunnnámi. Þar ber nemendum einnig að skrá upplýsingar um verkefni sín.

 

Lokaverkefni B:

Skapandi hópverkefni sem eflir verðandi kennara í starfi og er valkostur á móti lokaverkefni til B.Ed. prófs í formi fræðilegrar rannsóknarritgerðar eða námsefnisgerðar í einstaklings- eða paravinnu.

Í skapandi hópverkefnum til B.Ed.-prófs skulu nemendur sýna  að þeir hafi

  • sett sér raunhæf markmið og afmarkað viðfangsefnið
  • rökstutt gildi verkefnisins
  • valið vinnuaðferðir sem hæfa áherslu á samstarf í para- eða teymisvinnu
  • aflað gagna, unnið með viðfangsefnið á skapandi hátt og tengt það skólastarfi, nýbreytni eða skólaþróun
  • beitt aðferðum, hugtökum og kenningum kennslufræða
  • sýnt sjálfstæð, vönduð vinnubrögð
  • sett verkefnið fram á skýran, faglegan og skapandi hátt með birtingu, sýningu, flutningi, þátttöku, listsköpun eða öðrum óhefðbundnum  hætti

Inntak / viðfangsefni

Undir lok grunnnámsins vinna nemendur í teymum að skapandi samvinnuverkefni. Lokaverkefni af þessu tagi eru tengd saman af ákveðnu þema en teymi afmarka nánar sitt viðfangsefni. Þema hverju sinni er valið að hausti fyrir komandi vorönn. Verkefni með sama þema verða kynnt undir lok annar með sameiginlegri birtingu, sýningu, flutningi, þátttöku eða listsköpun.

Skapandi hópverkefni sem lokaverkefni skulu hafa gildi á sviði kennslu, þjálfunar samskipta, uppeldis eða umönnunar. Áhersla er á vinnuferlið og virka samvinnu en verkefnunum þarf þó alltaf að fylgja greinargerð samkvæmt nánari leiðbeiningum. Nemendum er ætlað að dýpka þekkingu sína í kennslufræði í tengslum við verkefnið.

Vinnulag

Nemendur vinna saman í litlum teymum að lokaverkefni sínu með ráðgjöf frá leiðsögukennara úr hópi kennara við Menntavísindasvið HÍ sem einnig stýrir samvinnu um lokakynningu hópa undir sama þema. Nánari leiðbeiningar um tilhögun, vinnulag og frágang við lokaverkefni verður að finna á vef lokaverkefna í grunnnámi. Þar ber nemendum einnig að skrá upplýsingar um verkefni sín.

X

Tölvutengt tungumálanám – upplýsingartækni og kennsla erlendra tungumála (ÍET201M)

Meginmarkmið námskeiðsins er að 

  • veita þátttakendum yfirsýn yfir og skilning á helstu kenningum og rannsóknum um tölvutengt tungumálanám.
  • þátttakendur öðlist þekkingu og kunni skil á helstu kenningum og rannsóknum um rafræn læsi (digital literacies) og tungumálnam.
  • þátttakendur fái tækifæri til að tengja saman fræðilega þekkingu og hagnýta reynslu af tölvu og upplýsingartækni í tungumálakennslu.

Viðfangsefni:
Á námskeiðinu verður fjallað um áhríf upplýsingartækni á uppeldi, menntun og skólastarf. Lögð er áhersla á að fjalla um tölvustutt tungumála nám (CALL - Computer Assisted Language Learning) og áhríf og þróun þess síðastliðin 30 ár. Einnig verður fjallað um kenningar og rannsóknir er varðar notkun upplýsingartækni í tungumálanámi í skólastofunni í grunn- og framhaldsskóla. Ýmis forrit verða kynnt og skoðað hvernig má nýta þau til að þjálfa mismunandi þættir tungumálsins. 

Vinnulag:
Kennslan fer að jafnaði fram í fyrirlestrum og umræðum. Nemendur fá margvísleg verkefni til úrlausnar og skila úrlausnum ýmist munnlega eða skriflega. Einnig munu þátttakendur vinna einir eða í hópum að efnissöfnun og kynningum á efni sem tengist áhugasviði þeirra. Efnið gætu tengst nýtingu tölvu og veraldarvefsins i tungumálakennslu, rannsóknar- og þróunarstörfum, fjarkennslu erlendra tungumála, gerð rafræns námsefnis til notkunar í tungumálakennslu, vendinám, notkun spjaldtölvur í tungumálanámi o.fl. Nemendur vinna og skila rafræn ferilsmöppu.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá
X

Erlend tungumál sem kennslugrein (ÍET005G)

Athugið að haustið 2021 er námskeiðið eingöngu fyrir nýnema:

Skyldunámskeið í Grunnskólakennslu með áherslu á erlend tungumál, B.Ed.

Bundið val í Grunnskólakennslu með áherslu á íslensku, B.Ed.

Tungumál er nauðsynlegt tæki til tjáningar og samskipta og opnar dyr að þekkingu og skilningi á samfélögum. Þekking á tungumálum eykur víðsýni, stuðlar að vitsmunaþroska á öðrum sviðum og betri skilningi á eigin menningu. Í námskeiðinu er fjallað um hvernig á að kenna tungumál á 21. öld á Íslandi. Einnig er lögð áhersla á leiðir til að gera nemendur virka þátttakendur í tungumálanámi og veita þeim tækifæri til að nota erlend tungumál á skapandi hátt, bæði í töluðu og rituðu mál. Beint er sjónum að kennsluaðferðum, færniþáttunum fjórum og tjáskiptum sem forsendu þess að ná tökum á erlendu máli.

X

Íslenska I (ÍET010G)

Á námskeiðinu verður fjallað um bókmenntir og menningu, í víðasta skilningi þeirra hugtaka, og sú umfjöllun tengd við grunnþætti menntunar. Íslenska er það verkfæri sem við notum í öllu okkar daglega lífi og námi þvert á námsgreinar og því þurfa allir kennarar að vera meðvitaðir um þátt tungumálsins í faggreinum sínum. Bókmenntir og aðrir textar eru alltumlykjandi í samfélaginu: allt frá miðaldabókmenntum, þjóðsögum og nútímabókmenntum til þeirra kvikmynda og sjónvarpsþátta sem við horfum á, til net- og samfélagsmiðlamenningar, til dægurtónlistar og jafnvel auglýsinga sem dynja á okkur dag hvern. Þessir textar byggja á margslungnu myndmáli með djúpum lögum merkingar sem kennarar þurfa að hafa réttu tækin til að átta sig á óháð kennslugreinum. Í því ljósi verður fengist við grundvallarhugtök í bókmenntafræði, orðræðugreiningu og menningarfræði og gefin dæmi um fjölbreyttar leiðir og miðla við kennslu sem stuðla að skilningi og áhuga grunnskólanemenda á eigin menningu og annarra.

X

Stærðfræði I (SNU101G)

Á námskeiðinu kynnast kennaranemar meginmarkmiðum náms í stærðfræði í grunnskóla. Fjallað er um hvað felst í stærðfræðinámi og hvernig styðja má grunnskólanemendur við stærðfræðinám.

Nemendur læri hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að því að skilningur nemenda á stærðfræðilegum hugtökum styrkist.
Fjallað verður um hlutverk stærðfræðikennarans og hæfni sem hann þarf að búa yfir.

Nemar kynnast beitingu upplýsingatækni við nám og kennslu.

 

X

Nám og kennsla: Inngangur (KME102G)

Um er að ræða inngangsnámskeið í kennslufræði, ætlað verðandi grunnskólakennurum. Hér eru hugmyndir, aðferðir og hugtök kynnt til sögunnar, sem fá svo ítarlegri umfjöllun og meðferð í síðari kennslufræðinámskeiðum (NK-námskeiðum). Meginmarkmið er að veita nemendum innsýn í kenningar og rannsóknir um nám og kennslu í skóla án aðgreiningar, auk þess að gefa mynd af störfum og starfsumhverfi grunnskólakennara. Áhersla er lögð á tengsl við starfsvettvang og að nemendur tengi viðfangsefni námskeiðsins eigin reynslu og viðhorfum og leggi grunn að eigin starfskenningu. Mikilvægar hugmyndir, hugtök og viðfangsefni: Námskenningar, menntarannsóknir, nám-nemandi-námsaðstæður, kennsluhættir og kennsluáætlanir, samskipti og samstarf, kennarinn sem fagmanneskja, starfskenning og starfsuhverfi kennara, lagarammi, reglugerðir og námskrár sem snerta skyldunám.

Vinnulag: Fyrirlestrar, málstofur, skapandi viðfangsefni og margvísleg verkefni unnin einstaklingslega eða í samvinnu við aðra. Tengsl við vettvang.

X

Talað mál og ritað (ÍET101G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að búa nemendur í háskólanámi undir lestur og ritun fræðilegra texta og að miðla þeim munnlega og skriflega.
Lögð er áhersla á að samþætta talað mál og ritað þannig að allt viðfangsefni námskeiðsins nýtist nemendum í háskólanámi. Nemendur fá þjálfun í að flytja mál sitt á vettvangi skól¬ans og í ritun fræðilegs texta. Þeir lesa greinar eftir íslenska fræðimenn, leggja mat á þær, greina og gera útdrætti sem þeir kynna í kennslustundum. Nemendur skrifa fræðilega ritgerð þar sem lögð er áhersla á nákvæm, fræðileg vinnubrögð við meðferð og skráningu heimilda.

Nemendur fá kennslu í efnisleit og að vega og meta gildi heimilda. Þá fá þeir þjálfun í að búa til glærur og kynna efni á því formi.

Vinnulag:
Nemendur vinna stutt verkefni, munnleg og skrifleg þar sem reynir á að móta hugsun sína og miðla af áhuga og þekkingu. Í öllum verkefnum, munnlegum jafnt sem skriflegum, reynir á málnotkun þ.m.t. málsnið, málfar og stíl, enn fremur virðingu fyrir verkum annarra og höfundarrétti. Skriflegum verkefnum er skilað í námsmöppu og í Turnitin-verkefnaskil. Áhersla er lögð á að nemendur vandi mál sitt í ræðu og riti. Ritver aðstoðar nemendur við gerð fræðilegrar ritgerðar. Mikið reynir á virkni nemenda í umræðu og samstarfi.

Vinnuframlag nemenda:
Námskeiðið er 10 einingar sem merkir að nemendur nota a.m.k. 18 klukkustundir á viku í lestur og verkefnavinnu.

Kennsla fer fram í fyrirlestrum, bekkjartímum, með leiðsögn, verkefnavinnu og verklegri þjálfun.

X

Bókmenntir og stafrænt efni í enskukennslu (ÍET601G)

Viðfangsefni

Hluti þessa námskeiðs fer fram á vettvangi efri bekkja grunnskólans. Kennaranemar lesa sér til í kennslufræðum og velta fyrir sér hvernig best sé að koma til móts við markmið námskrár, hvernig matsaðferðir eiga best við og hvernig eigi að veita munnlega og skriflega endurgjöf. Í vettvangsnáminu fá þeir þjálfun í gerð kennsluáætlana. Þeir fá einnig þjálfun í að leggja fyrir verkefni af ýmsum toga, t.d. með notkun bókmennta og stafræns efnis, og tengd hlustun, lestri, töluðu máli, samskiptum og ritun. Einnig kynna þeir sér aðferðir til að efla orðaforða og mismunandi aðferðir við að þjálfa rétta og viðeigandi málnotkun. Menningarmiðlun er einnig hluti af viðfangsefni námskeiðsins. Kennaranemar kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

X

Íslenska II (ÍET203G)

Í námskeiðinu verður íslenska og fjölbreyttar birtingarmyndir hennar í forgrunni, allt frá máltökuskeiði til fullorðinsára. Fjallað verður um mál nemenda sjálfra og hvernig þeir lærðu það. Einnig verður komið inn á málnotkun nemenda og hvernig þeir laga sig að aðstæðum, hvort sem er í óformlegu spjalli á samfélagsmiðlum eða í formlegri ritun, og allt þar á milli. Í tengslum við það fá þeir þjálfun í að fjalla um eigin málnotkun og annarra með viðeigandi hugtökum. Lögð verður áhersla á að kennaranemar læri að greina talmál frá ritmáli á fræðilegan hátt og þjálfist í að vinna með ólíkar gerðir talaðs máls og ritaðs sem tengja má ólíkum kennslugreinum grunnskólans. Fjallað verður sérstaklega um sköpunarmátt tungumálsins og hvernig nýta má hann í kennslu í grunnskóla. Rætt verður um mikilvægi þess að taka mið af mismunandi félagslegum og menningarlegum bakgrunni nemenda og vanda þess að kenna íslensku í fjölmenningarsamfélagi nútímans.

X

Stærðfræði II (SNU204G)

Á námskeiðinu styrkja nemar tök sín á völdum þáttum úr stærðfræði, þar á meðal talnafræði og rúmfræði. Jafnframt er fjallað um talnaritun og reikning.

Áhersla er lögð á fjölbreytni og sjálfstæði í leit að lausnum á stærðfræðilegum þrautum. Nemendur kynnist því  hvernig fjölbreyttar leiðir í kennslu geta stuðlað að auknum skilningi nemenda á stærðfræðilegum hugtökum.

X

Nám og kennsla eldri nemenda í grunnskóla (KME202G, KME201G)

Meginmarkmið þessa námskeiðs er að kennaranemi öðlist þekkingu á almennri kennslufræði og nokkra hæfni til að kenna eldri nemendum í grunnskóla.

Aðaláhersla er á umfjöllun um kennsluhætti og margvíslegar kennsluaðferðir, meðal annars í ljósi fjölbreytileika í nemendahópi og skóla án aðgreiningar. Kynntar verða rannsóknir á námi og kennslu og leitað svara við spurningunni um hvað einkenni árangursríka kennslu.

Viðfangsefni eru einnig námsumhverfi og einkenni skipulags á miðstigi og á unglingastigi, gerð kennsluáætlana og hæfniviðmiða, bekkjarstjórnun, agi, árangur, áhugahvöt, val, foreldrasamstarf, stafræn borgaravitund og ábyrg netnotkun við nýtingu upplýsingatækni í námi og kennslu.

Kennaranemar undirbúa kennslu, kenna í tvær vikur á vettvangi, ígrunda reynslu sína og leggja mat á hana.

X

Nám og kennsla yngri nemenda í grunnskóla (KME202G, KME201G)

Markmið:
Meginmarkmið þessa námskeiðs er að kennaranemar öðlist þekkingu á námi og kennslu yngri nemenda og nokkra hæfni til að kenna yngri bekkjum grunnskóla.

Inntak / viðfangsefni:
Fjallað verður um kennsluhætti og kennsluaðferðir í yngri bekkjum grunnskóla, samvinnu og samskipti nemenda. Kynntar verða helstu leiðir til að örva alhliða þroska yngri nemenda og koma til móts við ólíkar þarfir þeirra í fjölbreyttum nemendahópi í skóla án aðgreiningar. Kynntar verða rannsóknir á námi og kennslu og leitað svara við spurningunni um hvað einkenni árangursríka kennslu.
Í tengslum við vettvangsnám fær kennaranemi æfingu í að skipuleggja fjölbreytt nám og kennslu, velja kennsluhætti sem henta nemendum, nemendahópum og hæfniviðmiðum námskrár, beita fjölbreyttum náms- og kennsluaðferðumog nýta upplýsingatækni í námi og kennslu. Fjallað verður um tengsl heimila og skóla og mikilvægi þess að þekkja og geta beitt aðferðum til samstarfs þar á milli. Tekin verða til umfjöllunar þau mál sem eru efst á baugi í umræðu um nám og kennslu hverju sinni.

X

Inngangur að enskukennslu (ÍET202G)

Markmið:
Að kennaranemar

  • kunni skil á helstu hugmyndum og kenningum um tungumálanám og tungumálakennslu
  • skilji eðli mismunandi kennsluaðferða
  • átti sig á mismunandi námsaðferðum (learner strategies) einstaklinga
  • þekki helstu hugtök sem tengjast kennslufræði erlendra mála
  • kunni skil á markmiðum Aðalnámskrár og geti tengt þau námsefni, ítarefni og kennslu
  • kunni skil á námsefni og ítarefni og geti lagt mat á það
  • viti hvar þeir geti leitað fanga til að efla fagmennsku sína og þróast í starfi.

Viðfangsefni:
Farið verður yfir þróun tungumálakennslu undanfarinna áratuga og sjónum einkum beint að þekkingu og skilningi á þeim straumum og stefnum sem nú eru efst á baugi. Fjallað verður um hugtök, kenningar, aðferðir og þá þætti sem stuðla að fagmennsku tungumálakennarans og nemendur öðlast reynslu í að ígrunda eigin afstöðu og hugmyndir. Kynntar verða rannsóknir á tungumálanámi og kennslu og fjallað sérstaklega um nemendamiðaða kennslu. Námskrá í ensku verður yfirfarin og greind og námsefni skoðað og metið. Kennaranemar fá tækifæri til að skoða og meta kennslu á myndböndum og þjálfast í að ígrunda eigin hugmyndir um kennslu og eigin reynslu af tungumálanámi.

Vinnulag:
Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku og mikið verður lagt upp úr lestri nemenda og úrvinnslu úr lesefni, umræðum, hópa- og einstaklingsvinnu og dæmakennslu.

X

Enskt mál og málnotkun (ÍET302G)

Viðfangsefni

Fjallað verður um enskt málkerfi, málfræðihugtök, málfræðireglur, málsnið, reglur um viðeigandi mál og einkenni ritaðs máls. Athugað verður hvaða villur Íslendingum hættir til að gera í ensku ritmáli og í því samhengi verða gerðar athuganir á ritunarverkefnum grunnskólanemenda. Þá verður lögð áhersla á þjálfun í að skrifa texta af ýmsum gerðum. Kennaranemar fá jafnt og þétt æfingu í munnlegri tjáningu. Fengist verður við lestur og greiningu ólíkra textagerða, einkum þá þætti sem snúa að setningabyggingu og heildarbyggingu texta. Í því samhengi verður einnig hugað að hlutverki orðaforða og málfræði í uppbyggingu ritaðs máls.

Vinnulag

Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku. Það verða stuttir inngangsfyrirlestrar en að mestu leyti felst vinnan í verkefnum, bæði skriflegum og munnlegum, lestri, kynningum og umræðum.

X

Þroska- og námssálarfræði (KME301G)

Tilgangur þessa námskeiðs er að nemendur öðlist heildarsýn á þroska barna frá fæðingu og fram á unglingsár.

Inntak/viðfangsefn:
Fjallað verður um þær breytingar sem verða á þroska barna á mismunandi sviðum og aldursskeiðum og helstu kenningar sem notaðar hafa verið til að varpa ljósi á þessar breytingar. Fjallað verður um vitsmunaþroska, tilfinningaþroska og þróun tilfinningalegra tengsla, félagsþroska, þróun sjálfsmyndar og siðferðisvitundar. Námskenningum og vistfræðilegum kenningum (ecological approach) verður einnig gerð skil. Rætt verður um orsakir og eðli einstaklingsmunar, samfellu í þroska og sveigjanleika þroskaferlisins. Tengsl náms og þroska, áhugahvöt og áhrif uppeldis, menningar og félagslegra aðstæðna á þroska barna verða einnig til umfjöllunar. Áhersla verður lögð á gildi þroskasálfræðinnar í uppeldis- og skólastarfi.

Vinnulag (í staðnámi):
Kennsla fer fram í fyrirlestrum og umræðu/verkefnatímum. Í umræðu/verkefnatímum fá nemendur þjálfun í að ræða námsefnið á gagnrýninn hátt.

X

Aðferðafræði og menntarannsóknir (KME302G)

Viðfangsefni námskeiðsins fela í sér tvennt. Annars vegar er um að ræða þjálfun í rannsóknaraðferðum, meðferð gagna og úrvinnslu þeirra og hins vegar læsi á menntarannsóknir, sem aðrir hafa framkvæmt og niðurstöður þeirra. Í öllum þáttum námskeiðsins er lögð áhersla á þekkingu og skilning á helstu hugtökum og hugmyndum úr aðferðafræði menntarannsókna. Gert er ráð fyrir að nemendur kynni sér þessi hugtök í lesefninu og beiti þeim í verkefnum er tengjast megindlegum, eigindlegum og blönduðum aðferðum, einnig aðferðum við starfendarannsóknir. 

Vinnulag á námskeiðinu felst í fyrirlestrum, kynningum og vettvangstengdum viðfangsefnum. Reynt er að samhæfa viðfangsefni þeirra sem sækja tíma reglulega og þeirra sem stunda námið að mestu sem fjarnemar.

X

Bókmenntir og stafrænt efni í enskukennslu (ÍET601G)

Viðfangsefni

Hluti þessa námskeiðs fer fram á vettvangi efri bekkja grunnskólans. Kennaranemar lesa sér til í kennslufræðum og velta fyrir sér hvernig best sé að koma til móts við markmið námskrár, hvernig matsaðferðir eiga best við og hvernig eigi að veita munnlega og skriflega endurgjöf. Í vettvangsnáminu fá þeir þjálfun í gerð kennsluáætlana. Þeir fá einnig þjálfun í að leggja fyrir verkefni af ýmsum toga, t.d. með notkun bókmennta og stafræns efnis, og tengd hlustun, lestri, töluðu máli, samskiptum og ritun. Einnig kynna þeir sér aðferðir til að efla orðaforða og mismunandi aðferðir við að þjálfa rétta og viðeigandi málnotkun. Menningarmiðlun er einnig hluti af viðfangsefni námskeiðsins. Kennaranemar kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

X

Enskukennsla fyrir unga byrjendur (ÍET402G)

Markmið

Að kennaranemar

  • hafi þekkingu og skilning á aðferðum í enskukennslu sem eru líklegar til árangurs með byrjendum á yngri stigi og miðstigi grunnskólans
  • hafi skilning á kenningum sem liggja til grundvallar þeim aðferðum
  • séu færir um að skipuleggja fjölbreytta kennslu sem er byggð á faglega rökstuddum ákvörðunum
  • geti lagt mat á námsárangur með því að beita margvíslegum matsaðferðum
  • geti vegið og metið markmið til að koma til móts við mismunandi þarfir nemenda

Viðfangsefni

Fjallað verður um markmið, leiðir og aðferðir, einkum þær sem tengjast hlustun, töluðu máli, leikjum, söngvum og leikrænni tjáningu. Einnig verður fjallað um lestur, orðaforða, ritun og námsmat að því marki sem hæfir ungum byrjendum. Lögð verður áhersla á að viðfangsefni barna í tungumálanámi þurfi að vera í samræmi við þroska þeirra. Námskrá og námsefni verður skoðað og nemar fá þjálfun í skipulagningu kennslustunda og þemavinnu. Hugað verður að leiðum til að samþætta enskukennslu öðrum námsgreinum. Hluti þessa námskeiðs fer fram á vettvangi yngri bekkja grunnskólans. Í vettvangsnáminu fá kennaranemar þjálfun í gerð kennsluáætlana og þjálfun í að leggja fyrir verkefni af ýmsum toga sem taka mið af þörfum byrjenda. Þeir kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

Vinnulag
Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku og mikið verður lagt upp úr lestri og úrvinnslu úr lesefni, umræðum, hópa- og einstaklingsvinnu og dæmakennslu. Kennaranemar verja hluta námskeiðsins í vettvangsnámi í yngri og miðstigs bekkjum grunnskólans.

X

Námskrá og námsmat (KME402G)

Námskeiðið miðar að því að nemendur öðlist þekkingu, leikni og hæfni sem snýr að námskrárfræðum og námsmati. Nemendur öðlist þannig skilning á eftirfarandi samhengi og eðli þess og geti beitt þekkingu sinni á því í skólastarfi: Markmið ->Hæfniviðmið -> Inntak og námsefni -> Kennsluhættir og námsskipulag -> Námsmat

Nemendur kynnast nokkrum lykilhugtökum námsmats- og námskrárfræða. Fjallað er bæði fræðilega og verklega (vettvangstengt) um áherslur og hugmyndastefnur sem greina má í opinberum námskrám, lögum, reglugerðum og öðrum stefnuritum. Þætti kennara í námskrárgerð, þróun skólanámskrár og þróun námsmats eru gerð skil og þar með einnig við gerð námsáætlana fyrir námshópa, bekki eða einstaka nemendur. Fjallað er um forsendur, tilgang og aðferðir við mat á námi og námsárangri (sbr. leiðsagnarmat, lokamat, gerð prófa og annarra matstækja og beitingu einkunna og vitnisburða). Þátttakendur lesa og ræða einnig um álitamál og ólíka hugmyndafræðilega strauma sem tengjast grundvallarspurningum um tilgang og markmið skyldunáms. Lykilspurningar sem glímt er við: Til hvers er skólinn? Hvað ætti að kenna og meta í skyldunámi, hvernig og hvers vegna? Hvers konar þekking eða hæfni telst góð og gild og hvernig ætti að stjórna og skipuleggja skyldunám í því tilliti?

Vinnulag á námskeiðinu felst í lestri greina og bókakafla, fyrirlestrum, kynningum og vettvangstengdum viðfangsefnum ásamt gagnrýninni umræðu í málstofum og hópverkefnum.

X

Erlend tungumál sem kennslugrein (ÍET005G)

Tungumál er nauðsynlegt tæki til tjáningar og samskipta og opnar dyr að þekkingu og skilningi á samfélögum. Þekking á tungumálum eykur víðsýni, stuðlar að vitsmunaþroska á öðrum sviðum og betri skilningi á eigin menningu. Í námskeiðinu er fjallað um hvernig á að kenna tungumál á 21. öld á Íslandi. Einnig er lögð áhersla á leiðir til að gera nemendur virka þátttakendur í tungumálanámi og veita þeim tækifæri til að nota erlend tungumál á skapandi hátt, bæði í töluðu og rituðu mál. Beint er sjónum að kennsluaðferðum, færniþáttunum fjórum og tjáskiptum sem forsendu þess að ná tökum á erlendu máli.

X

Samfélagsgreinar – hnattvæðing og nærsamfélag (SFG002G)

Samfélagsgreinar fjalla um samfélög, menningu og samspil manns og náttúru á upplýsandi og gagnrýninn hátt. Unnið er með gildi eins og jafnrétti, lýðræði, réttlæti, frelsi, ábyrgð, umhyggju og virðingu og þýðingu þessara gilda fyrir farsælt líf. Samfélagsgreinum er ætlað að efla skilning á ákveðnum grundvallargæðum mannlegs lífs og skiptingu þeirra. 

Hnattvæðing er hugtak sem notað er um samtvinnun og víxlverkun fyrirbæra í heiminum sem hafa aukist hratt síðustu áratugi á sviði fólksflutninga, viðskipta, hugmynda, valdakerfa og náttúruverndar. Nærsamfélag er jafnframt mikilvægt, hvort sem er á grundvelli þjóðar, heimabyggðar, félagasamtaka, fjölskyldu eða annarra persónulegra tengsla manna á milli. Tengsl þess nálæga og fjarlæga verða skoðuð og rætt hvernig tekist er á um gæði og gildi. Á námskeiðinu verður þetta viðfangsefni skoðað með tækjum samfélagsgreina, einkum landafræði, trúarbragðafræði, félagsfræði, sagnfræði og siðfræði.

Námskeiðið leggur grunn að hugtakaskilningi ýmissa málefna samfélagsgreina en hefur líka skýra hagnýta tengingu við skólastarf sem birtist t.d. í vettvangskönnunum hjá félagasamtökum og athugun á námskrám, námsgögnum og kennsluaðferðum í skólastarfi. 

X

Náttúrufræðikennsla í grunnskólum (SNU202G)

Meginviðfangsefni námskeiðsins er að nemendur kynnist fjölbreyttum leiðum í náttúrufræðikennslu í grunnskólum og öðlist færni í að skipuleggja slíka kennslu. Áhersla er á náttúrufræði sem tengist daglegum reynsluheimi nemenda. Sjónum verður beint að verklegum viðfangsefnum úti og inni og möguleikum í nærumhverfi skóla. Þá verður nemendum kynnt tækifæri sem notkun upplýsingatækni veitir til að efla áhuga og forvitni um náttúruna og leiðir til að efla læsi á náttúrufræðitexta. Hugað verður að þætti sköpunar í náttúrufræðinámi og hvernig megi efla hana. Jafnframt verður fjallað um mikilvægi náttúrugreina og sampils manns og náttúru. Unnið verður með ýmis þemu eins og vatn og loft. Verklag mun taka mið af því að kennaranemar kynnist fjölbreyttum kennsluaðferðum sem reynst hafa árangursríkar í náttúrufræðikennslu.
Skyldumæting er í staðlotur samkvæmt kennslualmanaki Menntavísindasviðs.

X

Hönnun sem uppspretta sköpunar (LVG006G)

Námskeiðið er kynning á gildi og aðferðafræði uppeldismiðaðra list- og verkgreina. Áhersla er lögð á sameiginlega hugmyndavinnu í gegnum hönnun í öllum þáttum námskeiðsins. Nemendur leita viðfangsefna sem henta vel í grunnskólastarfi. Unnið verður með þekkingar- og færniþætti og komið inn á tvívíða og þrívíða formsköpun. Nemendur vinna hugmyndavinnu og skráningu vinnuferlis með ljósmyndun og skissugerð. Hugmyndir eru lagaðar að efni, tækni og ólíkum aðferðum námskeiðsins. Nemendur skila ferilmöppu og skrifa greinargerð.

X

Upplýsingatækni í námi og kennslu (SNU201G)

Hvað er eiginlega upplýsingatækni (eða upplýsinga- og samskiptatækni) og hvernig áhrif gæti hún haft á nám, kennslu og menntun í framtíðinni? Hvenær komu tölvur fyrst inn í íslenska grunnskóla og hvernig er „stafræna landslaginu“ nú háttað í skólakerfinu? Hver er þáttur upplýsingatækni og miðlunar í stefnumótun og námskrá og hvernig er tengslum háttað við önnur námssvið, lykilhæfni og grunnþætti menntunar? Skoðaðar eru stefnur og straumar sem má greina á þessu sviði hér á landi og í alþjóðlegu samhengi. Kenningar og rannsóknir eru kynntar sem geta nýst við skipulag og skilning á námi og kennslu þar sem upplýsingatækni kemur við sögu. Nemendur prófa, meta og kynna forrit og stafrænt námsefni, tengja tæknilega möguleika við náms- og kennslufræði og fást við verkefni sem snúast um samspil forrita og fræða.
Nemendur efla færni sína á þessu sviði og horfa til hagnýtra möguleika á vettvangi og þeirra tækifæra sem felast í nýrri tækni meðal annars til starfsþróunar með þátttöku á samfélagsmiðlum og tengingu við starfssamfélög kennara.
Áhersla er lögð á myndun öflugs námssamfélags sem tekur virkan þátt á námskeiðinu og deilir hugmyndum og reynslu. Nemendur leita svara við spurningum sem vakna og skoða í sameiningu ýmsar áskoranir og tækifæri sem felast í nýtingu upplýsingatækni í skólastarfi.

X

Að leika og skapa: Leiklist, myndlist og tónlist (LVG204G)

Viðfangsefni: Nemendur kynnast þýðingu lista í námi barna og unglinga. Umfjöllun um leiklist, tónlist og myndlist í skólastarfi. Unnið verður með eitt þema í gegnum listgreinarnar þrjár. Verkleg viðfangsefni eru þróuð út frá hugmyndum nemenda.

Vinnulag: Fjölbreyttar smiðjur sem byggja á mismunandi kveikjum og margvíslegri úrvinnslu.

X

Enskt mál og málnotkun (ÍET302G)

Viðfangsefni

Fjallað verður um enskt málkerfi, málfræðihugtök, málfræðireglur, málsnið, reglur um viðeigandi mál og einkenni ritaðs máls. Athugað verður hvaða villur Íslendingum hættir til að gera í ensku ritmáli og í því samhengi verða gerðar athuganir á ritunarverkefnum grunnskólanemenda. Þá verður lögð áhersla á þjálfun í að skrifa texta af ýmsum gerðum. Kennaranemar fá jafnt og þétt æfingu í munnlegri tjáningu. Fengist verður við lestur og greiningu ólíkra textagerða, einkum þá þætti sem snúa að setningabyggingu og heildarbyggingu texta. Í því samhengi verður einnig hugað að hlutverki orðaforða og málfræði í uppbyggingu ritaðs máls.

Vinnulag

Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku. Það verða stuttir inngangsfyrirlestrar en að mestu leyti felst vinnan í verkefnum, bæði skriflegum og munnlegum, lestri, kynningum og umræðum.

X

Inngangur að enskukennslu (ÍET202G)

Markmið:
Að kennaranemar

  • kunni skil á helstu hugmyndum og kenningum um tungumálanám og tungumálakennslu
  • skilji eðli mismunandi kennsluaðferða
  • átti sig á mismunandi námsaðferðum (learner strategies) einstaklinga
  • þekki helstu hugtök sem tengjast kennslufræði erlendra mála
  • kunni skil á markmiðum Aðalnámskrár og geti tengt þau námsefni, ítarefni og kennslu
  • kunni skil á námsefni og ítarefni og geti lagt mat á það
  • viti hvar þeir geti leitað fanga til að efla fagmennsku sína og þróast í starfi.

Viðfangsefni:
Farið verður yfir þróun tungumálakennslu undanfarinna áratuga og sjónum einkum beint að þekkingu og skilningi á þeim straumum og stefnum sem nú eru efst á baugi. Fjallað verður um hugtök, kenningar, aðferðir og þá þætti sem stuðla að fagmennsku tungumálakennarans og nemendur öðlast reynslu í að ígrunda eigin afstöðu og hugmyndir. Kynntar verða rannsóknir á tungumálanámi og kennslu og fjallað sérstaklega um nemendamiðaða kennslu. Námskrá í ensku verður yfirfarin og greind og námsefni skoðað og metið. Kennaranemar fá tækifæri til að skoða og meta kennslu á myndböndum og þjálfast í að ígrunda eigin hugmyndir um kennslu og eigin reynslu af tungumálanámi.

Vinnulag:
Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku og mikið verður lagt upp úr lestri nemenda og úrvinnslu úr lesefni, umræðum, hópa- og einstaklingsvinnu og dæmakennslu.

X

Fjölmenning og tungumálakennsla (ÍET404G)

Fjallað verður um kennsluaðferðir í tungumálakennslu og fjölmenningarlega kennslu sem tekur mið af fjölbreyttum  nemendahópi, mismunandi þörfum nemenda og bakgrunni. Kennslan verður byggð á fyrirlestrum, umræðum, verkefnavinnu og kynningum nemenda á verkefnum sínum.

Námskeiðið hentar nemendum úr mismunandi deildum, og er sérstaklega gagnlegt fyrir nemendur í Deild faggreinakennslu, alþjóðlegu námi, tómstunda- og félagsmálafræðum og nemendum í fjölmenningarfræðum og íslensku sem öðru máli. 

 

X

Bresk og evrópsk menningarsaga (ENS103G)

Yfirlit yfir sögu og menningu Bretlands. Farið er yfir helstu þætti bresks þjóðlífs svo sem trúmál, menntamál, heilbrigðismál, lög og stjórnmál, utanríkismál, kynþáttamál osfrv.  Í námskeiðinu er mest áhersla lögð á að kynna nemendum þróun þessara málaflokka frá lokum síðari heimsstyrjaldar fram til dagsins í dag. Námskeiðinu lýkur með tveggja tíma skriflegu prófi.

X

Mál og maður (ENS102G)

Í þessu námskeiði verður gefið yfirlit yfir helstu viðfangsefni málvísinda. Sérstaklega verður fjallað um þær greinar málvísinda sem leggja áherslu á tengslin á milli tungumáls og málnotanda í víðara samhengi: félagsmálvísindi, tilbrigði í máli, máltöku barna og tileinkun erlendra mála, samband tungumáls og heilastarfsemi, söguleg málvísindi, samanburðarmálfræði og samskipti dýra. Megináhersla er á enskt mál en markmiðið er að kynna nemendum í ensku ólík svið málvísinda sem þeir geta kannað nánar á síðari stigum námsins.

X

Félagsfræði og saga menntunar (SFG301G)

Viðfangsefni

Félagsfræði menntunar
Helstu kenningar greinarinnar verða skoðaðar í ljósi viðfangsefna á borð við þróun og hlutverk menntunar, siðferðilegt uppeldi, félagslega mismunun, einstaklingsvæðingu og kyn. Einkum verða til umfjöllunar kenningasmiðirnir Émile Durkheim, Georg Herbert Mead, John Dewey, Pierre Bourdieu, Ulrich Beck, Anthony Giddens og Beverley Skeggs. Þessar kenningar veita ólík sjónarhorn á tengsl einstaklings og samfélags og félagslegar flokkanir eins og stétt, kyn og æviskeið. Kenningarnar verða skoðaðar út frá hlutstæðum dæmum, sem einkum eru sótt í íslenskt samfélag síðustu áratuga.

Saga uppeldis og menntunar
Hér verða til umfjöllunar megindrættir í samfélagsgerð og menningararfleifð sveitaþjóðfélags fyrri alda og þær þjóðfélagsbreytingar sem orðið hafa til dagsins í dag. Í þessu sambandi verður rætt um uppeldishlutverk kirkju, trúarbragða og heimila, um rætur almenningsfræðslu í menningarhefðum fortíðar, um breytt hlutverk skóla og breytt samspil skóla, heimilis og annarra samfélagsþátta. Áhersla verður lögð á sérkenni menntunarþróunar á Íslandi með hliðsjón af almennri þróun í grannlöndum.
Í námskeiðinu verður lögð áhersla samspil milli félagsfræðilegrar og sögulegrar umfjöllunar um menntun og uppeldi.

Vinnulag
Kennslan fer fram í fyrirlestrum og umræðutímum. Námsefni er bókin Félagsfræði menntunar eftir Gest Guðmundsson og Almenningsfræðsla á Íslandi 1880-2007 í ritstjórn Lofts Guttormssonar. Auk þessa eru til umfjöllunar frumtextar og greinar sem kynna rannsóknir og greiningar á sviði námskeiðsins

X

Heimspeki og hugmyndasaga menntunar (SFG302G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur verði færir um að taka málefnalega afstöðu til hugmynda og aðferða í kennslu og uppeldi í fortíð og nútíð, og geti tekið þátt í gagnrýninni umræðu um skólamál og gert grein fyrir eigin hugmyndum um menntun og uppeldi.Viðfangsefni:

Á námskeiðinu verður fjallað um uppeldis- og menntunarhugmyndir allt frá tímum Forn-Grikkja og fram á okkar daga. Áhersluatriði í kennslunni eru eftirfarandi:

1. Maðurinn: Skynsemi, skilningur og siðvit

Fjallað verður um mannskilning á ólíkum tímum. Hvernig hugmyndir hugsuða um eðli mannsins höfðu áhrif á hugmyndir hvers tíma um uppeldi og menntun.

2. Markmið menntunar

Fjallað verður um markmið menntunar og forsendur þessara markmiða á hverjum tíma s.s að tileinka sér dygð, að uppfylla hlutverk sitt í samfélaginu, verða meira maður, að axla ábyrgð í samfélagi, að verða virkur þátttakandi í lýðræðissamfélagi, að tileinka sér sjálfstæða og gagnrýna hugsun.

3. Frelsi og lýðræði

Fjallað verður um áhrif hugmynda um frelsi og sjálfræði mannsins í lýðræðissamfélagi á hugmyndir um menntun. Sérstaklega verður hugað að áhrifamikilli hugmyndafræði í samtímanum sem lýtur að menntun til lýðræðis, borgaralegri menntun, skóla án aðgreiningar og jafnréttis til náms.

Meðal viðfangsefna námskeiðsins verða þekkingar-, stjórn-, og siðspeki Platons, hugmyndir Rousseau um frelsi og sjálfræði, hugmyndum Kants um skynsemi og upplýsingu og hugmyndir Wollstonecraft um jafnrétti. Einnig verður frelsishugtakið skoðað í ljósi kenninga E. Key, A.S. Neill og P. Freire. Fjallað verður ítarlega um kenningar John Dewey um menntun, gagnrýna hugsun og lýðræði.

X

Enskukennsla fyrir unga byrjendur (ÍET402G)

Markmið

Að kennaranemar

  • hafi þekkingu og skilning á aðferðum í enskukennslu sem eru líklegar til árangurs með byrjendum á yngri stigi og miðstigi grunnskólans
  • hafi skilning á kenningum sem liggja til grundvallar þeim aðferðum
  • séu færir um að skipuleggja fjölbreytta kennslu sem er byggð á faglega rökstuddum ákvörðunum
  • geti lagt mat á námsárangur með því að beita margvíslegum matsaðferðum
  • geti vegið og metið markmið til að koma til móts við mismunandi þarfir nemenda

Viðfangsefni

Fjallað verður um markmið, leiðir og aðferðir, einkum þær sem tengjast hlustun, töluðu máli, leikjum, söngvum og leikrænni tjáningu. Einnig verður fjallað um lestur, orðaforða, ritun og námsmat að því marki sem hæfir ungum byrjendum. Lögð verður áhersla á að viðfangsefni barna í tungumálanámi þurfi að vera í samræmi við þroska þeirra. Námskrá og námsefni verður skoðað og nemar fá þjálfun í skipulagningu kennslustunda og þemavinnu. Hugað verður að leiðum til að samþætta enskukennslu öðrum námsgreinum. Hluti þessa námskeiðs fer fram á vettvangi yngri bekkja grunnskólans. Í vettvangsnáminu fá kennaranemar þjálfun í gerð kennsluáætlana og þjálfun í að leggja fyrir verkefni af ýmsum toga sem taka mið af þörfum byrjenda. Þeir kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

Vinnulag
Vinna í námskeiðinu krefst virkrar þátttöku og mikið verður lagt upp úr lestri og úrvinnslu úr lesefni, umræðum, hópa- og einstaklingsvinnu og dæmakennslu. Kennaranemar verja hluta námskeiðsins í vettvangsnámi í yngri og miðstigs bekkjum grunnskólans.

X

Bókmenntir og stafrænt efni í enskukennslu (ÍET601G)

Viðfangsefni

Hluti þessa námskeiðs fer fram á vettvangi efri bekkja grunnskólans. Kennaranemar lesa sér til í kennslufræðum og velta fyrir sér hvernig best sé að koma til móts við markmið námskrár, hvernig matsaðferðir eiga best við og hvernig eigi að veita munnlega og skriflega endurgjöf. Í vettvangsnáminu fá þeir þjálfun í gerð kennsluáætlana. Þeir fá einnig þjálfun í að leggja fyrir verkefni af ýmsum toga, t.d. með notkun bókmennta og stafræns efnis, og tengd hlustun, lestri, töluðu máli, samskiptum og ritun. Einnig kynna þeir sér aðferðir til að efla orðaforða og mismunandi aðferðir við að þjálfa rétta og viðeigandi málnotkun. Menningarmiðlun er einnig hluti af viðfangsefni námskeiðsins. Kennaranemar kynna sér námsefni og ítarefni, bæði í rituðu máli og á vef. Ígrundun er snar þáttur í náminu og liður í að þróa starfskenningu þeirra.

X

Lokaverkefni (ÍET601L)

Lokaverkefni til  B.Ed.-prófs í grunnskólakennslu er 10 eininga skriflegt verkefni sem unnið er undir handleiðslu leiðbeinanda. 

X

Lokaverkefni (GSS261L)

Lokaverkefni til  B.Ed.-prófs í Faggreinakennslu í grunnskóla geta verið af tveimur gerðum:

Lokaverkefni A:

 Í lokaverkefnum til B.Ed.-prófs skulu nemendur sýna að þeir hafi

  • sett sér raunhæf markmið og afmarkað viðfangsefnið
  • rökstutt gildi verkefnisins
  • valið vinnuaðferðir/rannsóknaraðferðir við hæfi og gert grein fyrir þeim
  • aflað viðeigandi og gildra rannsóknargagna og heimilda
  • unnið úr, greint, rökrætt og ígrundað efnið og sett í fræðilegt samhengi
  • beitt aðferðum, hugtökum og kenningum tiltekins fræðasviðs/fræðasviða
  • sýnt sjálfstæð, vönduð vinnubrögð
  • sett verkefnið fram á skýran, faglegan og skapandi hátt

 

Inntak / viðfangsefni

Undir lok grunnnámsins vinna nemendur verkefni að eigin vali sem er eins konar smiðshögg á nám þeirra. Lokaverkefnið skal tengjast grein/sérhæfingu þeirra og hafa gildi á sviði kennslu, þjálfunar, uppeldis eða umönnunar. Það getur verið fræðileg ritgerð sem byggist á rannsókn og heimildavinnu en það má einnig vera annars konar verkefni sem tengt er skóla- og uppeldisstarfi, svo sem námsefni, upplýsingavefur eða myndlistarverk. Slíkum verkum þarf þó alltaf að fylgja greinargerð samkvæmt nánari leiðbeiningum. Gert er ráð fyrir að nemendur dýpki þekkingu sína í aðferðafræði í tengslum við verkefnið.

Vinnulag

Nemendur vinna sjálfstætt að lokaverkefni sínu með ráðgjöf frá leiðsögukennara sem valinn er úr hópi kennara við Menntavísindasvið HÍ nema samið sé um annað. Lokaverkefni vinna nemendur einir eða tveir saman. Nánari leiðbeiningar um tilhögun,vinnulag og frágang við lokaverkefni er að finna á vef lokaverkefna í grunnnámi. Þar ber nemendum einnig að skrá upplýsingar um verkefni sín.

 

Lokaverkefni B:

Skapandi hópverkefni sem eflir verðandi kennara í starfi og er valkostur á móti lokaverkefni til B.Ed. prófs í formi fræðilegrar rannsóknarritgerðar eða námsefnisgerðar í einstaklings- eða paravinnu.

Í skapandi hópverkefnum til B.Ed.-prófs skulu nemendur sýna  að þeir hafi

  • sett sér raunhæf markmið og afmarkað viðfangsefnið
  • rökstutt gildi verkefnisins
  • valið vinnuaðferðir sem hæfa áherslu á samstarf í para- eða teymisvinnu
  • aflað gagna, unnið með viðfangsefnið á skapandi hátt og tengt það skólastarfi, nýbreytni eða skólaþróun
  • beitt aðferðum, hugtökum og kenningum kennslufræða
  • sýnt sjálfstæð, vönduð vinnubrögð
  • sett verkefnið fram á skýran, faglegan og skapandi hátt með birtingu, sýningu, flutningi, þátttöku, listsköpun eða öðrum óhefðbundnum  hætti

Inntak / viðfangsefni

Undir lok grunnnámsins vinna nemendur í teymum að skapandi samvinnuverkefni. Lokaverkefni af þessu tagi eru tengd saman af ákveðnu þema en teymi afmarka nánar sitt viðfangsefni. Þema hverju sinni er valið að hausti fyrir komandi vorönn. Verkefni með sama þema verða kynnt undir lok annar með sameiginlegri birtingu, sýningu, flutningi, þátttöku eða listsköpun.

Skapandi hópverkefni sem lokaverkefni skulu hafa gildi á sviði kennslu, þjálfunar samskipta, uppeldis eða umönnunar. Áhersla er á vinnuferlið og virka samvinnu en verkefnunum þarf þó alltaf að fylgja greinargerð samkvæmt nánari leiðbeiningum. Nemendum er ætlað að dýpka þekkingu sína í kennslufræði í tengslum við verkefnið.

Vinnulag

Nemendur vinna saman í litlum teymum að lokaverkefni sínu með ráðgjöf frá leiðsögukennara úr hópi kennara við Menntavísindasvið HÍ sem einnig stýrir samvinnu um lokakynningu hópa undir sama þema. Nánari leiðbeiningar um tilhögun, vinnulag og frágang við lokaverkefni verður að finna á vef lokaverkefna í grunnnámi. Þar ber nemendum einnig að skrá upplýsingar um verkefni sín.

X

Bandarísk menningarsaga (ENS204G)

Skoðuð verða:
- trúmál upphaflega innflytjenda til Bandaríkjanna og áhrif trúmála á bandarískt þjóðfélagið allar götur síðan
- sjálfstæðisbarátta Bandaríkjamanna seint á 18. öld og hvernig deilir við Breta höfðu áhrif á stjórnarskrá Bandaríkjanna; stjórnskipulag nútíma-Bandaríkjanna og stjórnmálaflokkar þess
- saga blökkumanna í Bandaríkjunum frá þrælahaldi til kosningu Baraks Obamas; upphaf, endalok og eftirköst bandarískra borgarastriðs 1861-65; hvernig blökkumenn hafa barðst fyrir réttindi þeirra í þjóðfélaginu síðan 1865.
- saga upphaflegu innbúa Bandaríkjanna (indíána); hvernig evrópskir innflytjendur stálu landeign þeirra og hvernig þeir börðust fyrir réttindi sína allar götur síðan- utanríkisstefna Bandaríkjanna frá sjálfstæðisstriði til 21. aldar; Monroe doctrine á 19. öld; hvernig Bandaríkin reyndu að forðast báðum heimsstyrjöldum á 20. öld; kalda striðið við Sovétríkin; bandarískir hagsmunir í Mið-austurlöndum og stríðið gegn hryðjuverkum.
- laga- og menntunarkerfi Bandaríkjanna frá stofnun lýðveldis fylkjanna til 20. aldar (sérstaklega hlutverk hæstaréttar Bandaríkjanna og íþróttastyrkja í háskólunum.

X

Ensk málsaga (ENS201G)

Yfirlit yfir sögu og þróun enskrar tungu.

X

Straumar og stefnur í enskukennslu (ÍET502G)

Nemendur kynnast mikilvægum kenningum sem liggja að baki máltileinkunn og tungumálanámi og kennslu, sérstaklega það sem varðar færniþættina fjóra (hlustun, talað mál, lestur og ritun). Lykilhugtök þ. m. t  tungumálatileinkunn, nemendasjálfstæði og námsmat verða greind og ígrunduð og nemendur íhuga hvernig á að beita þessari þekkingu í eigin kennslu.

Vinnulag
Kennslan fer að jafnaði fram í fyrirlestrum og umræðum. Mikið verður lagt upp úr lestri nemenda og úrvinnslu úr lesefni, umræðum, hópa- og einstaklingsvinnu, verkefnum sem lýkur með kynningu og málstofum.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Andri Rafn Ottesen
Dóra Björk Ólafsdóttir
Andri Rafn Ottesen
Kennsla samfélagsgreina

Besta ákvörðun sem ég hef tekið var að fara í kennaranám og meistaranámið er þar engin undantekning. Námið er bæði gagnlegt og skemmtilegt og hefur gert mig að betri námsmanni og persónu. Meistaranámið gefur aukinn og dýpri skilning í eitt mest gefandi starf sem fyrirfinnst.

Dóra Björk Ólafsdóttir
Grunnskólakennsla með áherslu á náttúrugreinar

Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á náttúruvísindum og þótti því tilvalið að miðla mínum áhuga til komandi kynslóða. Námið býður upp góða starfsmöguleika og starfið er spennandi. Boðið er upp á fjölbreytta og skemmtilega áfanga og eru þeir góður grunnur fyrir kennarastarfið.

Hafðu samband

1. hæð, Stakkahlíð – Enni
Opið kl. 8.15 – 15.00 alla virka daga
Sími 525 5950
mvs@hi.is

""

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.