Viðskiptasiðfræði (VIÐ196F)

Námskeiðið fjallar um siðferðilegar áskoranir í rekstri fyrirtækja og hvernig þær birtast innan fyrirtækja og í samskiptum þeirra við hagsmunaaðila, stjórnvöld og samfélagið í heild. Áhersla er lögð á að nemendur greini, beiti, meti, rökstyðji og móti siðferðilegar lausnir á raunveruleg viðfangsefni viðskipta með hliðsjón af kenningum viðskiptasiðfræðinnar.

Kennsluefni og verkefni byggja á raunhæfum dæmisögum, fræðilegum textum og samvinnu við aðila úr atvinnulífi. Nemendur vinna markvisst að því að greina siðferðileg álitamál, beita fræðilegum nálgunum, meta ólíkar leiðir fyrirtækja, rökstyðja eigin siðferðilega afstöðu og móta hagnýtar tillögur að ferlum og/eða stefnum í flóknu samfélagslegu samhengi.

Námskeiðið leggur jafnframt áherslu á að nemendur þrói meðvitaða og ábyrgða afstöðu til eigin hlutverks sem sérfræðingar og stjórnendur, í takt við gildi Háskóla Íslands um samfélagslega ábyrgð, jafnrétti, sjálfbærni og nýsköpun, með gott siðferði að leiðarljósi.

Nemendur velja umfang námskeiðsins út frá ECTS einingum. Námskeiðið er hægt að taka sem 7,5 ECTS einingar, 6 ECTS einingar (nemendur úr heimspeki), 3 ECTS einingar og 1,5 ECTS einingar.

Athygli er vakin á því að námskeiðið er kennt í fyrstu lotu haustannar, samkvæmt lotukerfi meistaranáms Viðskiptafræðideildar. 

Íslenskur skattaréttur- almennur hluti (LÖG107F)

Fjallað verður um fræðigreinina skattarétt, megindrætti íslenska skattkerfisins og skattalöggjafar. Þá er gerð grein fyrir skattheimildum, lögmætisreglu, skýringu skattalaga og skatthugtakinu og þjónustugjöldum m.a. með hliðsjón af ákvæðum stjórnarskrárinnar. Ennfremur er fjallað um skattskyldu lögaðila og manna, skattaréttarlegan samruna og slit félaga, ásamt umfjöllun um skattfrjálsa aðila, um skattskyldar tekjur og frádráttarliði við ákvörðun skattstofna, ásamt umfjöllun um hvað teljast ekki skattskyldar tekjur samkvæmt skattalögum og ófrádráttarbæran kostnað. Þá verður fjallað um skattlagningu við andlát, skattasniðgöngu og vikið að milliverðlagninu milli íslenskra skattaðila eftir því sem efni gefst til.

Námskeiðið verður kennt sem hraðnámskeið á fyrri hluta haustmisseris.

Íslenskur skattaréttur -sérstakur hluti (LÖG131F)

Námskeiðið verður kennt sem 6 vikna hraðnámskeið á seinni hluta haustmisseris. Viðfangsefni námskeiðsins eru lagareglur sem gilda um réttarfar í skattamálum og málsmeðferð í skattstjórnsýslunni. Fjallað verður um stjórnvöld skattamála og skipulag skattkerfisins og í því sambandi hugað að verkaskiptingu og valdmörkum, bæði almennt og í einstökum tilvikum, auk helstu heimilda og úrræða skattyfirvalda í þágu skatteftirlits og skattrannsókna. Þá verður fjallað um úrræði skattaðila til að fá úrlausn í skattamálum sínum, m.a. til þess að fá endurskoðun á álagningu skatts eða fyrri skattákvörðunum skattyfirvalda, og hugað að kæruleiðum í skattstjórnsýslu, endurupptöku skattamála og afturköllun á fyrri skattákvörðunum. Þá verður vikið að þeim reglum sem gilda um endurákvörðun skatta, m.a. með tilliti til tímamarka, bæði almennt og þegar slík ákvörðun á rót sína að rekja til ívilnandi breytinga á skattframkvæmd. Auk þess verður leitast við að gera grein fyrir helstu reglum og frávikum sem gilda um virðisaukaskatt.

Ársreikningagerð A (VIÐ505M)

Námskeiðið er ætlað nemendum á fjármála- eða reikningshaldskjörsviði. Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist þekkingu og skilning á atriðum sem stjórnendur fyrirtækja þurfa að tileinka sér til að geta lagt fram ársreikning samkvæmt viðurkenndum reikningsskilaaðferðum. Í námskeiðinu verður fjallað um helstu reglur í reikningshaldi sem gilda samkvæmt alþjóðlegum reikningsskilastöðlum og ákvæðum íslenskra laga. Farið verður yfir: formkröfur reikningsskila, rekstrarreikning, efnahagsreikning og sjóðstreymi. Meðferð tekna og kostnaðar, meðhöndlun birgða, viðskiptakröfur, varanlega rekstrarfjármuni, óefnislegar eignir, tekjuskatt, virðisrýrnunarpróf, bókun áhættufjármuna og skulda, skammtímaskuldir, langtímalán og eiginfjárliði. Verkefni verða lögð fyrir.

Félagaréttur II (LÖG202F)

Markmið: Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist þekkingu á evrópskum og íslenskum réttarreglum sem gilda um samstæður félaga, helstu einkenni opinberra hlutafélaga, stjórnarhætti félaga, samruna og yfirtökur félaga, fjármögnun þeirra o.fl. og öðlist færni í að leysa úr lögfræðilegum álitaefnum á því sviði, bæði raunhæfum og fræðilegum. Námskeiðið er skipulagt með það í huga að þjálfa nemendur bæði í skriflegri úrvinnslu og munnlegri framsetningu álitaefna.

Viðfangsefni: Námskeiðið verður kennt sem 6 vikna hraðnámskeið á seinni hluta vormisseris. Viðfangsefni námskeiðsins eru sértækar reglur sem gilda um hlutafélög. Fjallað verður um samstæður hlutafélaga en í því sambandi verður hugað að samstæðuhugtakinu, evrópskum samtæðurétti, eignarhaldsfélögum, lánum og tryggingum, stjórnun móðurfélags og ábyrgð á dótturfélagi og þýðingu samstæðna í sérlöggjöf. Einnig verður fjallað um stjórnarhætti félaga, samruna og yfirtökur félaga, fjármögnun félaga. Þá verður vikið að meginatriðum reglna um skipulag félaga sem að lögum njóta sérstöðu, einkum fjármálafyrirtæki og opinber hlutafélög.

Alþjóðlegur skattaréttur (LÖG209F)

Í þessum hluta er fjallað um hugtakið alþjóðlegur skattaréttur, reglur þjóðaréttar um skattlagningarrétt. Þá eru tvísköttunarsamningar og samningsfyrirmynd OECD og aðrir samningar sem varða alþjóðlegar skattareglur svo sem Norðurlandasamningur. Vikið er að CFC reglum og þeim reglum sem gilda þar um magra eiginfjármögnun. Að lokum er vikið að EES skattareglum og þeim dómum EB og EFTA dómstólanna sem þýðingu hafa. Námskeiðið er kennt á fyrri hluta vormisseris.

Ársreikningagerð B (VIÐ604M)

Námskeiðið er beint framhald af námskeiðinu Ársreikningagerð A, sem kennt er á haustmisseri. Reiknað er með að nemendum þessa námskeiðs sé fullkunnugt efni fyrra námskeiðsins.
Í námskeiðinu verður fjallað um gildandi reglur í reikningshaldi samkvæmt IFRS og ákvæðum íslenskra laga. Umfjöllunarefni:  sjóðstreymi, tekjuskattur, hagnaður á hlut, fjármálagerningar, tekjuskráning, skuldbindingar, fjármögnunarleigusamningar, fastafjármunir til sölu og aflagður rekstur, fjárfestingaeignir, skuldbindingar, upplýsingar í ársreikningi og tengdir aðilar.

Verkefni verða lögð fyrir og er skilaskylda á þeim.
Áskilinn réttur til breytingar á námskeiðslýsingu.

Gangvirðisreikningsskil (VIÐ304F)

Markmið með námskeiðinu er að nemendur öðlist betri þekkingu og skilning á helstu atriðum er varða greiningu á ársreikningum sem gerðir eru í samræmi við alþjóðlega reikningsskilastaðla. Sérstök áhersla verður lögð á gangvirðisreikningsskil og þá helst færslu fjármálagerninga, ss. hlutabréfa, skuldabréfa og afleiðusamninga. Þá verður farið yfir reglur um  virðisrýrnun fjáreigna og annarra eigna. Þá verður einnig gerð grein fyrir helstu kröfum IFRS staðla er varðar færslu rekstrarfjármuna á gangvirði, ss. varanlegra rekstrarfjármuna og fjárfestingareigna sem og vikið að uppreikningi leiguskuldbindinga í ársreikningum. 

Sérstök áhersla á eftirfarandi reikningsskilastaðla;
IFRS 9: Financial Instruments,
IFRS 7: Financial Instruments: Disclosures
IFRS 13: Fair value measurement
IFRS 16: Leases 
IFRS 2: Share-based Payment 
IAS 32: Financial Instruments: Presentation 
IAS 40: Investment Property 

Félagaréttur I (LÖG102F)

Meginmarkmið námskeiðsins er að nemendur öðlist góða grunnþekkingu á helstu þáttum félagaréttar sem er ein af undirgreinum fjármunaréttar. Nemandinn á að vera fær um að skilja og greina lögfræðileg álitaefni tengd félögum, ekki síst hlutafélögum og einkahlutafélögum, svo sem takmarkaða ábyrgð hluthafa og stjórnenda á skuldbindingum félags, stofnun hlutafélaga, réttarsamband hluthafa innbyrðis, reglur um hluti, samþykktir félags og hluthafasamninga. Þá verður fjallað um fjármögnun hlutafélaga og vernd kröfuhafa, þ.m.t. reglur um hækkun og lækkun hlutafjár, stjórnskipulag hlutafélaga, umboðsreglur og minnihlutavernd. Loks verður fjallað um skaðabótareglur, þ.m.t. réttarreglur um skaðabótaábyrgð stjórnarmanna og framkvæmdastjóra, og málshöfðunarreglur.

Samstæðureikningsskil (VIÐ177F)

Í þessu námskeiði er fyrst og fremst fjallað um gerð samstæðureikningsskila og reikningshaldslegar hliðar á sameiningu og samruna fyrirtækja. Auk þess er fjallað um eftirtalin viðfangsefni reikningshalds: uppgjör sameignarfélaga, vörubirgðir, viðskipakröfur, viðskiptavild, bókun umboðsviðskipta, bókun erlendra viðskipta og umbreytingu ársreikninga úr einum gjaldmiðli í annan, gjaldþrotauppgjör, og reikningsskil sveitarfélaga og annarra aðila, sem ekki eru reknir í hagnaðarskyni. Verkefni. Skilaskylda. 

MA ritgerð (SRS441L, SRS441L, SRS441L)

Meistaraprófsritgerð skal valin í samráði við leiðbeinanda (leiðbeinendur) úr hópi fastra kennara Viðskiptafræði- eða Lagadeildar. Ritgerðin skal vera 30 einingar. Meistaranemar skulu kynna rannsóknir sínar. Ritgerð skal skilað í samræmi við auglýsingu þar að lútandi hverju sinni. Kennari og prófdómari skulu meta meistaraprófsritgerð til einkunnar samkvæmt almennum prófreglum Háskóla Íslands.

MA ritgerð (SRS441L, SRS441L, SRS441L)

Meistaraprófsritgerð skal valin í samráði við leiðbeinanda (leiðbeinendur) úr hópi fastra kennara Viðskiptafræði- eða Lagadeildar. Ritgerðin skal vera 30 einingar. Meistaranemar skulu kynna rannsóknir sínar. Ritgerð skal skilað í samræmi við auglýsingu þar að lútandi hverju sinni. Kennari og prófdómari skulu meta meistaraprófsritgerð til einkunnar samkvæmt almennum prófreglum Háskóla Íslands.

MA ritgerð (SRS441L, SRS441L, SRS441L)

Meistaraprófsritgerð skal valin í samráði við leiðbeinanda (leiðbeinendur) úr hópi fastra kennara Viðskiptafræði- eða Lagadeildar. Ritgerðin skal vera 30 einingar. Meistaranemar skulu kynna rannsóknir sínar. Ritgerð skal skilað í samræmi við auglýsingu þar að lútandi hverju sinni. Kennari og prófdómari skulu meta meistaraprófsritgerð til einkunnar samkvæmt almennum prófreglum Háskóla Íslands.