Skip to main content

Trúarbragðafræði

Trúarbragðafræði

Hugvísindasvið

Trúarbragðafræði

MA gráða – 120 einingar

Trúarbragðafræði veitir yfirsýn, þekkingu og skilning á fjölbreyttu hlutverki trúarbragða í samfélaginu.

Í náminu öðlast nemendur greinargóða þekkingu á sögu og merkingu trúarbragða ásamt því að hljóta þjálfun til að vinna sjálfstæð rannsóknaverkefni á sviði trúarbragða sem og að miðla rannsóknum sínum og þekkingu með fjölbreyttu móti.

Skipulag náms

X

Inngangur að trúarbragðafræði og djáknafræði (GFR108F)

Námskeiðið er inngangsnámskeið á framhaldsstigi fyrir nemendur í trúarbragðafræði og djáknafræði sem ekki hafa lokið grunnmenntun í guðfræði. Fjallað er um akademískar aðferðir í trúarbragðafræðum og djáknafræði og þær kenningar sem helst einkenna þessar fræðigreinar. Unnið er með það sem er líkt með og greinir að guðfræði og trúarbragðafræði. Gert er grein fyrir hinum biblíulegu forsendum djáknafræði og grundvelli hennar í safnaðarþjónustu og safnaðaruppbyggingu.  Fjallað er um þróun hinnar vígðu þjónustu og skipulagðrar kærleiksþjónustu kirkjunnar í samtímanum í ljósi hagnýtra guðfræðikenninga.

X

Kenningar í hugvísindum (FOR709F)

Námskeiðinu er ætlað að breikka og dýpka þekkingu nemenda á kenningum í hugvísindum og að veita þeim innsýn í ólík kennileg sjónarmið og aðferðir sem efst eru á baugi í fræðunum. Í námskeiðinu verða kynntar og ræddar valdar kenningar sem hafa sett mark sitt á fræðilega umræðu í hugvísindum síðustu áratugi, samhliða því sem nemendum verður kennt að beita þeim á eigin rannsóknir.

X

Kirkjudeildafræði: Framhaldsnámskeið (GFR109F)

Námskeiðið er framhaldsnámskeið sem greinir menningu, sögu og siði kirkjudeildanna út frá fræðilegum hugtökum og aðferðum samkirkjulegrar guðfræði, heimskristni, boðunarfræði og trúarlífsfélagsfræði. Í námskeiðinu er fjallað um kenningar, skipulag, álitamál og starfshætti helstu kristinna kirkjudeilda og hreyfinga í heiminum. Gerð er grein fyrir starfsemi kirkjudeilda hér á landi og þróun íslenskrar lagasetningar um trúfélög. Unnið er með samþættingu heimskristni (e. World Christianity), samkirkjuhreyfinga og kristniboðs innan og milli kirkjudeilda.

X

Miðlunarleiðir (HMM101F)

Kynntar eru aðferðir við miðlun menningarefnis í hugvísindum og veitt yfirlit um mismunandi miðlunarleiðir. Fjallað er um mismunandi framsetningu menningarefnis og ólíkt inntak efnis eftir miðlunarleiðum og markhópum. Hugað er að því með völdum dæmum, sögulegum og samtímalegum, hvernig unnt er að vinna með kyrrmyndir, lifandi myndir, hljóð, texta, sviðsetningar, vettvangsferðir og munnlega frásögn til að koma menningarefni á framfæri. Fjallað er um samspil ólíkra miðla og mögulega samtvinnun efnis í margmiðlun. 

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi: A) Heimsókn á safn; nemendur skila greinargerð. B) orðræðugreining á stuttum texta að eigin vali. C) grein með mynd um tiltekið þema til opinberrar birtingar, um 800 orð. D) erindi á ráðstefnu um þematengt efni. E) Hópverkefni þar sem nemendur vinna að stuttmynd sem sýnd er í námskeiðinu.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

 

X

Ritstjórn og fræðileg skrif (ÍSL101F)

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

X

Islam í fortíð, nútíð og framtíð (TRÚ204F)

Er Íslam helsta ógn samtímans? Nánast daglega má lesa um Íslam í fyrirsögnum fjölmiðla enda eru helstu átök heimsins í dag á menningarsvæðum Múslima. Hvað veldur því að þessi trúarbrögð eru sífellt í fréttum? Er eitthvað í trúnni sem hefur komið á þessari þróun? Í þessu námskeiði verður fjallað um hina pólítíska og menningarlegu sögu Íslam og þróun helstu stofnana og hugmynda þess. Farið verður yfir helstu guðfræðilegu stoðir trúarinnar með því að skoða feril Múhameðs spámanns. Því næst verða helstu atriði Kóransins skoðuð. Hvaða heimsmynd birtist í þessu helgiriti og hvernig er fjallað um réttlæti? Hvaða lausnir sér Kóraninn fyrir sér á helstu vandamál samtímans? Hvað segir Kóraninn um önnur trúarbrögð? Hvað er heilagt stríð (jihad)? Fjallað verður einnig um Sjaría lagakerfið með sérstakri áherslu á stöðu kvenna. Stór hluti námskeiðins mun fjalla um stöðu Íslam og Múslima í heiminum í dag ekki síst uppgangur róttækra hreyfinga á borð við al-Qaeda og reynsla Múslima í vestrænum samfélögum. Við munum velta fyrir okkur hvort hægt sé að samhæfa Íslam og vestrænt gildismat og hvaða erindi trúin hefur í nútímasamfélögum til dæmis hvort Íslam og lýðræði eiga samleið. Að lokum munum við velta fyrir okkur framtíð Íslam og að hversu leyti saga þess mun hafa áhrif á ágreiningsmál morgundagsins. Námskeiðskröfur: 10-12 síðna rigerð, fjölmiðlarýni og blogg

X

Norræn trú (ÞJÓ203F)

Trúarlíf manna á norðurslóðum er tekið fyrir og heimildir allt frá elstu tímum, eins og grafir, rúnasteinar, hellaristur og aðrar fornminjar verða skoðaðar. Einnig verða lesnar lýsingar á norrænum trúarathöfnum í verkum eftir Tacitus, Adam frá Brimum, Saxo Grammaticus og í fornritum Íslendinga eins og Eddukvæðum og Konungasögum. Auk norrænnar trúar verður fjallað um seið og sjamanisma. Örlagatrú er tekin til ítarlegrar umfjöllunar sem meginþáttur í forkristnum átrúnaði á Norðurlöndum. Loks er vikið að því hvernig kristindómur hefur fallið að norrænum lífsháttum og hugsunarhætti. Námskeiðið er kennt á ensku.

X

Inngangur að trúarbragðafræði og djáknafræði (GFR108F)

Námskeiðið er inngangsnámskeið á framhaldsstigi fyrir nemendur í trúarbragðafræði og djáknafræði sem ekki hafa lokið grunnmenntun í guðfræði. Fjallað er um akademískar aðferðir í trúarbragðafræðum og djáknafræði og þær kenningar sem helst einkenna þessar fræðigreinar. Unnið er með það sem er líkt með og greinir að guðfræði og trúarbragðafræði. Gert er grein fyrir hinum biblíulegu forsendum djáknafræði og grundvelli hennar í safnaðarþjónustu og safnaðaruppbyggingu.  Fjallað er um þróun hinnar vígðu þjónustu og skipulagðrar kærleiksþjónustu kirkjunnar í samtímanum í ljósi hagnýtra guðfræðikenninga.

X

Kirkjudeildafræði: Framhaldsnámskeið (GFR109F)

Námskeiðið er framhaldsnámskeið sem greinir menningu, sögu og siði kirkjudeildanna út frá fræðilegum hugtökum og aðferðum samkirkjulegrar guðfræði, heimskristni, boðunarfræði og trúarlífsfélagsfræði. Í námskeiðinu er fjallað um kenningar, skipulag, álitamál og starfshætti helstu kristinna kirkjudeilda og hreyfinga í heiminum. Gerð er grein fyrir starfsemi kirkjudeilda hér á landi og þróun íslenskrar lagasetningar um trúfélög. Unnið er með samþættingu heimskristni (e. World Christianity), samkirkjuhreyfinga og kristniboðs innan og milli kirkjudeilda.

X

Miðlunarleiðir (HMM101F)

Kynntar eru aðferðir við miðlun menningarefnis í hugvísindum og veitt yfirlit um mismunandi miðlunarleiðir. Fjallað er um mismunandi framsetningu menningarefnis og ólíkt inntak efnis eftir miðlunarleiðum og markhópum. Hugað er að því með völdum dæmum, sögulegum og samtímalegum, hvernig unnt er að vinna með kyrrmyndir, lifandi myndir, hljóð, texta, sviðsetningar, vettvangsferðir og munnlega frásögn til að koma menningarefni á framfæri. Fjallað er um samspil ólíkra miðla og mögulega samtvinnun efnis í margmiðlun. 

Engin próf eru í námskeiðinu. Þess í stað vinna nemendur verkefni, einstaklings- og hópverkefni. Þau eru eftirfarandi: A) Heimsókn á safn; nemendur skila greinargerð. B) orðræðugreining á stuttum texta að eigin vali. C) grein með mynd um tiltekið þema til opinberrar birtingar, um 800 orð. D) erindi á ráðstefnu um þematengt efni. E) Hópverkefni þar sem nemendur vinna að stuttmynd sem sýnd er í námskeiðinu.

Námskeiðið er ekki kennt í fjarnámi.

 

X

Ritstjórn og fræðileg skrif (ÍSL101F)

Þjálfun í ýmsum þáttum er varða ritun fræðilegs efnis og ritstjórn. Ólíkar gerðir fræðilegra ritsmíða skoðaðar og metnar. Þjálfun í því að gera athugasemdir við skipulag og framsetningu á fræðilegum texta og í öðrum þáttum ritstjórnar. Áhersla lögð á ritun fræðilegra greina, en einnig hugað að samningu smærri verka (ráðstefnuútdrátta, ritdóma) og stærri (M.A.-ritgerða, doktorsritgerða, bóka). Fjallað um rannsóknaráætlanir, frágang handrita og ritstuld. Tekin dæmi af textum um ýmis efni, einkum málfræðileg,  bókmenntaleg og sagnfræðileg. Stuðst við bókina Skrifaðu bæði skýrt og rétt (Höskuldur Þráinsson 2015).

Námskeiðið er opið nemendum á mörgum námsleiðum í MA-námi á Hugvísindasviði skv. reglum viðkomandi greina. Nemendur á MA-stigi í íslenskum bókmenntum, íslenskri málfræði, íslenskum fræðum og íslenskukennslu geta fengið námskeiðið metið sem hluta af þeirri skyldu sem þeir þurfa að uppfylla í meistarastigsnámskeiðum í íslenskum bókmenntum eða íslenskri málfræði. Nemendur í MA-námi í íslenskukennslu geta þó ekki haft þetta námskeið sem eina málfræði- eða bókmenntanámskeiðið á MA-ferlinum.

X

Islam í fortíð, nútíð og framtíð (TRÚ204F)

Er Íslam helsta ógn samtímans? Nánast daglega má lesa um Íslam í fyrirsögnum fjölmiðla enda eru helstu átök heimsins í dag á menningarsvæðum Múslima. Hvað veldur því að þessi trúarbrögð eru sífellt í fréttum? Er eitthvað í trúnni sem hefur komið á þessari þróun? Í þessu námskeiði verður fjallað um hina pólítíska og menningarlegu sögu Íslam og þróun helstu stofnana og hugmynda þess. Farið verður yfir helstu guðfræðilegu stoðir trúarinnar með því að skoða feril Múhameðs spámanns. Því næst verða helstu atriði Kóransins skoðuð. Hvaða heimsmynd birtist í þessu helgiriti og hvernig er fjallað um réttlæti? Hvaða lausnir sér Kóraninn fyrir sér á helstu vandamál samtímans? Hvað segir Kóraninn um önnur trúarbrögð? Hvað er heilagt stríð (jihad)? Fjallað verður einnig um Sjaría lagakerfið með sérstakri áherslu á stöðu kvenna. Stór hluti námskeiðins mun fjalla um stöðu Íslam og Múslima í heiminum í dag ekki síst uppgangur róttækra hreyfinga á borð við al-Qaeda og reynsla Múslima í vestrænum samfélögum. Við munum velta fyrir okkur hvort hægt sé að samhæfa Íslam og vestrænt gildismat og hvaða erindi trúin hefur í nútímasamfélögum til dæmis hvort Íslam og lýðræði eiga samleið. Að lokum munum við velta fyrir okkur framtíð Íslam og að hversu leyti saga þess mun hafa áhrif á ágreiningsmál morgundagsins. Námskeiðskröfur: 10-12 síðna rigerð, fjölmiðlarýni og blogg

X

Norræn trú (ÞJÓ203F)

Trúarlíf manna á norðurslóðum er tekið fyrir og heimildir allt frá elstu tímum, eins og grafir, rúnasteinar, hellaristur og aðrar fornminjar verða skoðaðar. Einnig verða lesnar lýsingar á norrænum trúarathöfnum í verkum eftir Tacitus, Adam frá Brimum, Saxo Grammaticus og í fornritum Íslendinga eins og Eddukvæðum og Konungasögum. Auk norrænnar trúar verður fjallað um seið og sjamanisma. Örlagatrú er tekin til ítarlegrar umfjöllunar sem meginþáttur í forkristnum átrúnaði á Norðurlöndum. Loks er vikið að því hvernig kristindómur hefur fallið að norrænum lífsháttum og hugsunarhætti. Námskeiðið er kennt á ensku.

X

MA-ritgerð í trúarbragðafræði (TRÚ441L, TRÚ441L, TRÚ441L)

.

X

MA-ritgerð í trúarbragðafræði (TRÚ441L, TRÚ441L, TRÚ441L)

.

X

MA-ritgerð í trúarbragðafræði (TRÚ441L, TRÚ441L, TRÚ441L)

.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum ENámskeiðið er ekki kennt á misserinuNámsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Anna Marí Ingvadóttir
Halldór Nikulás Lárusson
Anna Marí Ingvadóttir
Trúarbragðafræðinemi

Ég er afskaplega ánægð með trúarbragðafræðina. Það kom á óvart hversu fjölbreytt námið er - en til boða stendur þó nokkuð frjálst val á námskeiðum háskólans. Það er mikilvægur kostur því nemendur koma að þessu námi með ólíkan menntunarbakgrunn og ólík áhugasvið. Í mínum huga stendur því fjölbreytileikinn upp úr – í náminu og á meðal námsfélaganna.

Halldór Nikulás Lárusson
Trúarbragðafræðinemi

Trú og trúarbrögð hafa fylgt mannkyninu frá örófi alda og eru samofin allri menningu á einn eða annan hátt. Enginn hér á landi er hæfari til fræðslu um þetta mikla mótunarafl kynslóðanna en Guðfræði- og trúarbragðafræðideild HÍ. Ég hef notið lifandi kennslustunda og umræðna, þar sem kennarar og starfsfólk deildarinnar hafa opnað undraveröld trúarbragðanna, aukið innsæi og skilning á mannlegri hegðun og varpað ljósi á mismunandi hugmyndafræði sem verður til í umhverfi trúarbragða. Alvöru nám!

Hafðu samband

Þjónustuborð Hugvísindasviðs
s.525 4400 hug@hi.is.
Opið virka daga frá kl 10:00–12:00 og 13:00–15:00.

3. hæð Aðalbyggingar.
Sæmundargötu 2, 102 Reykjavík.

Nemendur geta einnig nýtt sér þjónustuborð í Gimli og þjónustuborð Háskólans á Háskólatorgi.

Fylgstu með Hugvísindasviði

 Instagram   Youtube 
 Facebook

Aðalbygging Háskóla Íslands

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.