Djáknanám | Háskóli Íslands Skip to main content

Djáknanám

Djáknanám

Hugvísindasvið

Guðfræði - Djáknanám

BA gráða – 180 ECTS einingar

Djáknanám er starfsréttindanám sem miðar að því að mennta djákna og gera þá í stakk búna til að gegna líknar- og fræðslustörfum í samvinnu við sóknarpresta. Einnig geta þeir starfað á einstökum stofnunum, s.s. á sjúkrahúsum. Djáknaembættið er sérstakt embætti innan kirkjunnar og eru djáknar því vígðir af biskupi.

Skipulag náms

X

Saga, trú og bókmenntir og þjóðfélag Hebrea í ljósi hliðstæðna frá nágrannaþjóðunum (GFR104G)

Fjallað verður um sögu Hebrea (Ísraels), jafnt pólitíska sögu, trúar- og bókmenntasögu frá 2. árþúsundi f. Kr. og fram á 2. öld f. Kr. Trúarlíf og táknheimur Hebrea kannaður í ljósi skyldleika við trúarbrögð nágrannaþjóða annars vegar og með tilliti til sérstöðu Gamla testamentisins hins vegar. Fjallað verður um tilurð og einkenni rita Gamla testamentisins og gefinn gaumur að hátíðum, stofnunum, siðfræði og réttarfari meðal Ísraelsmanna á því langa tímabili sem Gamla testamentið nær yfir. Einnig tekin dæmi úr áhrifasögu Gamla testamentisins.

X

Inngangur að trúfræði (GFR204G)

Markmið þessa námskeiðs er að gefa sögulegan ramma, þar sem farið er yfir helstu atriði kenningasögunnar frá upphafi og fram á okkar daga. Sérstök áhersla verður lögð á játningamyndun og mótun og einkenni helstu kirkjudeilda.

X

Aðferðir í akademísku námi (GFR108G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að þjálfa stúdenta í akademískum vinnubrögðum og gagnrýninni hugsun á sviði guðfræðinnar. Einstök viðfangsefni námskeiðsins felast í að þjálfa vinnubrögð við lestur fræðilegra texta, flutning munnlegra verkefna og samningu og frágang skriflegra verkefna og ritgerða.

X

Hindúismi: Vaishnava, Shaiva og Shakta hefðirnar – rætur, guðfræði, helgisiðir (TRÚ006G)

Námskeiðið býður upp á sögulega og þematíska athugun á því fjölbreytta formi trúariðkunar sem hindúismi felur í sér. Farið verður yfir rætur og upphafssögu hindúismans og áhrif hans á mótun frekari trúarkenninga og –siða, auk heimspekihefða. Ennfremur verður vikið að uppgangi nýrra strauma innan hindúisma sem gera ráð fyrir tilvist persónulegs Guðs. Í þessu samhengi verða mismunandi trúarhefðir skoðaðar, þ.e.a.s. Vaishnava (sem einblínir á Guð Vishnu), Shaiva (sem einblínir á Guð Shiva) og Shakta (sem einblínir á Devi eða Gyðju), og guðfræðikenningar þeirra og heimspeki skoðaðar nánar á grunni textaheimilda og lifandi hefðar. Auk þessa verður athyglinni beint að mismunandi tegundum af helgisiðum og tilbeiðslu í helstu hefðum hindúisma, bæði til forna sem og í nútíma samhengi. Námskeiðið er kennt á ensku.

X

Inngangur að guðfræðilegri siðfræði (GFR201G)

Í námskeiðinu er fjallað um siðfræði af sjónarhóli guðfræði og heimspeki. Áhersla liggur á helstu vestrænum siðfræðikenningum og helstu siðfræðilegum hugtökum. Sérstök áhersla er lögð á siðfræði Biblíunnar og kristna siðfræði í sögu og samtíð. Kastljósi er beint að siðfræðilegum álitamálum í samtímanum í ljósi lífsiðfræði, umhverfissiðfræði, kynlífssiðfræði og siðfræði fjölskyldunnar.

X

Frumkristni: Samtíðar- og bókmenntasaga (GFR211G)

Í þessu námskeiði verður fjallað um upphaf frumkristni sem og sögulegan og hugmyndafræðilegan bakgrunn hennar. Áhersla verður lögð á rætur frumkristni í síðgyðingdómi og saga og þróun síðgyðingdómsins rakin í því sambandi. Einnig verða hugmyndafræðilegar rætur frumkristni í hinum helleníska menningarheimi skoðaðar. Fjallað verður um frumkristnar bókmenntir þar sem áhersla verður lögð á sagnfræðilega nálgun efnisins. Gefin verður innsýn í einstök rit Nýja testamentisins sem og önnur frumkristin rit, einkum í ljósi sögulegs samhengis þeirra og annarra samtímabókmennta. Einnig verður fjallað almennt um eðli og form rita af þessu tagi. Þannig verður lagður faglegur grunnur að lestri og rannsóknum á frumkristnum textum.

X

Kynjamyndir og kynusli: Inngangur að kynjafræði (KYN106G)

Í námskeiðinu er fjallað um helstu viðfangsefni kynjafræða í ljósi margbreytileika nútímasamfélaga. Kynjafræðilegu sjónarhorni er beitt til að gefa yfirlit yfir stöðu og aðstæður ólíkra hópa í samfélaginu. Kynnt verða helstu hugtök kynjafræða svo sem kyn, kyngervi, eðlishyggja og mótunarhyggja. Skoðað er hvernig kyn er ávallt samtvinnuð öðrum samfélagslegum áhrifabreytum.

X

Kristsfræði (GFR223G)

Hinn kristni mannskilningur og fræðin um Krist eru í brennidepli í þessu námskeiði. Tengsl þessara tveggja stóru stefa er einmitt að finna í persónu Jesú Krists, sem samkvæmt kristinni trú er í senn sannur Guð og sannur maður. Varðandi mannskilninginn er áherslan á mannlegt eðli og afstöðuna til Guðs, á meðan Kristsfræðin fjallar annars vegar um persónu Jesú Krist (hver var Jesús Kristur?) og hins vegar verk hans (hvað gerði hann og hverju breytir það fyrir okkur?).

X

Hebreska (GFR326G)

Hebreska fyrir byrjendur.

X

Hatursorðræða í trúarlegu samhengi (GFR222G)

Hver er þáttur kristinnar trúar í myndun og mótun hatursorðræðu í garð tiltekinna hópa samfélagsins? Er kristindómurinn rót slíkrar orðræðu og eldsneyti eða geymir hann e.t.v. verkfæri sem nýta má gegn henni? Í þessu þverfræðilega námskeiði verður fjallað á gagnrýninn hátt um samfélagslega hatursorðræðu í trúarlegu samhengi, með sérstaka áherslu á kristna trú sem er sú trúarhefð sem hefur haft og hefur enn hvað mest trúarleg áhrif í vestrænu samfélagi. Fjallað verður ítarlega um þætti eins og kynþáttahyggju, útlendingaandúð, fordóma gagnvart hinsegin fólki og viðvarandi skort á jafnrétti kynjanna, ekki síst í ljósi þeirrar hugmyndafræði og hegðunar sem #metoo byltingin opinberaði nýverið í þeim efnum. Miðlægir textar í þessu sambandi verða greindir og ræddir, sér í lagi áhrifamiklir biblíutextar, sem og aðrar trúarlegar hefðir og viðhorf í gegnum söguna. Leitað verður svara við spurningum eins og: Hvernig hafa trúarlegir textar og trúarlegar hefðir verið notaðar í hatursorðræðum og hvernig ber að umgangast þessa texta og hefðir? Hvert er mikilvægi trúarinnar í þessu samhengi og hvert er neikvætt sem og jákvætt framlag hennar? Kennsla námskeiðsins verður í höndum þriggja prófessora við Guðfræði- og trúarbragðafræðideild.

X

Hindúismi: Vaishnava, Shaiva og Shakta hefðirnar – rætur, guðfræði, helgisiðir (TRÚ004G)

Námskeiðið býður upp á sögulega og þematíska athugun á því fjölbreytta formi trúariðkunar sem hindúismi felur í sér. Farið verður yfir rætur og upphafssögu hindúismans og áhrif hans á mótun frekari trúarkenninga og –siða, auk heimspekihefða. Ennfremur verður vikið að uppgangi nýrra strauma innan hindúisma sem gera ráð fyrir tilvist persónulegs Guðs. Í þessu samhengi verða mismunandi trúarhefðir skoðaðar, þ.e.a.s. Vaishnava (sem einblínir á Guð Vishnu), Shaiva (sem einblínir á Guð Shiva) og Shakta (sem einblínir á Devi eða Gyðju), og guðfræðikenningar þeirra og heimspeki skoðaðar nánar á grunni textaheimilda og lifandi hefðar. Auk þessa verður athyglinni beint að mismunandi tegundum af helgisiðum og tilbeiðslu í helstu hefðum hindúisma, bæði til forna sem og í nútíma samhengi. Námskeiðið er kennt á ensku.

X

Kynjamyndir og kynusli: Inngangur að kynjafræði (KYN106G)

Í námskeiðinu er fjallað um helstu viðfangsefni kynjafræða í ljósi margbreytileika nútímasamfélaga. Kynjafræðilegu sjónarhorni er beitt til að gefa yfirlit yfir stöðu og aðstæður ólíkra hópa í samfélaginu. Kynnt verða helstu hugtök kynjafræða svo sem kyn, kyngervi, eðlishyggja og mótunarhyggja. Skoðað er hvernig kyn er ávallt samtvinnuð öðrum samfélagslegum áhrifabreytum.

X

Kristsfræði (GFR223G)

Hinn kristni mannskilningur og fræðin um Krist eru í brennidepli í þessu námskeiði. Tengsl þessara tveggja stóru stefa er einmitt að finna í persónu Jesú Krists, sem samkvæmt kristinni trú er í senn sannur Guð og sannur maður. Varðandi mannskilninginn er áherslan á mannlegt eðli og afstöðuna til Guðs, á meðan Kristsfræðin fjallar annars vegar um persónu Jesú Krist (hver var Jesús Kristur?) og hins vegar verk hans (hvað gerði hann og hverju breytir það fyrir okkur?).

X

Kenningar og sjónarhorn í fötlunarfræði (FFR102F)

Markmið námskeiðsins er að nemendur öðlist þekkingu á þróun hugmynda og kenninga um fötlun og fái innsýn í fræðilega umfjöllun og rannsóknir á því sviði. Lögð er áhersla á þróun fötlunarfræða sem þverfræðilegrar og gagnrýnnar fræðigreinar með náin tengsl við réttindabaráttu fatlaðs fólks. Fjallað verður um margbreytileg félagsleg og menningarleg sjónarhorn og kenningar fræðigreinarinnar. Sérstök áhersla verður á þá hugmyndafræði sem legið hefur til grundvallar stefnumótunar og þjónustu við fatlað fólk undanfarna áratugi, þ.e.; 1) hugmyndafræði um “eðlilegt líf” normaliseringu, 2) hugmyndafræði um “sjálfstætt líf” independent living og 3) mannréttindasjónarmið. Jafnframt verður fjallað um tengsl hugmyndafræðinnar við daglegt líf fatlaðs fólks. 

X

Hebreska (GFR326G)

Hebreska fyrir byrjendur.

X

Hatursorðræða í trúarlegu samhengi (GFR222G)

Hver er þáttur kristinnar trúar í myndun og mótun hatursorðræðu í garð tiltekinna hópa samfélagsins? Er kristindómurinn rót slíkrar orðræðu og eldsneyti eða geymir hann e.t.v. verkfæri sem nýta má gegn henni? Í þessu þverfræðilega námskeiði verður fjallað á gagnrýninn hátt um samfélagslega hatursorðræðu í trúarlegu samhengi, með sérstaka áherslu á kristna trú sem er sú trúarhefð sem hefur haft og hefur enn hvað mest trúarleg áhrif í vestrænu samfélagi. Fjallað verður ítarlega um þætti eins og kynþáttahyggju, útlendingaandúð, fordóma gagnvart hinsegin fólki og viðvarandi skort á jafnrétti kynjanna, ekki síst í ljósi þeirrar hugmyndafræði og hegðunar sem #metoo byltingin opinberaði nýverið í þeim efnum. Miðlægir textar í þessu sambandi verða greindir og ræddir, sér í lagi áhrifamiklir biblíutextar, sem og aðrar trúarlegar hefðir og viðhorf í gegnum söguna. Leitað verður svara við spurningum eins og: Hvernig hafa trúarlegir textar og trúarlegar hefðir verið notaðar í hatursorðræðum og hvernig ber að umgangast þessa texta og hefðir? Hvert er mikilvægi trúarinnar í þessu samhengi og hvert er neikvætt sem og jákvætt framlag hennar? Kennsla námskeiðsins verður í höndum þriggja prófessora við Guðfræði- og trúarbragðafræðideild.

X

Hindúismi: Vaishnava, Shaiva og Shakta hefðirnar – rætur, guðfræði, helgisiðir (TRÚ004G)

Námskeiðið býður upp á sögulega og þematíska athugun á því fjölbreytta formi trúariðkunar sem hindúismi felur í sér. Farið verður yfir rætur og upphafssögu hindúismans og áhrif hans á mótun frekari trúarkenninga og –siða, auk heimspekihefða. Ennfremur verður vikið að uppgangi nýrra strauma innan hindúisma sem gera ráð fyrir tilvist persónulegs Guðs. Í þessu samhengi verða mismunandi trúarhefðir skoðaðar, þ.e.a.s. Vaishnava (sem einblínir á Guð Vishnu), Shaiva (sem einblínir á Guð Shiva) og Shakta (sem einblínir á Devi eða Gyðju), og guðfræðikenningar þeirra og heimspeki skoðaðar nánar á grunni textaheimilda og lifandi hefðar. Auk þessa verður athyglinni beint að mismunandi tegundum af helgisiðum og tilbeiðslu í helstu hefðum hindúisma, bæði til forna sem og í nútíma samhengi. Námskeiðið er kennt á ensku.

X

Fötlun og menning (FFR102M)

Meginviðfangsefni námskeiðsins er að rýna í stöðu og ímynd fatlaðs fólks og birtingarmyndir fötlunar í (dægur)menningu og listum. Fjallað verður um ímyndir og hlutverk fatlaðs fólks í sögulegu samhengi, dægurmenningu, fjölmiðlum, bókmenntum, listum og almennri orðræðu. Sérstök áhersla verður lögð á (list)menningu fatlaðs fólks, sjálfskilning, kvenleika og karlmennsku. Rýnt verður í fötlun sem einn lið í fjölbreytileika samfélaga og staðsetningu fatlaðs fólks í menningu og sögu.

X

BA ritgerð í guðfræði (GFR26AL, GFR26AL, GFR26AL)

.

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum Námsleiðin í Kennsluskrá

Hvað segja nemendur?

Dagbjört Eiríksdóttir
Aðalbjörg Pálsdóttir
Daníel Ágúst Gautason
Dagbjört Eiríksdóttir
Djáknanám

Námið við Guðfræði- og trúarbragðafræðideild Háskóla Íslands var áhugavert og skemmtilegt. Fjölbreytileikinn í náminu kom á óvart, hversu margar mismunandi námsgreinar voru í boði með ólíkum og spennandi viðfangsefnum. Vegna smæðar deildarinnar er nemendahópurinn þéttur og náinn, þar er að finna fólk á öllum aldri og úr mismunandi áttum sem kryddar tilveruna og allt samtal í náminu.

Aðalbjörg Pálsdóttir
Djáknanemi

Djáknanám er fræðandi og skemmtilegt, krefjandi og skapandi. Sálgæslukennslan er ómetanlegt fararnesti út í lífið og gefur mikla möguleika til starfa á hinum ýmsu svið mannlegra samskipta. Söguleg og fræðileg tenging frumkristninnar og nútímans gefur skemmtilega yfirsýn. Deildin hefur sína eigin kaffistofu og bókasafn, sem hjálpar okkur að kynnast, eiga samfélag og þjappar nemendum saman.

Daníel Ágúst Gautason
Djáknanám

Margir telja að guðfræðin sé bara einskonar biblíuskóli. Guðfræðin er svo miklu meira en bara biblíufræðsla, þó það sé auðvitað mikilvægur hluti af henni. Innan guðfræðinnar kynnist maður margskonar mismunandi fræðasviðum eins og siðfræði, kynjafræði, heimspeki og sagnfræði. Ekki aðeins er námið skemmtilegt og áhugavert heldur er það krefjandi og getur verið átakamikið á köflum. En það hefur átt þátt í því að styrkja mig sem manneskju í fylgd góðra kennara og skemmtilegra samnemenda.

Hafðu samband

Skrifstofa Hugvísindasviðs
Aðalbygging, 3.hæð - Sæmundargötu 2

Sími: 525 4400  Netfang: hug@hi.is
Opið mánudaga til fimmtudaga frá kl. 10:00–12:15 og 12:45–15:00 og á föstudögum frá kl. 10:00–12:15.

Nemendur á Hugvísindasviði geta einnig nýtt sér Þjónustutorg í Gimli og Þjónustuborð á Háskólatorgi. Hægt er að nálgast upplýsingar í netspjalli hér á síðunni.

Fylgstu með Hugvísindasviði. 

Háskóli Íslands - aðalbygging

Hjálplegt efni

Ertu með fleiri spurningar? Hér finnurðu svör við ýmsum þeirra og upplýsingar um ýmislegt annað sem gott er að hafa í huga þegar þú velur nám.