Ólöf Elsa Björnsdóttir gengst undir meistarapróf í lýðheilsuvísindum og heldur fyrirlestur
um verkefni sitt:

Tengsl félagsaðstæðna og breytinga á depurðareinkennum hjá móður við breytingar á líðan barns í fjölskyldumeðferð við offitu
Association of socioeconomic status and changes in maternal depression symptoms to changes in child psychological well-being during family-based behavioral treatment for childhood obesity

Meistaraprófsnefnd: Þrúður Gunnarsdóttir, MA,  Unnur Anna Valdimarsdóttir, PhD, Ragnar Bjarnason, PhD
Prófdómarar: Anna Björg Aradóttir og Kolbeinn Guðmundsson
Prófstjóri: Helga Zoëga

Allir velkomnir.

Ágrip
Ofþyngd og offita meðal barna hefur verið vaxandi vandamál í heiminum á síðustu árum. Vísbendingar eru um að hátt hlutfall barna sem leita meðferðar við offitu eigi við sálræna erfiðleika að stríða. Á Íslandi er þörf á að meta og bæta meðferðir við offitu barna þar sem fátt er um úrræði og fáar rannsóknir hafa verið gerðar. Í þessari ritgerð verður meistararannsókn kynnt og farið stuttlega yfir stöðu þekkingar á líðan of feitra barna og hvað hefur áhrif á líðan þeirra.
Markmið rannsóknarinnar var að skoða hvort félagsaðstæður og breytingar á líðan foreldra hafi áhrif á breytingar á líðan barna í meðferð við offitu þegar börnin meta sjálf líðan sína. Þátttakendur í rannsókninni voru sextíu og eitt barn og foreldrar þeirra sem luku fjölskyldumeðferð fyrir of feit börn á Barnaspítala Hringsins. Sjálfsmatskvarðar voru notaðir fyrir og eftir meðferð til að meta depurð hjá foreldrum og depurð, kvíða og sjálfsmynd barnanna. Einnig var notast við líkamsmælingar þátttakenda fyrir og eftir meðferð. Notast var við fylgniútreikninga og dreifigreiningu fyrir endurteknar mælingar til að skoða tengsl. Ýtarleg greining var aðeins gerð hjá þeim þátttakendum sem luku meðferðinni með móður sinni. Einungis sex feður luku meðferð með barni sínu og voru þeir of fáir fyrir sértæka gagnagreiningu.
Niðurstöður rannsóknarinnar benda til þess að ekki séu tengsl á milli breytinga á einkennum depurðar hjá móður við breytingar á depurðareinkennum (r=-0,232 p=0,091), kvíðaeinkennum (r=-0,026, p=0,856) né sjálfsmynd barns (r=0,083 p=0,0546) í meðferð við offitu − þegar barnið sjálft metur líðan sína. Hins vegar kom í ljós að breyting á einkennum depurðar (F(1.50)=4.885; p=0.032) og kvíða barns (F(1.48)= 4.263; p=0.044) tengdist aldri móður. Meiri jákvæð breyting var hjá börnum yngri mæðra en þeirra eldri. Niðurstöður okkar sýndu jafnframt að jákvæð breyting á sjálfsmynd barna var háð því hvernig þeim gekk að ná stjórn á þyngd sinni (F(1.51)= 5.642; p=0.021). Strákar sýndu meiri jákvæðar breytingar á einkennum kvíða en stelpur (p<0,001).
Af niðurstöðum okkar má draga þá ályktun að breyting á einkennum depurðar hjá móður hafi ekki áhrif á breytingar á líðan barna í offitumeðferð, þegar barnið sjálft metur líðan sína. Þörf er á frekari rannsóknum þar sem líðan barns er metin af fleirum en einum aðila.