Meistarafyrirlestur í Líf- og umhverfisvísindadeild
Líffræðileg nýting á jarðhitagasi
verkefnið fólst í rannsóknum á að rækta örverur á jarðhitagasi, m.a. í þeim tilgangi að hreinsa brennisteinsvetni úr afgasi jarðhitaorkuvera
Miðvikudaginn 8. febrúar kl. 10.00 hjá Matís - Vínlandsleið 14.
Guðný Inga Ófeigsdóttir
Útdráttur
Jarðhitagas, er aðallega samsett úr H2, H2S og CO2.Það er losað, sem afgas frá jarðhitaorkuverum. Ein leið til þess að hreinsa mengandi gastegundir eins og H2S og CO2 frá jarðvarmavirkjunum er að nýta örverur, sem hafa náttúrulega hæfileika til að vaxa á slíku gasi. Markmið þessa verkefnis var að þróa aðferðir til að rækta hitakærar örverur á jarðhitagasi frá jarðvarmavirkjunum og binda það í lífmassa og föstum brennisteini. Með því væri gasið notað sem auðlind til framleiðslu afurða og um leið sem mengunarvörn. Rannsóknastofa var fyrst sett upp í orkuverinu á Nesjavöllum og seinna flutt á Hellisheiði. Bakteríur voru einangraðar úr hverum og ræktaðar á gasinu í 10 L ræktunartönkum. Mismunandi ætissamsetningar og gashlutföll voru prófuð og mælingar gerðar á vexti örvera og lífmassaframleiðslu. Gerðar voru tilraunir í lokuðum ræktum og í síræktum og borin saman framleiðsla á brennisteini og brennisteinssýru við mismunandi ræktunaraðstæður. Tegundasamsetning ræktanna var rannsökuð með erfðagreiningu á 16SrRNA geni. Við mismunandi ræktunaraðstæður virtist sem stofn af Thiomonas sp væri ráðandi við oxun á H2S yfir í brennistein en stofn af Thiobacillus sp. væri ríkjandi við oxun brennisteins í brennisteinssýru. Besti árangurinn náðist í sírækt og fór lífmassi í 8 g/L og brennisteinsframleiðslan í 60 g/L/klst. Efnagreining sýndi að framleiddur lífmassi var um 75% prótein og að brennisteinninn væri >99% hreinn. Báðar afurðirnar voru án neinna mengandi efna og því gæti lífmassinn hentað vel í fóður og brennisteinninn í áburð. Gerð var tilraun með brennisteininn, sem áburð við ræktun á Klettasalati. Að lokum var unnið að hönnun og smíði á 2000 L ALF ræktunartanki fyrir tilraunaverksmiðju
leiðbeinandi var Dr. Guðmundur Óli Hreggviðsson, lektor við Líf- og umhverfisvísindadeild HÍ og sviðstjóri hjá Matís ohf. Meðleiðbeinendur voru Dr. Arnþór Ævarsson og Dr. Jakob K. Kristjánsson frá Prokatin ehf.
Prófdómari er Dr. Jóhann Örlygsson, prófessor við Auðlindadeild Háskólans á Akureyri og
