Lífsviðhorf og lífsgildi ungmenna í fjölmenningarsamfélagi

Þriðja málstofa af átta um framhaldsskólarannsóknir í febrúar og mars 2012

Námsbraut um kennslu í framhaldskólum og Rannsóknarstofa um þróun skólastarfs boða til funda (málstofa) um rannsóknir á framhaldsskólastarfi. Málstofurnar verða í húsnæði Menntavísindasviðs við Stakkahlíð í stofu K207 kl. 16:20–17:05 á miðvikudögum í febrúar og mars 2011.

Lýsing: Í fyrirlestrinum verður kynnt yfirstandandi rannsókn á lífsviðhorfum og lífsgildum ungs fólks (18–22 ára) í fjölmenningarsamfélagi. Rannsóknin á sér breiða fræðilega umgjörð og byggir á þverfaglegri nálgun (trúaruppeldisfræði, fjölmenningarfræði, hugmyndasaga, uppeldisfræði). Rannsóknin er skipulögð sem þriggja ára verkefni og notar blandaðar rannsóknaraðferðir. Viðhorfakönnun, rýnihópar og hálfopin viðtöl verða notuð við gagnaöflun. Valdir hafa verið nokkrir ólíkir framhaldskólar bæði á höfuðborgarsvæðinu og utan þess og hafa spurningalistar verið lagðir fyrir nemendur í þeim, 18 ára og eldri. Niðurstöður úr þessum þætti rannsóknarinnar verða síðan notaðar til að undirbúa rýnihópaviðtöl árið 2012 við blandaðan hóp nemenda í þeim skólum sem tóku þátt í viðhorfakönnuninni. Fjallað verður um rannsóknina og fyrstu niðurstöður úr viðhorfakönnuninni.

Næstu málstofur:

22. febrúar 2012: Hafdís Ingvarsdóttir, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands: Rannsóknir  í samstarfi við framhaldsskólakennara 

Lýsing: Í fyrirlestrinum verður rætt um rannsóknir sem unnar hafa verið í samstarfi við kennara og útskýrt hvað átt er við þegar talað er um þess háttar samstarf. Tekin verða dæmi um rannsóknir með kennaranemum og kennurum  sl.  tvo áratugi sem beindust að því að fá fram þann skilning sem þátttakendur lögðu í nám sitt eða starf. Fjallað verður um fjölþættar aðferðir sem beitt var en meginumfjöllunin verður um helstu niðurstöður og hvernig  þær hafa nýst kennurum og rannsakanda í starfi.

29. febrúar 2012: Gestur Guðmundsson, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands: Staða starfsmenntunar og horfur á næstu árum

Lýsing: Starfsmenntun hefur lengi átt undir högg að sækja í íslenskum framhaldsskólum og nemendum fremur fækkað en fjölgað á meðan gífurlegur vöxtur hefur verið í almennu menntaskólanámi. Á allra síðustu árum hefur þó á nýjan leik orðið nokkur vöxtur, einkum með aukinni þátttöku fullorðinna nemenda sem margir hafa fyrst farið í gegnum raunfærnimat. Ríkisstjórn og aðilar vinnumarkaðarins settu árið 2010 fram það stefnumið að stórauka starfsnám á framhaldsskólastigi og spurningin er hversu raunhæft þetta stefnumið er. Erindið byggir á nýlegri vinnu höfundar við að skrifa yfirlit um stöðu starfsmenntunar á Íslandi og á þátttöku hans í starfshópi ríkisstjórnarinnar um menntun og atvinnusköpun.

7. mars 2012: Þorlákur Axel Jónsson, kennari við Menntaskólann á Akureyri og doktorsnemi við Menntavísindasvið Háskóla Íslands: Hvað einkennir nýnema sem bæta sig í upphafi framhaldsskólagöngu?

Lýsing: Kynntar verða niðurstöður spurningakönnunar sem gerð var í tveimur framhaldsskólum á því hvað einkennir þá nýnema sem bæta námsárangur sinn í upphafi skólagöngunnar. Spurningalisti var lagður fyrir 145 nemendur sem flestir voru 16 ára. Könnunin er af ætt skilvirknirannsókna. Spurt var ma. um bakgrunn nemenda, námsáhuga, tengsl við mikilvæga fullorðna í umhverfi þeirra og framtíðarsýn. Rætt verður um hvaða lærdóm skólafólk megi draga af niðurstöðunum um þá kennslufræði sem geti haft áhrif á þá þætti sem virðast segja til um það hvort nýnemar bæta námsárangur sinn. Einnig hvort sjónarhorn „umbótaverkfræði“ sé vænlegur grunnur frekari rannsókna.

21. mars 2012: Þórunn Blöndal, dósent við Menntavísindasvið Háskóla Íslands: Um rannsóknir á íslenskukennslu í framhaldsskólum

Lýsing: Athugunin sem hér er greint frá er unnin út frá spurningunum: Hvaða þættir íslenskukennslu í framhaldsskólum hafa verið rannsakaðir? Hvaða þáttum kennslunnar hefur lítill gaumur verið gefinn? Hvaða þróunarverkefni hafa verið unnin í tengslum við íslenskukennslu á skólastiginu? Hafa niðurstöður rannsókna og þróunarstarfs haft áhrif á íslenskukennslu í framhaldsskólum? Til að svara spurningunum er leitað fanga í háskólaritgerðum, greinaskrifum og skýrslum um niðurstöður þróunarstarfs auk þess sem lagt er út af nýlegri skýrslu, Úttekt á íslenskukennslu í framhaldsskólum, sem unnin var fyrir Mennta- og menningarmálaráðuneytið á síðasta ári.

28. mars 2012: Anna Sigríður Ólafsdóttir, dósent við Menntavísindasvið Háskóla Íslands: Heilsueflandi framhaldsskólar – líkamsástand og fæðuval 16 ára unglinga

Lýsing: Undir stjórn Lýðheilsustöðvar/Landlæknis hefur verið innleitt verkefnið Heilsueflandi framhaldsskólar í flestum framhaldsskólum landsins. Hér verða kynntar helstu niðurstöður sem snúa að mælingum á líkamsástandi og fæðuvali við upphaf verkefnisins í einum íhlutunarskóla og samanburðarskóla, en rannsóknarhópurinn er annars vegar að meta verkefnið sem slíkt og hins vegar að safna upplýsingum um heilsuhegðun unglinga og þeim breytingum sem verða á aldursbilinu 16–20 ára.

Haustið 2011 voru fluttir nokkrir fyrirlestrar í sömu röð af málstofum. Upptökur frá fjórum þeirra eru nú aðgengilegar á slóðinni: http://www.hi.is/menntavisindasvid/upptokur_fra_radstefnum_og_fyrirlestr.... Þar verða jafnframt birtar upptökur af völdum fyrirlestrum úr þessari málstofuröð.