Menningarfræði hefur verið að festast í sessi sem rannsókna- og kennslusvið í háskólum á Vesturlöndum, en með nokkuð fjölbreytilegum hætti, enda er um þverfaglegt svið að ræða og misjafnt hvaða þættir eru í fyrirrúmi hverju sinni. Víða er þó lögð áhersla á menningarhugtakið í nútímasamhengi og námið við Háskóla Íslands ber þess merki.

Í menningarfræði gefst nemendum kostur á að kanna birtingarmyndir menningar hvarvetna í samfélaginu á fræðilegan hátt, án þess þó að vera bundnir einu afmörkuðu fræðasviði. Á þennan hátt má segja að greinin leitist við að draga fram þau tengsl sem eru á milli ýmissa þátta nútímalífs: lista og afþreyingar, bókmennta og hvers konar máltjáningar, menningararfs, menntastefnu og fjölmenningar, fjölmiðla, sjónmenningar og hversdagslífs, stjórnmála, borgarlífs og náttúruhugmynda, valds og kynjahlutverka, þjóðernis og alþjóðamenningar.

Námstilhögun
Nemendur í menningarfræði sækja námskeið í a.m.k. þremur námsgreinum. Auk skyldunámskeiða í greininni, þurfa þeir að ljúka námskeiðum þar sem þeir fá þjálfun í greiningu jafnt texta sem sjónræns efnis og einnig taka þeir námskeið í hugmyndasögu síðustu alda. Þannig skarast í greininni áhersluþættir úr bókmenntafræði, listfræði, sagnfræði og heimspeki, um leið og ný viðfangsefni koma í ljós. Jafnframt geta nemendur valið sér námskeið í mismunandi greinum þar sem þeim gefst kostur á að fylgja eftir sérstökum áhugaefnum sínum. Nemendur skipuleggja nám sitt í samráði við umsjónarkennara námsins.

Frjóvgar aðalgrein
Menningarfræðin gerir kröfur til víðsýni, fjölhæfni og aðlögunargetu nemenda. Hvorki þekking né menning eru kyrrstæð fyrirbæri og nemendur þurfa að geta nýtt sér þekkingu úr einum menningarheimi við könnun á öðrum. Þess vegna ætti þetta nám einnig að frjóvga aðalgrein nemandans og efla með honum sjálfstæða hugsun og vinnubrögð.

Síða uppfærð / breytt 27. mars 2008