Almenn bókmenntafræði


Printer-friendly version
Aðeins texti

Nám í almennri bókmenntafræði

Í almennri bókmenntafræði er veitt yfirlit um þróun bókmennta á Vesturlöndum og að nokkru leyti í öðrum heimshlutum. Nemendur fá þjálfun í að beita fræðilegum aðferðum og hugtökum á margvíslegan skáldskap, menningu og táknheim ólíkra tíma og svæða.

Tengt efni

Fjögur skyldunámskeið mynda kjarna námsins, en auk þess velja nemendur námskeið á þremur sviðum: „Bókmenntum fyrri alda“, „Bókmenntum síðari alda“ og „Fræðilegum námskeiðum“. Námskeiðin eru fjölbreytt; sum byggjast á lestri bókmenntaúrvals ákveðinna þjóðlanda, en í öðrum er fjallað um ákveðnar bókmenntagreinar (t.d. smásögur og ljóðlist), ákveðna strauma eða svið í bókmenntum (t.d. fantasíur, hrollvekjur, módernisma), ákveðin rannsóknasvið (t.d. feminískar bókmenntarannsóknir og bókmenntir minnihlutahópa), eða jafnvel um einstaka rithöfunda eða fræðimenn.

Auk þess gefst nemendum í bókmenntafræði kostur á að sækja námskeið í öðrum greinum, m.a. í kvikmyndafræði, menningarfræði og listfræði, og víða gefst færi á þverfaglegum vinnubrögðum.
 
Kennslan tekur mið af íslensku jafnt sem alþjóðlegu menningarsamhengi. Grunnnám í almennri bókmenntafræði skilar sér í víðtækri, fjölþjóðlegri menntun sem kemur sér vel í ýmsum störfum í samfélaginu og er jafnframt sterkur grunnur undir framhaldsnám.

Samval með öðrum greinum
Nám í almennri bókmenntafræði kemur þeim vel sem hyggjast í framtíðinni kenna annaðhvort íslensku eða erlend mál og fer því vel á því að samþætta almenna bókmenntafræði þessum greinum. Auk þess er málaþekking mjög æskileg fyrir stúdenta í þessari grein og má því telja heppilegt að velja almenna bókmenntafræði ásamt einhverju tungumáli. Fyrir þá sem hyggja á störf á öðrum sviðum en við kennslu eða áframhaldandi bókmenntanám koma vitaskuld fleiri möguleikar til greina. Náin tengsl eru milli bókmennta og heimspeki, bókmennta og þjóðfélagsfræði, bókmennta og sagnfræði, svo og milli bókmennta og almennra málvísinda. Allar þessar greinar eru því heppilegar til samvals með almennri bókmenntafræði. Fyrir þá sem búa sig undir störf á bókasöfnum getur almenn bókmenntafræði einnig verið heppileg samvalsgrein.

Markmið

  • að gefa yfirlit yfir þróun bókmennta á Vesturlöndum og að nokkru leyti í öðrum heimshlutum,
  • að veita stúdentum þjálfun í að skilja og túlka bókmenntaverk af mismunandi gerðum og frá ýmsum tímum, auk þess sem hliðsjón er höfð af öðrum sviðum lista og menningar,
  • að miðla þekkingu á hugtökum og helstu vinnuaðferðum bókmenntafræði og leiðbeina við að nota með gagnrýni handbækur og önnur rit um bókmenntir, kvikmyndir og menningu almennt,
  • að veita stúdentum nokkra þjálfun í að fjalla um bókmenntir (sem og kvikmyndir og annað texta- og myndefni) á grundvelli sjálfstæðra athugana í ritgerðum með fræðilegu sniði.  

Kröfur
Mikilvægasta krafan til þeirra sem hefja nám í almennri bókmenntafræði er vitanlega að þeir hafi mikinn áhuga á bókmenntum og því meira sem þeir hafa lesið af góðum bókmenntum þeim mun betra. Nauðsynlegt er að stúdentar séu vel læsir á ensku og Norðurlandamál, en einnig er æskilegt að þeir geti a.m.k. stautað sig fram úr texta á þýsku og/eða einhverju rómönsku málanna. Flest námskeið eru kennd á íslensku og er vænn skilningur á henni að sjálfsögðu lykilatriði í náminu.

Kennsluhættir og námstilhögun
Kennsla í almennri bókmenntafræði fer fram í fyrirlestrum, samræðuformi og semínaræfingum. Í öllu náminu fléttast nokkuð saman bókmenntafræði, bókmenntasaga og bókmenntalestur og túlkun.

Stúdentar verða að gera ráð fyrir mikilli heimavinnu. Felst hún í fyrsta lagi í því að lesa og íhuga sjálfa bókmenntatextana og annað lestrarefni sem vísað er til í kennslunni. Tímasókn er mikilvæg en því aðeins hafa menn gagn af henni að þeir komi vel undirbúnir og frumskilyrði er að hafa lesið þá texta sem fjalla á um hverju sinni.

Annar mikilvægur þáttur heimavinnunnar felst í samningu semínarverkefna og ritgerða. Til þess að kennslan megi verða lifandi samstarf er nauðsynlegt að stúdentar taki sjálfviljugir að sér að undirbúa og flytja í tímum verkefni af ýmsum gerðum, en auk þess eru nokkrar ritgerðir hluti af prófi.

Lesefni er að langmestu leyti á íslensku og ensku. Kennsla fer allajafna fram á íslensku en stöku sinnum á ensku.

Í samræmi við reglugerð skiptist almenn bókmenntafræði í prófþætti og er hver þeirra alla jafna 10 einingar eða 5 e. Próf í prófþáttunum getur ýmist verið skriflegt eða munnlegt og oftast er ætlast til að nemendur skili heimaverkefnum. Í sumum tilvikum byggist námsmat eingöngu á heimaverkefnum.

Hagnýtt gildi
Nám í almennri bókmenntafræði hefur einkum gildi sem almenn menntun fyrir þá sem vilja auka þekkingu sína og skilning á mannlegum samskiptum og listrænni tjáningu, jafnframt því sem þeir fá þjálfun í fræðilegum vinnubrögðum.

Nám í greininni hefur mikið gildi fyrir þá sem hyggjast leggja fyrir sig störf á sviði bókaútgáfu, fjölmiðla, auglýsinga og almannatengsla og hvers kyns menningarstarfsemi.

Próf í greininni gefur ekki réttindi til ákveðinna starfa, en þó er til í menntaskólum valgreinin bókmenntir, þannig að sá sem á annað borð hefur réttindi til kennslu á því skólastigi og almenna bókmenntafræði sem hluta af námi sínu gæti átt þess kost að kenna eitthvað í greininni. Enn fremur kemur kunnátta í greininni vitaskuld að gagni þeim kennurum í íslensku eða erlendum tungumálum sem fjalla um bókmenntir í kennslu sinni.

Almenn bókmenntafræði er vitaskuld hin æskilegasta undirstaða fyrir hvern þann sem hyggst stunda framhaldsnám í bókmenntum í því skyni að búa sig undir fræðistörf eða háskólakennslu.

 

Síða uppfærð / breytt 27. mars 2009

Ég finn ekki neitt!

  • Er eitthvert efni sem þú finnur ekki eða sérð að þarf að lagfæra? Láttu okkur endilega vita.
  • Senda póst á vefstjóra