Jarðvísindamenn senda hvatningu til Kaupmannahafnar
Helstu jarðvísindamenn heims, sem sóttu tveggja daga ráðstefnu hér á landi um bindingu koltvísýrings í jarðlögum, hvetja leiðtoga heimsins, sem sækja munu ráðstefnu um loftslagsmál í Kaupmannahöfn nú í desember, að leggja enn meiri áherslu á að fjarlægja og binda kolefni í jörðu sem aðferð við að berjast á móti hlýnun jarðar. Að fjarlægja koltvísýring úr andrúmslofti og binda á öruggan hátt neðanjarðar verði að vera ein þeirra sem farin verði til að koma í veg fyrir loftslagsbreytingar.
„Við erum í vandræðum með CO2,“ sagði Wallace Broecker, sérfræðingur í loftslagsmálum við Columbia Háskóla í Bandaríkjunum. „Það er mun ódýrara að mæta þeim vandræðum nú en láta þau reka á reiðanum og mæta afleiðingum hlýnunar jarðar síðar“.
Fjölmörg rannsóknarverkefni og frumkvöðlaverkefni sem miða að því að fanga koltvísýring og farga honum voru kynnt á ráðstefnunni sem stóð í tvo daga. Sérstök áhersla var á CarbFix verkefnið en markmið þess er í fyrsta lagi að kanna möguleika og fýsileika þess að binda CO2 sem karbónatsteind í basalti. Í öðru lagi er markmið verkefnisins að þjálfa ungt vísindafólk til að þróa þekkinguna og fleyta henni inn í framtíðina. CarFix verkefnið er eitt af nokkrum verkefnum sem miða að því að hraða náttúrulegu ferli við að binda kolefnið sem steind í jarðlögum.
Vísindamenn hafa nú þegar þróað nokkrar áhrifaríkar leiðir til að geyma kolefni. Norski olíurisinn Statoil Hydro hefur dælt meira en 11 milljónum tonna af CO2 djúpt undir Norðursjó síðan 1996. Tore Torp, sérfræðingur frá Statoil Hydro kynnti m.a. þessar árangursríku aðferðir á ráðstefnunni.
Til að minnka CO2 í andrúmslofti hefur oftast verið litið til þess að fanga útblástur þess, t.d. frá orkuverum sem brenna jarðefnaeldsneyti. Á ráðstefnunni sýndi Klaus Lackner, vísindamaður við Columbia Háskóla, hinsvegar hönnun sína á „gerfi-trjám“ sem sjúga í sig kolefni úr andrúmslofti og bjóða þannig upp á þann möguleika safna megi kolefni hvar sem er á jörðinni og þá helst þar sem förgun þess í jarðlögum er fýsileg.
Sá kostnaður er hlýst af hlýnun jarðar mun aukast til muna ef ekkert verður að gert, sagði Wallace Broecker í erindi sínu. Hann hvatti ráðamenn til að setja fjárveitingar til kolefnisbindingar í forgang. Hann sér fyrir sér að gerður verði samningur milli ríkja um bindingu kolefnis, þar sem ríki heims skipta á milli sín kolefniskvóta. „Þegar við sjáum hversu takmarkaðan kvóta hver þjóð fær þá er eins gott að hafa aðferð til að koma á móts við þær takmarkanir.“
Koltvísýringur er sem kunnugt er gróðurhúsalofttegund og er um 0,3% gufunnar frá Hellisheiðarvirkjunar. Formaður vísindaráðs CarbFix verkefnisins er dr. Sigurður Reynir Gíslason á Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands og verkefnisstjóri er Hólmfríður Sigurðardóttir, sviðsstjóri nýsköpunar og þróunar hjá Orkuveitu Reykjavíkur.
Verkefnið kann að leiða í ljós að gerlegt sé að draga umtalsvert úr losun CO2 frá jarðvarmavirkjunum og öðrum uppsprettum koltvísýrings. Kolsýrðu vatni verður dælt undir þrýstingi niður hraunlögin á Hellisheiði, á 400-800 m dýpi. Þar munu eiga sér stað efnahvörf við málmjónir í basaltberginu og með tímanum myndast karbónatsteindir. Þetta ferli hefur átt sér stað á náttúrulegan hátt um aldir á jarðhitasvæðinu en með verkefninu er verið að hvetja þessi efnahvörf. Vísindamenn víða um heim fylgjast grannt með tilrauninni þar sem hún miðar að bindingu gróðurhúsalofttegundarinnar CO2 með varanlegri hætti en tekist hefur verið annars staðar.
9.9.2009 09:15
