„Sjúklingar með langvinna lungnateppu (LLT) mæðast við litla sem enga áreynslu, sem leiðir til þess að þeir draga smá saman úr líkamlegri áreynslu sem mest þeir geta og lenda þannig inn í vítahring mæði og hreyfingarleysis. Algengur fylgifiskur er svo andleg vanlíðan og félagsleg einangrun. Endurhæfing lungnasjúklinga miðar að því að rjúfa þennan vítahring með öllum tiltækum ráðum,“ segir Marta Guðjónsdóttir, lektor við Læknadeild.
Hún mun flytja erindi á málþingi til heiðurs Jóhanni Axelssyni, prófessor emeritus, um rannsóknir á öndunarkerfi sjúklinga með langvinna lungnateppu og þau margvíslegu beinu og óbeinu áhrif sem sjúkdómurinn hefur á líf einstaklingsins. Málþingið, sem verður 4. janúar 2011, er það fyrsta sem tengist heilbrigðisvísindum og haldið er á hundrað ára afmæli Háskóla Íslands.
Niðurstöður rannsóknanna sýna hversu öndunarkerfið hjá sjúklingum með LLT ræður illa við það álag sem fylgir áreynslu en jafnframt hversu nauðsynleg endurtekin áreynsla, það er að segja þjálfun, er til að viðhalda sem bestri nýtingu á skertri öndunargetunni. „Auk lífeðlisfræðilegra áhrifa þjálfunar á efnaskipti vöðva, sem dregur úr álaginu á öndunarkerfið, minnkar sjálf tilfinningin fyrir mæði. En mæðitilfinningin er ekki síður háð andlegri líðan en líkamlegu ástandi. Rannsóknirnar sýna að andleg vanlíðan, þunglyndi eða kvíði, magnar upp mæðina og upplifun á henni,“ segir Marta.
„Allt þetta staðfestir reynslu okkar sem starfað höfum lengi við endurhæfingu lungnasjúklinga en þó má segja að spennandi hafi verið sjá hversu óyggjandi áhrif andlegrar líðanar er á þetta helsta einkenni sem sjúklingarnir þjást af og hefur mest áhrif á daglegt líf þeirra.“
Marta segir gildi rannsóknanna fyrst og fremst felast í því að bæta í þekkingarbrunn þeirra sem veita lungnasjúklingum meðferð. Tæplega tuttugu ár eru síðan fyrstu markverðu vísbendingarnar komu fram um lífeðlisfræðileg áhrif þjálfunar á sjúklinga með LLT og núna er þjálfun sett við hlið lyfjameðferðar í leiðbeiningum um meðferð við þessum ólæknandi sjúkdómi. „En baráttunni við mæðina er ekki lokið og öll þekking sem við öflum um eðli hennar og tengsl hennar við lífeðlis- og sálfræðilega þætti færir okkur í átt að betri meðferð,“ segir Marta.
Þriðjudaginn 4. janúar kl. 15.45-16.15
Askja, stofa 132
