Vísindamenn við Rannsóknasetur í kerfislíffræði við Háskóla Íslands hafa unnið efnaskiptalíkan af tiltekinni bakteríutegund. Líkanið og aðferðafræði rannsóknarinnar geta haft umtalsverð áhrif í líftækni og m.a. nýst við framleiðslu á lífrænu eldsneyti með örverum. Grein um rannsóknina birtist nýverið í hinu virta vísindatímariti Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS).
Greinin ber yfirskriftina „Detailing the optimality of photosynthesis in cyanobacteria through systems biology analysis“. Þar er bent á að augu manna hafi í auknum mæli beinst að ljóstillífun sem geti hugsanlega gegnt mikilvægu hlutverki við þróun endurnýjanlegra orkugjafa. Við ljósstillífun nýta ýmsar lífverur, eins og plöntur og bakteríur, orku frá sólarljósi til þess að framleiða næringu.
Í greininni segja höfundarnir enn fremur að til þess að nýta ljóstillífandi lífverur til framleiðslu á lífrænu eldsneyti þurfi að auka skilning manna á sjálfu ljóstillífunarferlinu. Það gerðu höfundarnir í umræddri rannsókn þar sem aðferðir kerfislíffræðinnar voru nýttar til þess að rannsaka efnaskiptalíkan og lýsa ljóstillífunarferli bakteríutegundarinnar Synechocystis.
Um kerfislíffræði
Kerfislíffræði (e. systems biology) er ört vaxandi vísindagrein þar sem aðferðir verkfræði- og náttúruvísinda og heilbrigðisvísinda eru tvinnaðar saman til kerfisbundinna rannsókna á flóknum ferlum í lífverum. Það er oftast gert með því að tengja saman ólíkar upplýsingar með notkun stærðfræðilíkana. Hegðun lífveranna við ýmis skilyrði er síðan hægt að herma í tölvu.
Rannsóknasetur í kerfislíffræði við Háskóla Íslands hefur sinnt rannsóknum á þessu sviði en þar hefur áherslan verið á að vinna tölvulíkön af efnaskiptum mannafruma og örvera. Líkön af mannafrumum gætu í framtíðinni t.d. nýst við leit að lyfjum við efnaskiptasjúkdómum og aukið skilning okkar á öðrum sjúkdómum. Líkön af örverum og efnaskiptum þeirra nýtast í líftækni, t.d. við framleiðslu á lífeldsneyti og verðmætum efnum með örverum, sem fyrr segir.
