Viðar Guðmundsson

Viðar Guðmundsson (f. 28. apríl 1955), prófessor við raunvísindadeild

Viðar Guðmundsson lauk B.Sc. prófi í eðlisfræði frá Háskóla Íslands, vorið 1978, M.Sc. prófi frá háskólanum í Alberta, Kanada árið 1980 og doktorsprófi í fræðilegri eðlisfræði (theoretical physics) frá sama skóla 1985. Að prófi loknu starfaði Viðar við Max-Planck stofnunina í Stuttgart til ársins 1988 þegar hann var ráðinn sem sérfræðingur við Raunvísindastofnun Háskólans. Viðar tók síðan við lektorsstöðu hér árið 1991, fékk framgang í dósentsstöðu ári síðar og prófessorsstöðu árið 1996. Hann er jafnframt forstöðumaður eðlisfræðistofu Raunvísindastofnunar Háskólans.
Rannsóknir Viðars eru í þéttefnisfræði, nánar tiltekið á eiginleikum miðsærra rafeindakerfa í hálfleiðurum, en hálfleiðarar eru m.a. notaðir í örgjörva og minniseiningar í tölvur og fjarskiptatæki. Innan þéttefnisfræðinnar er einnig fjallað um ofurleiðara, málma lofttegundir, vökva, ofurvökva, tauganet, einangrara, fjölliður, knattkol og kristalla. Þéttefnisfræðin fléttar saman tilraunir, líkanreikninga og tækni, sem m.a. varð til þess að hún óx hraðar en nokkur önnur grein eðlisfræðinnar á seinni hluta 20. aldarinnar. Raftækniiðnaðurinn, sem grundvallast að stórum hluta á þéttefnisfræðinni, stendur nú á bak við nokkur prósent af efnahagsveltu heimsins. Búist er við að þetta hlutfall aukist í 12-15% á næsta áratug. Það tekst þó aðeins ef nægt framboð verður á menntuðum einstaklingum, eðlisfræðingum, rafmagnsverkfræðingum, tölvunarfræðingum og öðru tæknimenntuðu fólki en Viðar hefur unnið ötullega að eflingu rannsóknanáms í eðlisfræði við Háskóla Íslands.
Viðar hefur einbeitt sér að rannsóknum á eiginleikum lotubundinna rafeindakerfa, s.s. ljósísogi, seglun og leiðni og vinnur hann aðallega með miðsæ rafeindakerfi en þeim er venjulega lýst með skammtafræði. Þessar rannsóknir krefjast m.a. umfangsmikilla líkanreikninga sem geta tekið vikur eða mánuði og unnir eru á miðlægum tölvum rannsóknahópa. Viðar var í forsvari fyrir uppsetningu á þyrpingu 16 Citum tölva fyrir þunga samhliða reikninga í eðlisfræði þéttefnis og eðlisefnafræði við Raunvísindastofnun Háskólans.

Viðar hefur birt tuga vísindagreina á sínu fagsviði í samvinnu við öfluga tilraunahópa í Þýskalandi. Einn meðhöfunda Viðars, Klaus von Klitzings, fékk nóbelsverðlaunin í eðlisfræði árið 1985.  Auk þessa hefur Viðar verið ötull við að kynna eðlisfræði hérlendis.

Háskóli Íslands vill þakka Viðari Guðmundssyni fyrir lofsvert framlag hans til rannsókna við skólann með þessari viðurkenningu.