- Hlutverk
Innri endurskoðun vinnur fyrir háskólaráð að því að bæta rekstur Háskóla Íslands með úttektum á starfsemi sem Háskólinn rekur og ber ábyrgð á. Innri endurskoðun er sjálfstæð eining sem heyrir faglega undir háskólaráð og stjórnsýslulega undir rektor.
- Helstu verkefni
Innri endurskoðun vinnur í samræmi við 8. gr. laga um Ríkisendurskoðun og innra eftirlit og leiðbeiningar Ríkisendurskoðunar frá október 1999 þar um og skal:
- meta hvort innri stjórntæki háskólans, upplýsingakerfi, vinnuferlar, skipulag og stjórnun er árangursrík, hæfi markmiðum skólans og séu örugg.
- meta hvort reikningshald, uppgjör og ársreikningar séu í samræmi við innri og ytri lög og reglur.
- meta hvort rekstur háskólans stefni að sameiginlegu markmiði og ennfremur að háskólaráð og stjórnendur skólans fái réttar og nauðsynlegar upplýsingar til þess að taka ákvarðanir.
- ráðleggja um málefni er varða rekstur, fjármál og málefni er varða innri stjórnun og stýringu.
- leggja til breytingar sem geta bætt rekstur og stjórnun háskólans og breytt verklagi og stjórnkerfum til hins betra.
- Áhersluatriði
Innri endurskoðun skal árlega gera endurskoðunaráætlun fyrir komandi ár. Áætlunin skal byggja á sjálfstæðu mati á áhættuþáttum í rekstri Háskóla Íslands og stofnana hans. Áætlunina skal ræða við æðstu stjórnendur Háskóla Íslands áður en hún er lögð fyrir háskólaráð.
Í áætluninni skal gera ráð fyrir helstu endurskoðunarverkefnum ársins og skulu þau valin í samræmi við það áhættumat sem innri endurskoðunin hefur framkvæmt á hættu á áföllum í starfsemi Háskóla Íslands. Með tilliti til áhættunnar skal meta hvort stjórntæki og skipulag Háskólans séu þannig uppbyggð að stjórnendur geti með nægjanlegu öryggi:
- Rekið Háskólann af skilvirkni og náð þeim markmiðum sem honum eru sett innan fjárveitingar.
- Fylgt lögum, reglugerðum og starfsreglum.
- Í ársreikningi séu gerð fullnægjandi og rétt skil á fjárreiðum og starfsemi skólans.
Áhættumat skal framkvæmt árlega og skal ná yfir alla starfsemi sem Háskólinn ber ábyrgð á. Matið skal taka mið af áhættumati stjórnenda skólans og sjálfstæðu áhættumati innri endurskoðanda. Endurskoðunaráætlunin fyrir árið 2008 er gerð í samræmi við þá niðurstöðu sem áhættumatið gaf.
- Ráðgjöf og stuðningur
Í samræmi við hlutverk sitt mun innri endurskoðun veita háskólaráði, rektor og öðrum stjórnendum ráðgjöf og stuðning bæði formlega og óformlega. Eftir sem áður eru öll framkvæmdaatriði á ábyrgð viðkomandi stjórnanda.
- Áhættumat
Áhættumat á hverjum tíma er unnið út frá þeim markmiðum sem stjórnvöld og stjórnendur Háskólans hafa sett sér til lengri og skemmri tíma. Á árinu 2008 verða miklar breytingar í rekstri Háskóla Íslands. Þann 1. júlí sameinast Háskóli Íslands og Kennaraháskóli Íslands. Þá verða gerðar skipulagsbreytingar sem leiða til verulegrar fækkunar deilda. Það er afar mikilvægt fyrir orðspor og framtíð Háskóla Íslands að þessar skipulagsbreytingar takist vel.
Þekkingar á almennri áhættu í háskólastarfi hefur verið aflað frá the Higher Education Funding Council for England (HEFCE), University of Cambridge, Uppsala Universitet, Linköpings Universitet, Lunds Universitet og Universitetet i Oslo.
- Tillaga að könnunum á árinu 2008
Tvö mikilvægustu hlutverk Háskóla Íslands eru kennsla og rannsóknir. Til þess að vel takist til við þessa þætti er mikilvægt að skipulag skólans sé í samræmi við markmiðin og að stjórnsýslan sé vel mönnuð og hafi þau stjórntæki sem þarf til þess að stýra skólanum og mæla árangur. Í samræmi við þetta er gerð tillaga um að vinna að þremur meginkönnunum á árinu 2008.
6.1.Nemendaskrárkerfið og skipulag námsframboðs
Eitt af meginstefnumiðum Háskóla Íslands samkvæmt stefnuskrá fyrir árin 2006-2011 er framúrskarandi kennsla. Gott skipulag á námsleiðum og námskeiðum er eitt af lykilatriðum sem þarf að uppfylla til þess að bjóða fram góða kennslu. Innri endurskoðun hefur þegar lagt í nokkra vinnu við að safna upplýsingum um námskeiðaframboð eins og það var skráð í nemendaskrárkerfið á árinu 2006. Á árinu 2008 er ætlunin að kanna nemendaskrárkerfið nánar með tilliti til þess hvernig deildirnar nota það og hvernig það nýtist til að stýra námskeiðsframboði. Þá er ætlunin að leiða fram þau atriði sem líkleg eru til þess að auka líkurnar á því að Háskólinn nái markmiði sínu um framúrskarandi kennslu.
6.2.Stjórnun erlendra rannsóknaverkefna
Alþjóðleg samvinna á sviði rannsókna er að verða einn mikilvægasti mælikvarðinn á árangur háskóla í rannsóknum. Evrópusambandið hefur stofnað öfluga rannsóknasjóði til þess að hvetja til rannsókna sem byggjast á alþjóðlegri samvinnu. Ef Háskóli Íslands á að ná markmiði sínu um framúrskarandi rannsóknir og að verða einn af 100 fremstu háskólum í heimi þá verður hann að leggja mikla áherslu á að afla sér erlendra rannsóknastyrkja og afla sér og efla þá þekkingu sem þarf til þess að reka alþjóðleg rannsóknaverkefni. Ætlunin er að kanna stöðu þessa máls innan Háskóla Íslands.
6.3.Endurskipulagning Háskóla Íslands og sameining við Kennaraháskóla Íslands
Endurskipulagning Háskóla Íslands á árinu 2008 er einn af merkustu atburðunum í nær 100 ára sögu skólans. Það er því mikilvægt fyrir framíð hans og ímynd að vel takist til við endurskipulagninguna og sameininguna við KHÍ. Á síðustu árum hafa margir skólar á Norðurlöndum gengið í gegnum hliðstæða endurskipulagningu og sameiningu. Af þeim má margt læra. Ætlunin er að kanna stöðu þessa máls og huga að þeim atriðum sem reynsla annarra hefur sýnt að eru mikilvæg.
Ekki er líklegt að tími gefist til þess að vinna skýrslu um sameiningu háskólanna á árinu 2008 en minnt er á að við sameininguna þarf m.a. sérstaklega að huga að eftirfarandi atriðum:
1. Vinna ný númerakerfi vegna nemendaskrárkerfisins og fjárhags- og launakerfis.
2. Samræma þessi númerakerfi eftir því sem hægt er og hagkvæmt þykir.
3. Við uppbyggingu númerakerfis í fjárhag þarf að hafa í huga kröfu Evrópu-sambandsins um svokallað "full cost model" við útreikninga á kostnaði við rannsóknir. Greina þarf í reikningshaldinu á milli "kostnaðarbera" og "overhead" í starfsemi HÍ þannig að reikna megi út frá þekktum og skilgreindum stærðum heildarkostnað við einstök kennslu- og rannsóknarverkefni.
- Önnur atriði
Innri endurskoðun mun árlega vinna með Ríkisendurskoðun að endurskoðun ársreiknings og hafa samráð um önnur verkefni sem unnin verða á árinu . Þá verður eftir atvikum reynt að stuðla að því að ársskýrslan gefi rétta mynd af starfsemi HÍ og að hún innihaldi þær upplýsingar sem leiða af lögum og reglugerðum og samningum við stjórnvöld.
Samkvæmt reynslu innri endurskoðenda háskóla á Norðurlöndum má reikna með að verulegur tími fari í tilfallandi kannanir og ráðgjöf. Mjög mikilvægt er að innri endurskoðendur hafi mikla og verðmæta reynslu sem nýtist til óformlegarar og formlegrar ráðgjafar innan HÍ.
Mjög mikilvægt er að innri endurskoðun sinni símenntun og hafi tíma og fjárráð til þess að sækja námskeið og ráðstefnur. Ennfremur þarf að reikna með því að hún þurfi að leita ráðgjafar og kaupa ráðgjöf frá öðrum endurskoðendum og ráðgjöfum.
Í framtíðinni mun vaxandi hluti af starfsemi innri endurskoðunar felast í því að fylgjast með því hvort þeim ábendingum sem háskólaráð hefur samþykkt að skuli taka til greina hafi verið fylgt eftir.